शारदातिलकतन्त्रम्

पश्चान्तकः (paścāntakaḥ) — the code-term for the letter "ga"'ग' अक्षर का कूट-नाम·प्रतिष्ठावान् (pratiṣṭhāvān) — furnished with the vowel "ā"'आ' स्वर से युक्त·मारुतः (mārutaḥ) — the code-term for the letter "ya"'य' अक्षर का कूट-नाम·भौतिकासनः (bhautikāsanaḥ) — seated on (furnished with) the vowel "ai"'ऐ' स्वर पर आसीन·तारादि-हृदयान्तः (tārādi-hṛdayāntaḥ) — beginning with the praṇava (oṃ) and ending with the word standing for "hṛdaya" (namaḥ)प्रणव (ॐ) से आरम्भ होकर 'हृदय' (नमः) शब्द पर समाप्त होने वाला·अयम् (ayam) — thisयह·मन्त्रः (mantraḥ) — mantraमन्त्र·वसु-अक्षर-आत्मकः (vasu-akṣara-ātmakaḥ) — consisting of eight (vasu) syllablesआठ (वसु-संख्यक) अक्षरों से युक्त

ऋषिः (ṛṣiḥ) — the sage (of this mantra)इस मन्त्र का ऋषि·स्यात् (syāt) — isहै·नारदः (nāradaḥ) — Nāradaनारद·छन्दः (chandaḥ) — the metreछन्द·गायत्री (gāyatrī) — Gāyatrīगायत्री·देवता (devatā) — the presiding deityअधिष्ठात्री देवता·मनोः (manoḥ) — of this mantraइस मन्त्र की·दुर्गा (durgā) — Durgāदुर्गा·समीरिता (samīritā) — is declared [to be]कही गई है·सद्यः (sadyaḥ) — swiftly, at onceशीघ्र·दुरितापद्विनाशिनी (duritāpadvināśinī) — destroyer of sin and calamityपाप और आपत्ति का नाश करने वाली

वसु-लक्षम् (vasu-lakṣam) — eight hundred thousand (eight lakh) timesआठ लाख बार·जपेत् (japet) — one should reciteजप करे·मन्त्रम् (mantram) — the mantraमन्त्र का·तिलैः मधुर-लोडितैः (tilaiḥ madhura-loḍitaiḥ) — with sesame seeds mixed with sweet things [honey and the like]मधुर पदार्थों से सने हुए तिलों द्वारा·पयोन्धसा (payondhasā) — or with milk-rice pudding (pāyasa)अथवा खीर (पायस) से·वा (vā) — orअथवा·जुहुयात् (juhuyāt) — one should offer oblationहवन करे·तत्-सहस्रम् (tat-sahasram) — a thousand of that [as homa]उसकी एक हज़ार आहुतियाँ·जित-इन्द्रियः (jita-indriyaḥ) — with senses subduedजितेन्द्रिय होकर

पीठम् (pīṭham) — the seat/pedestal [of the deity]पीठ को·इत्थम् (ittham) — thus, in this mannerइस प्रकार·यजेत् (yajet) — one should worshipपूजे·सम्यक् (samyak) — properlyभलीभाँति·नव-शक्ति-समन्वितम् (nava-śakti-samanvitam) — endowed with nine [female] powersनौ शक्तियों से युक्त·प्रभा (prabhā) — Prabhā ("Radiance")प्रभा·माया (māyā) — Māyā ("Power")माया·जया (jayā) — Jayā ("Victory")जया·सूक्ष्मा (sūkṣmā) — Sūkṣmā ("the Subtle One")सूक्ष्मा·विशुद्धा (viśuddhā) — Viśuddhā ("the Pure One")विशुद्धा·नन्दिनी (nandinī) — Nandinī ("the Joyous One")नन्दिनी·पुनः (punaḥ) — further, nextफिर

सुप्रभा (suprabhā) — Suprabhā ("Great Radiance")सुप्रभा·विजया (vijayā) — Vijayā ("Victorious")विजया·सर्व-सिद्धि-दा (sarva-siddhi-dā) — Sarvasiddhidā ("Giver of every accomplishment")सर्वसिद्धिदा·नव शक्तयः (nava śaktayaḥ) — [these are] the nine powersये नौ शक्तियाँ हैं·अजूभिः (ajūbhiḥ) — by the vowelsस्वरों द्वारा·ह्रस्व-त्रय-क्लीब-रहितैः (hrasva-traya-klība-rahitaiḥ) — excluding the three short vowels [a, i, u] and the neuter-treated ones [ṛ, ḷ]तीन ह्रस्व स्वरों (अ, इ, उ) तथा क्लीव माने गए (ऋ, ऌ) स्वरों को छोड़कर·पूजयेत् इमाः (pūjayet imāḥ) — one should worship these [nine powers]इनकी पूजा करे

प्रणव-अनन्तरम् (praṇava-anantaram) — immediately after the praṇava (oṃ)प्रणव (ॐ) के बाद·वज्र-नख-दंष्ट्र-आयुधाय (vajra-nakha-daṃṣṭra-āyudhāya) — to him whose claws and fangs are weapons like the thunderboltवज्र के समान नख और दाढ़ों को आयुध बनाने वाले के लिए·च (ca) — andऔर·महासिंहाय (mahāsiṃhāya) — to the Great Lionमहासिंह के लिए·वर्म-अस्त्रम् (varma-astram) — the kavaca- and astra-seed syllables [hūṃ phaṭ]कवच-बीज और अस्त्र-बीज (हुं फट्)·नतिः (natiḥ) — the word of obeisance [namaḥ]नमः पद·सिंह-मनुः (siṃha-manuḥ) — the mantra of the lion [vehicle]सिंह (वाहन) का मन्त्र·मतः (mataḥ) — is held [to be], is prescribedमाना गया है

दद्यात् आसनम् एतेन (dadyāt āsanam etena) — one should offer a seat with this [lion-mantra]इस (सिंह-मन्त्र) से आसन प्रदान करे·मूर्तिम् (mūrtim) — the image [of the Goddess]मूर्ति को·मूलेन (mūlena) — with the root-mantraमूल मन्त्र से·कल्पयेत् (kalpayet) — one should fashion, establishकल्पित (स्थापित) करे·तस्याम् (tasyām) — in that [image]उस मूर्ति में·सम्पूजयेत् मूर्तौ (sampūjayet mūrtau) — one should worship in that imageउस मूर्ति में पूजा करे·देवीम् आवाह्य (devīm āvāhya) — having invoked the Goddessदेवी का आवाहन करके·मन्त्रवित् (mantravit) — the one who knows the mantra [the practitioner]मन्त्रवेत्ता

अङ्ग-आवृतिम् (aṅga-āvṛtim) — the encircling ring of limbs [the filament-ring round the pericarp]अङ्ग-आवृति (केसर-मण्डल) को·पुरा (purā) — firstपहले·अभ्यर्च्य (abhyarcya) — having worshippedपूजकर·शक्तीः (śaktīḥ) — the [eight] powersशक्तियों को·पत्रेषु (patreṣu) — on the petals [of the lotus]पत्रों (दलों) पर·पूजयेत् (pūjayet) — one should worshipपूजे·जया च विजया (jayā ca vijayā) — Jayā and Vijayāजया और विजया·कीर्तिः (kīrtiḥ) — Kīrti ("Fame")कीर्ति·प्रीतिः (prītiḥ) — Prīti ("Affection")प्रीति·पश्चात् (paścāt) — afterwardफिर·प्रभा पुनः (prabhā punaḥ) — Prabhā, nextपुनः प्रभा

श्रद्धा (śraddhā) — Śraddhā ("Faith")श्रद्धा·मेधा (medhā) — Medhā ("Intellect")मेधा·श्रुतिः (śrutiḥ) — Śruti ("Sacred Learning")श्रुति·प्रोक्ताः (proktāḥ) — are declaredकही गई हैं·स्व-नाम-आद्य-अक्षर-आदिकाः (sva-nāma-ādya-akṣara-ādikāḥ) — [each worshipped] beginning with the first letter of her own nameअपने-अपने नाम के आदि अक्षर से आरम्भ करके पूजित होने वाली·पत्र-अग्रेषु (patra-agreṣu) — on the tips of the petalsपत्रों (दलों) के अग्रभाग पर·अर्चयेत् (arcayet) — one should worshipपूजा करे·अष्टौ आयुधानि (aṣṭau āyudhāni) — the eight weaponsआठ आयुधों की·यथाक्रमात् (yathākramāt) — in due orderक्रमशः

शङ्ख-चक्र-गदा-खड्ग-पाश-अङ्कुश-शरान् (śaṅkha-cakra-gadā-khaḍga-pāśa-aṅkuśa-śarān) — conch, discus, mace, sword, noose, goad and arrowशङ्ख, चक्र, गदा, खड्ग, पाश, अंकुश और बाण·धनुः (dhanuḥ) — and bowऔर धनुष·लोकेश्वरान् (lokeśvarān) — the guardians of the [eight] directionsलोकपालों को·ततः (tataḥ) — thenतदनन्तर·बाह्ये (bāhye) — on the outside [of the lotus]बाहर·तेषाम् (teṣām) — theirउनके·अस्त्राणि (astrāṇi) — weaponsअस्त्रों को·अनन्तरम् (anantaram) — immediately afterउसके तुरन्त बाद

इत्थम् (ittham) — thusइस प्रकार·जप-आदिभिः (japa-ādibhiḥ) — by recitation and the other [preliminary rites]जप आदि के द्वारा·मन्त्री (mantrī) — the mantra-practitionerमन्त्री (साधक)·मन्त्रे सिद्धे (mantre siddhe) — when the mantra is accomplishedमन्त्र सिद्ध हो जाने पर·विधानवित् (vidhānavit) — who knows the ritual procedureविधि का ज्ञाता·कुर्यात् (kuryāt) — should performकरे·प्रयोगान् (prayogān) — the [magical] applicationsप्रयोगों को·एतेन मनुना (etena manunā) — with this mantraइस मन्त्र से·स्व-मनीषितान् (sva-manīṣitān) — [aimed at] one's own desired endsअपनी इच्छानुसार अभीष्ट सिद्धि के लिये

प्रतिष्ठाप्य (pratiṣṭhāpya) — having ceremonially installedप्रतिष्ठित करके·विधानेन (vidhānena) — by the prescribed riteविधिपूर्वक·कलशान् (kalaśān) — vesselsकलशों को·सर्वशोभनान् (sarva-śobhanān) — altogether beautifulसर्वथा सुन्दर·रत्नहेमादिसंयुक्तान् (ratna-hema-ādi-saṃyuktān) — filled with jewels, gold and the restरत्न-सुवर्ण आदि से युक्त·पत्रेषु (patreṣu) — on the petals [of the maṇḍala]पंखुड़ियों पर·नव (nava) — nineनौ·संस्थितान् (saṃsthitān) — placedस्थापित

मध्यस्थे (madhya-sthe) — in the central [vessel]मध्य कलश में·पूजयेत् (pūjayet) — should worshipपूजा करे·देवीम् (devīm) — the Goddessदेवी की·इतरेषु (itareṣu) — in the othersशेष कलशों में·जयादिकाः (jayā-ādikāḥ) — Jayā and the rest [of the eight powers]जया आदि शक्तियाँ·संपूज्य (sampūjya) — having duly worshippedभलीभाँति पूजा करके·गन्धपुष्पाद्यैः (gandha-puṣpa-ādyaiḥ) — with fragrance, flowers and the restगन्ध-पुष्प आदि से·अभिषिञ्चेत् (abhiṣiñcet) — should sprinkle [consecrate]अभिषेक करे·नराधिपम् (narādhipam) — the kingराजा को

राजा (rājā) — the kingराजा·विजयते (vijayate) — conquersजीत लेता है·शत्रून् (śatrūn) — his enemiesअपने शत्रुओं को·साधकः (sādhakaḥ) — the practitionerसाधक·विजयश्रियम् (vijaya-śriyam) — the fortune of victoryविजय-श्री को·प्राप्नोति (prāpnoti) — attainsप्राप्त करता है·रोगी (rogī) — the sick personरोगी·दीर्घायुः (dīrgha-āyuḥ) — long lifeदीर्घायु·सर्वव्याधिविवर्जितः (sarva-vyādhi-vivarjitaḥ) — free from every diseaseसब रोगों से रहित

वन्ध्या (vandhyā) — a barren womanबाँझ स्त्री·अभिषिक्ता (abhiṣiktā) — once consecrated [with this water]अभिषिक्त होकर·विधिना (vidhinā) — by the prescribed riteविधिपूर्वक·लभते (labhate) — obtainsप्राप्त करती है·तनयं वरम् (tanayaṃ varam) — an excellent sonउत्तम पुत्र·मन्त्रेण अनेन (mantreṇa anena) — by this very mantraइसी मन्त्र से·संजप्तम् (sañjaptam) — charged [by muttered recitation]अभिमन्त्रित किया गया·आज्यम् (ājyam) — gheeघी·क्षुद्रज्वरापहम् (kṣudra-jvara-apaham) — removing minor feversछोटे ज्वर को दूर करने वाला·गर्भिणीनाम् (garbhiṇīnām) — for pregnant womenगर्भवती स्त्रियों के लिये·विशेषेण (viśeṣeṇa) — especiallyविशेष रूप से·जपम् (japam) — the [same] recitationवही जप·भस्मादिकम् (bhasma-ādikam) — over sacred ash and the likeभस्म आदि पर·तथा (tathā) — likewiseवैसे ही

मध्ये (madhye) — in the middle [of the lotus pericarp]कर्णिका के मध्य में·तारे (tāre) — the praṇava (Oṃ)प्रणव (ॐ)·बीजम् (bījam) — the Durgā seed-syllableदुर्गा-बीज·अन्तःस्थसाध्यम् (antaḥstha-sādhyam) — with the object-to-be-accomplished [and the names of sādhya and sādhaka] placed withinभीतर साध्य और साधक का नाम सहित·पत्रेषु अष्टौ (patreṣu aṣṭau) — on the eight petalsआठ पंखुड़ियों पर·मन्त्रवर्णान् (mantra-varṇān) — the syllables of the mantraमन्त्र के अक्षर·विलिख्य (vilikhya) — having writtenलिखकर·त्रिष्टुब्वीतम् (triṣṭub-vītam) — bound by the triṣṭubh-metred [Jātavedāḥ] mantraत्रिष्टुप् छन्द वाले मन्त्र से युक्त·वेष्टितम् (veṣṭitam) — encircledघिरा हुआ·मातृकार्णैः (mātṛkā-arṇaiḥ) — by the letters of the alphabetमातृका (वर्णमाला) के अक्षरों से·यन्त्रं दौर्गम् (yantraṃ daurgam) — the Durgā-yantraदुर्गा-यन्त्र·भूपुरस्थम् (bhūpura-stham) — set within the earth-squareभूपुर में स्थित·विदध्यात् (vidadhyāt) — should constructबनाए

क्षुद्रभूतमहारोगचौरसर्पनिवारणम् (kṣudra-bhūta-mahā-roga-caura-sarpa-nivāraṇam) — warding off minor spirits, grave disease, thieves and serpentsक्षुद्र भूत-प्रेत, बड़े रोग, चोर और सर्प का निवारण करने वाला·विजयश्रीप्रदम् (vijaya-śrī-pradam) — bestowing the fortune of victoryविजय-श्री देने वाला·पुंसाम् (puṃsām) — to menपुरुषों को·गर्भिणीनाम् (garbhiṇīnām) — to pregnant womenगर्भवती स्त्रियों को·सुखप्रदम् (sukha-pradam) — bestowing well-beingसुख देने वाला

भान्तम् (bhāntam) — [code-word for] the letter ma'म' अक्षर का सांकेतिक नाम·वियत् (viyat) — [code-word, "space", for] the letter haआकाशवाची 'ह' अक्षर का सांकेतिक नाम·सनयनम् (sanayanam) — [code-word, "with an eye", for] the vowel iनेत्रवाची 'इ' स्वर का सांकेतिक नाम·श्वेतः (śvetaḥ) — [code-word, "white", for] the letter ṣaश्वेतवाची 'ष' अक्षर का सांकेतिक नाम·मर्दिनि (mardini) — the word "mardini" itself, unencodedसाक्षात् 'मर्दिनि' पद·ठद्वयम् (ṭha-dvayam) — [code-word, "the pair of ṭha-letters", for] svāhā'स्वाहा' का सांकेतिक नाम·अष्टाक्षरीयम् (aṣṭākṣarīyam) — eight-syllabledआठ अक्षरों वाली·आख्याता (ākhyātā) — is declaredकही गई है·विद्या (vidyā) — the mantra-loreविद्या·महिषमर्दिनी (mahiṣamardinī) — of Mahiṣamardinī, slayer of the buffalo-demonमहिषमर्दिनी की

गारुडोपलसन्निभाम् (gāruḍopala-sannibhām) — resembling an emerald in hueगरुड़ोपल (पन्ना) के समान वर्ण वाली·मणिमौलिकुण्डलमण्डिताम् (maṇi-mauli-kuṇḍala-maṇḍitām) — adorned with a jewelled crown and jewelled earringsमणिमय मुकुट और मणिमय कुण्डलों से सुशोभित·नौमि (naumi) — I bow toमैं नमन करता हूँ·भालविलोचनाम् (bhāla-vilocanām) — having an eye upon the foreheadभाल पर नेत्र वाली·महिषोत्तमाङ्गनिषेदुषीम् (mahiṣa-uttama-aṅga-niṣeduṣīm) — seated upon the great head of the buffalo-demonमहिष के सिर पर विराजमान·चक्रशङ्खकृपाणखेटकबाणकार्मुकशूलकान् (cakra-śaṅkha-kṛpāṇa-kheṭaka-bāṇa-kārmuka-śūlakān) — discus, conch, sword, shield, arrow, bow and tridentचक्र, शंख, कृपाण, ढाल, बाण, धनुष, त्रिशूल·तर्जनीम् अपि बिभ्रतीम् (tarjanīm api bibhratīm) — also displaying the threatening finger-gestureतर्जनी मुद्रा भी धारण करने वाली·निजबाहुभिः (nija-bāhubhiḥ) — with her own [eight] armsअपनी भुजाओं से·शशिशेखराम् (śaśi-śekharām) — crested with the crescent moonचन्द्र-शेखर वाली

अष्टलक्षम् (aṣṭa-lakṣam) — eight hundred thousand timesआठ लाख बार·जपेत् (japet) — should reciteजप करे·मन्त्रम् (mantram) — the mantraमन्त्र का·तत्सहस्रम् (tat-sahasram) — a thousandth part of that [eight thousand]उसका सहस्रांश (आठ हज़ार)·तिलैः शुभैः (tilaiḥ śubhaiḥ) — with auspicious sesame seedsशुभ तिलों से·हुत्वा (hutvā) — having offered in fireहवन करके·प्रागीरिते पीठे (prāgīrite pīṭhe) — on the previously described seatपूर्वोक्त पीठ पर·यजेत् (yajet) — should worshipपूजा करे·महिषमर्दिनीम् (mahiṣamardinīm) — Mahiṣamardinīमहिषमर्दिनी की

संपूज्य अङ्गानि (sampūjya aṅgāni) — having worshipped the [inner] limbs [on the filaments]केसर पर अंगों की पूजा करके·पत्रेषु (patreṣu) — on the petalsपंखुड़ियों पर·दुर्गाख्याम् (durgā-ākhyām) — the first, named Durgāप्रथम, दुर्गा नाम्नी·वरवर्णिनीम् (vara-varṇinīm) — the second, Varavarṇinīद्वितीय, वरवर्णिनी·आर्याह्वयाम् (āryā-āhvayām) — named Āryāआर्या नाम्नी·तृतीयाम् (tṛtīyām) — the thirdतृतीय·चतुर्थीम् (caturthīm) — the fourthचतुर्थ·कनकप्रभाम् (kanaka-prabhām) — Kanakaprabhāकनकप्रभा

यजेत् (yajet) — should worshipपूजा करे·अग्रेषु (agreṣu) — on the tips [of the petals]पत्रों के अग्रभाग पर·आयुधानि (āyudhāni) — the Goddess's weaponsदेवी के अस्त्रों को·चक्र-शङ्ख-असि-खेटकान् (cakra-śaṅkha-asi-kheṭakān) — the discus, conch, sword, and shieldचक्र, शंख, खड्ग और ढाल को·बाणम् (bāṇam) — the arrowबाण को·बाणासनम् (bāṇāsanam) — the bowधनुष को·शूलम् (śūlam) — the tridentत्रिशूल को·कपालम् (kapālam) — the skull-cupकपाल को·यादिभिः (yādibhiḥ) — with the letters beginning 'ya' (ya, ra, la, va, śa, ṣa, sa, ha)'य' से आरम्भ होने वाले (य र ल व श ष स ह) अक्षरों से·क्रमात् (kramāt) — in orderक्रमशः

लोकपालाः (lokapālāḥ) — the guardians of the [eight] directionsदिक्पाल·पुनः (punaḥ) — nextपुनः·पूज्याः (pūjyāḥ) — are to be worshippedपूजनीय हैं·तत्-अस्त्राणि (tat-astrāṇi) — their weaponsउनके अस्त्र·ततः परम् (tataḥ param) — after thatउसके बाद·वशयेत् (vaśayet) — one may bring under controlवश में कर ले·तिल-होमेन (tila-homena) — by a fire-offering of sesame seedsतिल के होम से·नरान् (narān) — ordinary menसाधारण मनुष्यों को·नरपतीन् अपि (narapatīn api) — even kingsराजाओं को भी

सिद्धार्थैः (siddhārthaiḥ) — with white mustard seedsसफेद सरसों से·जुहुयात् (juhuyāt) — should offer in fireहवन करे·मन्त्री (mantrī) — the practitioner who knows the mantraमन्त्रज्ञ साधक·रोगात् (rogāt) — from diseaseरोग से·मुच्येत (mucyeta) — is freedमुक्त हो जाता है·तत्क्षणात् (tatkṣaṇāt) — instantlyतत्काल·पद्मैः (padmaiḥ) — with lotus flowersकमल के फूलों से·हुत्वा (hutvā) — having offered in fireहवन करके·जयेत् (jayet) — one conquersविजय पाता है·शत्रून् (śatrūn) — one's enemiesशत्रुओं पर·दूर्वाभिः (dūrvābhiḥ) — with dūrvā grassदूर्वा से·शान्तिम् (śāntim) — peace, the calming of afflictionsशान्ति·आप्नुयात् (āpnuyāt) — one obtainsप्राप्त करता है

पलाश-कुसुमैः (palāśa-kusumaiḥ) — with palāśa (flame-of-the-forest) flowersपलाश के फूलों से·पुष्टिम् (puṣṭim) — nourishment, flourishingपुष्टि·व्रजेत् (vrajet) — one attainsप्राप्त करता है·धान्यैः (dhānyaiḥ) — with grainअनाज से·धान्य-श्रियम् (dhānya-śriyam) — abundance of grainधान्य की समृद्धि·काक-पत्रैः (kāka-patraiḥ) — with crow feathersकौवे के पंखों से·कृतः होमः (kṛtaḥ homaḥ) — an oblation madeकिया गया हवन·द्वेषम् (dveṣam) — enmity, mutual hatredपारस्परिक द्वेष·वितनुते (vitanute) — spreads, producesउत्पन्न करता है·नृणाम् (nṛṇām) — among menमनुष्यों में

मरीच-होमात् (marīca-homāt) — from an oblation of pepper seedsमिर्च की आहुति से·मरणम् (maraṇam) — deathमृत्यु·रिपुः (ripuḥ) — the enemyशत्रु·आप्नोति (āpnoti) — attainsप्राप्त करता है·सर्वथा (sarvathā) — utterly, without failनिश्चित रूप से·क्षुद्र-अरि-चौर-भूत-आद्यान् (kṣudra-ari-caura-bhūta-ādyān) — petty foes, thieves, evil spirits, and the likeक्षुद्र शत्रु, चोर, भूत-प्रेत आदि को·ध्यात्वा (dhyātvā) — having meditated onध्यान करके·देवीम् (devīm) — the Goddessदेवी का·विनाशयेत् (vināśayet) — one should destroyनष्ट कर दे

तारः (tāraḥ) — the praṇava (oṃ)प्रणव (ॐ)·दुर्गे-युगम् (durge-yugam) — the pair 'durge durge''दुर्गे दुर्गे' — दो बार·रक्तम् (raktam) — the code-word 'red', denoting the letter ra'लाल' सङ्केत, अर्थात् 'र' अक्षर·अन्त्यं ठान्तम् (antyaṃ ṭhāntam) — the final consonant, one that ends in ṭhaठ में अन्त होने वाला अन्तिम व्यञ्जन·सलोचनम् (salocanam) — 'having an eye', the code for joining a vowel'नेत्र सहित' — स्वर जोड़ने का सङ्केत·द्विठान्ता (dviṭhāntā) — ending in the double-ṭha code, i.e. closing with svāhā'द्विठ' में अन्त होने वाली, अर्थात् 'स्वाहा' में समाप्त होने वाली·जयदुर्गेयम् (jayadurgeyam) — this, of Jaya-Durgāयह जयदुर्गा की·विद्या वेद्या (vidyā vedyā) — vidyā, is to be known thusविद्या इस प्रकार जाननी चाहिए·दशाक्षरी (daśākṣarī) — ten-syllabledदस अक्षरों वाली

तार-आदि दुर्गे (tāra-ādi durge) — the word 'durge', prefaced each time by the praṇavaप्रणव सहित 'दुर्गे' पद·हृदयम् (hṛdayam) — assigned to the heartहृदय में·उदीरितम् (udīritam) — is declaredकहा गया है·दुर्गे शिरः (durge śiraḥ) — the same word, 'durge', assigned to the head'दुर्गे' पद सिर में·दुर्गायै (durgāyai) — the dative 'durgāyai''दुर्गायै' पद·शिखा स्यात् (śikhā syāt) — shall be the crown-lock (śikhā) mantraशिखा-मन्त्र होगा·वर्म (varma) — the armour (kavaca) mantraकवच-मन्त्र·भूतरक्षिणि (bhūtarakṣiṇi) — the vocative 'bhūtarakṣiṇi' (O protectress from spirits)'भूतरक्षिणि' (हे भूत-प्रेतों से रक्षा करने वाली) पद·कीर्तितम् (kīrtitam) — is proclaimedकहा गया है

तार-आदि दुर्गे (tāra-ādi durge) — 'durge', prefaced by the praṇavaप्रणव सहित 'दुर्गे' पद·द्वितयम् (dvitayam) — the pair, twice overदो बार·रक्षिणि-अक्षि (rakṣiṇi-akṣi) — 'rakṣiṇi', assigned to the two eyes'रक्षिणि' के साथ दोनों नेत्रों में·समीरितम् (samīritam) — is declaredकहा गया है·युगलम् (yugalam) — the same pairवही युगल·रक्षिणि-अस्त्रम् (rakṣiṇi-astram) — 'rakṣiṇi', assigned to the protective weapon'रक्षिणि' के साथ अस्त्र में

काल-अभ्र-आभाम् (kāla-abhra-ābhām) — dark-hued as a rain-cloudकाले बादल के समान श्यामवर्ण·ताम् (tām) — herउसको·कटाक्षैः अरिकुलभयदाम् (kaṭākṣaiḥ arikulabhayadām) — who strikes fear into hosts of enemies by her mere sidelong glanceजो अपने कटाक्ष मात्र से शत्रु-समूहों को भयभीत कर देती है·मौलिबद्धेन्दुरेखाम् (maulibaddhendurekhām) — with a crescent of the moon bound in her crownजिसके मुकुट में चन्द्रमा की रेखा बँधी है·शङ्खं चक्रं कृपाणं त्रिशिखम् अपि (śaṅkhaṃ cakraṃ kṛpāṇaṃ triśikham api) — the conch, discus, sword, and also the tridentशंख, चक्र, तलवार और त्रिशूल भी·करैः उद्वहन्तीम् (karaiḥ udvahantīm) — bearing these in her handsअपने हाथों में धारण किए हुए·त्रिनेत्राम् (trinetrām) — three-eyedतीन नेत्रों वाली·सिंहस्कन्धाधिरूढाम् (siṃhaskandhādhirūḍhām) — mounted upon the back of a lionसिंह की पीठ पर सवार·त्रिभुवनम् अखिलं तेजसा पूरयन्तीम् (tribhuvanam akhilaṃ tejasā pūrayantīm) — filling all three worlds with her radianceअपने तेज से सम्पूर्ण त्रिभुवन को भर देने वाली·ध्यायेत् (dhyāyet) — one should meditate onध्यान करे·दुर्गां जयाख्याम् (durgāṃ jayākhyām) — Durgā, known as Jayāजया नाम से प्रसिद्ध दुर्गा का·त्रिदशपरिवृताम् (tridaśaparivṛtām) — surrounded by the godsदेवगणों से घिरी हुई·सेविताम् सिद्धिकामैः (sevitām siddhikāmaiḥ) — served by those who desire spiritual attainmentसिद्धि की कामना करने वालों द्वारा सेवित

बाणलक्षम् (bāṇalakṣam) — five hundred thousand times (bāṇa, the code-number 'five', times a hundred thousand)पाँच लाख बार (बाण = पाँच की सङ्ख्या का सङ्केत)·जपेत् (japet) — one should reciteजप करे·मन्त्रम् (mantram) — this [Jaya-Durgā] mantraइस मन्त्र का·घृतेन (ghṛtena) — with clarified butterघी से·जुहुयात् (juhuyāt) — one should offer in fireहवन करे·ततः (tataḥ) — thereafterउसके बाद·दशांशम् (daśāṃśam) — a tenth part [of the recitation count]जप-संख्या का दसवाँ भाग·संस्कृते वह्नौ (saṃskṛte vahnau) — in a duly consecrated fireविधिवत् संस्कारित अग्नि में·ब्राह्मणान् अपि (brāhmaṇān api) — brahmins tooब्राह्मणों को भी·भोजयेत् (bhojayet) — one should feedभोजन कराए

अष्टाक्षरोदिते पीठे (aṣṭākṣarodite pīṭhe) — on the pedestal formed of the eight-syllabled [Durgā] mantraअष्टाक्षर दुर्गा-मन्त्र से बने पीठ पर·पूजयेत् (pūjayet) — one should worshipपूजा करे·पूर्ववत् (pūrvavat) — as beforeपूर्ववत्·सुधीः (sudhīḥ) — the wise practitionerबुद्धिमान् साधक·मन्त्रं जपन् (mantraṃ japan) — while reciting the mantraमन्त्र जपते हुए·विशेत् युद्धे (viśet yuddhe) — one should enter battleयुद्ध में प्रवेश करे·शत्रून् (śatrūn) — one's enemiesशत्रुओं को·हन्यात् विशेषतः (hanyāt viśeṣataḥ) — one should slay, with particular effectविशेष रूप से मार डाले

प्रजपेत् (prajapet) — one should recite [this mantra]जप करे·व्यवहारादौ (vyavahārādau) — at the outset of a lawsuit or disputeमुकदमे या विवाद के आरम्भ में·तत्र अपि (tatra api) — there tooवहाँ भी·विजयी भवेत् (vijayī bhavet) — one becomes victoriousविजयी होता है·अर्चयेत् (arcayet) — one should worshipपूजा करे·अस्त्रशस्त्राणि (astraśastrāṇi) — one's weapons and armsअपने अस्त्र-शस्त्रों की·जयार्थी (jayārthī) — one desiring victoryविजय चाहने वाला·विद्यया अनया (vidyayā anayā) — with this vidyā [mantra]इस विद्या से

भूत-इन्द्रिय-अक्षरैः (bhūta-indriya-akṣaraiḥ) — by as many syllables as the [five] elements and [ten] senses together, i.e. fifteenभूत (पाँच) और इन्द्रियों (दस) के बराबर, अर्थात् पन्द्रह अक्षरों से·प्रोक्तः (proktaḥ) — this mantra is declaredकहा गया है·क्षुद्रघ्नविनाशनः (kṣudraghnavināśanaḥ) — the annihilator that destroys evil and petty afflictionsदुष्टों तथा क्षुद्र बाधाओं का नाश करने वाला·ऋषिः दीर्घतमाः (ṛṣiḥ dīrghatamāḥ) — the sage is Dīrghatamasऋषि दीर्घतमा हैं·प्रोक्तः (proktaḥ) — declaredकहे गए हैं·ककुप् छन्दः (kakup chandaḥ) — the metre is Kakubhछन्द ककुप् है·उदाहृतम् (udāhṛtam) — is statedकहा गया है

शूलिनी (śūlinī) — the spear-bearing goddessशूल धारण करने वाली देवी·देवता (devatā) — the presiding deityअधिष्ठात्री देवता·प्रोक्ता (proktā) — is declaredकही गयी है·समस्तसुरवन्दिता (samastasuravanditā) — worshipped by all the godsसमस्त देवताओं द्वारा वन्दित·दुर्गे (durge) — the syllable "Durge", set at the heart"दुर्गे" पद, हृदय पर·हृद् (hṛd) — at the heartहृदय पर·वरदे (varade) — the syllable "Varade", set at the head"वरदे" पद, शिर पर·शीर्षं (śīrṣaṃ) — at the headशिर पर·विन्ध्यवासिनि (vindhyavāsini) — the syllable "Vindhyavāsini""विन्ध्यवासिनि" पद·तच्छिखा (tacchikhā) — becomes its crestउसकी शिखा होती है

असुरान्तमर्दिनि (asurāntamardini) — "destroyer at the end of the demons""असुरों के अन्त की मर्दिनी"·स्यात् (syāt) — comes nextआता है·युद्धपूर्वप्रिये (yuddhapūrvapriye) — "O lover of the onset of battle""युद्ध के आरम्भ को प्रिय मानने वाली"·पुनः (punaḥ) — againफिर से·त्रासयद्वितयं (trāsayadvitayaṃ) — the doubled syllables "trāsaya trāsaya" (terrify, terrify)"त्रासय त्रासय" यह जोड़ा·वर्म (varma) — forms the armor (kavaca)कवच बनाता है·देवसिद्धसुपूजिते (devasiddhasupūjite) — "O you well-worshipped by gods and siddhas""देवताओं और सिद्धों द्वारा भलीभाँति पूजित"

नन्दिनि (nandini) — O Nandinīहे नन्दिनि·रक्षयुगं (rakṣayugaṃ) — the doubled syllables "rakṣa rakṣa" (protect, protect)"रक्ष रक्ष" यह जोड़ा·महायोगेश्वरि (mahāyogeśvari) — O great mistress of yogaहे महायोगेश्वरि·क्रमात् (kramāt) — in due orderक्रमशः·शूलिन्याद्याः (śūlinyādyāḥ) — beginning with "Śūlini""शूलिनि" से आरम्भ होने वाले·हुंफडन्ताः (huṃphaḍantāḥ) — ending in "hūṃ phaṭ""हुं फट्" पर समाप्त होने वाले·पञ्चाङ्गमनवः (pañcāṅgamanavaḥ) — the five-limbed mantrasपाँच अङ्गों वाले मन्त्र·स्मृताः (smṛtāḥ) — are declaredकहे गये हैं

अध्यारूढां (adhyārūḍhāṃ) — mounted uponआरूढ़·मृगेन्द्रं (mṛgendraṃ) — a lionसिंह पर·सजलजलधरश्यामलां (sajalajaladharaśyāmalāṃ) — dark as a rain-laden cloudजलयुक्त मेघ के समान श्याम·हस्तपद्मैः (hastapadmaiḥ) — with lotus-handsकमल जैसे हाथों से·शूलं (śūlaṃ) — a spearशूल·बाणं (bāṇaṃ) — an arrowबाण·कृपाणं (kṛpāṇaṃ) — a swordकृपाण·अरि (ari) — a discusचक्र·जलज (jalaja) — a conchशङ्ख·गदा (gadā) — a maceगदा·चाप (cāpa) — a bowधनुष·पाशान् (pāśān) — and a nooseऔर पाश·वहन्तीं (vahantīṃ) — bearingधारण करती हुई·चन्द्रोत्तंसां (candrottaṃsāṃ) — moon-crestedचन्द्रमा को शिरोभूषण बनाये हुए·त्रिनेत्रां (trinetrāṃ) — three-eyedतीन नेत्रों वाली·चतसृभिः कन्याभिः (catasṛbhiḥ kanyābhiḥ) — by four maiden-attendants — Jayā, Vijayā, Bhadrā, and Śūlakātyāyinīजया, विजया, भद्रा और शूलकात्यायिनी नामक चार कन्याओं द्वारा·असिना खेटकं बिभ्रतीभिः (asinā kheṭakaṃ bibhratībhiḥ) — who bear shields along with swordsजो तलवार सहित ढाल धारण करती हैं·सेव्यमानां (sevyamānāṃ) — attendedसेवित·प्रतिभटभयदां (pratibhaṭabhayadāṃ) — who strikes fear into rival warriorsप्रतिपक्षी योद्धाओं को भय देने वाली·शूलिनीं (śūlinīṃ) — Śūlinīशूलिनी को·भावयामि (bhāvayāmi) — I meditate uponमैं ध्यान करता हूँ

मनुम् एनं (manum enaṃ) — this mantraइस मन्त्र को·जपेत् (japet) — should reciteजपे·मन्त्री (mantrī) — the mantra-practitionerमन्त्रवेत्ता साधक·वर्णलक्षं (varṇalakṣaṃ) — one lakh for each syllableप्रत्येक अक्षर पर एक लाख·विचक्षणः (vicakṣaṇaḥ) — the skilled oneकुशल साधक·सर्पिषा अन्नेन (sarpiṣā annena) — with food mixed with gheeघी से मिश्रित अन्न से·होमः (homaḥ) — the fire-offeringहोम·तु (tu) — thenतो·तद्दशांशमितः (taddaśāṃśamitaḥ) — measured as one-tenth of thatउसके दशांश के बराबर·भवेत् (bhavet) — should beहोना चाहिए

प्रागुक्ते (prāgukte) — on the aforementioned [pedestal]पूर्वोक्त पर·पूजयेत् (pūjayet) — one should worshipपूजा करे·पीठे (pīṭhe) — on the pedestalपीठ पर·वक्ष्यमाणेन वर्त्मना (vakṣyamāṇena vartmanā) — by the method about to be toldआगे कही जाने वाली विधि से·विधाय (vidhāya) — having performedकरके·पूजाम् अङ्गानां (pūjām aṅgānāṃ) — the worship of the limbsअङ्गों की पूजा·पूज्याः (pūjyāḥ) — are to be worshippedपूजनीय हैं·पत्रेषु (patreṣu) — on the petalsपंखुड़ियों पर·शक्तयः (śaktayaḥ) — the [eight] Śaktisशक्तियाँ

दुर्गाख्या (durgākhyā) — named Durgāदुर्गा नामक·वरदा (varadā) — Varadāवरदा·विन्ध्यवासिनी (vindhyavāsinī) — Vindhyavāsinīविन्ध्यवासिनी·असुरमर्दिनी (asuramardinī) — Asuramardinīअसुरमर्दिनी·युद्धप्रिया (yuddhapriyā) — Yuddhapriyāयुद्धप्रिया·पञ्चमी (pañcamī) — the fifthपाँचवीं·स्यात् (syāt) — isहै·वेगिनी (veginī) — O Veginīहे वेगिनि·त्वं (tvaṃ) — youतुम·सुपूजिता (supūjitā) — well-worshippedभलीभाँति पूजित

सप्तमी (saptamī) — the seventhसातवीं·नन्दिनी (nandinī) — Nandinīनन्दिनी·प्रोक्ता (proktā) — is declaredकही गयी है·महायोगीश्वरी (mahāyogīśvarī) — Mahāyogīśvarīमहायोगीश्वरी·परा (parā) — the supreme [eighth]परम, आठवीं·दलाग्रेषु (dalāgreṣu) — at the tips of the petalsपंखुड़ियों के अग्रभाग में·तत् अस्त्राणि (tat astrāṇi) — their emblem-weaponsउनके अस्त्र·शङ्खं (śaṅkhaṃ) — the conchशङ्ख·चक्रम् (cakram) — the discusचक्र·असिं (asiṃ) — the swordअसि·पुनः (punaḥ) — and furtherऔर पुनः

दलेषु (daleṣu) — on the [remaining] petalsशेष पंखुड़ियों पर·चापशूलानि (cāpaśūlāni) — the bow and the spearधनुष और शूल·पाशं (pāśaṃ) — and the nooseऔर पाश·पश्चात् (paścāt) — beyond [the petals]उनके बाहर·दिशः अधिपान् (diśaḥ adhipān) — the guardians of the directionsदिक्पालों को·इत्थं (itthaṃ) — thusइस प्रकार·जपादिभिः (japādibhiḥ) — by japa and the rest [homa, pūjā]जप आदि से·सिद्धः (siddhaḥ) — one who has gained masteryसिद्ध हुआ साधक·कुर्यात् (kuryāt) — may accomplishकर सकता है·कर्म निजेप्सितम् (karma nijepsitam) — whatever rite he desiresअपना अभीष्ट कार्य

अष्टोत्तरसहस्रं (aṣṭottarasahasraṃ) — 1,008 [oblations]एक हज़ार आठ (१००८)·यत् तिलैः (yat tilaiḥ) — with the sesame seeds which areजिन तिलों से·त्रिमधुराप्लुतैः (trimadhurāplutaiḥ) — soaked in the three sweets [milk, honey, ghee]तीन मधुर पदार्थों में भिगोये हुए·नित्यं (nityaṃ) — dailyप्रतिदिन·प्रजुहुयात् (prajuhuyāt) — one should offerआहुति दे·तस्य (tasya) — hisउसकी·शक्तिः (śaktiḥ) — powerशक्ति·स्यात् अतिमानुषी (syāt atimānuṣī) — becomes more than humanअतिमानवीय हो जाती है

अष्टोत्तरशतं (aṣṭottaraśataṃ) — 108 [oblations]एक सौ आठ (१०८)·नित्यं (nityaṃ) — dailyप्रतिदिन·सर्पिषा (sarpiṣā) — with gheeघी से·जुहुयात् नरः (juhuyāt naraḥ) — the man who offersआहुति देने वाला मनुष्य·वाञ्छितं (vāñchitaṃ) — his heart's desireअपना मनोरथ·वत्सरात् ऊर्ध्वं (vatsarāt ūrdhvaṃ) — after a year has passedएक वर्ष बीत जाने पर·प्राप्नोति (prāpnoti) — obtainsप्राप्त करता है·महतीं श्रियम् (mahatīṃ śriyam) — great fortuneमहती सम्पत्ति

दूर्वाहोमः (dūrvāhomaḥ) — the fire-offering of dūrvā grassदूर्वा का होम·भवेत् (bhavet) — becomesहोता है·नृणां (nṛṇāṃ) — for menमनुष्यों के लिए·सर्ववाञ्छितसिद्धिदः (sarvavāñchitasiddhidaḥ) — granter of every desired accomplishmentसमस्त वाञ्छित कार्यों को सिद्ध करने वाला·छुरिकाद्यानि (churikādyāni) — knives and the likeछुरी आदि·शस्त्राणि (śastrāṇi) — weaponsशस्त्र·जप्तानि (japtāni) — having been recited over and empoweredजपे हुए, अभिमन्त्रित·मनुना अमुना (manunā amunā) — by this mantraइस मन्त्र से

सम्पाताज्यविलिप्तानि (sampātājyaviliptāni) — anointed with the ghee of the preliminary oblationसम्पात-होम के घी से लिप्त·वितरन्ति (vitaranti) — they bestowप्रदान करते हैं·जयश्रियम् (jayaśriyam) — the glory of victoryविजय-श्री·अश्वत्थार्कसमिद्भिः (aśvatthārkasamidbhiḥ) — with kindling-sticks of peepal or arka woodपीपल या आक की समिधाओं से·वा (vā) — orअथवा·तिलैः (tilaiḥ) — with sesame seedsतिलों से·मधुरोक्षितैः (madhurokṣitaiḥ) — moistened with the sweet substancesमधुर पदार्थों से भिगोये हुए

ध्यात्वा (dhyātvā) — having meditated [on oneself in the goddess's form just described]ध्यान करके·आत्मानम् (ātmānam) — oneselfअपने आप को·जपेत् (japet) — should reciteजप करे·मन्त्रम् (mantram) — the mantraमन्त्र का·स्तम्भम् (stambham) — the rigidity [caused by possession]जकड़न को·मुञ्चति (muñcati) — releasesछोड़ देता है·ग्रहः (grahaḥ) — the seizing spiritग्रह·सर्पाखुवृश्चिकादीनाम् (sarpa-ākhu-vṛścika-ādīnām) — of snakes, mice, scorpions and the likeसाँप, चूहे, बिच्छू आदि के·विषम् (viṣam) — the poisonविष को·आशु (āśu) — swiftlyशीघ्र·विनाशयेत् (vināśayet) — should destroyनष्ट कर दे

मनुना अनेन (manunā anena) — by this very mantraइसी मन्त्र से·विधिवत् (vidhivat) — duly, according to ruleविधिपूर्वक·मन्त्री (mantrī) — the mantra-practitionerमन्त्रवेत्ता साधक·सिद्धिम् (siddhim) — success [in the rites just described]सिद्धि को·उपेयिवान् (upeyivān) — attainsप्राप्त कर लेता है·मन्त्रेण अनेन (mantreṇa anena) — with this same mantraइसी मन्त्र से·संजप्तान् (sañjaptān) — repeatedly consecrated by recitationमन्त्र से अभिमन्त्रित·बाणान् (bāṇān) — arrowsबाणों को·आदाय (ādāya) — having taken upलेकर·योधकः (yodhakaḥ) — the warriorयोद्धा

विमुञ्चेत् (vimuñcet) — should loose [them]छोड़े·प्रतिसेनायाम् (pratisenāyām) — against the opposing armyशत्रु-सेना पर·सा (sā) — it [that army]वह सेना·द्रुतम् (drutam) — swiftlyशीघ्र·विद्रुता (vidrutā) — routed, put to flightभाग खड़ी·भवेत् (bhavet) — becomesहो जाती है·त्रिशूलपाशधराम् (triśūla-pāśa-dharām) — who bears the trident and nooseत्रिशूल और पाश धारण करने वाली·देवीम् (devīm) — the Goddessदेवी का·ध्यात्वा (dhyātvā) — having meditatedध्यान करके·आत्मानम् (ātmānam) — on himself [as her]अपने आपका·अनाकुलः (anākulaḥ) — undisturbed, composedअव्याकुल होकर

प्रविशेत् (praviśet) — should enterप्रवेश करे·युद्धदेशम् (yuddha-deśam) — the battlefieldयुद्धभूमि में·यः (yaḥ) — he who [thus]जो·जित्वा (jitvā) — having conqueredजीतकर·याति (yāti) — departs, returnsलौट आता है·सः (saḥ) — heवह·निर्व्रणः (nirvraṇaḥ) — unwounded, unscathedबिना घाव के·जुहुयात् (juhuyāt) — should offer in fireहवन करे·तिलसिद्धार्थैः (tila-siddhārthaiḥ) — with sesame and white mustard seedतिल और सफेद सरसों से·लक्षम् एकम् (lakṣam ekam) — one hundred thousand [oblations]एक लाख आहुतियाँ·यथाविधि (yathāvidhi) — according to ruleविधिपूर्वक

नामयुक्तम् (nāma-yuktam) — joined with [the enemy's] nameनाम के साथ·जपेत् (japet) — should reciteजप करे·मन्त्रम् (mantram) — the mantraमन्त्र का·यस्य (yasya) — he whose [name]जिसका·असौ (asau) — heवह·मृत्युम् (mṛtyum) — deathमृत्यु को·एष्यति (eṣyati) — will meetप्राप्त होगा·गुटिकाम् (guṭikām) — a pelletगोली को·गोमयोत्पन्नाम् (gomaya-utpannām) — made from cow-dungगोबर से बनी हुई·कृत्वा (kṛtvā) — having madeबनाकर·च (ca) — andऔर·उत्तरसंख्यया (uttara-saṃkhyayā) — with the number stated nextआगे बताई गई संख्या से

गमिष्यताम् (gamiṣyatām) — of those about to depart [on a journey]जाने वालों के·द्वारदेशे (dvāra-deśe) — at the doorwayद्वार पर·निखातम् (nikhātam) — buriedगाड़ने पर·स्तम्भनम् (stambhanam) — immobilization [of the journey]रुकावट·भवेत् (bhavet) — occursहो जाता है·बहुना उक्तेन (bahunā uktena) — by saying muchअधिक कहने से·किम् (kim) — what [use]क्या लाभ·सर्वम् (sarvam) — everything [desired]सब कुछ·साधयेत् (sādhayet) — can be accomplishedसिद्ध किया जा सकता है·मनुना अमुना (manunā amunā) — by this very mantraइसी मन्त्र से

उत्तिष्ठपदम् (uttiṣṭha-padam) — the word "uttiṣṭha" (Arise!) — first word of the Vana-Durgā mantra'उत्तिष्ठ' (उठो!) शब्द — वनदुर्गा मन्त्र का पहला शब्द·आभाष्य (ābhāṣya) — having utteredकहकर·पुरुषि (puruṣi) — the word "puruṣi" (O woman!) [comes next]'पुरुषि' (हे स्त्री!) शब्द·स्यात् पदम् (syāt padam) — should be the next wordअगला शब्द हो·ततः (tataḥ) — thereafterउसके बाद·पितामहः (pitāmahaḥ) — the code-syllable "ka" (named for the Grandsire, Brahmā)'क' अक्षर (पितामह ब्रह्मा का कूट-नाम)·सनेत्रेन्दुः (sa-netra-induḥ) — joined with the eye-vowel and the crescent-bindu, yielding "kiṃ" (why?)नेत्र (इकार) और बिन्दु सहित — मिलाकर 'किं' बनता है·स्वपिषि (svapiṣi) — "do you sleep?" — spoken plainly'क्या सोती हो?' — सीधे कहा गया·भयम् (bhayam) — fearभय·च (ca) — andऔर·मे (me) — mine, to meमेरा

समुपस्थितम् (samupasthitam) — "has come upon [me]" — spoken plainly'समुपस्थित' (मुझ पर आ पड़ा है)·उच्चार्य (uccārya) — having utteredकहकर·यदि शक्यम् (yadi śakyam) — "if it be possible"'यदि शक्य हो'·अनन्तरम् (anantaram) — immediately nextतत्पश्चात्·अशक्यं वा (aśakyaṃ vā) — "or if impossible"'अथवा अशक्य हो'·पुनः (punaḥ) — again, thenफिर·तत् मे (tat me) — "that for me"'वह मेरे लिये'·वदेत् (vadet) — one should sayकहे·भगवति (bhagavati) — "O Goddess" — the vocative'हे भगवती' — सम्बोधन·ततः (tataḥ) — thereafterउसके बाद

शमय (śamaya) — "pacify!" — spoken plainly, the mantra's closing command'शमय' (शान्त करो!) — सीधा कहा गया·अग्निवधूः (agni-vadhūḥ) — "Agni's bride" — code-name for the closing word "svāhā"अग्नि की पत्नी — अन्तिम शब्द 'स्वाहा' का कूट-नाम·सप्तत्रिंशद्वर्णात्मकः (sapta-triṃśat-varṇa-ātmakaḥ) — consisting of thirty-seven syllablesसैंतीस अक्षरों वाला·मनुः (manuḥ) — the mantraमन्त्र·ऋषिः (ṛṣiḥ) — the sage [of this mantra]ऋषि·आरण्यकः (āraṇyakaḥ) — is Āraṇyakaआरण्यक·प्रोक्तः (proktaḥ) — is declaredकहा गया है·छन्दः (chandaḥ) — the metreछन्द·अनुष्टुप् (anuṣṭup) — is Anuṣṭubhअनुष्टुप्·उदाहृतम् (udāhṛtam) — is statedबताया गया है

देवता (devatā) — the presiding deity [of this mantra]अधिष्ठात्री देवता·वनदुर्गा (vana-durgā) — is Vana-Durgā, "Durgā of the Forest"वनदुर्गा·स्यात् (syāt) — isहै·सर्वदुर्गतिमोचनी (sarva-durgati-mocanī) — who releases [her devotees] from every misfortuneसब दुर्गतियों से छुड़ाने वाली·पादाष्टसन्धिषु (pāda-aṣṭa-sandhiṣu) — at the eight joints of the two feetदोनों पैरों की आठ सन्धियों में·गुदलिङ्गाधारोदरेषु (guda-liṅga-ādhāra-udareṣu) — at the anus, genitals, the base [mūlādhāra] and the navelगुदा, लिंग, आधार तथा नाभि में·च (ca) — andऔर

पार्श्वहृत्स्तनकण्ठेषु (pārśva-hṛt-stana-kaṇṭheṣu) — at the flank, heart, breast and throatपार्श्व, हृदय, स्तन तथा कण्ठ में·पुनः (punaḥ) — againफिर·बाह्वष्टसन्धिषु (bāhu-aṣṭa-sandhiṣu) — at the eight joints of the two armsदोनों भुजाओं की आठ सन्धियों में·मुखनासाकपोलाक्षिकर्णभ्रूमध्यमूर्धसु (mukha-nāsā-kapola-akṣi-karṇa-bhrū-madhya-mūrdhasu) — at the mouth, nose, cheeks, eyes, ears, the space between the brows, and the crown of the headमुख, नासिका, कपोल, नेत्र, कान, भ्रूमध्य तथा मस्तक में

षड्भिः (ṣaḍbhiḥ) — with six [syllables, for the heart]छह अक्षरों से (हृदय पर)·चतुर्भिः (caturbhiḥ) — with four [for the head]चार से (शिर पर)·अष्टाभिः (aṣṭābhiḥ) — with eight [for the crown-lock, śikhā]आठ से (शिखा पर)·अष्टाभिः (aṣṭābhiḥ) — with eight [for the armour, kavaca]आठ से (कवच पर)·षड्भिः (ṣaḍbhiḥ) — with six [for the two eyes]छह से (नेत्रों पर)·इन्द्रियैः (indriyaiḥ) — "by the senses" — a number-word for five [for the weapon, astra]'इन्द्रियाँ' अर्थात् पाँच — कूट-संख्या (अस्त्र पर)·मन्त्रैः (mantraiḥ) — with the mantra-syllablesमन्त्राक्षरों से·अङ्गक्रमैः (aṅga-kramaiḥ) — in the sequence of the [six] limbsअंगों के क्रम से·स्यात् (syāt) — should be doneकिया जाये·ज्ञात्रियुक्तैः (jñātṛ-yuktaiḥ) — joined with awareness of the deityदेवता-भाव से युक्त·यथाक्रमम् (yathākramam) — in due orderयथाक्रम

सौवर्णाम्बुजमध्यगाम् (sauvarṇa-ambuja-madhyagām) — seated at the centre of a golden lotusसुवर्णमय कमल के मध्य में विराजमान·त्रिनयनाम् (tri-nayanām) — three-eyedत्रिनेत्रा·सौदामिनीसन्निभाम् (saudāminī-sannibhām) — resembling a flash of lightningबिजली के समान चमकती हुई·चक्रम् (cakram) — the discusचक्र·शङ्खवराभयानि (śaṅkha-vara-abhayāni) — the conch, and the boon-granting and fear-dispelling gesturesशंख तथा वर एवं अभय मुद्रा·दधतीम् (dadhatīm) — bearingधारण करने वाली·इन्दोः कलाम् (indoḥ kalām) — a digit of the moon [as her crest-ornament]चन्द्रमा की कला (मस्तक पर)·बिभ्रतीम् (bibhratīm) — wearingधारण किये हुए·ग्रैवेयाङ्गदहारकुण्डलधराम् (graiveya-aṅgada-hāra-kuṇḍala-dharām) — wearing a collar-ornament, armlets, a necklace, and earringsकण्ठाभूषण, बाजूबन्द, हार तथा कुण्डल धारण किये·आखण्डलाद्यैः (ākhaṇḍala-ādyaiḥ) — by Indra and the other [gods]इन्द्र आदि देवताओं द्वारा·स्तुताम् (stutām) — praisedस्तुत·ध्यायेत् (dhyāyet) — one should meditate onध्यान करे·विन्ध्यनिवासिनीम् (vindhya-nivāsinīm) — the dweller of the Vindhya [forest/mountains]विन्ध्यवासिनी·शशिमुखीम् (śaśi-mukhīm) — moon-facedचन्द्रमुखी·पार्श्वस्थपञ्चाननाम् (pārśva-stha-pañcānanam) — [attended] by the Five-Faced One [Sadāśiva] seated at her sideजिनके पार्श्व में पंचानन (सदाशिव) विराजमान हैं

एवम् (evam) — thusइस प्रकार·ध्यात्वा (dhyātvā) — having meditatedध्यान करके·जपेत् (japet) — one should reciteजप करे·लक्षचतुष्कम् (lakṣacatuṣkam) — four hundred thousand (four lakhs)चार लाख·तद्दशांशतः (taddaśāṃśataḥ) — a tenth part of that, as oblationउसका दशांश (हवन में)·जुहुयात् (juhuyāt) — one should offer in the fireहवन करे·हविषा (haviṣā) — with sweet rice-puddingखीर (पायस) से·मन्त्री (mantrī) — the mantra-adeptमन्त्रवेत्ता·शालिभिः (śālibhiḥ) — with rice grainsचावल से·सर्पिषा (sarpiṣā) — with gheeघी से·तिलैः (tilaiḥ) — with sesame seedsतिल से

प्रागुक्तम् (prāguktam) — as stated beforeपहले कहे अनुसार·यजेत् (yajet) — one should worshipपूजा करे·पीठे (pīṭhe) — on the pedestalपीठ पर·देवीम् (devīm) — the goddessदेवी को·अङ्गगणैः (aṅgagaṇaiḥ) — together with the groups of limb-deitiesअङ्ग-देवताओं के समूह सहित·सह (saha) — together withसहित·अङ्गपूजा (aṅgapūjā) — the worship of the limbsअङ्ग-पूजा·यथापूर्वम् (yathāpūrvam) — as beforeपूर्ववत्·दलमूलेषु (dalamūleṣu) — at the base of the petalsपंखुड़ियों के मूल में·इमाः (imāḥ) — these [powers, named next]ये (शक्तियाँ)·पुनः (punaḥ) — againपुनः

आर्या (āryā) — Āryāआर्या·दुर्गा (durgā) — Durgāदुर्गा·च (ca) — andऔर·भद्राख्या (bhadrākhyā) — the one named Bhadrāभद्रा नामक·भद्रकाली (bhadrakālī) — Bhadrakālīभद्रकाली·ततः (tataḥ) — thenफिर·अम्बिका (ambikā) — Ambikāअम्बिका·क्षेमा (kṣemā) — Kṣemāक्षेमा·अन्या (anyā) — another oneएक और·वेदगर्भाख्या (vedagarbhākhyā) — named Vedagarbhāवेदगर्भा नामक·क्षेमङ्करी (kṣemaṅkarī) — Kṣemaṅkarīक्षेमङ्करी·अष्टशक्तयः (aṣṭaśaktayaḥ) — are the eight powersआठ शक्तियाँ हैं

अस्त्राणि (astrāṇi) — the weapon-emblemsअस्त्रों को·पत्रमध्येषु (patramadhyeṣu) — in the middle of the petalsपंखुड़ियों के मध्य में·चक्र (cakra) — discusचक्र·शङ्ख (śaṅkha) — conchशङ्ख·असि (asi) — swordतलवार·खेटकान् (kheṭakān) — shieldsढाल·वाण (vāṇa) — arrowबाण·कोदण्ड (kodaṇḍa) — bowधनुष·शूलानि (śūlāni) — tridentsत्रिशूल·कपालान्तानि (kapālāntāni) — ending with the skull-cupकपाल तक·पूजयेत् (pūjayet) — one should worshipपूजा करे

ब्राह्म्याद्याः (brāhmyādyāḥ) — Brāhmī and the other mother-goddessesब्राह्मी आदि (सप्त मातृकाएँ)·स्युः (syuḥ) — should be [worshipped]हों·दलाग्रेषु (dalāgreṣu) — at the tips of the petalsपंखुड़ियों के अगले भाग में·लोकपालाः (lokapālāḥ) — the guardians of the directionsदिक्पाल·ततः परम् (tataḥ param) — beyond thatउसके बाद·सिद्धमन्त्रप्रयोगेषु (siddhamantraprayogeṣu) — in the applications of the now-accomplished mantraसिद्ध मन्त्र के प्रयोगों में·देवीम् (devīm) — the goddessदेवी का·इत्थम् (ittham) — in this wayइस प्रकार·विचिन्तयेत् (vicintayet) — one should meditateध्यान करे

कालपावकसन्निभाम् (kālapāvakasannibhām) — resembling the fire of cosmic dissolutionप्रलय-अग्नि के समान तेजस्वी·कलितार्धेन्दुशिरोरुहाम् (kalitārdhenduśiroruhām) — whose hair bears a crescent moonजिसके केशों में अर्धचन्द्र सुशोभित है·भालनेत्रविभीषणाम् (bhālanetravibhīṣaṇām) — terrifying with the eye on her foreheadललाट-नेत्र से भयंकर·भयदायिसिंहनिषेदुषीम् (bhayadāyisiṃhaniṣeduṣīm) — seated upon a fear-inspiring lionभयंकर सिंह पर बैठी हुई·चक्रशङ्खकृपाणखेटकचापबाणकरोटिकाम् (cakraśaṅkhakṛpāṇakheṭakacāpabāṇakaroṭikām) — holding discus, conch, sword, shield, bow, arrow, and skull-cupचक्र, शङ्ख, तलवार, ढाल, धनुष, बाण और कपाल धारण किए हुए·शूलवह्निभुजाम् (śūlavahnibhujām) — trident-bearing, her arms blazing like fireत्रिशूलधारिणी, अग्नि-सी दैदीप्यमान भुजाओं वाली·भजे (bhaje) — I adoreमैं भजता हूँ·विजिताखिलासुरसैनिकाम् (vijitākhilāsurasainikām) — who has conquered the entire army of demonsजिसने सम्पूर्ण असुर-सेना को जीत लिया है

प्रातःस्नानरतः (prātaḥsnānarataḥ) — devoted to morning bathingप्रातःकाल स्नान में तत्पर·नित्यम् (nityam) — dailyप्रतिदिन·अष्टोत्तरसहस्रकम् (aṣṭottarasahasrakam) — one thousand and eight timesएक हज़ार आठ बार·जपेत् (japet) — one should reciteजप करे·तस्य (tasya) — for himउसके लिए·आशु (āśu) — quicklyशीघ्र·सिध्यन्ति (sidhyanti) — are accomplishedसिद्ध होते हैं·धनधान्यादिसम्पदः (dhanadhānyādisampadaḥ) — riches of wealth, grain, and the likeधन-धान्यादि सम्पत्ति·अनेन एव विधानेन (anena eva vidhānena) — by this very methodइसी विधि से·ग्रहक्षुद्रारि (grahakṣudrāri) — affliction from planets, minor troubles, and enemiesग्रह-बाधा, क्षुद्र उपद्रव तथा शत्रु·पूजयेत् (pūjayet) — one should propitiate [the goddess for relief]शान्ति हेतु पूजा करे

नाभिमात्रोदके (nābhimātrodake) — in water reaching up to the navelनाभि तक के जल में·स्थित्वा (sthitvā) — standingखड़े होकर·देवीम् (devīm) — the goddessदेवी को·अङ्कगताम् (aṅkagatām) — vividly present [before him](सम्मुख) उपस्थित·स्मरन् (smaran) — visualizing/rememberingस्मरण करते हुए·जपेत् (japet) — one should reciteजप करे·अष्टोत्तरशतम् (aṣṭottaraśatam) — one hundred and eight timesएक सौ आठ बार·लभते (labhate) — one obtainsप्राप्त करता है·महतीं श्रियम् (mahatīṃ śriyam) — great fortuneमहान् सम्पत्ति

अयुतम् (ayutam) — ten thousand oblationsदस हज़ार आहुतियाँ·वटवृक्षोत्थैः (vaṭavṛkṣotthaiḥ) — arisen from the banyan treeबरगद वृक्ष से उत्पन्न·समिद्भिः (samidbhiḥ) — with sacrificial kindling-sticksसमिधाओं से·अर्चिते अनले (arcite anale) — in a duly-worshipped fireभलीभाँति पूजित अग्नि में·होमम् (homam) — oblationहवन·समिद्धरैः (samiddharaiḥ) — with those same kindling-sticksउन्हीं समिधाओं द्वारा·कुर्यात् (kuryāt) — one should performकरे·नाशयेत् (nāśayet) — one destroysनष्ट करे·आपदां कुलम् (āpadāṃ kulam) — the whole host of calamitiesसम्पूर्ण विपत्ति-समूह

घोराभिचारान् (ghorābhicārān) — terrible sorceriesभयंकर अभिचार-प्रयोग·भूतादीन् (bhūtādīn) — spirit-afflictions and the likeभूत-बाधा आदि·शमयेत् (śamayet) — one should pacifyशान्त करे·विधिना अमुना (vidhinā amunā) — by this procedureइस विधि से·अपामार्गसमिद्भिः (apāmārgasamidbhiḥ) — with kindling-sticks of apāmārgaअपामार्ग की समिधा से·वा (vā) — orअथवा·तिलैः (tilaiḥ) — with sesame seedsतिल से·वा (vā) — orअथवा·काननोद्भवैः (kānanodbhavaiḥ) — grown wild in the forestवन में उत्पन्न

सर्षपैः (sarṣapaiḥ) — with mustard seedsसरसों से·वा (vā) — orअथवा·कृतः होमः (kṛtaḥ homaḥ) — homa performedकिया गया हवन·क्षुद्रापस्मारनाशनः (kṣudrāpasmāranāśanaḥ) — destroys minor epilepsy/convulsive fitsक्षुद्र अपस्मार (मिर्गी) का नाशक·अभीष्टसिद्ध्यै (abhīṣṭasiddhyai) — for the accomplishment of one's desireअभीष्ट सिद्धि हेतु·जुहुयात् (juhuyāt) — one should offer in fireहवन करे·आर्कीमन्त्री (ārkīmantrī) — the mantra-adept, with arka-woodअर्क (मदार) की समिधा वाला मन्त्रवेत्ता·समिद्धरैः (samiddharaiḥ) — with kindling-sticksसमिधाओं से

सहस्रम् (sahasram) — a thousand oblationsएक हज़ार आहुतियाँ·अर्कवारादि (arkavārādi) — beginning from Sunday (arka-vāra)रविवार से आरम्भ करके·दिवसान् दश (divasān daśa) — for ten daysदस दिनों तक·संयतः (saṃyataḥ) — self-controlledसंयमपूर्वक·सारान् (sārān) — the heartwoodसारभाग (खदिर)·वृक्षान् (vṛkṣān) — of treesवृक्षों के·समादाय (samādāya) — having takenलेकर·शकलान् (śakalān) — chips/piecesटुकड़े·मनुना अमुना (manunā amunā) — with this same mantraइसी मन्त्र से

शूद्रान् (śūdrān) — śūdrasशूद्रों को·लवणहोमेन (lavaṇahomena) — by homa of saltनमक के हवन से·जातीपुष्पैः (jātīpuṣpaiḥ) — with jāti-flowers (jasmine)जाती (चमेली) के फूलों से·सभाम् (sabhām) — the whole assembly or courtसारी सभा को·पुनः (punaḥ) — again, furtherपुनः·व्रीहिभिः (vrīhibhiḥ) — with rice-grainsधान के दानों से·जुहुयात् (juhuyāt) — one should offer in homaहवन करे·नित्यम् (nityam) — daily, continuouslyनित्य, प्रतिदिन·वत्सरात् (vatsarāt) — after a yearएक वर्ष के बाद·व्रीहिमान् (vrīhimān) — possessed of abundant riceधान्य-सम्पन्न·भवेत् (bhavet) — becomesहो जाता है

दूर्वाहोमेन (dūrvāhomena) — by homa of dūrvā-grassदूर्वा के हवन से·दीर्घायुः (dīrghāyuḥ) — long-livedदीर्घायु·मधुना (madhunā) — with honeyमधु से·रत्नवान् (ratnavān) — possessed of jewelsरत्नों से युक्त·भवेत् (bhavet) — becomesहो जाता है·अन्नैः (annaiḥ) — with grain-offeringsअन्न से·अन्नसमृद्धिः (annasamṛddhiḥ) — abundance of food-grainअन्न की समृद्धि·स्यात् (syāt) — would come aboutहोती है·आज्येन (ājyena) — with gheeघी से·लभते (labhate) — one obtainsप्राप्त करता है·धनम् (dhanam) — wealthधन

गोदुग्धेन (godugdhena) — with cow's milkगाय के दूध से·गवाम् (gavām) — of cowsगायों की·वृद्धिम् (vṛddhim) — increaseवृद्धि·आप्नुयात् (āpnuyāt) — one obtainsप्राप्त करता है·न अत्र संशयः (na atra saṃśayaḥ) — there is no doubt in thisइसमें कोई सन्देह नहीं·ज्वरे (jvare) — in a case of feverज्वर में·गरे (gare) — in poisoningविष में·ग्रहे (grahe) — in a seizure by a planetary spiritग्रहबाधा में·सर्पे (sarpe) — in snake-biteसर्पदंश में·तर्जन्या (tarjanyā) — with the index fingerतर्जनी अंगुली से·संस्पृशन् (saṃspṛśan) — touchingस्पर्श करते हुए·जपेत् (japet) — one should reciteजप करे

निधाय (nidhāya) — having placed [the offering]रखकर·अग्नौ (agnau) — in the fireअग्नि में·जपेत् (japet) — one should reciteजप करे·मन्त्रम् (mantram) — the mantraमन्त्र का·अष्टोत्तरसहस्रकम् (aṣṭottarasahasrakam) — one thousand and eight timesएक हज़ार आठ बार·सन्ध्यासु (sandhyāsu) — at the twilight juncturesसंध्याकालों में·पञ्चमात्रेण (pañcamātreṇa) — by a further measure of fiveपाँच की अतिरिक्त संख्या से·वशम् (vaśam) — under controlवश में·आयाति (āyāti) — comesआ जाता है·वाञ्छितम् (vāñchitam) — the desired object or personअभीष्ट वस्तु या व्यक्ति

अभ्यर्च्य (abhyarcya) — having worshippedपूजा करके·देवीम् (devīm) — the Goddessदेवी की·अनले (anale) — in the fireअग्नि में·तीक्ष्णतैलेन (tīkṣṇatailena) — with pungent (mustard) oilतीक्ष्ण तेल (सरसों के तेल) से·मन्त्रवित् (mantravit) — the knower of the mantraमन्त्रवेत्ता साधक·हुत्वा (hutvā) — having offered oblationsआहुति देकर·अयुतम् (ayutam) — ten thousandदस हज़ार·निधाय (nidhāya) — having placedरखकर·अग्रे (agre) — in front [of the fire]सामने·तीक्ष्णान् (tīkṣṇān) — sharpतीक्ष्ण·त्रिंशत् शरान् (triṃśat śarān) — thirty arrowsतीस बाणों को·पुनः (punaḥ) — againपुनः

तेषु (teṣu) — upon them [the arrows]उन बाणों पर·सम्पातयेत् (sampātayet) — one should let [the oblation] fallआहुति गिराए·भूयः (bhūyaḥ) — again and againबार-बार·स्पृष्ट्वा (spṛṣṭvā) — having touched themस्पर्श करके·तान् (tān) — themउनको·नियुतम् (niyutam) — a hundred thousand timesएक लाख बार·जपेत् (japet) — one should reciteजप करे·विधयेत् (vidhayet) — one should loose/shootछोड़े·परसेनायाम् (parasenāyām) — into the enemy's armyशत्रु-सेना में·क्षणात् (kṣaṇāt) — in an instantक्षण भर में·दृष्टा (dṛṣṭā) — seen [scattering]दिखाई देती है·दिशः दश (diśaḥ daśa) — the ten directionsदसों दिशाओं में

प्राप्नुयात् (prāpnuyāt) — it (the army) attainsप्राप्त कर लेती है·नष्टसंज्ञा (naṣṭasaṃjñā) — loss of consciousnessहोश-हवास खोकर·सा (sā) — it (the army)वह·पलायनपरायणा (palāyanaparāyaṇā) — intent solely on flightभागने में तत्पर·जपित्वा (japitvā) — having recited the mantraजप करके·सितगुग्गुलानाम् (sitaguggulānām) — of white guggul-resinश्वेत गूगल की·कुडवम् (kuḍavam) — a kuḍava-measure (about four pala)एक कुडव (लगभग चार पल परिमाण)·कुलिकोदये (kulikodaye) — at the rising of the Kulika [inauspicious period]कुलिक योग के उदय होने पर

परस्परविरोधेन (parasparavirodhena) — through mutual conflictआपसी फूट से·नश्येत् (naśyet) — perishesनष्ट हो जाती है·सेना (senā) — the armyसेना·ततःपरम् (tataḥparam) — thereafterउसके बाद·सेनासंस्तम्भने (senāsaṃstambhane) — for immobilizing an armyशत्रु-सेना को स्तम्भित करने में·मन्त्री (mantrī) — the mantra-practitionerमन्त्रवेत्ता साधक·कारस्करसमुद्भवैः (kāraskarasamudbhavaiḥ) — with [materials] born of the kāraskara treeकारस्कर (कुचिला) वृक्ष से उत्पन्न वस्तुओं से

पुष्पैः (puṣpaiḥ) — with its (kāraskara) flowersउसके फूलों से·सहस्रम् (sahasram) — a thousand oblationsएक हज़ार आहुतियाँ·जुहुयात् (juhuyāt) — one should offerहवन करे·तत्पत्रैः (tatpatraiḥ) — with its leavesउसके पत्तों से·ताम् (tām) — it (the army)उसको (सेना को)·निवर्तयेत् (nivartayet) — one should turn backलौटा दे·अङ्गारवारे (aṅgāravāre) — on Tuesday (Mars's day)मंगलवार को·कुलिके (kulike) — at the Kulika periodकुलिक मुहूर्त में·जप्त्वा (japtvā) — having recited the mantra overजप करके·भस्म (bhasma) — ashभस्म को·चितोद्भवम् (citodbhavam) — arisen from a cremation-pyreचिता से उत्पन्न

निक्षिपेत् (nikṣipet) — one should castडाल दे·मूर्ध्नि (mūrdhni) — on the headसिर पर·रिपोः (ripoḥ) — of the enemyशत्रु के·विद्विष्टः (vidviṣṭaḥ) — the one so afflictedवह पीड़ित शत्रु·देशतः (deśataḥ) — from his landअपने देश से·व्रजेत् (vrajet) — departsचला जाता है·मरुन्निपातितैः (marunnipātitaiḥ) — felled naturally by the windवायु द्वारा (स्वतः) गिराए गए·पत्रैः (patraiḥ) — with leavesपत्तों से·कारस्करसमुद्भवैः (kāraskarasamudbhavaiḥ) — born of the kāraskara treeकारस्कर वृक्ष से उत्पन्न

तस्य (tasya) — of him, the enemyउस शत्रु के·पादरजोयुक्तैः (pādarajoyuktaiḥ) — mixed with the dust of his footprintपैर की धूलि मिलाकर·होमात् (homāt) — by that homaउस हवन से·उच्चाटयेत् (ucchāṭayet) — one drives awayभगा देता है·अरीन् (arīn) — enemiesशत्रुओं को·कारस्करमयीम् (kāraskaramayīm) — made of kāraskara-woodकारस्कर की लकड़ी से बनी·कृत्वा (kṛtvā) — having madeबनाकर·प्रतिमाम् (pratimām) — an effigyप्रतिमा (पुतला)·अतिशोभनाम् (atiśobhanām) — very beautifulअत्यन्त सुन्दर

नग्नाम् (nagnām) — nakedनग्न·प्रतिष्ठितप्राणाम् (pratiṣṭhitaprāṇām) — in which life-breath has been installedजिसमें प्राण-प्रतिष्ठा की गई है·छिन्द्येत् (chindyet) — one should cut apartकाट डाले·ताम् (tām) — it, the effigyउसको·शस्त्रैः (śastraiḥ) — with weaponsशस्त्रों से·पुनः (punaḥ) — thenफिर·काकोलूकवसायुक्तम् (kākolūkavasāyuktam) — mixed with the fat of crow and owlकौवे और उल्लू की चर्बी से युक्त·अष्टोत्तरसहस्रकम् (aṣṭottarasahasrakam) — one thousand and eightएक हज़ार आठ

कृष्णपक्षचतुर्दश्याम् (kṛṣṇapakṣacaturdaśyām) — on the fourteenth of the dark fortnightकृष्णपक्ष की चतुर्दशी को·श्मशाने (śmaśāne) — in the cremation-groundश्मशान में·हव्यवाहने (havyavāhane) — in the fireअग्नि में·जुहुयात् (juhuyāt) — one should offer the oblationहवन करे·म्रियते (mriyate) — diesमर जाता है·अरातिः (arātiḥ) — the enemyशत्रु·एवमेव (evameva) — in just this very wayइसी प्रकार·दिनत्रयात् (dinatrayāt) — within three daysतीन दिनों के भीतर

उन्मत्त-समिधाम् (unmatta-samidhām) — of thorn-apple (dhattūra) kindling-woodधतूरे की समिधा का·होमात् (homāt) — from the fire-oblationहोम से·मृताः स्युः (mṛtāḥ syuḥ) — become deadमर जाते हैं·शत्रवः (śatravaḥ) — enemiesशत्रु·क्षणात् (kṣaṇāt) — in an instantक्षण भर में·उलूक-काकयोः (ulūka-kākayoḥ) — of an owl and a crowउल्लू और कौए के·पत्रैः (patraiḥ) — with the feathersपंखों से·स्व-वसा-रक्त-संयुतैः (sva-vasā-rakta-saṃyutaiḥ) — joined together with their own fat and bloodअपनी चर्बी और रक्त से मिश्रित

जुहुयात् (juhuyāt) — one should offer the oblationहोम करे·निशि (niśi) — at nightरात्रि में·कान्तारे (kāntāre) — in a dense forestघने वन में·शत्रुः (śatruḥ) — the enemyशत्रु·काल-अतिथिः भवेत् (kāla-atithiḥ bhavet) — becomes a guest of Death, i.e. diesकाल (यमराज) का अतिथि हो जाता है·शत्रोः (śatroḥ) — of the enemyशत्रु की·प्रतिकृतिम् (pratikṛtim) — an effigy, likenessप्रतिमा·मन्त्री (mantrī) — the mantra-adeptमन्त्रवेत्ता·प्रतिष्ठित-समीरणाम् (pratiṣṭhita-samīraṇām) — in which the breath of life has been ritually installedजिसमें प्राण-प्रतिष्ठा की गई हो