शारदातिलकतन्त्रम्

साध्यः (sādhyaḥ) — named Sādhya"साध्य" नामक·नारायणः (nārāyaṇaḥ) — Nārāyaṇa, i.e. the indwelling Antaryāmīनारायण (अन्तर्यामी)·प्रोक्तः (proktaḥ) — is declaredकहे गये हैं·मुनिः (muniḥ) — as the sage (ṛṣi)मुनि (ऋषि)·छन्दः (chandaḥ) — the metreछन्द·उदाहृतम् (udāhṛtam) — is stated [as Gāyatrī]कहा गया है·मन्त्रस्य (mantrasya) — of the mantraमन्त्र की·देवी (devī) — the presiding goddessअधिष्ठात्री देवी·गायत्री (gāyatrī) — is Gāyatrīगायत्री·देवता (devatā) — the deityदेवता·विष्णुः (viṣṇuḥ) — Viṣṇuविष्णु·अव्ययः (avyayaḥ) — the imperishableअविनाशी

क्रुद्धोल्काय (kruddholkāya) — to "Kruddholka", the wrathful firebrand"क्रुद्धोल्क" (क्रोधित अग्नि-शिखा) को·हृत् (hṛt) — the heart-mantraहृदय-मन्त्र·आख्यातम् (ākhyātam) — is calledकहा गया है·महोल्काय (maholkāya) — to "Maholka", the great firebrand"महोल्क" (महान् अग्नि-शिखा) को·शिरः (śiraḥ) — the head-mantraशिर-मन्त्र·स्मृतम् (smṛtam) — is taughtमाना गया है·वीरोल्काय (vīrolkāya) — to "Vīrolka", the heroic firebrand"वीरोल्क" (वीर अग्नि-शिखा) को·शिखा (śikhā) — the crest-mantraशिखा-मन्त्र·प्रोक्ता (proktā) — is declaredकहा गया है·द्युल्काय (dyulkāya) — to "Dyulka", the heavenly firebrand"द्युल्क" (दिव्य अग्नि-शिखा) को·कवचम् (kavacam) — the armour-mantraकवच-मन्त्र·स्मृतम् (smṛtam) — is taughtमाना गया है

सहस्रोल्काय (sahasrolkāya) — to "Sahasrolka", the thousand-flamed"सहस्रोल्क" (सहस्र अग्नि-शिखाओं वाला) को·अस्त्रम् (astram) — the weapon-mantraअस्त्र-मन्त्र·उक्तम् (uktam) — is saidकहा गया है·मन्त्रस्य (mantrasya) — of the mantra[अष्टाक्षर] मन्त्र की·अङ्गक्रिया (aṅgakriyā) — the forming of the limb-mantrasअङ्ग-रचना·मता (matā) — is held [to be this]मानी गयी है·भूयः (bhūyaḥ) — further, againपुनः·वर्णैः (varṇaiḥ) — with the syllablesअक्षरों से·मनोः (manoḥ) — of the root mantraमूल मन्त्र के·षड्भिः (ṣaḍbhiḥ) — sixछह·षडङ्गानि (ṣaḍaṅgāni) — the six limbs [ṣaḍaṅga-nyāsa]षडङ्ग-न्यास·समाचरेत् (samācaret) — one should performकरना चाहिए

अवशिष्टौ (avaśiṣṭau) — the two remainingशेष बचे हुए·पुनः (punaḥ) — again, furtherपुनः·वर्णौ (varṇau) — two syllablesदो अक्षर·विन्यसेत् (vinyaset) — one should placeरखे·कुक्षिपृष्ठयोः (kukṣipṛṣṭhayoḥ) — on the belly and the backकुक्षि और पीठ पर·बद्धदिक्चक्रमन्त्रेण (baddhadikcakramantreṇa) — with the discus-mantra that binds the directionsदिशाओं को बाँधने वाले चक्र-मन्त्र से·मन्त्रवर्णान् (mantravarṇān) — the syllables of the mantraमन्त्र के अक्षरों को·तनौ (tanau) — on the [whole] bodyशरीर पर·न्यसेत् (nyaset) — one should placeन्यास करे

आधारे (ādhāre) — at the base (mūlādhāra)मूलाधार में·हृदये (hṛdaye) — at the heartहृदय में·वक्त्रे (vaktre) — at the mouthमुख में·दोःपन्मूलेषु (doḥpanmūleṣu) — at the roots of the hands and feetहाथ-पैर के मूल भाग में·नासिके (nāsike) — at the noseनासिका में·कण्ठे (kaṇṭhe) — at the throatकण्ठ में·नाभौ (nābhau) — at the navelनाभि में·हृदि (hṛdi) — at the heartहृदय में·कुचे (kuce) — at the breastवक्षःस्थल में·पार्श्वपृष्ठेषु (pārśvapṛṣṭheṣu) — at the flanks and the backपार्श्व और पीठ में·तत्परम् (tatparam) — thereafterउसके बाद

मूर्धा (mūrdhā) — the crown of the headशिर के ऊपरी भाग में·आस्य (āsya) — the mouthमुख में·श्रवणे (śravaṇe) — at the earsकानों में·च एव (ca eva) — and indeedऔर भी·प्राणेषु (prāṇeṣu) — at the seats of the life-breathsप्राणों में·तदनन्तरम् (tadanantaram) — thereafterउसके बाद·दोःपादसन्ध्यङ्गुलीषु (doḥpādasandhyaṅgulīṣu) — at the joints and fingers/toes of the hands and feetहाथ-पैर की सन्धियों और अंगुलियों में·धातुप्राणेषु (dhātuprāṇeṣu) — at the bodily constituents and life-breathsधातुओं और प्राणों में·हृत्स्थले (hṛtsthale) — at the seat of the heartहृदय-स्थल में

मूर्ध (mūrdha) — the crown of the headशिर·ईक्षण (īkṣaṇa) — the eyesनेत्र·आस्य (āsya) — the mouthमुख·हृत् (hṛt) — the heartहृदय·कुक्षि (kukṣi) — the bellyकुक्षि·सोरु (sa-uru) — together with the thighsजांघों सहित·जङ्घा (jaṅghā) — the shanksपिंडलियाँ·पदद्वये (padadvaye) — at the two feetदोनों पैरों में·एकैकशः (ekaikaśaḥ) — one by oneएक-एक करके·न्यसेत् (nyaset) — one should placeन्यास करे·वर्णान् (varṇān) — the syllablesअक्षरों को·गण्डांसोरुपदेषु (gaṇḍāṃsorupadeṣu) — at the cheeks, shoulders, thighs, and feetगालों, कन्धों, जांघों तथा पैरों में·च (ca) — andऔर

चक्रशङ्खगदाम्भोजम् (cakraśaṅkhagadāmbhojam) — at the places marked by discus, conch, mace and lotusचक्र, शंख, गदा और कमल-चिह्नित स्थानों में·पदेषु (padeṣu) — at those placesउन स्थानों में·अवहितः (avahitaḥ) — carefully, attentivelyसावधानीपूर्वक·न्यसेत् (nyaset) — one should place [the syllables]न्यास करे·अष्टार्णः (aṣṭārṇaḥ) — the eight-syllabled [mantra]आठ अक्षरों वाला मन्त्र·अष्टप्रकृत्यात्मा (aṣṭaprakṛtyātmā) — of the nature of the eight primal principlesआठ प्रकृतियों के स्वरूप वाला·ज्ञेयः (jñeyaḥ) — is to be knownजानना चाहिए·असौ (asau) — thisयह·चतुरात्मनाम् (caturātmanām) — together with the four selves [bindu, nāda, śakti, śānta]बिन्दु, नाद, शक्ति और शान्त — इन चार आत्माओं के साथ

संयोगात् (saṃyogāt) — from the combination [with four further seed-syllables]संयोग से·सूरिभिः (sūribhiḥ) — by the learnedविद्वानों द्वारा·प्रोक्तः (proktaḥ) — is declaredकहा गया है·विशिष्टः (viśiṣṭaḥ) — distinct, specialविशेष·द्वादशाक्षरः (dvādaśākṣaraḥ) — the twelve-syllabled [mantra]बारह अक्षरों वाला मन्त्र·अतः (ataḥ) — thereforeअतः·तत् (tat) — of thatउस·मन्त्रवर्णाद्याः (mantravarṇādyāḥ) — [the twelve names] standing at the head of each mantra-syllableमन्त्र के अक्षर के आरम्भ में स्थित [बारह नाम]·द्वादशस्वरसंयुताः (dvādaśasvarasaṃyutāḥ) — joined with the twelve vowelsबारह स्वरों से युक्त

द्वादशादित्यसहिताः (dvādaśādityasahitāḥ) — together with the twelve suns (Ādityas)बारह आदित्यों सहित·मूर्तीः (mūrtīḥ) — the formsमूर्तियों को·द्वादश (dvādaśa) — twelveबारह·विन्यसेत् (vinyaset) — one should placeन्यास करे·केशवाद्याः (keśavādyāḥ) — beginning with Keśavaकेशव आदि·क्रमात् (kramāt) — in orderक्रमशः·देहे (dehe) — on the bodyशरीर पर·वक्ष्यमाणविधानतः (vakṣyamāṇavidhānataḥ) — according to the procedure about to be describedआगे कहे जाने वाले विधान के अनुसार

ललाटे (lalāṭe) — at the foreheadललाट में·केशवम् (keśavam) — Keśavaकेशव को·धात्रा (dhātrā) — together with [the Āditya] Dhātṛधाता (आदित्य) सहित·कुचौ (kucau) — at the two breastsदोनों वक्षःस्थलों में·नारायणम् (nārāyaṇam) — Nārāyaṇaनारायण को·पुनः (punaḥ) — againपुनः·अर्यम्णा (aryamṇā) — together with [the Āditya] Aryamanअर्यमा (आदित्य) सहित·हृदि (hṛdi) — at the heartहृदय में·मित्रेण (mitreṇa) — together with [the Āditya] Mitraमित्र (आदित्य) सहित·माधवम् (mādhavam) — Mādhavaमाधव को·कण्ठदेशतः (kaṇṭhadeśataḥ) — at the region of the throatकण्ठ प्रदेश में

वरुणेन (varuṇena) — together with [the Āditya] Varuṇaवरुण (आदित्य) सहित·च (ca) — andऔर·गोविन्दम् (govindam) — Govindaगोविन्द को·पुनः (punaḥ) — againपुनः·दक्षिणपार्श्वके (dakṣiṇapārśvake) — at the right sideदाहिने पार्श्व में·अंशुना (aṃśunā) — together with [the Āditya] Aṁśuअंशु (आदित्य) सहित·विष्णुम् (viṣṇum) — Viṣṇuविष्णु को·अंसस्थम् (aṃsastham) — seated at the shoulderकन्धे पर स्थित·भगेन (bhagena) — together with [the Āditya] Bhagaभग (आदित्य) सहित·मधुसूदनम् (madhusūdanam) — Madhusūdanaमधुसूदन को

गले (gale) — at the throatगले में·विवस्वता (vivasvatā) — together with Vivasvat (the sun-deity)विवस्वान् (सूर्यदेव) के सहित·युक्तम् (yuktam) — joined, unitedयुक्त·त्रिविक्रमम् (trivikramam) — the form named Trivikrama ("taking three strides")त्रिविक्रम नामक स्वरूप·अनन्तरम् (anantaram) — immediately after, nextउसके बाद·वामपार्श्वस्थम् (vāmapārśvastham) — stationed on the left sideबायीं ओर स्थित·इन्द्रेण (indreṇa) — together with Indraइन्द्र के सहित·वामनाख्यम् (vāmanākhyam) — called Vāmana ("the dwarf")वामन नामक·अथ (atha) — thenफिर·अंसके (aṃsake) — at the shoulderकन्धे पर

पुष्णा (puṣṇā) — together with Pūṣanपूषा (आदित्य) के सहित·श्रीधरनामानम् (śrīdharanāmānam) — the one named Śrīdhara ("bearer of Śrī")श्रीधर नामक स्वरूप·गले (gale) — at the throatकण्ठ में·पर्जन्यसंयुतम् (parjanyasaṃyutam) — joined with Parjanya (the rain-deity)पर्जन्य (वर्षा के देवता) से युक्त·हृषीकेशाह्वयम् (hṛṣīkeśāhvayam) — called by the name Hṛṣīkeśa ("lord of the senses")हृषीकेश नामक·पृष्ठे (pṛṣṭhe) — at the backपीठ (पृष्ठभाग) में·पद्मनाभम् (padmanābham) — the form Padmanābha ("lotus-naveled")पद्मनाभ स्वरूप·ततः (tataḥ) — thereafterउसके बाद·परम् (param) — further, nextआगे

त्वष्ट्रा (tvaṣṭrā) — together with Tvaṣṭṛ (the divine craftsman, joined with Padmanābha above)त्वष्टा (शिल्पी आदित्य) के सहित·दामोदरम् (dāmodaram) — the form Dāmodara ("bound at the belly")दामोदर स्वरूप·पश्चात् (paścāt) — next, thereafterफिर·विष्णुना (viṣṇunā) — together with Viṣṇu (here as one of the twelve Ādityas)विष्णु (आदित्य-रूप) के सहित·ककुदि (kakudi) — at the nape of the neckगर्दन के पिछले भाग (ककुद्) में·न्यसेत् (nyaset) — one should placeस्थापित करे·द्वादशार्णम् (dvādaśārṇam) — the twelve-syllabledबारह अक्षरों वाला·महामन्त्रम् (mahāmantram) — great mantraमहामन्त्र·ततः (tataḥ) — thenतब·मूर्ध्नि (mūrdhni) — on the crown of the headसिर के ऊपर·प्रविन्यसेत् (pravinyaset) — one should place fullyभलीभाँति स्थापित करे

पुनः (punaḥ) — againपुनः·किरीटमन्त्रेण (kirīṭamantreṇa) — with the crown-mantraकिरीट-मन्त्र के द्वारा·व्यापकम् (vyāpakam) — pervading the whole bodyसर्वाङ्ग-व्यापी·विन्यसेत् (vinyaset) — one should placeन्यास करे·ततः (tataḥ) — thenफिर·ब्रूयात् (brūyāt) — one should utterकहे·किरीटकेयूरहारम् (kirīṭakeyūrahāram) — "crown, armlets, necklace""किरीट, केयूर, हार"·मकरकुण्डलम् (makarakuṇḍalam) — "makara-shaped earrings""मकराकार कुण्डल"

शङ्खचक्रगदाभोजहस्तम् (śaṅkhacakragadābhojahastam) — "holding conch, discus, mace and lotus in hand""हाथ में शङ्ख, चक्र, गदा और कमल धारण करने वाला"·पीताम्बरम् (pītāmbaram) — "yellow-robed""पीताम्बर"·धरम् (dharam) — "wearer""धारण करने वाला"·श्रीवत्साङ्कितवक्षः (śrīvatsāṅkitavakṣaḥ) — "chest marked with Śrīvatsa""श्रीवत्स-चिह्नित वक्षःस्थल"·अन्ते (ante) — at the end of that phraseउसके अन्त में·स्थलशब्दम् (sthalaśabdam) — the word "sthala" ("surface, region")"स्थल" शब्द·उदीरयेत् (udīrayet) — one should utterउच्चारण करे

नमोऽन्तः (namo'ntaḥ) — ending with "namaḥ""नमः" पर समाप्त होने वाला·प्रणवाद्यः (praṇavādyaḥ) — beginning with the praṇava (oṃ)प्रणव (ॐ) से आरम्भ होने वाला·अयम् (ayam) — thisयह·किरीटमनुः (kirīṭamanuḥ) — the crown-mantraकिरीट-मन्त्र·ईरितः (īritaḥ) — has been declaredकहा गया है·एवम् (evam) — thusइस प्रकार·न्यासम् (nyāsam) — the ritual placementन्यास·तनौ (tanau) — on the bodyशरीर पर·कृत्वा (kṛtvā) — having performedकरके·ध्यायेत् (dhyāyet) — one should meditate onध्यान करे·नारायणम् (nārāyaṇam) — Nārāyaṇaनारायण का·परम् (param) — the supremeपरम

उद्यत्कोटिदिवाकराभम् (udyatkoṭidivākarābham) — having the radiance of ten million rising sunsउदय होते हुए करोड़ों सूर्यों की कान्ति वाला·अनिशम् (aniśam) — unceasingly, everनिरन्तर·शङ्खम् (śaṅkham) — conchशङ्ख·गदाम् (gadām) — maceगदा·पङ्कजम् (paṅkajam) — lotusकमल·चक्रम् (cakram) — discusचक्र·बिभ्रतम् (bibhratam) — bearing in his four handsधारण करने वाला·इन्दिरावसुमतीसंश्लेषिपार्श्वद्वयम् (indirāvasumatīsaṃśleṣipārśvadvayam) — whose two flanks are embraced by Indirā (Lakṣmī) and Vasumatī (the earth)इन्दिरा (लक्ष्मी) और वसुमती (पृथ्वी) से आलिङ्गित दोनों पार्श्व वाला·कोटीराङ्गदहारकुण्डलधरम् (koṭīrāṅgadahārakuṇḍaladharam) — wearing a diadem, armlets, necklace and earringsमुकुट, अङ्गद, हार और कुण्डल धारण करने वाला·पीताम्बरम् (pītāmbaram) — clad in yellow silkपीताम्बरधारी·कौस्तुभोद्दीप्तम् (kaustubhoddīptam) — blazing with the Kaustubha jewelकौस्तुभमणि से देदीप्यमान·विश्वधरम् (viśvadharam) — the sustainer of the universeविश्व को धारण करने वाला·स्ववक्षसि (svavakṣasi) — on his own chestअपने वक्षःस्थल पर·लसच्छ्रीवत्सचिह्नम् (lasacchrīvatsacihnam) — shining with the mark of Śrīvatsaश्रीवत्स के चिह्न से सुशोभित·भजे (bhaje) — I worshipमैं भजन करता हूँ

विकारलक्षम् (vikāralakṣam) — the number denoted by "vikāra" times a hundred thousand (a technical recitation-count)"विकार" संख्या के लाख गुना (जप-संख्या हेतु पारिभाषिक शब्द)·जपेत् (japet) — one should reciteजप करे·मनुम् (manum) — the mantraमन्त्र का·एनम् (enam) — thisइस·समाहितः (samāhitaḥ) — with a collected mindएकाग्रचित्त होकर·तद्दशांशम् (taddaśāṃśam) — a tenth part of that numberउसका दशांश·सरसिजैः (sarasijaiḥ) — with lotusesकमलों से·जुहुयात् (juhuyāt) — one should offer in fireहवन करे·मधुराप्लुतैः (madhurāplutaiḥ) — steeped in the three sweet substances (honey, sugar, ghee)मधुर त्रय (मधु, शर्करा, घृत) से सिक्त

पीठे (pīṭhe) — on the ritual seatपीठ पर·संपूजयेत् (saṃpūjayet) — one should worshipपूजन करे·देवम् (devam) — the godदेव का·विमलादिसमन्वितम् (vimalādisamanvitam) — attended by the nine śaktis beginning with Vimalāविमला आदि नौ शक्तियों से युक्त·विमला (vimalā) — Vimalā ("the stainless")विमला·उत्कर्षिणी (utkarṣiṇī) — Utkarṣiṇī ("the exalting")उत्कर्षिणी·ज्ञाना (jñānā) — Jñānā ("knowledge")ज्ञाना·क्रिया (kriyā) — Kriyā ("action")क्रिया·योगा (yogā) — Yogā ("union")योगा·ततः (tataḥ) — thenफिर·परम् (param) — further, nextआगे

प्रह्वी (prahvī) — Prahvī ("bowing, submission")प्रह्वी·सत्या (satyā) — Satyā ("truth")सत्या·तथा (tathā) — and likewiseतथा·ईशाना (īśānā) — Īśānā ("sovereignty")ईशाना·अनुग्रहा (anugrahā) — Anugrahā ("grace")अनुग्रहा·नवमी (navamī) — the ninth śaktiनवीं शक्ति·तथा (tathā) — thusइस प्रकार·नमो भगवते (namo bhagavate) — "homage to the Blessed Lord""भगवान् को नमस्कार"·ब्रूयात् (brūyāt) — one should utterकहे·विष्णवे (viṣṇave) — "to Viṣṇu""विष्णु को"·च (ca) — andऔर·पदम् (padam) — the wordपद·वदेत् (vadet) — one should speakकहे

सर्वभूतात्मने (sarvabhūtātmane) — "to the self of all beings""सम्पूर्ण प्राणियों की आत्मा को"·वासुदेवाय (vāsudevāya) — "to Vāsudeva""वासुदेव को"·इति (iti) — thusइस प्रकार·वदेत् (vadet) — one should sayकहे·ततः (tataḥ) — thenफिर·सर्वात्मसंयोगपदात् (sarvātmasaṃyogapadāt) — after the word "sarvātmasaṃyoga" (union with the self of all)"सर्वात्मसंयोग" पद के बाद·योगपद्मपदम् (yogapadmapadam) — the words "yoga-padma" (the lotus of union)"योगपद्म" शब्द·पुनः (punaḥ) — again, furtherपुनः

पीठात्मने (pīṭhātmane) — "to the self of the seat""पीठ की आत्मा को"·हृदन्तः (hṛdantaḥ) — ending with the heart-formula (namaḥ)हृदय-मन्त्र (नमः) पर समाप्त होने वाला·अयम् (ayam) — thisयह·मन्त्रः (mantraḥ) — mantraमन्त्र·तारादिः (tārādiḥ) — beginning with the praṇavaप्रणव से आरम्भ होने वाला·ईरितः (īritaḥ) — has been declaredकहा गया है·दत्त्वा (dattvā) — having offeredदेकर·अनेन (anena) — with this mantraइस मन्त्र से·आसनम् (āsanam) — a seatआसन·मन्त्री (mantrī) — the practitionerसाधक·मूर्तिम् (mūrtim) — the divine formमूर्ति की·मूलेन (mūlena) — with the root mantraमूल मन्त्र से·कल्पयेत् (kalpayet) — should envision, establishकल्पना करे

आवाह्य (āvāhya) — having invokedआवाहन करके·पूजयेत् (pūjayet) — one should worshipपूजन करे·देवम् (devam) — the godदेव का·सुगन्धिकुसुमादिभिः (sugandhikusumādibhiḥ) — with fragrant flowers and the likeसुगन्धित पुष्पादि से·अङ्गानि (aṅgāni) — the six limbs of the mantraमन्त्र के छः अङ्गों का·अभ्यर्च्य (abhyarcya) — having worshippedपूजन करके·मन्त्रार्णान् (mantrārṇān) — the mantra-syllablesमन्त्र के अक्षरों का·केसरेषु (kesareṣu) — on the filaments of the lotus-diagramकमल की केसरों पर·समर्चयेत् (samarcayet) — one should worship fullyभलीभाँति पूजन करे

दलेषु (daleṣu) — on the petalsदलों पर·वासुदेव-आद्याः (vāsudeva-ādyāḥ) — the forms beginning with Vāsudevaवासुदेव आदि·मूर्तीः (mūrtīḥ) — formsमूर्तियाँ·शक्ति-समन्विताः (śakti-samanvitāḥ) — joined with their śaktisशक्ति सहित·वासुदेवम् (vāsudevam) — Vāsudevaवासुदेव·सङ्कर्षणम् (saṅkarṣaṇam) — Saṅkarṣaṇaसंकर्षण·प्रद्युम्नम् (pradyumnam) — Pradyumnaप्रद्युम्न·अनिरुद्धकम् (aniruddhakam) — Aniruddhaअनिरुद्ध

हिम-पीत-तमाल-इन्दुनील-आभाः (hima-pīta-tamāla-indunīla-ābhāḥ) — having the hues of snow, gold, the tamāla tree, and sapphire, in turnहिम, स्वर्ण, तमाल और नीलमणि के समान वर्ण वाले·पीतवाससः (pīta-vāsasaḥ) — clad in yellow garmentsपीताम्बरधारी·शङ्खचक्रगदाभोजधराः (śaṅkha-cakra-gadā-bhoja-dharāḥ) — bearing the conch, discus, mace, and lotusशंख, चक्र, गदा और कमल धारण करने वाले·एते (ete) — these [four]ये·चतुर्भुजाः (catur-bhujāḥ) — four-armedचार भुजाओं वाले

शान्तिम् (śāntim) — Śāntiशान्ति·श्रियम् (śriyam) — Śrīश्री·सरस्वतीम् (sarasvatīm) — Sarasvatīसरस्वती·रतिम् (ratim) — Ratiरति·कोणदलेषु (koṇa-daleṣu) — on the corner petalsकोण के दलों पर·ताः (tāḥ) — these [goddesses]वे·श्वेत-काञ्चन-गोदुग्ध-दूर्वा-वर्णाः (śveta-kāñcana-godugdha-dūrvā-varṇāḥ) — of the hues white, golden, milk-white, and dūrvā-grass green, in turnश्वेत, स्वर्ण, गोदुग्ध और दूर्वा के समान वर्ण वाली·सुभूषिताः (su-bhūṣitāḥ) — richly adornedभलीभाँति अलंकृत

हेतीन् (hetīn) — the emblems/weaponsआयुधों को·अर्चेत् (arcet) — one should worshipपूजे·दलाग्रेषु (dala-agreṣu) — at the tips of the petalsदलों के अग्रभाग में·शङ्खम् (śaṅkham) — the conchशंख·चक्रम् (cakram) — the discusचक्र·गदाम्बुजे (gadā-ambuje) — the mace and lotusगदा और कमल·कौस्तुभम् (kaustubham) — the Kaustubha gemकौस्तुभ मणि·मुषलम् (muṣalam) — the pestleमूसल·खड्गम् (khaḍgam) — the swordखड्ग·वनमालाम् (vanamālām) — the forest garlandवनमाला·यथाक्रमम् (yathākramam) — in due orderक्रमशः

रक्त (rakta) — redलाल·अब्ज (abja) — lotus-paleकमल के समान श्वेत·पीत (pīta) — yellowपीत·कनक (kanaka) — goldenस्वर्ण के समान·श्याम (śyāma) — darkश्याम·कृष्ण (kṛṣṇa) — blackकृष्ण·असित (asita) — sapphire-blackनीलाभ-श्याम·पाण्डुरान् (pāṇḍurān) — pale-whiteपाण्डुर·बहिरग्रे (bahiḥ-agre) — outside, in frontबाहर आगे के भाग में·समभ्यर्च्य (samabhyarcya) — having duly worshippedभलीभाँति पूजकर·गरुडम् (garuḍam) — Garuḍaगरुड़·कुङ्कुमप्रभम् (kuṅkuma-prabham) — saffron-radiantकुंकुम के समान कान्ति वाले

मुक्तामाणिक्यसंज्ञौ (muktā-māṇikya-saṃjñau) — called [and resembling] pearl and rubyमुक्ता और माणिक्य के समान·दक्षिणोत्तरयोः (dakṣiṇa-uttarayoḥ) — in the south and northदक्षिण और उत्तर दिशा में·निधी (nidhī) — the two treasures [Śaṅkha and Padma]दोनों निधियाँ·ध्वजम् (dhvajam) — the bannerध्वज·वरुणदिग्भागे (varuṇa-dik-bhāge) — in the western quarterपश्चिम दिशा में·श्यामलम् (śyāmalam) — dark-huedश्याम वर्ण का·पूजयेत् (pūjayet) — one should worshipपूजे·ततः (tataḥ) — thenफिर

अरुणम् (aruṇam) — reddish-brownअरुण वर्ण वाले·विघ्नम् (vighnam) — Vighna, the obstacle-lordविघ्न (गणेश)·आग्नेये (āgneye) — in the southeastआग्नेय कोण में·श्यामलाख्यम् (śyāmala-ākhyam) — the one named Śyāmalaश्यामल नामक देवता·निशाचरे (niśācare) — in the quarter of the night-wanderers [southwest]नैॠत्य कोण में·श्यामाम् (śyāmām) — dark-huedश्याम वर्ण वाली·दुर्गाम् (durgām) — Durgāदुर्गा·वायुकोणे (vāyu-koṇe) — in the northwest cornerवायव्य कोण में·सेनान्यम् (senānyam) — the army-commander [Kārtikeya]सेनानी (कार्तिकेय)·पीतम् (pītam) — yellow-huedपीत वर्ण वाले·ईश्वरे (īśvare) — in the northeast quarterईशान कोण में

इन्द्रादीन् (indra-ādīn) — Indra and the other guardians of the directionsइन्द्र आदि दिक्पालों को·पूजयेत् (pūjayet) — one should worshipपूजे·पश्चात् (paścāt) — thereafterइसके बाद·वज्राद्यायुधसंयुतान् (vajra-ādya-āyudha-saṃyutān) — joined with their weapons beginning with the thunderboltवज्र आदि आयुधों सहित·इति (iti) — thusइस प्रकार·संपूजयेत् (sampūjayet) — one should fully worshipभलीभाँति पूजे·विष्णुम् (viṣṇum) — Viṣṇuविष्णु को·प्रोक्तैः (proktaiḥ) — with the aforesaidकहे गये·आवरणैः (āvaraṇaiḥ) — retinue-circles of attendant deitiesआवरण-देवताओं·सह (saha) — together withसहित

धर्मार्थकामान् (dharma-artha-kāmān) — righteousness, wealth, and desireधर्म, अर्थ और काम को·लब्ध्वा (labdhvā) — having obtainedप्राप्त करके·अन्ते (ante) — at the endअन्त में·विष्णोः (viṣṇoḥ) — of Viṣṇuविष्णु के·सायुज्यम् (sāyujyam) — oneness [with]सायुज्य को·आप्नुयात् (āpnuyāt) — one attainsप्राप्त करे·प्रणवः (praṇavaḥ) — the syllable Omप्रणव (ॐ)·भगवते वासुदेवाय (bhagavate vāsudevāya) — for [the phrase] "to the blessed Vāsudeva""भगवते वासुदेवाय" पद के लिये·कीर्तितः (kīrtitaḥ) — is declaredकहा गया है

प्रधानम् (pradhānam) — foremostप्रधान·वैष्णवे तन्त्रे (vaiṣṇave tantre) — in the Vaiṣṇava tantraवैष्णव तन्त्र में·मन्त्रोऽयम् (mantraḥ ayam) — this mantraयह मन्त्र·द्वादशाक्षरः (dvādaśa-akṣaraḥ) — of twelve syllablesद्वादशाक्षर·ऋषिः (ṛṣiḥ) — the seerऋषि·प्रजापतिः (prajāpatiḥ) — Prajāpatiप्रजापति·छन्दः (chandaḥ) — the metreछन्द·गायत्री (gāyatrī) — Gāyatrīगायत्री·परिकीर्तितम् (parikīrtitam) — is declaredकहा गया है

देवता (devatā) — the deityदेवता·अस्य मनोः (asya manoḥ) — of this mantraइस मन्त्र का·प्रोक्तः (proktaḥ) — is declaredकहा गया है·वासुदेवः (vāsudevaḥ) — Vāsudevaवासुदेव·मनीषिभिः (manīṣibhiḥ) — by the wiseविद्वानों के द्वारा·तारेण (tāreṇa) — by the syllable Omप्रणव (ॐ) से·हृदयम् (hṛdayam) — the heart [limb]हृदय·प्रोक्तम् (proktam) — is declaredकहा गया है·नमसा (namasā) — by the word "namaḥ""नमः" पद से·शिरः (śiraḥ) — the head [limb]शिर·ईरितम् (īritam) — is declaredकहा गया है

चतुर्वर्णैः (catur-varṇaiḥ) — by the four syllables ["bhagavate"]चार अक्षरों से ("भगवते")·शिखा (śikhā) — the crest [limb]शिखा·प्रोक्ता (proktā) — is declaredकही गयी है·पञ्चार्णैः (pañca-arṇaiḥ) — by the five syllables ["vāsudevāya"]पाँच अक्षरों से ("वासुदेवाय")·कवचम् (kavacam) — the armor [limb]कवच·मतम् (matam) — is held to beमाना गया है·समस्तेन (samastena) — by the whole [mantra]सम्पूर्ण मन्त्र से·भवेत् (bhavet) — becomesहोता है·अस्त्रम् (astram) — the weapon [limb]अस्त्र·अङ्गकल्पनम् (aṅga-kalpanam) — the assignment of the limbsअंग-कल्पना·ईरितम् (īritam) — is thus declaredइस प्रकार कही गयी है

मूर्धि (mūrdhi) — on the crownसिर पर·भाले (bhāle) — on the foreheadललाट पर·द्वयोरक्ष्णोः (dvayoḥ akṣṇoḥ) — on the two eyesदोनों नेत्रों पर·गले (gale) — on the throatगले पर·दोः (doḥ) — on the two armsदोनों भुजाओं पर·हृदयाम्बुजे (hṛdaya-ambuje) — on the lotus of the heartहृदय-कमल पर·कुक्षौ (kukṣau) — on the bellyकुक्षि पर·नाभौ (nābhau) — on the navelनाभि पर·ध्वजे (dhvaje) — on the "banner" [the generative organ]ध्वज (लिंग-स्थान) पर·जानुद्वये (jānu-dvaye) — on the two kneesदोनों जानुओं पर·पादद्वये (pāda-dvaye) — on the two feetदोनों पैरों पर·न्यसेत् (nyaset) — one should place [the syllables]न्यास करे

विष्णुम् (viṣṇum) — Viṣṇuविष्णु को·शारदचन्द्रकोटिसदृशम् (śārada-candra-koṭi-sadṛśam) — resembling a myriad autumn moonsकरोड़ों शरत्कालीन चन्द्रमाओं के समान कान्ति वाले·शङ्खं रथाङ्गं गदाम् अम्भोजम् दधतम् (śaṅkhaṃ rathāṅgaṃ gadām ambhojam dadhatam) — bearing the conch, discus, mace, and lotusशंख, चक्र, गदा और कमल धारण करने वाले·सिताब्जनिलयम् (sita-abja-nilayam) — whose seat is a white lotusश्वेत कमल पर आसीन·कान्त्या जगन्मोहनम् (kāntyā jagat-mohanam) — enchanting the world with his beautyजिनकी कान्ति संसार को मोहित करने वाली है·आबद्धाङ्गदहारकुण्डलमहामौलिम् (ābaddha-aṅgada-hāra-kuṇḍala-mahā-maulim) — wearing bound-on armlets, a necklace, earrings, and a great crownबंधे हुए बाजूबन्द, हार, कुण्डल तथा विशाल मुकुट धारण करने वाले·स्फुरत्कङ्कणम् (sphurat-kaṅkaṇam) — with flashing braceletsचमकते हुए कंकण वाले·श्रीवत्साङ्कम् (śrīvatsa-aṅkam) — marked with Śrīvatsaश्रीवत्स चिह्न से युक्त·उदारकौस्तुभधरम् (udāra-kaustubha-dharam) — bearing the splendid Kaustubha jewelभव्य कौस्तुभ मणि धारण करने वाले·वन्दे (vande) — I saluteमैं वन्दना करता हूँ·मुनीन्द्रस्तुतम् (munīndra-stutam) — praised by the great sagesमुनीन्द्रों द्वारा स्तुत

वर्णलक्षम् (varṇa-lakṣam) — a hundred thousand for each syllable [of the mantra]मन्त्र के प्रत्येक अक्षर के लिए एक लाख·जपेत् (japet) — one should repeatजप करे·मन्त्रम् (mantram) — the mantraमन्त्र का·दीक्षितः (dīkṣitaḥ) — the initiated oneदीक्षा प्राप्त साधक·विजितेन्द्रियः (vijita-indriyaḥ) — who has mastered his sensesजितेन्द्रिय होकर·तत्सहस्रम् (tat-sahasram) — a thousand for each syllable [as the homa-count]प्रत्येक अक्षर के लिए एक हजार·प्रजुह्यात् (prajuhyāt) — one should offer the fire-oblationआहुति दे·तिलैः (tilaiḥ) — with sesame seedsतिलों से·आज्यपरिप्लुतैः (ājya-pariplutaiḥ) — drenched in gheeघी से सराबोर

पीठे (pīṭhe) — on the seat [already described]पूर्वकथित पीठ पर·प्रागीरिते (prāg-īrite) — already declaredपहले बताए गए·मन्त्री (mantrī) — the mantra-practitionerमन्त्र-साधक·मूर्तिम् (mūrtim) — the divine imageमूर्ति की·मूलेन (mūlena) — with the root mantraमूल मन्त्र से·कल्पयेत् (kalpayet) — should construct [in meditation]कल्पना करे·पूजयेत् (pūjayet) — should worshipपूजा करे·विधिना-अनेन (vidhinā-anena) — by this riteइस विधि से·वासुदेवम् (vāsudevam) — Vāsudevaवासुदेव की·विधानवित् (vidhānavit) — one who knows the proper procedureविधान का ज्ञाता

प्रथम-आवृत्तिः (prathama-āvṛttiḥ) — the first round [of worship]पूजा की प्रथम आवृत्ति·अङ्गैः (aṅgaiḥ) — with the limb-mantrasअङ्ग-मन्त्रों से·स्यात् (syāt) — should be [performed]होनी चाहिए·वासुदेव-आदिभिः (vāsudeva-ādibhiḥ) — with Vāsudeva and his companion formsवासुदेव आदि से·परा (parā) — the next roundअगली आवृत्ति·शान्ति-आदि-शक्ति-सहितैः (śānti-ādi-śakti-sahitaiḥ) — together with Śānti and the other śaktisशान्ति आदि शक्तियों सहित·परा (parā) — the round after thatउसके बाद की आवृत्ति·द्वादश-मूर्तिभिः (dvādaśa-mūrtibhiḥ) — with the twelve [Keśava and other] formsबारह मूर्तियों से

चतुर्थी (caturthī) — the fourth roundचतुर्थ आवृत्ति·सुरनाथ-आद्यैः (suranātha-ādyaiḥ) — with Indra and the other guardian-lords [of the directions]इन्द्र आदि दिक्पालों से·वज्र-आद्यैः (vajra-ādyaiḥ) — with the thunderbolt and the other weaponsवज्र आदि आयुधों से·पञ्चमी (pañcamī) — the fifth roundपञ्चम आवृत्ति·मता (matā) — is held [to be]मानी गई है·एवम् (evam) — thusइस प्रकार·संपूजिते विष्णौ (saṃpūjite viṣṇau) — when Viṣṇu has been fully worshippedविष्णु के सम्यक् पूजित होने पर·प्रददात् (pradadāt) — he bestowsप्रदान करते हैं·इष्टम्-आत्मनः (iṣṭam-ātmanaḥ) — the desire of one's own heartसाधक के मनोवांछित फल को

पायसेन घृताक्तेन (pāyasena ghṛtāktena) — with ghee-anointed milk-riceघी से सने पायस (खीर) से·मन्त्रवर्ण-सहस्रकम् (mantra-varṇa-sahasrakam) — a thousand for each of the mantra's syllablesमन्त्र के अक्षरों के अनुसार सहस्र आहुति·जुहुयात् (juhuyāt) — one should offer oblationsहोम करे·मनसः शुद्ध्यै (manasaḥ śuddhyai) — for the purification of the mindमन की शुद्धि के लिये·समिद्भिः (samidbhiḥ) — with the sacrificial twigsसमिधाओं से·क्षीर-भूरुहाम् (kṣīra-bhūruhām) — of the milk-exuding treesक्षीरवृक्षों की

तत्संख्यया (tat-saṃkhyayā) — in that same numberउतनी ही संख्या में·पयः-अक्ताभिः (payaḥ-aktābhiḥ) — with oblations anointed in milkदूध से सिक्त आहुतियों से·सर्वपाप-विमुक्तये (sarva-pāpa-vimuktaye) — for release from every sinसमस्त पापों से मुक्ति के लिये·हृदि (hṛdi) — in the heart-position [of the mantra]मन्त्र के हृदय-स्थान में·खा-बीज-युगलम् (khā-bīja-yugalam) — the pair of bīja-syllables coded by 'khā' [hrīṃ hrīṃ]'खा' से संकेतित बीजाक्षर-युगल (ह्रीं ह्रीं)·रमा-बीज-युगम् (ramā-bīja-yugam) — the pair of Ramā's bīja-syllables [śrīṃ śrīṃ]रमा (लक्ष्मी) के बीजाक्षर-युगल (श्रीं श्रीं)·पुनः (punaḥ) — then, nextफिर

लक्ष्मी-अन्तः (lakṣmī-antaḥ) — ending in the word 'Lakṣmī''लक्ष्मी' शब्द पर समाप्त होने वाला·वासुदेवाय (vāsudevāya) — the word 'to Vāsudeva''वासुदेवाय' पद·हृद्-अन्तः (hṛd-antaḥ) — ending in the syllable of the heart [namaḥ]'हृत्' अर्थात् 'नमः' पर समाप्त होने वाला·प्रणव-आदिकः (praṇava-ādikaḥ) — beginning with the praṇava [oṃ]प्रणव (ॐ) से आरम्भ होने वाला·चतुर्दश-अक्षरः (caturdaśa-akṣaraḥ) — of fourteen syllablesचौदह अक्षरों वाला·प्रोक्तः (proktaḥ) — is declared [to be]कहा गया है·मन्त्रः-अयम् (mantraḥ-ayam) — this mantraयह मन्त्र·सुर-पादपः (sura-pādapaḥ) — the wish-fulfilling tree of the godsदेवताओं का कल्पवृक्ष

हृदयम् (hṛdayam) — the heart-mantraहृदय-मन्त्र·शक्ति-बीजाभ्याम् (śakti-bīja-ābhyām) — by the pair of śakti bīja-syllables [hrīṃ hrīṃ]शक्ति के दो बीजाक्षरों (ह्रीं ह्रीं) से·रमाभ्याम् (ramābhyām) — by the pair of Ramā's bīja-syllables [śrīṃ śrīṃ]रमा के दो बीजाक्षरों (श्रीं श्रीं) से·शिरः (śiraḥ) — the head-mantraशिर-मन्त्र·ईरितम् (īritam) — is declaredकहा गया है·लक्ष्म्यै (lakṣmyai) — by the word 'Lakṣmyai''लक्ष्म्यै' पद से·प्रोक्ता शिखा (proktā śikhā) — the tuft-mantra is declaredशिखा-मन्त्र कहा गया है·वर्म (varma) — the armour-mantraकवच-मन्त्र·वासुदेवाय (vāsudevāya) — by the word 'Vāsudevāya''वासुदेवाय' पद से·कीर्तितम् (kīrtitam) — is declaredकहा गया है·नमसा (namasā) — by the word 'namaḥ''नमः' पद से·अस्त्रम् (astram) — the weapon-mantraअस्त्र-मन्त्र·समुद्दिष्टम् (samuddiṣṭam) — is designatedनिर्दिष्ट है·सर्वम् तारादि (sarvam tārādi) — all of these, prefixed with the praṇavaइन सबको प्रणव से युक्त करके·कल्पयेत् (kalpayet) — one should constructबनाए

विद्युत्-चन्द्र-निभम् (vidyut-candra-nibham) — resembling lightning and the moonबिजली और चन्द्रमा के समान·वपुः (vapuḥ) — the body [of the deity]शरीर·कमलजा-वैकुण्ठयोः (kamalajā-vaikuṇṭhayoḥ) — of Kamalajā [Lakṣmī] and of Vaikuṇṭha [Viṣṇu]कमलजा (लक्ष्मी) और वैकुण्ठ (विष्णु) का·एकताम् प्राप्तम् (ekatām prāptam) — having become oneएकरूप हुआ·स्नेहवशेन (sneha-vaśena) — out of the force of their mutual loveपरस्पर स्नेहवश·रत्न-विलसत्-भूषा-भर-अलङ्कृतम् (ratna-vilasat-bhūṣā-bhara-alaṅkṛtam) — adorned with a profusion of jewel-gleaming ornamentsरत्न-जटित आभूषणों के समूह से सुशोभित·विद्या (vidyā) — the emblem of learningविद्या (पुस्तक)·पद्मज-दर्पणम् (padmaja-darpaṇam) — Padmajā's [Lakṣmī's] mirrorपद्मजा (लक्ष्मी) का दर्पण·मणिमयं कुम्भम् (maṇimayaṃ kumbham) — a jewel-wrought pitcherमणियों से बना कलश·सरोजम् (sarojam) — a lotusकमल·गदाम् (gadām) — a maceगदा·शङ्खं चक्रम् (śaṅkhaṃ cakram) — conch and discusशङ्ख और चक्र·अमूनि बिभ्रत् (amūni bibhrat) — bearing these emblemsइन सबको धारण करते हुए·अमिताम् दिव्याम् श्रियम् (amitāṃ divyāṃ śriyam) — boundless divine prosperityअसीम दिव्य श्री·वः सदा (vaḥ sadā) — upon you, alwaysआप लोगों को सदा

वर्णलक्षम् (varṇa-lakṣam) — a hundred thousand for each syllableप्रत्येक अक्षर के लिए एक लाख·जपेत्-एनम् (japet-enam) — one should repeat this mantraइसका जप करे·तत्सहस्रम् (tat-sahasram) — a thousand for each syllable [as the homa-count]प्रत्येक अक्षर के लिए एक हजार·सरोरुहैः (saroruhaiḥ) — with lotusesकमलों से·होमम् (homam) — the fire-oblationहोम·कुर्यात् (kuryāt) — one should performकरे·विकसितैः (vikasitaiḥ) — with fully-blossomed [lotuses]खिले हुए·मधुरत्रय-संयुतैः (madhura-traya-saṃyutaiḥ) — joined with the three sweet substances [honey, sugar, ghee]मधुरत्रय (मधु, शर्करा, घृत) से युक्त

पूजा (pūjā) — the worshipपूजा·स्यात् (syāt) — should be [performed]करनी चाहिए·वैष्णवे पीठे (vaiṣṇave pīṭhe) — on the Vaiṣṇava seatवैष्णव पीठ पर·द्वादश-अक्षर-वर्त्मना (dvādaśa-akṣara-vartmanā) — by the method given for the twelve-syllabled mantraद्वादशाक्षर मन्त्र में कही गई विधि से·पायसेन (pāyasena) — with milk-riceपायस (खीर) से·कृतः होमः (kṛtaḥ homaḥ) — the fire-oblation performedकिया गया होम·लक्ष्मी-वश्य-प्रदायकः (lakṣmī-vaśya-pradāyakaḥ) — bestower of Lakṣmī's subjectionलक्ष्मी को वश में करने वाला

मधुर-आक्तैः तिलैः (madhura-āktaiḥ tilaiḥ) — with sesame seeds smeared in the sweet substancesमधुर पदार्थों से सने तिलों से·हुत्वा (hutvā) — having offered the oblationआहुति देकर·सर्व-कार्याणि (sarva-kāryāṇi) — all one's undertakingsसभी कार्य·साधयेत् (sādhayet) — one accomplishesसिद्ध कर लेता है·तारः (tāraḥ) — the praṇava [oṃ]प्रणव (ॐ)·हृदि (hṛdi) — the syllable of the heart [namaḥ]हृत् (नमः) पद·विष्णवे (viṣṇave) — the word 'to Viṣṇu''विष्णवे' पद·पश्चात् (paścāt) — thereafterउसके बाद·अन्तः सुर-पतिः (antaḥ sura-patiḥ) — at the end, the word for 'lord of the gods'अन्त में 'सुरपतये' पद·भवेत् (bhavet) — should be [placed]आना चाहिए

महाबलाय (mahābalāya) — the word 'to the mighty one''महाबलाय' पद·ठ-द्वन्द्वम् (ṭha-dvandvam) — the pair of syllables coded by 'ṭha' [svāhā]'ठ' से संकेतित युग्म (स्वाहा)·मनुः (manuḥ) — the mantra thus formedइस प्रकार बना मन्त्र·अष्टादश-अक्षरः (aṣṭādaśa-akṣaraḥ) — of eighteen syllablesअठारह अक्षरों का·ऋषिः (ṛṣiḥ) — its sageइसका ऋषि·इन्दुः (induḥ) — is Induइन्दु है·विराट् (virāṭ) — virāṭविराट्·छन्दः (chandaḥ) — is its metreइसका छन्द है·देवता (devatā) — its deityइसकी देवता·दधिवामनः (dadhivāmanaḥ) — is Dadhivāmanaदधिवामन है

हृत्-एकेन (hṛt-ekena) — the heart-mantra, by the first syllableहृदय-मन्त्र, एक अक्षर से·शिरः द्वाभ्याम् (śiraḥ dvābhyām) — the head-mantra, by two syllablesशिर-मन्त्र, दो अक्षरों से·शिखा (śikhā) — the tuft-mantraशिखा-मन्त्र·त्रिभिः (tribhiḥ) — by three syllablesतीन अक्षरों से·उदीरिता (udīritā) — is declaredकहा गया है·कवचम् (kavacam) — the armour-mantraकवच-मन्त्र·पञ्चभिः (pañcabhiḥ) — by five syllablesपाँच अक्षरों से·प्रोक्तम् (proktam) — is declaredकहा गया है·नेत्रम् (netram) — the eye-mantraनेत्र-मन्त्र·तावद्भिः अक्षरैः (tāvadbhiḥ akṣaraiḥ) — by that same number of syllablesउतने ही (पाँच) अक्षरों से

द्वाभ्याम् (dvābhyām) — by two more syllablesदो और अक्षरों से·अस्त्रम् (astram) — the weapon [limb of the mantra]अस्त्र (मन्त्र का अङ्ग)·इति प्रोक्तम् (iti proktam) — is thus declaredइस प्रकार कहा गया है·प्रकारः (prakāraḥ) — the methodविधि·अङ्गस्य (aṅgasya) — of assigning the limbs [of the mantra]मन्त्र के अङ्गों की·सूरिभिः (sūribhiḥ) — by the wiseविद्वानों द्वारा·मूर्ध्नि (mūrdhni) — on the crown of the headसिर के ऊपर·भाले (bhāle) — on the foreheadमाथे पर·दृशोर्युग्मे (dṛśor yugme) — on the pair of eyesदोनों नेत्रों पर·कर्णनासौष्ठतालुषु (karṇanāsauṣṭhatāluṣu) — on the ears, nose, lips and palateकान, नाक, ओठ और तालु पर

कण्ठे (kaṇṭhe) — on the throatकण्ठ पर·बाहुद्वये (bāhudvaye) — on the pair of armsदोनों भुजाओं पर·पृष्ठे (pṛṣṭhe) — on the backपीठ पर·हृदयोदरनाभिषु (hṛdayodaranābhiṣu) — on the heart, belly and navelहृदय, उदर और नाभि पर·गुह्योरुजानुयुग्मेषु (guhyorujānuyugmeṣu) — on the secret place, and the pairs of thighs and kneesगुह्य-स्थान तथा दोनों जाँघों और घुटनों पर·जङ्घयोः पादयोः (jaṅghayoḥ pādayoḥ) — on the pair of shanks and the pair of feetदोनों पिंडलियों और पैरों पर·न्यसेत् (nyaset) — one should place [each syllable]न्यास करे·अष्टादश (aṣṭādaśa) — the eighteenअठारह·मनोर्वर्णान् (manor varṇān) — syllables of the mantraमन्त्र के अक्षरों को·पश्चात् (paścāt) — afterwardतत्पश्चात्·देवम् (devam) — the deity [Dadhivāmana]देवता (दधिवामन) का·विचिन्तयेत् (vicintayet) — one should meditate uponध्यान करे

मुक्तागौरम् (muktāgauram) — fair as pearl [in complexion]मोती के समान गौर वर्ण वाला·नवमणिलसद्भूषण (navamaṇilasadbhūṣaṇa) — shining with ornaments set with fresh gemsनए मणियों के आभूषणों से शोभित·चन्द्रसंस्थम् (candrasaṃstham) — seated upon the moon(-seat)चन्द्रासन पर विराजमान·भृङ्गाकारैः (bhṛṅgākāraiḥ) — bee-shaped, [dark as bees]भृंग (भौंरे) के समान काले·अलकनिकरैः (alakanikaraiḥ) — with masses of curling locksघुँघराले बालों के समूह से·शोभि वक्त्रारविन्दम् (śobhi vaktrāravindam) — whose lotus-face is beautifiedजिनका मुखकमल सुशोभित है·हस्ताभ्याम् (hastābhyām) — with [both] handsदोनों हाथों से·कनककलशम् (kanakakalaśam) — a golden pitcherसुवर्ण-कलश·शुद्धतोयाभिपूर्णम् (śuddhatoyābhipūrṇam) — full of pure waterशुद्ध जल से भरा हुआ·दध्यन्नाढ्यम् (dadhyannāḍhyam) — rich with curd-riceदही-भात से भरा हुआ·कनकचषकम् (kanakacaṣakam) — a golden cupसुवर्ण-पात्र·धारयन्तम् (dhārayantam) — who holdsधारण किए हुए·भजामः (bhajāmaḥ) — we worship/adoreहम भजते हैं

गुणलक्षम् (guṇalakṣam) — three hundred thousand times (guṇa = three, × a lakh)तीन लाख (गुण = तीन × लाख) बार·जपेत् (japet) — one should reciteजप करे·मन्त्रम् (mantram) — the mantraमन्त्र का·तद्दशांशम् (tad daśāṃśam) — a tenth part of that numberउसका दशांश·घृतप्लुतैः (ghṛtaplutaiḥ) — with [offerings] drenched in gheeघी से भीगी हुई वस्तुओं से·पायसान्नैः (pāyasānnaiḥ) — with rice-milk puddingखीर से·प्रजुह्यात् (prajuhyāt) — one should offer in fireहवन करे·दध्यन्नैर्वा (dadhyannair vā) — or with curd-riceअथवा दही-भात से·यथाविधि (yathāvidhi) — duly, according to ruleविधिपूर्वक

चन्द्रान्तकल्पिते (candrāntakalpite) — constructed ending with the moon(-maṇḍala)चन्द्रमण्डल तक बनाए गए·पीठे (pīṭhe) — on the seatपीठ पर·प्रागुक्तम् (prāguktam) — as previously describedपूर्वोक्त रीति से·तम् (tam) — him [Dadhivāmana]उस (दधिवामन) को·समर्चयेत् (samarcayet) — one should worshipपूजे·मूर्तिम् (mūrtim) — the deity's formस्वरूप को·मूलेन (mūlena) — by the root mantraमूल मन्त्र से·सङ्कल्प्य (saṅkalpya) — having conceivedकल्पना करके·वक्ष्यमाणविधानतः (vakṣyamāṇavidhānataḥ) — according to the procedure about to be describedआगे कही जाने वाली विधि के अनुसार

षडङ्गानि (ṣaḍaṅgāni) — the six limbs [of the mantra]मन्त्र के छह अङ्गों को·समभ्यर्चेत् (samabhyarcet) — one should duly worshipभली-भाँति पूजे·केसरेषु (kesareṣu) — on the filaments [of the lotus-yantra]केसरों पर·यथा पुरा (yathā purā) — as beforeपहले की भाँति·अभ्यर्च्य (abhyarcya) — having worshippedपूजा करके·वासुदेवादीन् (vāsudevādīn) — Vāsudeva and the others [of the twelve forms]वासुदेव आदि (बारह मूर्तियों) को·ध्वजादीन् (dhvajādīn) — the flag and the other [attendant emblems]ध्वज आदि को·अर्चयेत् (arcayet) — one should worshipपूजे·ततः (tataḥ) — thenफिर

केशवाद्याः (keśavādyāḥ) — the twelve forms beginning with Keśavaकेशव आदि (बारह मूर्तियाँ)·दलाग्रेषु (dalāgreṣu) — at the tips of the [outer] petalsदलों के अग्रभाग पर·सुरेन्द्रादीन् (surendrādīn) — Indra and the other directional guardiansइन्द्र आदि दिक्पालों को·अनन्तरम् (anantaram) — next, after thatउसके बाद·वज्रादीनि (vajrādīni) — the thunderbolt and the other weaponsवज्र आदि आयुधों को·गजानष्टौ (gajān aṣṭau) — the eight [directional] elephantsआठों दिग्गजों को·समावरणम् (samāvaraṇam) — the complete surrounding retinue [of worship]सम्पूर्ण आवरण-पूजा·ईरितम् (īritam) — has been declaredकही गई है

विधानम् (vidhānam) — the procedureविधि·एतत् (etat) — thisयह·वैश्वम् (vaiśvam) — pertaining to Viṣṇu [Vāmana]विष्णु (वामन) सम्बन्धी·कीर्तितम् (kīrtitam) — has been describedकही गई है·सुरपूजितम् (surapūjitam) — worshipped by the godsदेवताओं द्वारा पूजित·पायसाज्येन (pāyasājyena) — with rice-pudding and gheeखीर और घी से·जुहुयात् (juhuyāt) — one should offer in fireहवन करे·सहस्रम् (sahasram) — a thousand timesहज़ार बार·श्रियम् (śriyam) — prosperity, Śrīश्री (सम्पत्ति) को·आप्नुयात् (āpnuyāt) — one obtainsप्राप्त करता है

धान्यहोमेन (dhānyahomena) — by an offering of grainधान्य के हवन से·धान्याप्तिः (dhānyāptiḥ) — attainment of grainधान्य की प्राप्ति होती है·शतपुष्पीसमुद्भवैः (śatapuṣpīsamudbhavaiḥ) — born of fennel (śatapuṣpī)सौंफ से उत्पन्न·बीजैः (bījaiḥ) — with seedsबीजों से·सहस्रसंख्यातः (sahasrasaṃkhyātaḥ) — counted a thousandहज़ार की संख्या में किया गया·होमः (homaḥ) — the fire-offeringहवन·भयविनाशनः (bhayavināśanaḥ) — destroys fearभय का नाश करने वाला है

दध्योदनेन (dadhyodanena) — with curd-riceदधि-भात से·गुह्येन (guhyena) — the secret [oblation]गुप्त (विशेष) आहुति से·हुत्वा (hutvā) — having offered in fireहवन करके·मुच्येत (mucyeta) — one is freedमुक्त हो जाता है·दुर्गतेः (durgateḥ) — from misfortuneदुर्गति से·स्मृत्वा (smṛtvā) — having rememberedस्मरण करके·त्रैविक्रमं रूपम् (traivikramaṃ rūpam) — the Trivikrama form [of the deity]त्रिविक्रम रूप का·जपेत् (japet) — one should reciteजप करे·मन्त्रम् (mantram) — the mantraमन्त्र का·अनन्यधीः (ananyadhīḥ) — with an undistracted, single-pointed mindएकाग्रचित्त होकर

मुक्तः (muktaḥ) — freedमुक्त·बन्धात् (bandhāt) — from bondageबन्धन से·भवेत् सद्यः (bhavet sadyaḥ) — one becomes at onceतुरन्त हो जाता है·नात्र कार्या विचारणा (nātra kāryā vicāraṇā) — there is no need for doubt hereइसमें संदेह की आवश्यकता नहीं·पट्टे (paṭṭe) — on a tablet/boardपट्ट (तख्ती) पर·संपाद्य (sampādya) — having fashionedबनाकर·देवेशम् (deveśam) — the Lord of gods [Vāmana]देवेश (वामन) को·भित्तौ वा (bhittau vā) — or on a wallअथवा दीवार पर·पूजयेत् सुधीः (pūjayet sudhīḥ) — the wise one should worshipबुद्धिमान् पूजा करे·सुगन्धिकुसुमैः (sugandhikusumaiḥ) — with fragrant flowersसुगन्धित फूलों से·नित्यम् (nityam) — dailyप्रतिदिन·महतीं श्रियम् (mahatīṃ śriyam) — great prosperityमहान् श्री (सम्पत्ति) को·आप्नुयात् (āpnuyāt) — one obtainsप्राप्त करता है

समध्यतारोज्ज्वलकर्णिकाढ्यम् (samadhyatārojjvalakarṇikāḍhyam) — rich with a pericarp shining with the praṇava at its centreमध्य में प्रणव से उज्ज्वल कर्णिका से युक्त·अष्टारकैः (aṣṭārakaiḥ) — with eight spokesआठ अरों (तीलियों) से·उज्ज्वलकेसराढ्यम् (ujjvalakesarāḍhyam) — rich with bright filamentsउज्ज्वल केसरों से युक्त·मन्त्राक्षरद्वन्द्वयुताष्टपत्रम् (mantrākṣaradvandvayutāṣṭapatram) — its eight petals bearing pairs of mantra-syllablesमन्त्र के अक्षरों के जोड़ों से युक्त आठ दलों वाला·शिष्टार्णयुग्मोल्लसितान्त्यपत्रम् (śiṣṭārṇayugmollasitāntyapatram) — its last petal shining with the remaining paired syllablesशेष बचे जोड़े अक्षरों से चमकता हुआ अन्तिम दल

द्वादशाक्षरसंवीतम् (dvādaśākṣarasaṃvītam) — encircled by the twelve syllables [of the Vāsudeva mantra]बारह अक्षरों (वासुदेव मन्त्र) से घिरा हुआ·तत्परम् (tat param) — beyond thatउससे आगे·मातृकाक्षरैः (mātṛkākṣaraiḥ) — by the mātṛkā letters [the fifty-one letters of the alphabet]मातृका के अक्षरों (इक्यावन वर्णों) से·विदध्यात् (vidadhyāt) — one should constructबनाए·वैष्णवं यन्त्रम् (vaiṣṇavaṃ yantram) — the Vaiṣṇava yantraवैष्णव यन्त्र को·सर्वसंपत्प्रदायकम् (sarvasampatpradāyakam) — the bestower of all prosperityसम्पूर्ण सम्पत्ति देने वाला

सर्ववेदमयात् (sarva-vedamayāt) — from [the word] "embodiment of all the Vedas""सर्ववेदमय" (समस्त वेदस्वरूप) शब्द से·च (ca) — andऔर·अस्य (asya) — of this [mantra]इस मन्त्र के·पदान्तम् (pada-antam) — up to the end of that phraseउस पद के अन्त तक·सर्वम् (sarvam) — whollyपूर्णतः·उच्चरेत् (uccaret) — one should utterउच्चारण करे·बोधयद्वितयान्तः (bodhaya-dvitaya-antaḥ) — ending with "bodhaya" (awaken!) uttered twice"बोधय" शब्द को दो बार कहकर समाप्त होने वाला·अयम् (ayam) — thisयह·मन्त्रः (mantraḥ) — mantraमन्त्र·तारादिः (tāra-ādiḥ) — beginning with the praṇava (oṃ)प्रणव (ॐ) से आरम्भ होने वाला·ईरितः (īritaḥ) — is declaredकहा गया है

शरच्चन्द्रप्रभम् (śarac-candra-prabham) — having the splendour of the autumn moonशरद् ऋतु के चन्द्रमा की कान्ति वाला·अरुणवक्त्रम् (aruṇa-vaktram) — with a dawn-hued faceअरुण वर्ण के मुख वाला·मुक्तामयैः (muktā-mayaiḥ) — made of pearlsमोतियों से बने·आभरणैः (ābharaṇaiḥ) — with ornamentsआभूषणों से·उपेतम् (upetam) — adornedसुशोभित·रथाङ्गशङ्खाङ्कितबाहुयुग्मम् (rathāṅga-śaṅkha-aṅkita-bāhu-yugmam) — whose pair of [upper] arms bear the discus and the conchजिनकी दो भुजाओं में चक्र और शङ्ख शोभित हैं·जानुद्वयन्यस्तकरम् (jānu-dvaya-nyasta-karam) — whose [other two] hands rest upon both kneesजिनके शेष दोनों हाथ दोनों घुटनों पर रखे हैं·भजामः (bhajāmaḥ) — we worshipहम भजते हैं

वर्णलक्षम् (varṇa-lakṣam) — a hundred thousand times for each syllableप्रत्येक अक्षर के लिए एक लाख बार·जपेत् (japet) — one should reciteजप करे·मन्त्रम् (mantram) — the mantraमन्त्र का·कुन्दपुष्पैः (kunda-puṣpaiḥ) — with kunda flowersकुन्द के फूलों से·मधुद्रुतैः (madhu-drutaiḥ) — steeped in honeyमधु में डुबोए हुए·दशांशम् (daśa-aṃśam) — a tenth part [of that number]उस संख्या का दसवाँ भाग·वैष्णवे (vaiṣṇave) — Vaiṣṇavaवैष्णव·वह्नौ (vahnau) — in the fireअग्नि में·जुहुयात् (juhuyāt) — one should offer as oblationहवन करे·मन्त्रसिद्धये (mantra-siddhaye) — for the accomplishment of the mantraमन्त्र-सिद्धि के लिए

अष्टाक्षरोदिते (aṣṭākṣara-udite) — arisen from the eight-syllabled [Nārāyaṇa mantra]अष्टाक्षर (नारायण) मन्त्र से उत्पन्न·पीठे (pīṭhe) — on the seatपीठ पर·जगन्नाथम् (jagannātham) — the Lord of the universeजगन्नाथ को·प्रपूजयेत् (prapūjayet) — one should worshipपूजे·बीजेन (bījena) — by the seed-mantraबीज-मन्त्र से·मूर्तिम् (mūrtim) — the [divine] imageमूर्ति की·सङ्कल्प्य (saṅkalpya) — having formed [in the heart]भावना करके·बीजम् (bījam) — the seed-syllableबीज·उद्भ्रियते (udbhriyate) — is now drawn forthनिकाला जाता है·यथा (yathā) — as followsजैसे

विदिक्चतुष्के (vidik-catuṣke) — in the four intermediate directionsचारों विदिशाओं में·स्मृतिन्यायसर्वशास्त्राणि (smṛti-nyāya-sarva-śāstrāṇi) — the smṛti-texts, logic (nyāya), and all [other] scripturesस्मृति, न्याय, तथा समस्त शास्त्रों को·पूजयेत् (pūjayet) — one should worshipपूजे·अर्चयेत् (arcayet) — one should honourअर्चना करे·पत्रमध्येषु (patra-madhyeṣu) — in the middle of the petalsपत्तों के मध्य में·विधानेन (vidhānena) — according to the prescribed methodविधिपूर्वक·अष्टदेवताः (aṣṭa-devatāḥ) — the eight deitiesआठों देवताओं की

बाह्ये (bāhye) — outside [the lotus]कमल के बाहर·लोकेश्वरान् (lokeśvarān) — the guardians of the directionsदिक्पालों को·तेषाम् (teṣām) — theirउनके·वज्राद्यस्त्राणि (vajra-ādi-astrāṇi) — weapons beginning with the thunderboltवज्र आदि अस्त्रों को·संयजेत् (saṃyajet) — one should worship togetherसाथ में पूजे·एवम् (evam) — thusइस प्रकार·यः (yaḥ) — whoeverजो·भजते (bhajate) — worshipsभजता है·देवम् (devam) — this deityइस देव को·साक्षात् (sākṣāt) — in very truthसाक्षात्·वागीश्वरः (vāgīśvaraḥ) — the Lord of Speechवागीश्वर·भवेत् (bhavet) — becomesहो जाता है

बिल्वैः फलैः (bilvaiḥ phalaiḥ) — with bilva fruitsबिल्व फलों से·कृतः (kṛtaḥ) — performedकिया गया·होमः (homaḥ) — the fire-oblationहवन·श्रीकरः (śrī-karaḥ) — bestower of prosperityश्री (समृद्धि) प्रदान करने वाला·परिगीयते (parigīyate) — is celebrated asकहा जाता है·कुन्दपुष्पाणि (kunda-puṣpāṇi) — kunda flowersकुन्द के पुष्पों को·जुह्यात् (juhyāt) — one should offerहोम करे·इच्छन् (icchan) — desiringचाहता हुआ·वाक्श्रियम् (vāk-śriyam) — the glory of eloquenceवाणी की शोभा·उत्तमाम् (uttamām) — the supremeसर्वोत्तम

मनुना अनेन (manunā anena) — by this mantraइस मन्त्र से·संजप्तम् (saṃjaptam) — repeatedly consecratedबार-बार जपा गया·घृतम् (ghṛtam) — gheeघी·ब्राह्मीरसैः (brāhmī-rasaiḥ) — in the juice of brāhmīब्राह्मी के रस में·सृतम् (sṛtam) — reduced [by cooking]पकाया गया·कविताम् (kavitām) — poetic eloquenceकाव्य-प्रतिभा को·आहरेत् (āharet) — bestowsप्रदान करता है·पुंसाम् (puṃsām) — upon menमनुष्यों को·अनर्गलविजृम्भिणीम् (anargala-vijṛmbhiṇīm) — unchecked and ever-expandingनिर्बाध रूप से विकसित होने वाली

वचाम् (vacām) — the vacā-root (sweet flag)वचा (मूल)·अनेन (anena) — with this [mantra]इस मन्त्र से·संजप्ताम् (saṃjaptām) — consecratedजपी गई·भक्षयेत् (bhakṣayet) — one should consumeखाए·प्रातः (prātaḥ) — each morningप्रातःकाल·अन्वहम् (anvaham) — dailyप्रतिदिन·सर्ववेदागमादीनाम् (sarva-veda-āgama-ādīnām) — of all the Vedas, Āgamas and other [scriptures]समस्त वेद, आगम आदि का·व्याख्याता (vyākhyātā) — an expounderव्याख्याता·जायते (jāyate) — becomesहो जाता है·अचिरात् (acirāt) — swiftlyशीघ्र ही

मनोः (manoḥ) — to [this] mantraइस मन्त्र के·अस्य (asya) — of thisइसके·समः (samaḥ) — equalसमान·न अस्ति (na asti) — there is notनहीं है·ज्ञानैश्वर्यप्रदः (jñāna-aiśvarya-pradaḥ) — bestower of the majesty of knowledgeज्ञान के ऐश्वर्य का दाता·पुनः (punaḥ) — moreoverपुनः·अनन्तः (anantaḥ) — the syllable coded by "endless" (the vowel ā)"अनन्त" शब्द से संकेतित अक्षर (आकार)·अग्न्यासनः (agni-āsanaḥ) — the syllable seated upon fire (ra)अग्नि पर स्थित अक्षर (रकार)·सिन्दुवीजम् (sindu-vījam) — the seed marked with the binduबिन्दु-युक्त बीज·रामाय (rāmāya) — for Rāmaराम के लिए·हृन्मनुः (hṛt-manuḥ) — is the heart-mantraहृदय-मन्त्र है

षडक्षरः (ṣaḍ-akṣaraḥ) — of six syllablesछह अक्षरों वाला·अयम् (ayam) — this [mantra]यह मन्त्र·आदिष्टः (ādiṣṭaḥ) — is taughtकहा गया है·भजताम् (bhajatām) — for those who worship itभजने वालों के लिए·कामदः (kāmadaḥ) — wish-fulfillingइच्छापूर्ण करने वाला·मणिः (maṇiḥ) — a jewel (cintāmaṇi)मणि (चिन्तामणि)·ब्रह्मा (brahmā) — Brahmāब्रह्मा·प्रोक्तः (proktaḥ) — is declaredकहे गए हैं·मुनिः (muniḥ) — the sageमुनि (ऋषि)·छन्दः (chandaḥ) — the metreछन्द·गायत्रम् (gāyatram) — is gāyatrīगायत्री है·देवता (devatā) — the deityदेवता·मनोः (manoḥ) — of the mantraमन्त्र की

देशिकेन्द्रैः (deśika-indraiḥ) — by the foremost among teachersआचार्यों के श्रेष्ठों द्वारा·समाख्यातः (samākhyātaḥ) — is proclaimedकहा गया है·रामः (rāmaḥ) — Rāmaराम·राक्षसमर्दनः (rākṣasa-mardanaḥ) — the Destroyer of the Rākṣasasराक्षसों का नाश करने वाला·दीर्घभाजा (dīrgha-bhājā) — joined with the long vowelsदीर्घ स्वरों से युक्त·स्ववीजेन (sva-vījena) — by its own seed-syllableअपने बीजाक्षर से·कुर्यात् (kuryāt) — one should performकरे·अङ्गानि (aṅgāni) — the limbsअङ्गों को·षट् (ṣaṭ) — sixछह·क्रमात् (kramāt) — in due orderक्रमशः

ब्रह्मरन्ध्रे (brahmarandhre) — at the crown of the headमस्तक के ऊपरी भाग (ब्रह्मरन्ध्र) में·भ्रुवोर्मध्ये (bhruvor madhye) — between the two eyebrowsदोनों भौंहों के मध्य में·हृत् (hṛt) — at the heartहृदय में·नाभि (nābhi) — at the navelनाभि में·अंसेषु (aṃseṣu) — on the two shouldersदोनों कंधों पर·पादयोः (pādayoḥ) — on the two feetदोनों चरणों पर·षडङ्गानि (ṣaḍaṅgāni) — the six limbs of the mantraमन्त्र के छह अंगों को·विन्यसेत् (vinyaset) — should placeस्थापित करे·मन्त्रस्य (mantrasya) — of the mantraमन्त्र के·मनुवित्तमः (manuvittamaḥ) — the one most versed in mantrasमन्त्रविद्या में सर्वश्रेष्ठ साधक

कालाम्भोधरकान्तिम् (kālāmbhodharakāntim) — whose hue is like a dark raincloudकाले बादल के समान जिसकी कान्ति है·अनिशम् (aniśam) — ever, constantlyनित्य·वीरासनाध्यासिनम् (vīrāsanādhyāsinam) — seated firmly in the hero's postureवीरासन में स्थिर विराजमान·मुद्रां ज्ञानमयीम् (mudrāṃ jñānamayīm) — the gesture of knowledgeज्ञानमुद्रा को·दधानम् (dadhānam) — holdingधारण किये हुए·अपरं हस्ताम्बुजम् (aparaṃ hastāmbujam) — the other lotus-handदूसरे कमल-सदृश हाथ को·जानुनि (jānuni) — upon the kneeघुटने पर·सीतां पार्श्वगताम् (sītāṃ pārśvagatām) — Sītā seated at his sideपार्श्व में विराजमान सीता को·सरोरुहकराम् (saroruhakarām) — lotus-handedकमल के समान हाथों वाली·विद्युन्निभाम् (vidyunnibhām) — bright as lightningबिजली के समान कान्तिमती·राघवम् (rāghavam) — Rāghava, Rāmaराघव को·पश्यन्तम् (paśyantam) — gazing upon herउसे निहारते हुए·मुकुटाङ्गदादिविविधाकल्पोज्ज्वलाङ्गम् (mukuṭāṅgadādivividhākalpojjvalāṅgam) — whose limbs are radiant with crown, armlets, and manifold ornamentsमुकुट-बाजूबंद आदि विविध आभूषणों से जिसके अंग देदीप्यमान हैं·भजे (bhaje) — I worshipमैं भजता हूँ

वर्णलक्षम् (varṇalakṣam) — one hundred thousand repetitions for each syllableप्रत्येक अक्षर के लिए एक-एक लाख जप·जपेत् (japet) — should repeatजप करे·मन्त्रम् (mantram) — the mantraमन्त्र का·दशांशम् (daśāṃśam) — a tenth part of that numberउसका दशांश·कमलैः शुभैः (kamalaiḥ śubhaiḥ) — with auspicious lotusesशुभ कमल-पुष्पों से·जुहुयात् (juhuyāt) — should offer in oblationहवन करे·अर्चिते वह्नौ (arcite vahnau) — in the duly consecrated fireपूजित अग्नि में·ब्राह्मणान् (brāhmaṇān) — brāhmaṇasब्राह्मणों को·भोजयेत्ततः (bhojayettataḥ) — should then feedतत्पश्चात् भोजन करावे

पूजयेत् (pūjayet) — should worshipपूजा करे·वैष्णवे पीठे (vaiṣṇave pīṭhe) — on the Vaiṣṇava seatवैष्णव पीठ पर·मूर्तिम् (mūrtim) — the imageमूर्ति की·मूलेन कल्पयेत् (mūlena kalpayet) — should form with the root mantraमूल मन्त्र से कल्पना करे·श्रीं सीतायै (śrīṃ sītāyai) — "Śrīṃ, to Sītā""श्रीं सीतायै"·द्विठान्तेन (dviṭhāntena) — with the mantra ending in the coded syllable for svāhā"द्विठ" अर्थात् स्वाहा-पद से अन्त होने वाले मन्त्र से·सीतां पार्श्वगताम् (sītāṃ pārśvagatām) — Sītā seated at his sideपार्श्व में स्थित सीता की·यजेत् (yajet) — should worshipपूजा करे

लक्ष्मणाङ्गदमुख्यान् (lakṣmaṇāṅgadamukhyān) — Lakṣmaṇa, Aṅgada, and the other chiefsलक्ष्मण, अंगद आदि प्रमुखों को·जाम्बवन्तम् (jāmbavantam) — Jāmbavānजाम्बवान् को·दलेष्विमान् (daleṣvimān) — these, on the petalsइन [पंखुड़ियों] पर·वाचयन्तम् (vācayantam) — reciting aloudपाठ करते हुए·हनूमन्तम् (hanūmantam) — Hanumānहनुमान् को·अग्रतः (agrataḥ) — in frontआगे·धृतपुस्तकम् (dhṛtapustakam) — holding a bookहाथ में पुस्तक धारण किये हुए

यजेत् (yajet) — should worshipपूजा करे·भरतशत्रुघ्नौ (bharataśatrughnau) — Bharata and Śatrughnaभरत और शत्रुघ्न को·पार्श्वयोः (pārśvayoḥ) — on the two sidesदोनों ओर·धृतचामरौ (dhṛtacāmarau) — holding cāmara-whisksचामर धारण किये हुए·धृतातपत्रम् (dhṛtātapatram) — holding the royal parasolछत्र धारण किये हुए·हस्ताभ्याम् (hastābhyām) — with both handsदोनों हाथों से·लक्ष्मणम् (lakṣmaṇam) — Lakṣmaṇaलक्ष्मण को·पश्चिमे (paścime) — in the westपश्चिम दिशा में·यजेत् (yajet) — should worshipपूजा करे

दृष्टिम् (dṛṣṭim) — Dṛṣṭiदृष्टि को·जयन्तम् (jayantam) — Jayantaजयन्त को·विजयम् (vijayam) — Vijayaविजय को·सुराष्ट्रम् (surāṣṭram) — Surāṣṭraसुराष्ट्र को·राष्ट्रवर्धनम् (rāṣṭravardhanam) — Rāṣṭravardhanaराष्ट्रवर्धन को·अकोपम् (akopam) — Akopaअकोप को·धर्मपालाख्यम् (dharmapālākhyam) — the one named Dharmapālaधर्मपाल नामक को·सुमन्त्रम् (sumantram) — Sumantraसुमन्त्र को·दलाग्रतः (dalāgrataḥ) — at the tip of the petalsपंखुड़ियों के अग्रभाग पर

सर्वाभरणसम्पन्नान् (sarvābharaṇasampannān) — adorned with all ornamentsसमस्त आभूषणों से सुसज्जित·लोकेशान् (lokeśān) — the guardians of the directionsलोकपालों को·अर्चयेत्ततः (arcayettataḥ) — should then worshipतत्पश्चात् पूजा करे·तदस्त्राणि (tadastrāṇi) — their weaponsउनके आयुधों को·ततो बाह्ये (tato bāhye) — then, outside themफिर बाहर·वज्रादीनि (vajrādīni) — the vajra and the restवज्र आदि को·प्रपूजयेत् (prapūjayet) — should worshipपूजा करे

एवम् (evam) — thusइस प्रकार·पूजादिभिः (pūjādibhiḥ) — by worship and the restपूजा आदि से·सिद्धे मनौ (siddhe manau) — when the mantra is accomplishedमन्त्र सिद्ध हो जाने पर·कर्माणि साधयेत् (karmāṇi sādhayet) — should accomplish his undertakingsकार्यों को सिद्ध करे·जातिप्रसूनैः (jātiprasūnaiḥ) — with jasmine flowersजाती (चमेली) के पुष्पों से·जुह्यात् (juhyāt) — should make oblationहवन करे·चन्दनाम्भःसमुक्षितैः (candanāmbhaḥsamukṣitaiḥ) — sprinkled with sandalwood-waterचन्दन-जल से सिंचित

राजवश्याय (rājavaśyāya) — for bringing a king under controlराजा को वश में करने के लिए·कमलैः (kamalaiḥ) — with lotusesकमलों से·धनधान्यादिसम्पदे (dhanadhānyādisampade) — for wealth of riches, grain, and the restधन-धान्य आदि सम्पत्ति के लिए·नीलोत्पलानां होमेन (nīlotpalānāṃ homena) — by oblation of blue lotusesनीलकमलों के हवन से·वशयेत् (vaśayet) — brings under controlवश में कर लेता है·अखिलं जगत् (akhilaṃ jagat) — the whole worldसम्पूर्ण जगत् को

विश्वप्रसूनैः (viśvaprasūnaiḥ) — with all kinds of flowersनाना प्रकार के पुष्पों से·जुह्यात् (juhyāt) — should make oblationहवन करे·इन्दिरावाश्रये (indirāvāśraye) — for the attainment of Lakṣmīलक्ष्मी की प्राप्ति के लिए·नरः (naraḥ) — a manमनुष्य·दूर्वाहोमेन (dūrvāhomena) — by oblation of dūrvā-grassदूर्वा के हवन से·दीर्घायुर्भवेत् (dīrghāyurbhavet) — becomes long-livedदीर्घायु होता है·मन्त्री (mantrī) — the mantra-practitionerमन्त्री (साधक)·निरामयः (nirāmayaḥ) — free from illnessनीरोग

रक्तोत्पलहुतात् (raktotpalahutāt) — from oblation of red lotusरक्त कमल के हवन से·मन्त्री (mantrī) — the mantra-practitionerमन्त्री·धनमाप्नोति वाञ्छितम् (dhanamāpnoti vāñchitam) — obtains the wealth he desiresइच्छित धन प्राप्त करता है·मेधाकामेन (medhākāmena) — by one desiring intelligenceबुद्धि की कामना करने वाले को·होतव्यम् (hotavyam) — oblation should be madeहवन करना चाहिए·पलाशकुसुमैर्नवैः (palāśakusumairnavaiḥ) — with fresh palāśa flowersताजे पलाश-पुष्पों से

तज्जप्तम् (tajjaptam) — consecrated by chanting this mantra over itइस मन्त्र से जपा हुआ·अम्भः (ambhaḥ) — waterजल·प्रपिबेत् (prapibet) — should drinkपीये·कविर्भवति (kavirbhavati) — becomes a poetकवि हो जाता है·वत्सरात् (vatsarāt) — within a yearएक वर्ष में·तन्मन्त्रितान्नम् (tanmantritānnam) — food consecrated with this mantraइस मन्त्र से अभिमन्त्रित अन्न को·भुञ्जीत (bhuñjīta) — should eatखाये·महदारोग्यमाप्नुयात् (mahadārogyamāpnuyāt) — attains great healthमहान् आरोग्य प्राप्त करता है

तारम् (tāram) — the praṇava (oṃ)प्रणव (ॐ)·मध्ये (madhye) — in the centreमध्य में·विलिखेत् (vilikhet) — should writeलिखे·मनुम् (manum) — the six-syllabled root-mantraछह अक्षर का मूल मन्त्र·षट्सु कोणेषु (ṣaṭsu koṇeṣu) — in the six cornersछहों कोणों में·सन्धिषु (sandhiṣu) — at the junctionsसन्धियों में·अङ्गम् (aṅgam) — the six limb-mantrasषडङ्ग मन्त्र·मायाम् (māyām) — the seed hrīṃमाया-बीज (ह्रीं)·स्मरम् (smaram) — the seed klīṃकाम-बीज (क्लीं)·अपि (api) — alsoभी·कोणगण्डेषु (koṇagaṇḍeṣu) — on the outer edges of the cornersकोणों के किनारों पर·पश्चात् (paścāt) — afterwardबाद में·किञ्जल्केषु (kiñjalkeṣu) — on the filaments of the eight-petalled lotusअष्टदल कमल की केसरों पर·स्वरगणम् (svaragaṇam) — the row of sixteen vowelsसोलह स्वरों का समूह·पत्रमध्येषु (patramadhyeṣu) — in the middle of the petalsपत्रों के मध्य में·मालामन्त्रोत्थार्णान् (mālāmantrotthārṇān) — the syllables arising from the rosary-mantraमाला-मन्त्र से उत्पन्न अक्षर·गुहमुखमितान् (guhamukhamitān) — numbering six, per petalगुह्यमुख-संख्यक अर्थात् प्रति पत्र छह·अष्टमे (aṣṭame) — on the eighth petalआठवें पत्र पर·पञ्चवर्णान् (pañcavarṇān) — the remaining five syllablesशेष पाँच अक्षर

दशाक्षरेण (daśākṣareṇa) — with the ten-syllabled mantraदस अक्षरों वाले मन्त्र से·संवेष्ट्य (saṃveṣṭya) — having encircledघेरकर·कादिवर्णैः (kādivarṇaiḥ) — with the letters beginning with kaक-वर्ग के अक्षरों से·च (ca) — andऔर·भूपुरे (bhūpure) — in the outer enclosureभूपुर में·दिग्विदिक्षु (digvidikṣu) — in the cardinal and intermediate directionsदिशाओं और विदिशाओं में·लिखेत् (likhet) — should writeलिखे·बीजम् (bījam) — the seed-syllableबीज-अक्षर·नरसिंहवराहयोः (narasiṃhavarāhayoḥ) — of Narasiṃha and Varāhaनृसिंह और वराह के