शारदातिलकतन्त्रम्

राक्षसम् (rākṣasam) — the demonराक्षस को·वास्तुनामानम् (vāstu-nāmānam) — named Vāstuवास्तु नाम वाले·हत्वा (hatvā) — having slainमारकर·अधिष्ठाय (adhiṣṭhāya) — having taken possession ofअधिकार करके, बसकर·तत्तनुम् (tat-tanum) — his bodyउसके शरीर में·स्थिताः (sthitāḥ) — who dwellजो स्थित हैं·त्रिपञ्चाशद्देवाः (tripañcāśad-devāḥ) — the fifty-three godsतिरेपन देवता·तेभ्यः (tebhyaḥ) — to themउन्हें·पूर्वम् (pūrvam) — firstसबसे पहले·बलिम् (balim) — the offeringबलि·हरेत् (haret) — one should giveदेनी चाहिए

बलिमण्डलम् (bali-maṇḍalam) — the offering-diagramबलि का मण्डल (चित्र)·एतेषाम् (eteṣām) — of these [deities]इन देवताओं का·यथावत् (yathāvat) — exactly as it should beयथावत्, ठीक ढंग से·अभिधीयते (abhidhīyate) — is now describedकहा जाता है·पूर्वापरायतम् (pūrva-aparāyatam) — extending east to westपूर्व-पश्चिम तक फैली हुई·सूत्रम् (sūtram) — the cordडोरी, रेखा·विन्यसेत् (vinyaset) — one should stretchबिछानी चाहिए·उक्तमानतः (ukta-mānataḥ) — according to the stated measureकहे गए माप के अनुसार

तन्मध्यम् (tan-madhyam) — its middleउसका मध्य भाग·किञ्चित् (kiñcit) — a little beyondथोड़ा आगे·आलम्ब्य (ālambya) — taking as the base pointआधार बनाकर·मत्स्यौ (matsyau) — the two "fish" figuresदो मत्स्य (मछली के आकार)·द्वौ (dvau) — twoदो·परितः (paritaḥ) — around itउसके चारों ओर·लिखेत् (likhet) — one should drawखींचना चाहिए·तयोर्मध्यस्थितम् (tayoḥ-madhya-sthitam) — located between those twoउन दोनों के बीच में स्थित·सूत्रम् (sūtram) — the cordरेखा·विन्यसेत् (vinyaset) — one should stretchखींचनी चाहिए·दक्षिणोत्तरम् (dakṣiṇa-uttaram) — from south to northदक्षिण से उत्तर की ओर

द्वाभ्यां-द्वाभ्याम् (dvābhyāṃ-dvābhyām) — by each pair of end-pointsदो-दो के द्वारा·तथा (tathā) — likewiseउसी प्रकार·अग्राभ्याम् (agrābhyām) — from the two end-pointsदोनों छोरों से·कोणेषु (koṇeṣu) — at the cornersकोनों पर·मकरान् (makarān) — the "makara" figuresमकर (मगरमच्छ के आकार)·लिखेत् (likhet) — one should drawबनाना चाहिए·मत्स्यमध्यस्थिताग्राणि (matsya-madhya-sthita-agrāṇi) — whose ends rest at the middle of the fish-figuresमत्स्यों के मध्य में टिके हुए छोर वाली·तत्र (tatra) — thereवहाँ·सूत्राणि (sūtrāṇi) — the cordsरेखाएँ·पातयेत् (pātayet) — one should lay downडालनी चाहिए

चतुरस्रम् (caturasram) — a squareचतुष्कोण, वर्गाकार क्षेत्र·भवेत् (bhavet) — is formedबन जाता है·तत्र (tatra) — thereवहाँ·चतुष्कोष्ठसमन्वितम् (catuḥ-koṣṭha-samanvitam) — containing four compartmentsचार कोष्ठकों से युक्त·तत् (tat) — that [square]उसे·पुनः (punaḥ) — furtherपुनः·विभजेत् (vibhajet) — should subdivideबाँटे·मन्त्री (mantrī) — the mantra-adeptमन्त्रज्ञ साधक·चतुःषष्टिपदम् (catuḥṣaṣṭi-padam) — a grid of sixty-four squaresचौंसठ कोष्ठकों वाला·यथा (yathā) — so thatजिससे

ईशानात् (īśānāt) — from Īśāna [the northeast corner]ईशान कोण से·रक्षसः (rakṣasaḥ) — to Rākṣasa [the southwest corner]राक्षस अर्थात् नैऋत्य कोण तक·यावत् (yāvat) — up toतक·यावद्-अग्नेः (yāvad-agneḥ) — and from Agni [the southeast corner]तथा अग्नि कोण से·प्रभञ्जनः (prabhañjanaḥ) — to Prabhañjana [the northwest corner]प्रभञ्जन अर्थात् वायव्य कोण तक·एवम् (evam) — thusइस प्रकार·सूत्रद्वयम् (sūtra-dvayam) — the pair of cordsदो रेखाएँ·दद्यात् (dadyāt) — one should drawखींचनी चाहिए·कर्णसूत्रम् (karṇa-sūtram) — the "corner-cord" [diagonal]कर्णसूत्र (कोण-रेखा)·समाहितः (samāhitaḥ) — with careful attentionसावधानीपूर्वक

ब्रह्माणम् (brahmāṇam) — Brahmāब्रह्मा को·पूजयेत् (pūjayet) — one should worshipपूजना चाहिए·आदौ (ādau) — firstसबसे पहले·मध्ये (madhye) — in the middleबीच में·कोष्ठचतुष्टये (koṣṭha-catuṣṭaye) — in the four compartmentsचार कोष्ठकों में·दिक्चतुष्केषु (dik-catuṣkeṣu) — in the four cardinal compartmentsचार दिशाओं के कोष्ठकों में·पूर्वादि (pūrva-ādi) — beginning with the eastपूर्व आदि·यजेत् (yajet) — one should worshipपूजना चाहिए·अर्यमणम् (aryamaṇam) — Aryamanअर्यमा को·ततः (tataḥ) — nextफिर

विवस्वन्तम् (vivasvantam) — Vivasvānविवस्वान् को·ततः (tataḥ) — thenफिर·मित्रम् (mitram) — Mitraमित्र को·महीधरम् (mahīdharam) — Mahīdharaमहीधर को·अतः-परम् (ataḥ-param) — after thatउसके बाद·कोणार्धकोष्ठसन्धिषु (koṇa-ardha-koṣṭha-sandhiṣu) — in the junctions of the half-compartments at the cornersकोनों के आधे कोष्ठकों के जोड़ों में·वज्रादि (vajra-ādi) — the deities beginning with Vajraवज्र आदि देवता·परितः (paritaḥ) — all aroundचारों ओर·पुनः (punaḥ) — againपुनः

सावित्रम् (sāvitram) — Sāvitraसावित्र को·सवितारम् (savitāram) — Savitṛसविता को·च (ca) — andऔर·शक्रम् (śakram) — Śakra [Indra]शक्र (इन्द्र) को·इन्द्रजयम् (indrajayam) — Indrajayaइन्द्रजय को·पुनः (punaḥ) — againफिर·रुद्रम् (rudram) — Rudraरुद्र को·रुद्रजयम् (rudrajayam) — Rudrajayaरुद्रजय को·विद्वान् (vidvān) — the wise officiantविद्वान् आचार्य·आपम् (āpam) — Āpaआप को·च-अपि (ca-api) — and alsoऔर भी·आपवत्सकम् (āpavatsakam) — Āpavatsakaआपवत्सक को

तत्कर्णसूत्रोभयतः (tat-karṇasūtra-ubhayataḥ) — on both sides of that corner-cordउस कर्णसूत्र के दोनों ओर·कोष्ठद्वन्द्वेषु (koṣṭha-dvandveṣu) — in the paired compartmentsजोड़े वाले कोष्ठकों में·देशिकः (deśikaḥ) — the officiantआचार्य·शर्वम् (śarvam) — Śarvaशर्व को·गुहम् (guham) — Guhaगुह को·च-अर्यमणम् (ca-aryamaṇam) — and Aryamanऔर अर्यमा को·जृम्भकम् (jṛmbhakam) — Jṛmbhakaजृम्भक को·पिलिपिच्छकम् (pilipicchakam) — Pilipicchakaपिलिपिच्छक को

चरकीः-च (carakīḥ-ca) — and Carakīऔर चरकी को·विदारीः-च (vidārīḥ-ca) — and Vidārīऔर विदारी को·पूतनाम् (pūtanām) — Pūtanāपूतना को·अर्चयेत् (arcayet) — one should worshipपूजना चाहिए·क्रमात् (kramāt) — in turnक्रम से·अर्चयेत् (arcayet) — one should worshipपूजना चाहिए·दिक्षु (dikṣu) — in the directionsदिशाओं में·पूर्वादि (pūrva-ādi) — beginning with the eastपूर्व आदि·सार्धाद्यन्तपदेषु (sārdha-ādi-anta-padeṣu) — in the squares at the half-points, beginning and endआरम्भ और अन्त के आधे कोष्ठकों में·इमान् (imān) — these [aforementioned deities]इन देवताओं को

अष्टौ-अष्टौ (aṣṭau-aṣṭau) — eight by eightआठ-आठ·विभागेन (vibhāgena) — in groupsविभाग से·देवान् (devān) — the [remaining] deitiesशेष देवताओं को·देशिकसत्तमः (deśika-sattamaḥ) — the best of officiantsश्रेष्ठ आचार्य·क्रमात् (kramāt) — in orderक्रम से·ईशान (īśāna) — Īśānaईशान·पर्जन्य (parjanya) — Parjanyaपर्जन्य·जयन्ताः (jayantāḥ) — Jayantaजयन्त·शक्रभास्करौ (śakra-bhāskarau) — Śakra and Bhāskaraशक्र और भास्कर

सत्यः (satyaḥ) — Satyaसत्य·वृष (vṛṣa) — Vṛṣaवृष·अन्तरिक्षौ (antarikṣau) — and Antarikṣaऔर अन्तरिक्ष·च (ca) — andऔर·दिशि-प्राच्याम् (diśi-prācyām) — in the eastern directionपूर्व दिशा में·अवस्थिताः (avasthitāḥ) — are situatedस्थित हैं·अग्निः (agniḥ) — Agniअग्नि·पूषा (pūṣā) — Pūṣāपूषा·च-वितथः (ca-vitathaḥ) — and Vitathaऔर वितथ·यमः (yamaḥ) — Yamaयम·च-गृहरक्षकः (ca-gṛharakṣakaḥ) — and Gṛharakṣakaऔर गृहरक्षक

गन्धर्वः (gandharvaḥ) — Gandharvaगन्धर्व·भृङ्गराजः-च (bhṛṅgarājaḥ-ca) — and Bhṛṅgarājaऔर भृंगराज·मृगः (mṛgaḥ) — Mṛgaमृग·दक्षिणदिग्गताः (dakṣiṇa-dik-gatāḥ) — are situated in the southern directionदक्षिण दिशा में स्थित हैं·निर्ऋतिः (nirṛtiḥ) — Nirṛtiनिर्ऋति·दौवारिकः-च (dauvārikaḥ-ca) — and Dauvārikaऔर दौवारिक·सुग्रीववरुणौ (sugrīva-varuṇau) — Sugrīva and Varuṇaसुग्रीव और वरुण·ततः (tataḥ) — thenफिर

अर्गलाख्यः (argala-ākhyaḥ) — the one named Argalaअर्गल नामक·दित्यदिती (diti-aditī) — Diti and Aditiदिति और अदिति·कुबेरस्य-दिशि (kuberasya-diśi) — in Kubera's direction [the north]कुबेर की दिशा (उत्तर) में·स्थिताः (sthitāḥ) — are situatedस्थित हैं·उक्तानाम्-अपि (uktānām-api) — of these very deities [named above]इन कहे गए देवताओं के भी·देवानाम् (devānām) — of the godsदेवताओं के·पदानि (padāni) — the squaresकोष्ठकों को·आपूर्य (āpūrya) — having filledभरकर·पञ्चभिः (pañcabhiḥ) — with the five [colours]पाँच रंगों से

रजोभिः (rajobhiḥ) — with the coloursरंगों से·तेषु (teṣu) — in them [the squares]उनमें·अथ (atha) — thenफिर·एतेभ्यः (etebhyaḥ) — to these [deities]इन देवताओं को·पायसान्नम् (pāyasa-annam) — rice-puddingखीर·बलिम् (balim) — the offeringबलि·हरेत् (haret) — one should giveदेनी चाहिए·अयम् (ayam) — thisयह·वास्तुबलिः (vāstu-baliḥ) — the vāstu-offeringवास्तु-बलि·प्रोक्तः (proktaḥ) — is declaredकहा गया है·सर्वसंपत्समृद्धिदः (sarva-sampat-samṛddhidaḥ) — bestower of all prosperity and abundanceसम्पूर्ण सम्पत्ति और समृद्धि देने वाला

नक्षत्रराशिवाराणाम् (nakṣatra-rāśi-vārāṇām) — of the lunar mansion, zodiac sign, and weekdayनक्षत्र, राशि और वार के·अनुकूले (anukūle) — being favourableअनुकूल होने पर·शुभे-अहनि (śubhe-ahani) — on an auspicious dayशुभ दिन में·ततः (tataḥ) — thenफिर·भूमितले (bhūmitale) — on the surface of the groundभूमि की सतह पर·शुद्धे (śuddhe) — pureशुद्ध·तुषाङ्गारविवर्जिते (tuṣa-aṅgāra-vivarjite) — free from husk and charcoalभूसी और अंगारे से रहित

पुण्याहं-वाचयित्वा (puṇyāhaṃ-vācayitvā) — having had the auspicious benediction recitedपुण्याहवाचन कराकर·तु (tu) — thenतब·मण्डपम् (maṇḍapam) — a pavilionमण्डप·रचयेत् (racayet) — one should constructबनाना चाहिए·शुभम् (śubham) — auspiciousशुभ·पञ्चभिः-सप्तभिः-हस्तैः (pañcabhiḥ-saptabhiḥ-hastaiḥ) — with five or seven cubitsपाँच या सात हाथों से·नवभिः-वा (navabhiḥ-vā) — or with nineअथवा नौ से·मितान्तरम् (mita-antaram) — measured acrossनापा हुआ विस्तार

षोडश (ṣoḍaśa) — sixteenसोलह·स्तम्भसंयुक्तम् (stambhasaṃyuktam) — furnished with pillarsखम्भों से युक्त·चत्वारः (catvāraḥ) — fourचार·तेषु (teṣu) — among themउनमें·मध्यगाः (madhyagāḥ) — standing in the middleबीच में स्थित·अष्टहस्त (aṣṭahasta) — eight cubitsआठ हाथ·समुच्छ्रायाः (samucchrāyāḥ) — in heightऊँचाई में·संस्थाप्याः (saṃsthāpyāḥ) — to be set upस्थापित करने योग्य·द्वादश (dvādaśa) — twelveबारह·अभितः (abhitaḥ) — all aroundचारों ओर

पञ्चहस्तप्रमाणाः (pañcahastapramāṇāḥ) — measuring five cubitsपाँच हाथ प्रमाण के·ते (te) — those [pillars]वे (खम्भे)·निश्छिद्राः (niśchidrāḥ) — free of holesछिद्ररहित·ऋजवः (ṛjavaḥ) — straightसीधे·शुभाः (śubhāḥ) — sound, auspiciousशुभ·तत्पञ्चमांशम् (tatpañcamāṃśam) — a fifth part of that [length]उसका पाँचवाँ भाग·निखनेत् (nikhanet) — should buryगाड़े·मेदिन्याम् (medinyām) — in the earthभूमि में·तन्त्रवित्तमः (tantravittamaḥ) — the officiant most versed in the tantraतन्त्र का श्रेष्ठ ज्ञाता (आचार्य)

नारिकेलदलैः (nārikeladalaiḥ) — with coconut frondsनारियल के पत्तों से·वंशैः (vaṃśaiḥ) — with bambooबाँस से·छादयेत् (chādayet) — should coverढके·तत् (tat) — that [pavilion]उसे (मण्डप को)·समन्ततः (samantataḥ) — all aroundचारों ओर से·द्वारेषु (dvāreṣu) — at the doorwaysद्वारों पर·तोरणानि (toraṇāni) — arched gatewaysतोरण (मेहराबदार द्वार)·स्युः (syuḥ) — should beहों·क्रमात् (kramāt) — in due orderक्रमशः·क्षीरमहीरुहाम् (kṣīramahīruhām) — of the milk-sap trees [banyan, udumbara, aśvattha, plakṣa]दूधवाले वृक्षों (वट, गूलर, पीपल, पाकर) की

स्तम्भोच्छ्रायः (stambhocchrāyaḥ) — the height of the [gateway] posts(तोरण) खम्भों की ऊँचाई·स्मृतः (smṛtaḥ) — is taughtकही गई है·तेषाम् (teṣām) — of themउनकी·समहस्तैः (samahastaiḥ) — by a matching number of cubits [for the best grade]बराबर हाथों से (उत्तम मण्डप में सात हाथ)·पृथक् पृथक् (pṛthak pṛthak) — separately, [for the lesser grades]अलग-अलग (शेष श्रेणियों में)·दशाङ्गुलप्रमाणेन (daśāṅgulapramāṇena) — by a measure of ten finger-widthsदस अंगुल के प्रमाण से·तत्परीणाहः (tatparīṇāhaḥ) — its girthउसका घेरा (मोटाई)·ईरितः (īritaḥ) — is declaredकही गई है

तिर्यक्फलकमानम् (tiryakphalakamānam) — the measure of the crosswise lintel-beamतिरछे पटरे (देहली) का माप·स्यात् (syāt) — should beहो·स्तम्भानाम् (stambhānām) — of the postsखम्भों का·अर्धमानतः (ardhamānataḥ) — equal to half their measureआधे माप के बराबर·भूभागम् (bhūbhāgam) — the ground-portion (base)भूमि-भाग (आधार)·कल्पयेत् (kalpayet) — one should fashionबनाए·मध्ये (madhye) — in the middleबीच में·तोरणे (toraṇe) — at the gatewayतोरण पर·हस्तमानतः (hastamānataḥ) — to the measure of one cubitएक हाथ के माप से

दिक्षु (dikṣu) — in the [eight] directionsदिशाओं में·ध्वजान् (dhvajān) — bannersध्वजाओं को·निबध्नीयात् (nibadhnīyāt) — one should tie upबाँधे·लोकपालसमप्रभान् (lokapālasamaprabhān) — matching the colours of the guardians of the quartersदिक्पालों के समान रंगों वाले·वितानदर्भमाला (vitānadarbhamālā) — a canopy and garlands of darbha-grassचंदोवा और दर्भ की मालाएँ·आद्यैः (ādyaiḥ) — and the likeआदि से·अलङ्कुर्वीत (alaṅkurvīta) — one should adornसजाए·मण्डपम् (maṇḍapam) — the pavilionमण्डप को

तत्त्रिभागमिते (tattribhāgamite) — measured to a third of that [the pavilion's central cord]उसके (मण्डप-सूत्र के) एक तिहाई से नापे गए·क्षेत्रे (kṣetre) — in the plotस्थान में·अरत्निमात्रसमन्विताम् (aratnimātrasamanvitām) — possessed of a cubit's heightएक हाथ ऊँची·चतुरस्राम् (caturasrām) — squareचौकोर·ततः (tataḥ) — thenफिर·वेदीम् (vedīm) — the altarवेदी को·मण्डलाय (maṇḍalāya) — for [drawing] the maṇḍalaमण्डल के लिए·प्रकल्पयेत् (prakalpayet) — one should constructबनाए

प्रागेव (prāgeva) — already beforeपहले ही·दीक्षादिवसात् (dīkṣādivasāt) — from the day of initiationदीक्षा के दिन से·सप्तभिः (saptabhiḥ) — by sevenसात·विधिवद्दिनैः (vidhivaddinaiḥ) — duly-reckoned daysविधिपूर्वक गिने गए दिनों से·सर्वमङ्गलसम्पत्त्यै (sarvamaṅgalasampattyai) — for the attainment of every auspiciousnessसमस्त मंगल की प्राप्ति के लिए·विदध्यात् (vidadhyāt) — one should performकरे·अङ्कुरार्पणम् (aṅkurārpaṇam) — the sprout-offering riteअंकुरार्पण (बीज-वपन) का अनुष्ठान

मण्डपस्य (maṇḍapasya) — of the pavilionमण्डप के·उत्तरे भागे (uttare bhāge) — in the northern partउत्तर भाग में·शालाम् (śālām) — a chamberशाला (कुटी)·पूर्वापरायताम् (pūrvāparāyatām) — extending east-westपूर्व-पश्चिम लम्बी·गूढाम् (gūḍhām) — concealed, enclosedगुप्त (ढकी हुई)·कुर्यात् (kuryāt) — one should makeबनाए·ततः (tataḥ) — thenफिर·तस्याम् (tasyām) — in itउसमें·मण्डलम् (maṇḍalam) — the maṇḍalaमण्डल·रचयेत् (racayet) — should drawबनाए·सुधीः (sudhīḥ) — the wise [officiant]बुद्धिमान् आचार्य

पञ्चहस्तप्रमाणानि (pañcahastapramāṇāni) — measuring five cubits eachपाँच-पाँच हाथ के·पञ्च (pañca) — fiveपाँच·सूत्राणि (sūtrāṇi) — cordsसूत्र (डोरियाँ)·पातयेत् (pātayet) — one should lay downडाले·पूर्वापरायतानि (pūrvāparāyatāni) — running east-westपूर्व-पश्चिम फैली हुई·एषाम् (eṣām) — of theseइनके·अन्तरम् (antaram) — the intervalबीच का अन्तर·द्वादशाङ्गुलम् (dvādaśāṅgulam) — twelve finger-widthsबारह अंगुल

दक्षिणोत्तरसूत्राणि (dakṣiṇottarasūtrāṇi) — cords running south-northदक्षिण-उत्तर की ओर के सूत्र·तद्वत् (tadvat) — in the same wayउसी प्रकार·एकादश (ekādaśa) — elevenग्यारह·अर्पयेत् (arpayet) — one should layलगाए·पदानि (padāni) — cells (squares)कोष्ठ (खाने)·तत्र (tatra) — thereवहाँ·जायन्ते (jāyante) — ariseबनते हैं·चत्वारिंशत् (catvāriṃśat) — fortyचालीस·प्रमार्जयेत् (pramārjayet) — one should mark outचिह्नित करे

पङ्क्त्या (paṅktyā) — by rowsपंक्ति में·वीथ्यः (vīthyaḥ) — avenuesवीथियाँ (गलियारे)·चतस्रः (catasraḥ) — fourचार·अन्तश्चतुष्क (antaścatuṣka) — the inner tetrad [of cells]भीतरी चौकोष्ठक·उभयपार्श्वयोः (ubhayapārśvayoḥ) — on both sides ofदोनों ओर के·वीथ्यौ द्वे (vīthyau dve) — two [more] avenuesदो और वीथियाँ·चतुष्कोष्ठत्रयम् (catuṣkoṣṭhatrayam) — three tetrads of cellsतीन चौकोष्ठक (चार-चार कोष्ठ के तीन समूह)·अत्र (atra) — hereयहाँ·अवशिष्यते (avaśiṣyate) — remains overशेष रह जाता है

पदानि (padāni) — the cellsकोष्ठों को·रञ्जयेत् (rañjayet) — one should colourरंगे·तानि (tāni) — thoseउन्हें·श्वेतपीतारुणासितैः (śvetapītāruṇāsitaiḥ) — with white, yellow, red and blackश्वेत, पीत, लाल और काले·रजोभिः (rajobhiḥ) — powdersरंग-चूर्णों से·अथ (atha) — thenफिर·श्यामलेन (śyāmalena) — with greenहरे रंग से·वीथीः (vīthīḥ) — the avenuesवीथियों को·आपूरयेत् (āpūrayet) — should fillभर दे·सुधीः (sudhīḥ) — the wise [officiant]बुद्धिमान् आचार्य

पात्राणि (pātrāṇi) — vesselsपात्र·विविधानि (vividhāni) — of various kindsअनेक प्रकार के·आहुः (āhuḥ) — they declareकहे गए हैं·अङ्कुरार्पणकर्मसु (aṅkurārpaṇakarmasu) — in the rites of sprout-offeringअंकुरार्पण के कार्यों में·पालिकाः (pālikāḥ) — large wide-mouthed bowlsपालिका (बड़े कटोरे)·पञ्चमुख्याः (pañcamukhyāḥ) — five-spouted vesselsपञ्चमुखी (पाँच मुँह वाले पात्र)·शरावाः (śarāvāḥ) — earthen saucersशराव (मिट्टी की परई)·चतुष्क्रमात् (catuṣkramāt) — four each, in orderक्रमशः चार-चार

प्रोक्ताः स्युः (proktāḥ syuḥ) — are declared to beकहे गए हैं·सर्वतन्त्रज्ञैः (sarvatantrajñaiḥ) — by all knowers of the tantrasसमस्त तन्त्रों के ज्ञाताओं द्वारा·हरिब्रह्मशिवात्मकाः (haribrahmaśivātmakāḥ) — as embodying Hari, Brahmā and Śivaहरि, ब्रह्मा और शिव स्वरूप·एषाम् (eṣām) — of theseइनकी·उच्छ्रायः (ucchrāyaḥ) — the heightऊँचाई·उद्देश्यः (uddeśyaḥ) — is to be indicatedबताई जाती है·षोडशद्वादशाष्टभिः (ṣoḍaśadvādaśāṣṭabhiḥ) — by sixteen, twelve and eight [finger-widths]सोलह, बारह और आठ अंगुल से

अङ्गुलैः क्रमशः (aṅgulaiḥ kramaśaḥ) — sized in due order by finger-widths [as just stated]क्रमशः पूर्वोक्त अंगुल-मापों के अनुसार·तानि (tāni) — those [vessels]उन्हें (पात्रों को)·शुभानि (śubhāni) — flawless, auspiciousशुभ (दोषरहित)·आवेष्ट्य (āveṣṭya) — having wrapped roundलपेटकर·तन्तुना (tantunā) — with threadधागे से·प्रक्षाल्य (prakṣālya) — having washedधोकर·देशिकः (deśikaḥ) — the officiantआचार्य·तेषु पदेषु (teṣu padeṣu) — in those cellsउन कोष्ठों में·आहितशालिषु (āhitaśāliṣu) — on which rice-grains have been laidजिनमें चावल बिछाए गए हैं

सगन्धदर्भकूर्चेषु (sagandhadarbhakūrceṣu) — on [the rice-grains] together with scented tufts of darbha-grassसुगन्धित दर्भ के गुच्छों सहित (चावल पर)·पश्चिमादि (paścimādi) — starting from the westपश्चिम से आरम्भ करते हुए·निवेशयेत् (niveśayet) — one should set downरखे·करीषवालुकामृद्भिः (karīṣavālukāmṛdbhiḥ) — with cow-dung powder, sand and clayगोबर के चूर्ण, बालू और मिट्टी से·तानि पात्राणि (tāni pātrāṇi) — those vesselsउन पात्रों को·पूरयेत् (pūrayet) — one should fillभरे

सुधाबीजेन (sudhābījena) — with [recitation of] the sudhā seed-syllable [vaṃ]सुधा-बीज (वं) से·बीजानि (bījāni) — the seedsबीजों को·दुग्धैः (dugdhaiḥ) — with milkदूध से·प्रक्षाल्य (prakṣālya) — having washedधोकर·तन्त्रवित् (tantravit) — the knower of the tantraतन्त्र का ज्ञाता (आचार्य)·मूलमन्त्राभिजप्तानि (mūlamantrābhijaptāni) — consecrated by recitation of the root-mantraमूल मन्त्र से अभिमन्त्रित·पञ्चघोषपुरःसरम् (pañcaghoṣapuraḥsaram) — accompanied by the five auspicious sounds [drum, kettledrum, mṛdaṅga, wind-instrument, conch]पंचघोष (पटह, ढक्का, मृदंग, मुखवाद्य, शंख) के साथ

आशीर्वादैः (āśīrvādaiḥ) — with the blessingsआशीर्वादों के साथ·द्विजातीनाम् (dvijātīnām) — of the twice-born [brahmins]द्विजों (ब्राह्मणों) के·मङ्गलाचारपूर्वकम् (maṅgalācārapūrvakam) — preceded by auspicious customary ritesमंगल आचार पूर्वक·निर्वपेत् (nirvapet) — should sowबोए·तेषु पात्रेषु (teṣu pātreṣu) — in those vesselsउन पात्रों में·देशिकः (deśikaḥ) — the officiantआचार्य·यतमानसः (yatamānasaḥ) — with a controlled, focused mindएकाग्रचित्त होकर

शालि (śāli) — riceधान (चावल)·श्यामाक (śyāmāka) — śyāmāka-milletसाँवा·मुद्ग (mudga) — mung-beanमूँग·तिल (tila) — sesameतिल·निष्पाव (niṣpāva) — niṣpāva-beanनिष्पाव (एक प्रकार की फली)·सर्षपाः (sarṣapāḥ) — mustard-seedsसरसों·कुलत्थ (kulattha) — horse-gramकुलथी·कङ्गु (kaṅgu) — foxtail-milletकँगनी·माषाः (māṣāḥ) — black-gramउड़द·बीजानि (bījāni) — the seedsबीज·अङ्कुरकर्मणि (aṅkurakarmaṇi) — for the sprout-riteअंकुरार्पण के कार्य में

हरिद्रादिभिः (haridrādibhiḥ) — with turmeric and the likeहल्दी आदि से·समभ्युक्ष्य (samabhyukṣya) — having sprinkledसींचकर·वस्त्रैः (vastraiḥ) — with clothsवस्त्रों से·आच्छाद्य (ācchādya) — having coveredढककर·देशिकः (deśikaḥ) — the preceptorआचार्य·बलिम् (balim) — the offeringबलि को·विविधपात्राणाम् (vividhapātrāṇām) — of the various vesselsविभिन्न पात्रों की·दिक्षु (dikṣu) — in the directionsदिशाओं में·पूर्वादितः (pūrvāditaḥ) — beginning from the eastपूर्व से आरम्भ कर·हरेत् (haret) — should carryले जाए

प्रणवाद्यैः (praṇavādyaiḥ) — with mantras beginning with oṃओंकार आदि से युक्त·नमोऽन्तैः (namo'ntaiḥ) — ending in namaḥनमः अन्त वाले·च (ca) — andऔर·रात्रौ (rātrau) — at nightरात्रि में·रात्रीशनामभिः (rātrīśanāmabhiḥ) — with the names of the lords of the nightsरात्रि के अधिष्ठाता देवताओं के नामों सहित·भूतानि (bhūtāni) — the bhūtas (elemental spirits)भूतगण·पितरः (pitaraḥ) — the ancestorsपितर·यक्षाः (yakṣāḥ) — the yakṣasयक्ष·नागाः (nāgāḥ) — the nāgasनाग·ब्रह्मा (brahmā) — Brahmāब्रह्मा·शिवः (śivaḥ) — Śivaशिव·हरिः (hariḥ) — Hari (Viṣṇu)हरि (विष्णु)

करम्भलाजा (karambhalājā) — curd-mixed ground-grain and parched grainदही मिला सत्तू और लावा·यक्षेभ्यः (yakṣebhyaḥ) — for the yakṣasयक्षों के लिये·नारिकेलोदकान्विताः (nārikelodakānvitāḥ) — accompanied by coconut waterनारियल के जल सहित·सक्तुपिष्टम् (saktupiṣṭam) — a paste of roasted grain-flourभुने अन्न के आटे का लेप·च (ca) — andऔर·नागेभ्यः (nāgebhyaḥ) — for the nāgasनागों के लिये·ब्रह्मणे (brahmaṇe) — for Brahmāब्रह्मा के लिये·पद्मजान्वितम् (padmajānvitam) — joined with lotus-seedकमल के बीज सहित

सापूपम् (sāpūpam) — together with a sweet cakeअपूप सहित·अन्नम् (annam) — cooked grainअन्न·शर्वाय (śarvāya) — for Śarva (Śiva)शर्व (शिव) के लिये·विष्णवे (viṣṇave) — for Viṣṇuविष्णु के लिये·तु (tu) — andऔर·गुडौदनम् (guḍaudanam) — rice cooked with jaggeryगुड़ मिला भात·ततः (tataḥ) — thenतत्पश्चात्·लोकेश्वरेभ्यः (lokeśvarebhyaḥ) — to the lords of the worldsलोकेश्वरों को·अपि (api) — alsoभी·विधिवत् (vidhivat) — duly, by ruleविधिपूर्वक·वितरेत् (vitaret) — should distributeबाँटे·बलिम् (balim) — the offeringबलि को

दीक्षायाम् (dīkṣāyām) — at initiationदीक्षा में·अभिषेकेषु (abhiṣekeṣu) — at consecrationsअभिषेकों में·नववेश्मप्रवेशने (navaveśmapraveśane) — at entry into a new houseनये घर में प्रवेश के समय·उत्सवेषु (utsaveṣu) — at festivalsउत्सवों में·च (ca) — andऔर·सम्पत्तौ (sampattau) — on occasions of prosperityसमृद्धि के अवसरों पर·विदध्यात् (vidadhyāt) — one should performकरे·अङ्कुरार्पणम् (aṅkurārpaṇam) — the sprout-offering riteअंकुरार्पण

प्राक्प्रोक्तम् (prākproktam) — previously describedपहले कहे गये·मण्डपे (maṇḍape) — in the pavilionमण्डप में·विद्वान् (vidvān) — the learned one (ācārya)विद्वान् आचार्य·वेदिकायाः (vedikāyāḥ) — of the vedi (altar-platform)वेदी के·बहिःस्थितम् (bahiḥsthitam) — situated outsideबाहर स्थित·क्षेत्रम् (kṣetram) — the areaक्षेत्र को·विभज्य (vibhajya) — having dividedविभाजित करके·मध्याग्रे (madhyāgre) — in front of the middleमध्य के आगे·पूर्वादि (pūrvādi) — beginning with the eastपूर्व आदि क्रम से·परिकल्पयेत् (parikalpayet) — should arrangeरचना करे

अष्टासु (aṣṭāsu) — in the eightआठ में·आशासु (āśāsu) — directionsदिशाओं में·कुण्डानि (kuṇḍāni) — the fire-pitsकुण्ड·रम्याकाराणि (ramyākārāṇi) — beautiful in shapeसुन्दर आकार वाले·अनुक्रमात् (anukramāt) — in due orderक्रमशः·चतुरस्रम् (caturasram) — squareचतुरस्र (चौकोर)·योनिम् (yonim) — yoni-shapedयोनि-आकार·अर्धचन्द्रम् (ardhacandram) — half-moon-shapedअर्धचन्द्राकार·त्र्यस्रम् (tryasram) — triangularत्रिकोण·सुवर्तुलम् (suvartulam) — well-rounded (circular)सुवर्तुल (गोल)

षडस्रम् (ṣaḍasram) — hexagonalषट्कोण·पद्माकारम् (padmākāram) — lotus-shapedकमल के आकार का·अष्टास्रम् (aṣṭāsram) — octagonalअष्टकोण·तानि (tāni) — those [shapes]वे·नामतः (nāmataḥ) — by nameनाम से·आचार्यकुण्डम् (ācāryakuṇḍam) — the preceptor's fire-pitआचार्य का कुण्ड·मध्ये (madhye) — in the middleमध्य में·स्यात् (syāt) — should beहोना चाहिए·गौरीपतिमहेन्द्रयोः (gaurīpatimahendrayoḥ) — of Gaurīpati (Śiva) and Mahendra (Indra)गौरीपति (शिव) और महेन्द्र (इन्द्र) के

हस्तमानमिताम् (hastamānamitām) — measured to one cubitएक हाथ नापी हुई·भूमिम् (bhūmim) — the groundभूमि को·पूर्ववत् (pūrvavat) — as beforeपूर्ववत्·परिसूत्रयेत् (parisūtrayet) — should mark out with a cordसूत्र से चिह्नित करे·समन्तात् (samantāt) — all aroundचारों ओर से·कुण्डम् (kuṇḍam) — the fire-pitकुण्ड·एतत् (etat) — thisयह·स्यात् (syāt) — isहोता है·चतुरस्रम् (caturasram) — squareचतुरस्र·शुभावहम् (śubhāvaham) — bringing auspiciousnessशुभकारी

चतुर्विंशत्यङ्गुलाढ्यम् (caturviṃśatyaṅgulāḍhyam) — consisting of twenty-four finger-widthsचौबीस अंगुल से युक्त·हस्तम् (hastam) — the cubitहाथ (हस्त)·तन्त्रविदः (tantravidaḥ) — the knowers of tantraतन्त्रवेत्ता·विदुः (viduḥ) — knowजानते हैं·कर्तुः (kartuḥ) — of the one for whom [the rite is done]कर्ता (शिष्य) के·दक्षिणहस्तस्य (dakṣiṇahastasya) — of the right handदाहिने हाथ के·मध्यमाङ्गुलिपर्वणः (madhyamāṅgulipārvaṇaḥ) — of the middle joint of the middle fingerमध्यमा अंगुली के मध्य पर्व के

मध्यस्य (madhyasya) — of the middle [joint]मध्य के·दीर्घमानेन (dīrghamānena) — by the length-measureलम्बाई के माप से·मानाङ्गुलम् (mānāṅgulam) — the mānāṅgula (measuring finger-unit)मानांगुल·उदीरितम् (udīritam) — is declaredकहा गया है·यवानाम् (yavānām) — of barleycornsजौ के·अष्टभिः (aṣṭabhiḥ) — by eightआठ से·कृत्स्नम् (kṛtsnam) — completeसम्पूर्ण

चतुरस्रोक्तम् (caturasroktam) — the aforesaid squareचतुरस्र कहा गया·क्षेत्रम् (kṣetram) — the fieldक्षेत्र को·पञ्चधा (pañcadhā) — into five partsपाँच भागों में·विभजेत् (vibhajet) — should divideबाँटे·सुधीः (sudhīḥ) — the wise oneबुद्धिमान् साधक·न्यसेत् (nyaset) — should placeरखे·पुरस्तात् (purastāt) — in frontआगे·एकांशम् (ekāṃśam) — one partएक भाग को·कोणार्धार्धप्रमाणतः (koṇārdhārdhapramāṇataḥ) — by the measure of a quarter of the corner-cordकोण के चौथाई भाग के प्रमाण से

भ्रामयेत् (bhrāmayet) — should rotateघुमाए·कोणमानेन (koṇamānena) — by the corner-measureकोण के नाप से·तथा (tathā) — likewiseउसी प्रकार·अन्यत् (anyat) — the other [mark]दूसरे को·अपि (api) — alsoभी·मन्त्रवित् (mantravit) — the knower of mantrasमन्त्रवेत्ता·सूत्रयुग्मम् (sūtrayugmam) — a pair of cordsदो सूत्र·ततः (tataḥ) — thenफिर·दद्यात् (dadyāt) — should drawडाले·कुण्डम् (kuṇḍam) — the fire-pitकुण्ड·योनिनिभम् (yoninibham) — resembling a yoniयोनि के सदृश·भवेत् (bhavet) — becomesहो जाता है

चतुरस्रीकृतम् (caturasrīkṛtam) — having been made squareचतुरस्र बनाया गया·क्षेत्रम् (kṣetram) — the fieldक्षेत्र·दशधा (daśadhā) — into ten partsदस भागों में·विभजेत् (vibhajet) — should divideबाँटे·सुधीः (sudhīḥ) — the wise oneबुद्धिमान् साधक·एकैकम् (ekaikam) — one eachएक-एक·त्यजेत् (tyajet) — should discardछोड़ दे·अंशम् (aṃśam) — a partभाग को·अथ (atha) — thenफिर·ऊर्ध्वम् (ūrdhvam) — aboveऊपर से·च (ca) — and [below]और नीचे से·तन्त्रवित् (tantravit) — the knower of tantraतन्त्रवेत्ता

ज्यासूत्रम् (jyāsūtram) — the bow-string cordज्या-सूत्र (धनुषाकार सूत्र)·पातयेत् (pātayet) — should lay downडाले·अग्रे (agre) — in frontआगे·तन्मानात् (tanmānāt) — by that measureउसी माप से·भ्रामयेत् (bhrāmayet) — should rotateघुमाए·ततः (tataḥ) — thenफिर·अर्धचन्द्रनिभम् (ardhacandranibham) — resembling a half-moonअर्धचन्द्र सदृश·कुण्डम् (kuṇḍam) — the fire-pitकुण्ड·रमणीयम् (ramaṇīyam) — lovelyमनोहर·इदम् (idam) — thisयह·भवेत् (bhavet) — becomesहो जाता है

चतुर्धा (caturdhā) — fourfoldचार भागों में·भेदिते (bhedite) — having been dividedबाँटे जाने पर·क्षेत्रे (kṣetre) — in the fieldक्षेत्र में·न्यसेत् (nyaset) — should placeरखे·उभयपार्श्वयोः (ubhayapārśvayoḥ) — on both sidesदोनों ओर·एकैकम् (ekaikam) — one eachएक-एक·अंशम् (aṃśam) — partभाग·तन्मानात् (tanmānāt) — by that measureउसी माप से·अग्रतः (agrataḥ) — in frontआगे·लाञ्छयेत् (lāñchayet) — should markचिह्नित करे·ततः (tataḥ) — thenफिर

सूत्रत्रयम् (sūtratrayam) — three cordsतीन सूत्र·बुधः (budhaḥ) — the wise oneबुद्धिमान् साधक·कुर्यात् (kuryāt) — should drawडाले·त्र्यस्रम् (tryasram) — triangularत्रिकोण·कुण्डम् (kuṇḍam) — the fire-pitकुण्ड·उदाहृतम् (udāhṛtam) — is describedकहा गया है·अष्टादशांशे (aṣṭādaśāṃśe) — in the eighteen-part [division]अठारह भाग में·क्षेत्रे (kṣetre) — in the fieldक्षेत्र में·अग्रम् (agram) — in frontआगे·न्यसेत् (nyaset) — should placeरखे·एकम् (ekam) — oneएक·बहिः (bahiḥ) — outwardबाहर की ओर

भ्रामयेत् (bhrāmayet) — having rotatedघुमाकर·तेन (tena) — by thatउस·मानेन (mānena) — measureमाप से·वृत्तम् (vṛttam) — circularवृत्त (गोल)·कुण्डम् (kuṇḍam) — fire-pitकुण्ड·उदाहृतम् (udāhṛtam) — is describedकहा गया है·अष्टधा (aṣṭadhā) — eightfoldआठ भागों में·विभजेत् (vibhajet) — should divideबाँटा जाता है·क्षेत्रम् (kṣetram) — the fieldक्षेत्र को·मध्यसूत्रस्य (madhyasūtrasya) — of the middle cordमध्य-सूत्र के·पार्श्वयोः (pārśvayoḥ) — on both sidesदोनों ओर

भागम् (bhāgam) — a partभाग को·न्यसेत् (nyaset) — should placeरखे·एकैकम् (ekaikam) — one eachएक-एक·भागेनानेन (bhāgenānena) — by this same part-measureइसी भाग-प्रमाण से·मध्यतः (madhyataḥ) — from the middleमध्य से·कुर्यात् (kuryāt) — should makeबनाए·पार्श्वयुगे (pārśvayuge) — on the pair of sidesदोनों ओर·मत्स्यचतुष्कम् (matsyacatuṣkam) — a group of four fish-figuresचार मत्स्य-चिह्न·तन्त्रवित्तमः (tantravittamaḥ) — the most accomplished knower of tantraतन्त्रवेत्ताओं में श्रेष्ठ

सूत्र-षट्कम् (sūtra-ṣaṭkam) — the set of six cordsछह डोरियों का समूह·ततः (tataḥ) — thenफिर·दद्यात् (dadyāt) — one should lay downडाले·षडस्रम् (ṣaḍasram) — six-cornered, hexagonalछह कोनों वाला·कुण्डम् (kuṇḍam) — fire-pitकुण्ड·उत्तमम् (uttamam) — excellentउत्तम·चतुरस्रीकृतम् (caturasrī-kṛtam) — made squareवर्गाकार बनाया हुआ·क्षेत्रम् (kṣetram) — the plot of groundक्षेत्र·विभज्य (vibhajya) — having dividedबाँटकर·अष्टादश-अंशतः (aṣṭādaśa-aṃśataḥ) — into eighteen partsअठारह भागों में

एकम् (ekam) — oneएक·भागम् (bhāgam) — partभाग·बहिः (bahiḥ) — on the outsideबाहर·त्यक्त्वा (tyaktvā) — having set asideछोड़कर·भ्रामयेत् (bhrāmayet) — one should describe [a circle]घुमाए·तेन (tena) — with that [remaining measure]उससे·वर्तुलम् (vartulam) — a circleगोल आकृति·वृत्तानि (vṛttāni) — circlesवृत्त·कर्णिका-आदीनाम् (karṇikā-ādīnām) — for the pericarp and the restकर्णिका आदि के लिए·बहिः (bahiḥ) — outsideबाहर·त्रीणि (trīṇi) — threeतीन·प्रकल्पयेत् (prakalpayet) — one should constructबनाए

पद्म-कुण्डम् (padma-kuṇḍam) — the lotus fire-pitकमल-कुण्ड·इदम् (idam) — thisयह·प्रोक्तम् (proktam) — is declaredकहा गया है·विलोचन-मनोहरम् (vilocana-manoharam) — delightful to the eyeनेत्रों को भाने वाला·पूर्वोक्तम् (pūrva-uktam) — the aforementionedपूर्वोक्त·विभजेत् (vibhajet) — one should divideबाँटे·क्षेत्रम् (kṣetram) — the fieldक्षेत्र·चतुर्विंशति-भागतः (catur-viṃśati-bhāgataḥ) — into twenty-four partsचौबीस भागों में

एकम् (ekam) — oneएक·भागम् (bhāgam) — partभाग·बहिः (bahiḥ) — on the outsideबाहर·त्यक्त्वा (tyaktvā) — having set asideछोड़कर·चतुरस्रम् (caturasram) — a [further, outer] squareएक और वर्ग·प्रकल्पयेत् (prakalpayet) — one should constructबनाए·अन्तःस्थ-चतुरस्रस्य (antaḥstha-caturasrasya) — of the inner squareभीतरी वर्ग के·कोण-अर्ध-अर्ध-प्रमाणतः (koṇa-ardha-ardha-pramāṇataḥ) — to the measure of a quarter of the diagonalविकर्ण के चौथाई भाग के बराबर

बाह्यस्य (bāhyasya) — of the outerबाहरी·चतुरस्रस्य (caturasrasya) — squareवर्ग के·कोणाभ्याम् (koṇābhyām) — from the two cornersदोनों कोनों से·परिलाञ्छयेत् (parilāñchayet) — let it be marked offचिह्नित करे·एवम् (evam) — thusइस प्रकार·प्रति (prati) — in each directionहर दिशा में·यथान्यायम् (yathānyāyam) — properly, as is fittingविधिपूर्वक·अष्टौ (aṣṭau) — eightआठ·सूत्राणि (sūtrāṇi) — cordsरेखाएँ·पातयेत् (pātayet) — one should lay downडाले

अष्टास्रम् (aṣṭāsram) — eight-cornered, octagonalआठ कोनों वाला·कुण्डम् (kuṇḍam) — fire-pitकुण्ड·एतत् (etat) — thisयह·हि (hi) — indeedनिश्चय ही·तन्त्रविद्भिः (tantra-vidbhiḥ) — by those versed in the tantrasतन्त्रवेत्ताओं के द्वारा·उदाहृतम् (udāhṛtam) — is declaredकहा गया है·यावान् (yāvān) — as much asजितना·कुण्डस्य (kuṇḍasya) — of the fire-pitकुण्ड का·विस्तारः (vistāraḥ) — the widthविस्तार·खननम् (khananam) — the excavationखुदाई·तावत् (tāvat) — that muchउतना ही·एव हि (eva hi) — indeed, just soनिश्चय ही

कुण्डानाम् (kuṇḍānām) — of the fire-pitsकुण्डों का·यादृशम् (yādṛśam) — whatever [shape]जैसा·रूपम् (rūpam) — the shapeआकार·मेखलानाम् (mekhalānām) — of the girdlesमेखलाओं का·च (ca) — andऔर·तादृशम् (tādṛśam) — that same [shape]वैसा ही·कुण्डानाम् (kuṇḍānām) — of the fire-pitsकुण्डों की·मेखलाः (mekhalāḥ) — girdlesमेखलाएँ·तिस्रः (tisraḥ) — threeतीन·मुष्टिमात्रे (muṣṭi-mātre) — in one the size of a fistमुट्ठी-भर आकार वाले में·तु (tu) — nowअब·ताः (tāḥ) — those [girdles]वे·क्रमात् (kramāt) — in orderक्रमशः

उत्सेध-आयामतः (utsedha-āyāmataḥ) — in height and breadthऊँचाई और चौड़ाई में·ज्ञेयाः (jñeyāḥ) — are to be knownजाननी चाहिए·द्वि-एक-आदि-अङ्गुल-सम्मिताः (dvi-eka-ādi-aṅgula-sammitāḥ) — measuring two, one, and progressively less, in aṅgulasदो, एक, और घटते हुए अङ्गुल की·अरत्निमात्रे (aratni-mātre) — in one the size of a forearm (aratni)अरत्नि-भर आकार वाले में·कुण्डे (kuṇḍe) — in the fire-pitकुण्ड में·स्युः (syuḥ) — they areहोती हैं·ताः (tāḥ) — those [girdles]वे·तु (tu) — nowअब·एक-अङ्गुल-मात्रिकाः (eka-aṅgula-mātrikāḥ) — increased by one aṅgulaएक अङ्गुल बढ़ी हुई

एताः (etāḥ) — these [girdles]ये·हस्तमिते (hasta-mite) — in one measuring one hastaएक हाथ के कुण्ड में·कुण्डे (kuṇḍe) — in the fire-pitकुण्ड में·वेद-अग्नि-नयन-अङ्गुलाः (veda-agni-nayana-aṅgulāḥ) — measuring four, three, two aṅgulasचार, तीन, दो अङ्गुल की·मेखलानाम् (mekhalānām) — of the girdlesमेखलाओं के·भवेत् (bhavet) — there isहोता है·अन्तः (antaḥ) — withinभीतर·परितः (paritaḥ) — all aroundचारों ओर·नेमिः (nemiḥ) — a collar, rimकिनारा·अङ्गुलात् (aṅgulāt) — of one aṅgulaएक अङ्गुल का

एकहस्तस्य (eka-hastasya) — of the one-hasta [collar]एक हाथ के·कुण्डस्य (kuṇḍasya) — fire-pitकुण्ड के·वर्धयेत् (vardhayet) — let one increaseबढ़ाए·तत् (tat) — that [collar]उसे·क्रमात् (kramāt) — in due orderक्रमशः·सुधीः (sudhīḥ) — the wise oneबुद्धिमान् साधक·दशहस्त-अन्तम् (daśa-hasta-antam) — up to ten hastasदश हाथ तक·अन्येषाम् (anyeṣām) — of the othersअन्य कुण्डों के·अर्ध-अङ्गुल-वशात् (ardha-aṅgula-vaśāt) — by increments of half an aṅgulaआधे-आधे अङ्गुल के क्रम से·पृथक् (pṛthak) — separately, for eachअलग-अलग

कुण्डे (kuṇḍe) — in the fire-pitकुण्ड में·द्विहस्ते (dvi-haste) — of two hastasदो हाथ के·ताः (tāḥ) — those [girdles]वे·ज्ञेयाः (jñeyāḥ) — are to be knownजाननी चाहिए·रत्न-वेद-गुण-अङ्गुलाः (ratna-veda-guṇa-aṅgulāḥ) — measuring five, four, three aṅgulasपाँच, चार, तीन अङ्गुल की·चतुर्हस्ते (catur-haste) — of four hastasचार हाथ के·तु (tu) — but, nowऔर·कुण्डे (kuṇḍe) — in the fire-pitकुण्ड में·ताः (tāḥ) — those [girdles]वे·वसु-तर्क-युग-अङ्गुलाः (vasu-tarka-yuga-aṅgulāḥ) — measuring eight, six, four aṅgulasआठ, छह, चार अङ्गुल की

दशहस्तमिते (daśa-hasta-mite) — in one measuring ten hastasदस हाथ के कुण्ड में·कुण्डे (kuṇḍe) — in the fire-pitकुण्ड में·मनु-भानु-दश-अङ्गुलाः (manu-bhānu-daśa-aṅgulāḥ) — measuring fourteen, twelve, ten aṅgulasचौदह, बारह, दस अङ्गुल की·विस्तार-उत्सेधतः (vistāra-utsedhataḥ) — in width and heightचौड़ाई और ऊँचाई में·ज्ञेयाः (jñeyāḥ) — are to be knownजाननी चाहिए·मेखलाः (mekhalāḥ) — the girdlesमेखलाएँ·सर्वतः (sarvataḥ) — in every caseहर जगह·बुधैः (budhaiḥ) — by the wiseबुद्धिमानों के द्वारा

होतुः (hotuḥ) — of the officiating priestहोता का·अग्रे (agre) — in frontसामने·योनिः (yoniḥ) — the yoni, the spoutयोनि (टोंटी)·आसाम् (āsām) — of these [girdles]इनके·उपरि (upari) — aboveऊपर·अश्वत्थ-पत्रवत् (aśvattha-patra-vat) — like a peepal leafपीपल के पत्ते के समान·मुष्टि-अरत्नि-एक-हस्तानाम् (muṣṭi-aratni-eka-hastānām) — of those measuring a fist, a forearm, one hastaमुट्ठी, अरत्नि, एक हाथ के·कुण्डानाम् (kuṇḍānām) — of the fire-pitsकुण्डों की·योनिः (yoniḥ) — the yoniयोनि·ईरिता (īritā) — is describedबताई गई है

षट्-चतुर्-द्वि-अङ्गुल (ṣaṭ-catur-dvi-aṅgula) — six, four, two aṅgulasछह, चार, दो अङ्गुल·आयाम-विस्तार-उन्नति-शालिनी (āyāma-vistāra-unnati-śālinī) — possessing that much length, breadth, and heightउतनी लंबाई, चौड़ाई और ऊँचाई वाली·एकाङ्गुलम् (eka-aṅgulam) — one aṅgula [long]एक अङ्गुल का·तु (tu) — andऔर·योनि-अग्रम् (yoni-agram) — the tip of the yoniयोनि का अगला सिरा·कुर्यात् (kuryāt) — one should makeबनाए·ईषत् (īṣat) — slightlyथोड़ा·अधोमुखम् (adhaḥ-mukham) — facing downwardनीचे की ओर झुका हुआ

एक-एक-अङ्गुलतः (eka-eka-aṅgulataḥ) — by one aṅgula at a timeएक-एक अङ्गुल करके·योनिम् (yonim) — the yoniयोनि को·कुण्डेषु (kuṇḍeṣu) — in the fire-pitsकुण्डों में·अन्येषु (anyeṣu) — other, largerअन्य, बड़े·वर्धयेत् (vardhayet) — one should increaseबढ़ाए·यव-द्वय-क्रमेण (yava-dvaya-krameṇa) — by a process of two barleycorns each timeदो-दो जौ के क्रम से·एव (eva) — just soउसी तरह·योनि-अग्रम् (yoni-agram) — the tip of the yoniयोनि के अगले सिरे को·अपि (api) — alsoभी·वर्धयेत् (vardhayet) — one should increaseबढ़ाए

स्थलात् (sthalāt) — from the outer ledgeबाहरी घेरे से·आरभ्य (ārabhya) — beginningशुरू होकर·नालम् (nālam) — a channel, stalkनाल·स्यात् (syāt) — there should beहोनी चाहिए·योन्याः (yonyāḥ) — of the yoniयोनि की·मध्ये (madhye) — in the middleबीच में·सरन्ध्रकम् (sa-randhrakam) — having a perforationछिद्र सहित·न (na) — notनहीं·अर्पयेत् (arpayet) — one should placeरखे·कुण्डकोणेषु (kuṇḍa-koṇeṣu) — at the corners of the fire-pitकुण्ड के कोनों में·योनिम् (yonim) — the yoniयोनि को·ताम् (tām) — thatउस·तन्त्रवित्तमः (tantra-vittamaḥ) — the best knower of the tantrasतन्त्र के श्रेष्ठ ज्ञाता

कुण्डानाम् (kuṇḍānām) — of the fire-pitsकुण्डों के·कल्पयेत् (kalpayet) — one should fashionबनाए·अन्तः (antaḥ) — withinभीतर·नाभिम् (nābhim) — the central bossनाभि·अम्बुज-सन्निभाम् (ambuja-sannibhām) — resembling a lotusकमल के समान·तत्तत्कुण्डानुरूपम् (tat-tat-kuṇḍa-anurūpam) — in accordance with each respective fire-pitउस-उस कुण्ड के अनुरूप·वा (vā) — orअथवा·मानम् (mānam) — the measureमाप·अस्य (asya) — of itइसका·निगद्यते (nigadyate) — is now statedअब बताया जाता है

मुष्टि-अरत्नि-एक-हस्तानाम् (muṣṭi-aratni-eka-hastānām) — of those measuring a fist, a forearm, one hastaमुट्ठी, अरत्नि, एक हाथ के·नाभिः (nābhiḥ) — the central bossनाभि·उत्सेध-तारतः (utsedha-tārataḥ) — in height and breadthऊँचाई और चौड़ाई में·द्वि-त्रि-चतुर्-अङ्गुल-उपेता (dvi-tri-catur-aṅgula-upetā) — endowed with two, three, four aṅgulasदो, तीन, चार अङ्गुल वाली·कुण्डेषु (kuṇḍeṣu) — in the fire-pitsकुण्डों में·अन्येषु (anyeṣu) — other, largerअन्य, बड़े·वर्धयेत् (vardhayet) — let one increaseबढ़ाए

यव-द्वय-क्रमेण (yava-dvaya-krameṇa) — by steps of two barleycornsदो-दो जौ के क्रम से·एव (eva) — just soउसी तरह·नाभिम् (nābhim) — the central bossनाभि को·पृथक् (pṛthak) — separatelyअलग-अलग·उदाहृतैः (udāhṛtaiḥ) — as stated for eachहर एक के लिए बताए अनुसार·योनिकुण्डे (yoni-kuṇḍe) — in the yoni-shaped fire-pitयोनि-आकार के कुण्ड में·योनिम् (yonim) — the yoniयोनि·अब्जकुण्डे (abja-kuṇḍe) — in the lotus-shaped fire-pitकमल-आकार के कुण्ड में·नाभिम् (nābhim) — the central bossनाभि·विवर्जयेत् (vivarjayet) — one should omitन बनाए

नाभिम् (nābhim) — the central boss (nābhi)नाभि को·च (ca) — andऔर·एवम् (evam) — thusइस प्रकार·त्रिधा (tridhā) — into three partsतीन भागों में·भित्त्वा (bhittvā) — having dividedबाँटकर·मध्ये (madhye) — in the middle partबीच वाले भाग में·कुर्वीत (kurvīta) — one should makeबनाए·कर्णिकाम् (karṇikām) — the pericarp (karṇikā)कर्णिका (बीजकोश)·बहिः-अंश-द्वयेन (bahiḥ-aṃśa-dvayena) — in the outer two portionsबाहर के दो भागों में·अष्टौ (aṣṭau) — eightआठ·पत्राणि (patrāṇi) — petalsपंखुड़ियाँ·परिकल्पयेत् (parikalpayet) — one should fashionबनाए

मुष्टि-मात्र-मितम् (muṣṭi-mātra-mitam) — measuring just a fist-span (muṣṭi)मुट्ठी भर मापका·कुण्डम् (kuṇḍam) — the fire-pitकुण्ड·शत-अर्धे (śata-ardhe) — at half a hundred [oblations]सौ के आधे (पचास) में·संप्रचक्ष्यते (saṃpracakṣyate) — is declaredकहा गया है·शत-होमे (śata-home) — in a hundred-oblation riteसौ आहुति के होम में·अरत्नि-मात्रम् (aratni-mātram) — measuring a forearm-span (aratni)अरत्नि (कोहनी तक की माप) भर·हस्त-मात्रम् (hasta-mātram) — measuring a full hastaएक हाथ भर·सहस्रके (sahasrake) — in a thousand-oblation riteसहस्र (हज़ार) आहुति में

द्वि-हस्तम् (dvi-hastam) — two hastasदो हाथ·अयुतेन (ayutena) — at [a rite of] ten thousandदस हज़ार (अयुत) में·स्यात् (syāt) — should beहो·चतुः-हस्तम् (catuḥ-hastam) — four hastasचार हाथ·उदीरितम् (udīritam) — is declaredकहा गया है·दश-लक्षेषु (daśa-lakṣeṣu) — at ten lakh (one million)दस लाख में·षट्-हस्तम् (ṣaṭ-hastam) — six hastasछह हाथ·कोट्याम् (koṭyām) — at a koṭi (ten million)एक करोड़ में·अष्ट-करम् (aṣṭa-karam) — eight hastasआठ हाथ·स्मृतम् (smṛtam) — is taughtकहा गया है

एक-हस्त-मितम् (eka-hasta-mitam) — measuring one hastaएक हाथ नापका·कुण्डम् (kuṇḍam) — the fire-pitकुण्ड·एक-लक्षे (eka-lakṣe) — at one lakh [of oblations]एक लाख में·विधीयते (vidhīyate) — is prescribedविहित है·लक्षाणाम् (lakṣāṇām) — of lakhsलाखों के·दशकम् (daśakam) — the group of tenदहाई (दस) तक·यावत् (yāvat) — up toतक·तावत् (tāvat) — correspondinglyउतना ही·हस्तेन (hastena) — by a hasta [each step]एक-एक हाथ करके·वर्धयेत् (vardhayet) — one should increaseबढ़ाए

दश-हस्त-मितम् (daśa-hasta-mitam) — measuring ten hastasदस हाथ नापका·कुण्डम् (kuṇḍam) — the fire-pitकुण्ड·कोटि-होमे (koṭi-home) — in a koṭi- (ten-million-oblation) riteकरोड़ आहुति के होम में·अपि (api) — even, alsoभी·विधीयते (vidhīyate) — is prescribedविहित है·सर्व-सिद्धि-करम् (sarva-siddhi-karam) — bestowing every accomplishmentसब सिद्धियाँ देनेवाला·कुण्डम् (kuṇḍam) — the fire-pitकुण्ड·चतुरस्रम् (catur-asram) — square [in shape]चौकोर·उदाहृतम् (udāhṛtam) — is declaredकहा गया है

पुत्र-प्रदम् (putra-pradam) — son-bestowingपुत्र देनेवाला·योनि-कुण्डम् (yoni-kuṇḍam) — the yoni-shaped fire-pitयोनि-आकार का कुण्ड·अर्ध-इन्दु-भम् (ardha-indu-bham) — the crescent-moon-shaped oneअर्धचन्द्राकार वाला·शुभ-प्रदम् (śubha-pradam) — bestowing auspiciousnessशुभ करनेवाला·शत्रु-क्षय-करम् (śatru-kṣaya-karam) — causing the destruction of enemiesशत्रुओं का नाश करनेवाला·त्र्यस्रम् (tryasram) — the triangular oneत्रिकोण वाला·वर्तुलम् (vartulam) — the round oneगोल वाला·शान्ति-कर्मणि (śānti-karmaṇi) — in a rite of pacificationशान्ति कर्म में

छेद-मारणयोः (cheda-māraṇayoḥ) — for cutting-off and slayingछेदन और मारण [कर्मों] में·कुण्डम् (kuṇḍam) — the fire-pitकुण्ड·षट्-अस्रम् (ṣaṭ-asram) — hexagonalषट्कोण·पद्म-सन्निभम् (padma-sannibham) — resembling a lotusकमल जैसा·वृष्टि-दम् (vṛṣṭi-dam) — rain-bestowingवर्षा करानेवाला·रोग-शमनम् (roga-śamanam) — disease-quellingरोगनाशक·कुण्डम् (kuṇḍam) — the fire-pitकुण्ड·अष्ट-अस्रम् (aṣṭa-asram) — octagonalअष्टकोण·ईरितम् (īritam) — is declaredकहा गया है

विप्राणाम् (viprāṇām) — for brahminsब्राह्मणों के लिए·चतुरस्रम् (catur-asram) — squareचौकोर·स्यात् (syāt) — should beहो·राज्ञाम् (rājñām) — for kings (kṣatriyas)राजाओं (क्षत्रियों) के लिए·वर्तुलम् (vartulam) — roundगोल·इष्यते (iṣyate) — is enjoinedइष्ट है·वैश्यानाम् (vaiśyānām) — for vaiśyasवैश्यों के लिए·अर्ध-चन्द्र-आभम् (ardha-candra-ābham) — crescent-moon-shapedअर्धचन्द्राकार·शूद्राणाम् (śūdrāṇām) — for śūdrasशूद्रों के लिए·त्र्यस्रम् (tryasram) — triangularत्रिकोण·ईरितम् (īritam) — is declaredकहा गया है

प्राच्याम् (prācyām) — in the eastपूर्व दिशा में·शिरः (śiraḥ) — the headसिर·समाख्यातम् (samākhyātam) — is declaredकहा गया है·बाहू (bāhū) — the two armsदोनों भुजाएँ·दक्षिण-सौम्ययोः (dakṣiṇa-saumyayoḥ) — in the south and the northदक्षिण और उत्तर में·उदरम् (udaram) — the bellyउदर (पेट)·कुण्डम् (kuṇḍam) — the fire-pit [itself]कुण्ड·इति (iti) — thusऐसा·उक्तम् (uktam) — is saidकहा गया·योनिः (yoniḥ) — the yoniयोनि·पादौ (pādau) — the two feetदोनों पैर·तु (tu) — andऔर·पश्चिमे (paścime) — in the westपश्चिम में

नित्यम् (nityam) — an obligatory-daily riteनित्य कर्म·नैमित्तिकम् (naimittikam) — an occasional riteनैमित्तिक कर्म·काम्यम् (kāmyam) — a rite for a desired endकाम्य कर्म·स्थण्डिले (sthaṇḍile) — on a bare, levelled earthen altarस्थण्डिल पर·वा (vā) — or, alternativelyअथवा·समाचरेत् (samācaret) — one may performकर सकता है·हस्त-मात्रेण (hasta-mātreṇa) — with just a hasta's measureएक हाथ भर में·तत् (tat) — that [sthaṇḍila]उसे·कुर्यात् (kuryāt) — one should makeबनाए·वालुकाभिः (vālukābhiḥ) — with sandबालू से·सुशोभनम् (suśobhanam) — well-adorned, beautifulसुशोभित

अङ्गुल-उत्सेध-संयुक्तम् (aṅgula-utsedha-saṃyuktam) — furnished with a height of one aṅgulaएक अङ्गुल की ऊँचाई से युक्त·चतुरस्रम् (catur-asram) — square [in shape]चौकोर·समन्ततः (samantataḥ) — on all sidesचारों ओर से·एवम् (evam) — thusइस प्रकार·प्रोक्तानि (proktāni) — have been describedकहे गए·कुण्डानि (kuṇḍāni) — the fire-pitsकुण्ड·कथ्यते (kathyate) — is now toldअब कहा जाता है·स्रुक्-स्रुवौ (sruk-sruvau) — the sruc and the sruva (two sacrificial ladles)स्रुक् और स्रुवा (दो होम-पात्र)·ततः (tataḥ) — hereafterइसके बाद

प्रकल्पयेत् (prakalpayet) — one should fashionबनाए·स्रुचम् (srucam) — the sruc (the sacrificial ladle)स्रुच् (होम-चम्मच) को·यागे (yāge) — for the sacrificeयज्ञ के लिए·वक्ष्यमाणेन (vakṣyamāṇena) — about to be describedआगे बताई जानेवाली·वर्त्मना (vartmanā) — by the procedureविधि से·श्रीपर्णीम् (śrīparṇīm) — of śrīparṇī (Gmelina arborea) woodश्रीपर्णी (गम्भारी) की·शिंशपाम् (śiṃśapām) — of śiṃśapā (rosewood) woodशीशम की·चारु (cāru) — fineसुन्दर·खादिरम् (khādiram) — of khadira (acacia) woodखैर की·वैकतमम् (vaikatamam) — or whichever one of theseअथवा इनमें से किसी एक की·गुरुः (guruḥ) — dense, heavy [in grain]भारी (घनी लकड़ी)

गृहीत्वा (gṛhītvā) — having takenलेकर·हस्त-मात्रम् (hasta-mātram) — a hasta's length [of the wood]एक हाथ लंबाई·विभजेत् (vibhajet) — one should divideबाँटे·षट्-त्रिंशता (ṣaṭ-triṃśatā) — into thirty-six [parts]छत्तीस भागों में·पुनः (punaḥ) — thenफिर·विंशति-अंशैः (viṃśati-aṃśaiḥ) — by twenty partsबीस भागों से·भवेत् (bhavet) — should be [made]बने·दण्डः (daṇḍaḥ) — the handleदण्ड (हत्था)·वेदी (vedī) — the vedī (the bowl-shaped head)वेदी (कटोरीनुमा भाग)·तैः-अष्टभिः (taiḥ-aṣṭabhiḥ) — by those eight [parts]उन आठ भागों से·भवेत् (bhavet) — should be [made]बने

एक-अंशेन (eka-aṃśena) — by one partएक भाग से·मितः (mitaḥ) — is measuredमापा गया·कण्ठः (kaṇṭhaḥ) — the neck [of the ladle]कण्ठ (गर्दन)·सप्त-भाग-मितम् (sapta-bhāga-mitam) — measured by seven partsसात भाग से मापा·मुखम् (mukham) — the mouth [of the ladle]मुख·वेदी-त्रयेण (vedī-trayeṇa) — by three [parts] of the vedī's shareवेदी के तीन भागों से·विस्तारः (vistāraḥ) — the breadthचौड़ाई·कण्ठस्य (kaṇṭhasya) — of the neckकण्ठ की·परिकीर्तितः (parikīrtitaḥ) — is declaredकही गई है

मुखम् (mukham) — the mouth [rim]मुख·कण्ठ-समानम् (kaṇṭha-samānam) — equal [in breadth] to the neckकण्ठ के बराबर·स्यात् (syāt) — should beहो·मुखे (mukhe) — in the mouthमुख में·मार्गम् (mārgam) — a channelमार्ग (छिद्र)·प्रकल्पयेत् (prakalpayet) — one should makeबनाए·कनिष्ठा-अङ्गुलि-मानेन (kaniṣṭhā-aṅguli-mānena) — to the measure of the little fingerकनिष्ठा अंगुली के माप का·सर्पिषः (sarpiṣaḥ) — of the gheeघी के·निर्गमाय (nirgamāya) — for the outflowबाहर निकलने के लिए·च (ca) — andऔर

वेदी-मध्ये (vedī-madhye) — in the middle of the vedīवेदी के बीच में·विधातव्या (vidhātavyā) — is to be madeबनानी चाहिए·भागेन-एकेन (bhāgena-ekena) — with one partएक भाग से·कर्णिका (karṇikā) — the karṇikā (a raised boss)कर्णिका (उभार)·विदध्यात् (vidadhyāt) — one should makeबनाए·बहिः (bahiḥ) — outside [it]उसके बाहर·तस्याः (tasyāḥ) — of it (the karṇikā)उसके·एक-अंशेन (eka-aṃśena) — with one partएक भाग से·अभितः (abhitaḥ) — all aroundचारों ओर·अवटम् (avaṭam) — a hollow (groove)गड्ढा (नाली)

तस्य (tasya) — of it (the karṇikā)उसकी (कर्णिका की)·खातम् (khātam) — the hollow (moat)खात (गड्ढा)·त्रिभिः-भागैः (tribhiḥ-bhāgaiḥ) — by three parts [in width]तीन भागों से·वृत्तम् (vṛttam) — roundगोल·अर्ध-अंशतः (ardha-aṃśataḥ) — to the extent of half a part [in depth]आधे भाग जितना (गहरा)·भवेत् (bhavet) — should beहो·अंशेन-एकेन (aṃśena-ekena) — with one partएक भाग से·परितः (paritaḥ) — all aroundचारों ओर·दलानि (dalāni) — the petals [of the rim]दल (पंखुड़ियाँ)·परिकल्पयेत् (parikalpayet) — one should fashionबनाए

मेखला (mekhalā) — a girdle-band (rim moulding)मेखला (घेरा)·मुख-वेद्योः (mukha-vedyoḥ) — between the mouth and the vedīमुख और वेदी के बीच·स्यात् (syāt) — should beहो·परितः (paritaḥ) — all aroundचारों ओर·अर्ध-अंश-मानतः (ardha-aṃśa-mānataḥ) — to the measure of half a partआधे भाग के माप से·दण्ड-मूल-अग्रयोः (daṇḍa-mūla-agrayoḥ) — at the root and the tip of the handleहत्थे के मूल और अगले सिरे पर·कुम्भौ (kumbhau) — two bulges (kumbha)दो कुम्भ (घड़े जैसे उभार)·गुण-वेद-अङ्गुलैः (guṇa-veda-aṅgulaiḥ) — by three and four aṅgulasतीन और चार अङ्गुल से·क्रमात् (kramāt) — respectivelyक्रमशः

गण्डी-युगम् (gaṇḍī-yugam) — the pair of gaṇḍīs (collar-rings)गण्डी (कड़े) की जोड़ी·यम-अंशैः (yama-aṃśaiḥ) — by two parts eachदो-दो भागों से·स्यात् (syāt) — should be [made]बने·दण्डस्य (daṇḍasya) — of the handleहत्थे की·आनाहः (ānāhaḥ) — the girth (circumference)मोटाई (घेरा)·षड्भिः-अंशैः (ṣaḍbhiḥ-aṃśaiḥ) — by six partsछह भागों से·ईरितः (īritaḥ) — is declaredकही गई है·पृष्ठ-भागः (pṛṣṭha-bhāgaḥ) — the back partपिछला भाग·वेद्याः (vedyāḥ) — of the vedīवेदी का·कूर्म-आकृतिः (kūrma-ākṛtiḥ) — tortoise-shapedकछुए के आकार का·भवेत् (bhavet) — should beहो

हंसस्य (haṃsasya) — of a swanहंस का·हस्तिनः (hastinaḥ) — of an elephantहाथी का·वा-अपि (vā-api) — or indeedअथवा·पोतिनः (potinaḥ) — of a boarशूकर (सूअर) का·वा (vā) — orअथवा·मुखम् (mukham) — the faceमुख·लिखेत् (likhet) — one should carveअंकित करे·मुखस्य (mukhasya) — of the mouth [the bowl-end]मुख (कटोरीनुमा भाग) का·पृष्ठभागस्य (pṛṣṭhabhāgasya) — of the back partपिछले भाग का·सम्प्रोक्तम् (samproktam) — is declaredकहा गया है·लक्षणम् (lakṣaṇam) — the mark, the identifying designलक्षण (पहचान-चिह्न)·स्रुचः (srucaḥ) — of the sruc, the large offering-ladleस्रुक् (बड़ी हवन-कड़छी) का

स्रुचः (srucaḥ) — of the sruc, the large ladleस्रुक् के·चतुर्विंशतिभिः-भागैः (caturviṃśatibhiḥ-bhāgaiḥ) — with twenty-four parts [equal to its length]चौबीस भागों से·आरचयेत् (āracayet) — one should fashionबनाए·स्रुवम् (sruvam) — the sruva, the small offering-ladleस्रुव (छोटी कड़छी)·द्वाविंशत्या (dvāviṃśatyā) — with twenty-two [of these parts]बाईस भागों से·दण्डमानम् (daṇḍamānam) — the measure of its handleडण्डे का माप·अन्यैः (anyaiḥ) — with the remaining [two parts]शेष (बचे हुए) भागों से·एतस्य (etasya) — of this [sruva]इस (स्रुव) का·कीर्तितम् (kīrtitam) — is declaredकहा गया है