बृहत्तन्त्रसारः

७९ कर्पूरमिश्रितैस्तोयैर्मासमात्रं हि तर्पयेत् । वशीकृत्य नृपान् सर्वान् भोगी स्याद् यावदायुषम् ॥७९॥

karpūramiśritaistoyairmāsamātraṃ hi tarpayet | vaśīkṛtya nṛpān sarvān bhogī syād yāvadāyuṣam ||

८० घृतैः पूर्णायुषः सिद्ध्यै दुग्धैरारोग्यसिद्ध्यै । अगुरुमिश्रितैस्तोयैः सर्वकालः सुखी भवेत् ॥८०॥

ghṛtaiḥ pūrṇāyuṣaḥ siddhyai dugdhairārogyasiddhyai | agurumiśritaistoyaiḥ sarvakālaḥ sukhī bhavet ||

८१ नारिकेलोदकैर्मिश्रैस्तोयैः सर्वार्थसिद्ध्यै । मरीचमिश्रितैस्तोयैस्तथा शत्रून् विनाशयेत् ॥८१॥

nārikelodakairmiśraistoyaiḥ sarvārthasiddhyai | marīcamiśritaistoyaistathā śatrūn vināśayet ||

८२ केवलैरुष्णतोयैश्च शत्रुमुच्चाटयेत्क्षणात् । ज्वराविष्टो भवेत्तेन दुग्धसेकात्समं नयेत् ॥८२॥

kevalairuṣṇatoyaiśca śatrumuccāṭayetkṣaṇāt | jvarāviṣṭo bhavettena dugdhasekātsamaṃ nayet ||

८३ शताभिजप्तमात्रेण रोचनातिलकं नरः । कृत्वा पश्यति यं मन्त्री तं कुर्याद्दासवत्सुधीः ॥८३॥

śatābhijaptamātreṇa rocanātilakaṃ naraḥ | kṛtvā paśyati yaṃ mantrī taṃ kuryāddāsavatsudhīḥ ||

८४ उपचारविशेषेण राजपत्नीं वशं नयेत् । राजानं जपमात्रेण बलिना सकलं जगत् । उपचारविशेषेणेति अधिकारिभेदाद् बोद्धव्यम् । जपमात्रेणेति पूजावहिर्भावेनेत्यर्थः ॥८४॥

upacāraviśeṣeṇa rājapatnīṃ vaśaṃ nayet | rājānaṃ japamātreṇa balinā sakalaṃ jagat | upacāraviśeṣeṇeti adhikāribhedād boddhavyam | japamātreṇeti pūjāvahirbhāvenetyarthaḥ ||

८५ रम्भाजातीबीजपूरं सुगन्धिपरिमिश्रितम् । मिश्रीकृत्य बलिन्दद्यादष्टम्याञ्च विशेषतः ॥८५॥

rambhājātībījapūraṃ sugandhiparimiśritam | miśrīkṛtya balindadyādaṣṭamyāñca viśeṣataḥ ||

८६ प्रणवं पूर्वमुच्चार्य उग्रतारे ततः परम् । विकटदंष्ट्रे मोहयपदद्वयं समुच्चरेत् । मारय खादय शत्रून् पचद्वयं वदेत्ततः । ये मां हिंसितुमुद्यता योगिनी चक्रैस्तान् हारय हुं फट् स्वाहा परविद्यामाकर्षय त्रुटद्वयं कपाले गृह्ण गृह्ण बलिं स्वाहेति । अयन्ताराविषये, कालिकादौ तु तत्पटलोक्त-बलिसम्भारो बोद्धव्यः ॥८६॥

praṇavaṃ pūrvamuccārya ugratāre tataḥ param | vikaṭadaṃṣṭre mohayapadadvayaṃ samuccaret | māraya khādaya śatrūn pacadvayaṃ vadettataḥ | ye māṃ hiṃsitumudyatā yoginī cakraistān hāraya huṃ phaṭ svāhā paravidyāmākarṣaya truṭadvayaṃ kapāle gṛhṇa gṛhṇa baliṃ svāheti | ayantārāviṣaye, kālikādau tu tatpaṭalokta-balisambhāro boddhavyaḥ ||

८७ अथ निग्रहाद्युपायः श्मशानाङ्गारमादाय मङ्गले वासरे निशि । कृष्णवस्त्रेण संवेष्ट्य वध्नीयाद्रक्ततन्तुना । शताभिमन्त्रितं कृत्वा निक्षिपेद्वैरिवेश्मनि । सप्ताहाभ्यन्तरे तस्य चोच्चाटनमिदं महत् ॥८७॥

atha nigrahādyupāyaḥ | śmaśānāṅgāramādāya maṅgale vāsare niśi | kṛṣṇavastreṇa saṃveṣṭya vadhnīyādraktatantunā | śatābhimantritaṃ kṛtvā nikṣipedvairiveśmani | saptāhābhyantare tasya coccāṭanamidaṃ mahat ||

८८ नरास्थिनि लिखेन्मन्त्रं क्षारयुक्तहरिद्रया । सहस्रं परिसंजप्य निशायां शनिवासरे । निक्षिप्यते यस्य गेहे मृत्युस्तस्य द्विमासतः ॥८८॥

narāsthini likhenmantraṃ kṣārayuktaharidrayā | sahasraṃ parisaṃjapya niśāyāṃ śanivāsare | nikṣipyate yasya gehe mṛtyustasya dvimāsataḥ ||

८९ क्षेत्रे तु शस्यहानिः स्याद्यवहानिस्तुरङ्गमे । धनहानिर्धनागारे ग्राममध्ये तु तत्क्षयः । क्षारस्तु श्येनविट्युक्तं विट्लवणम् ॥८९॥

kṣetre tu śasyahāniḥ syādyavahānisturaṅgame | dhanahānirdhanāgāre grāmamadhye tu tatkṣayaḥ | kṣārastu śyenaviṭyuktaṃ viṭlavaṇam ||

९० हृल्लेखाधोगतरेफमध्ये अमुकामुकयोर्महाद्वेषं कुरु इति । तदुक्तम् : द्वेषे तु विलिखेन्मन्त्रं प्रेतकर्पटके सुधीः । द्वेष्यद्वेषकयोर्नाम्नी तस्य द्वेषो महान् भवेत् । विलिखेन्मन्त्रमिति मन्त्रं लिखित्वा हृल्लेखारेफमध्ये अमुकं मारय मारयेत्यादि साध्यसहितमित्यर्थः ॥९०॥

hṛllekhādhogatarephamadhye amukāmukayormahādveṣaṃ kuru iti | taduktam : | dveṣe tu vilikhenmantraṃ pretakarpaṭake sudhīḥ | dveṣyadveṣakayornāmnī tasya dveṣo mahān bhavet | vilikhenmantramiti mantraṃ likhitvā hṛllekhārephamadhye amukaṃ māraya mārayetyādi sādhyasahitamityarthaḥ ||

९१ अथवा साध्यं लिखित्वा तदन्ते लिखेत् । सहस्रं परिजप्येति अमुकं मारय मारयेति अन्ते मन्त्रजपः । विद्वेषे तु अमुकामुकयोर्विद्वेषं कुरु कुरु इत्यस्यान्ते मन्त्रमुच्चार्य सहस्रं जपेत् ॥९१॥

athavā sādhyaṃ likhitvā tadante likhet | sahasraṃ parijapyeti amukaṃ māraya mārayeti ante mantrajapaḥ | vidveṣe tu amukāmukayorvidveṣaṃ kuru kuru ityasyānte mantramuccārya sahasraṃ japet ||

९२ अथ वेतालादिसिद्धिः वेतालादिमहासिद्धिः कथं भवति चण्डिके । तन्मे कथय देवेशि यदि स्नेहोऽस्ति मां प्रति ॥९२॥

atha vetālādisiddhiḥ | vetālādimahāsiddhiḥ kathaṃ bhavati caṇḍike | tanme kathaya deveśi yadi sneho'sti māṃ prati ||

९३ निम्बवृक्षोद्भवं काष्ठं श्मशाने साधकोत्तमः । भौमवारे मध्यरात्रौ गत्वा कुलयुगान्वितः । खनित्वा चाष्टलक्षं वै जपेन्महिषमर्दिनीम् । तत्सहस्रं हुनेत्तद्वत्तत्रैव पितृकानने । काष्ठमुद्धृत्य तस्मिन् वै दण्डं पादुकचिह्नितम् । कृत्वा दुर्गाष्टमीरात्रौ श्मशाने निक्षिपेत्ततः । तस्योपरि शवं कृत्वा पूजयित्वा यथाविधि । शवासनगतो वीरो जपेदष्टसहस्रकम् ॥९३॥

nimbavṛkṣodbhavaṃ kāṣṭhaṃ śmaśāne sādhakottamaḥ | bhaumavāre madhyarātrau gatvā kulayugānvitaḥ | khanitvā cāṣṭalakṣaṃ vai japenmahiṣamardinīm | tatsahasraṃ hunettadvattatraiva pitṛkānane | kāṣṭhamuddhṛtya tasmin vai daṇḍaṃ pādukacihnitam | kṛtvā durgāṣṭamīrātrau śmaśāne nikṣipettataḥ | tasyopari śavaṃ kṛtvā pūjayitvā yathāvidhi | śavāsanagato vīro japedaṣṭasahasrakam ||

९३क ततो मातृबलिं दत्त्वा काष्ठमामन्त्रयेत्ततः । स्फें स्फें दण्ड महाभाग योगिनीहृदयप्रिय । मम हस्तस्थितो नाथ ममाज्ञां परिपालय । एवमामन्त्र्य वेतालः यत्र यत्र प्रयुज्यते । तं तं चूर्णीविधायाथ पुनरायाति कौलिकः ॥९३क॥

tato mātṛbaliṃ dattvā kāṣṭhamāmantrayettataḥ | spheṃ spheṃ daṇḍa mahābhāga yoginīhṛdayapriya | mama hastasthito nātha mamājñāṃ paripālaya | evamāmantrya vetālaḥ yatra yatra prayujyate | taṃ taṃ cūrṇīvidhāyātha punarāyāti kaulikaḥ ||

९४ गच्छ गच्छ द्रुतं गच्छ पादुके वरवर्णिनि । मत्पादस्पर्शमात्रेण गच्छ त्वं शतयोजनम् । अष्टलौहं समासाद्य पञ्चाशदंगुलाकृतिम् । खड्गं कृत्वा तत्र मन्त्रं लिखित्वा प्रजपेन्मनुम् । तत्सहस्रं ततो हुत्वा महाशवकलेवरे । खनित्वा जीववृक्षाग्रे वद्ध्वा शुष्कन्तु भावयेत् । कुलाष्टम्यामर्धरात्रौ चितामध्ये संयुतम् । प्रीतिपूर्वं समामन्त्र्य हुनेत्पितृवने ततः । मधुरत्रयसंयुक्तं बिल्वपत्रेण संयुतम् । पादादिमूर्धपर्यन्तं होमान्ते बलिमाहरेत् । बल्यन्ते परमा माया देवी महिषमर्दिनी । आयाति बलिपूर्णास्या वरहस्ता हसन्मुखी । गृह्ण वत्सेति शब्देन खड्गमुत्तोल्य धारयेत् । घोरदंष्ट्र महाकालि करवालस्वरूपिणि । आं घ्रां घ्रीं घ्रूं ईं ऊं कुरु कल्याणं विपक्षच्छेदविस्तरम् । एवमामन्त्र्य खड्गन्तु यमुद्दिश्य क्षिपेन्नरः । छित्त्वा छित्त्वा पुनश्छित्त्वा गच्छत्याकृष्यते पुनः ॥९४॥

gaccha gaccha drutaṃ gaccha pāduke varavarṇini | matpādasparśamātreṇa gaccha tvaṃ śatayojanam | aṣṭalauhaṃ samāsādya pañcāśadaṃgulākṛtim | khaḍgaṃ kṛtvā tatra mantraṃ likhitvā prajapenmanum | tatsahasraṃ tato hutvā mahāśavakalevare | khanitvā jīvavṛkṣāgre vaddhvā śuṣkantu bhāvayet | kulāṣṭamyāmardharātrau citāmadhye saṃyutam | prītipūrvaṃ samāmantrya hunetpitṛvane tataḥ | madhuratrayasaṃyuktaṃ bilvapatreṇa saṃyutam | pādādimūrdhaparyantaṃ homānte balimāharet | balyante paramā māyā devī mahiṣamardinī | āyāti balipūrṇāsyā varahastā hasanmukhī | gṛhṇa vatseti śabdena khaḍgamuttolya dhārayet | ghoradaṃṣṭra mahākāli karavālasvarūpiṇi | āṃ ghrāṃ ghrīṃ ghrūṃ īṃ ūṃ kuru kalyāṇaṃ vipakṣacchedavistaram | evamāmantrya khaḍgantu yamuddiśya kṣipennaraḥ | chittvā chittvā punaśchittvā gacchatyākṛṣyate punaḥ ||

९५ अथवा कृष्णमार्जारमेकघातेन घातयेत् । कुजे चतुष्पथे रात्रौ निखनेन्मन्त्रितं ततः । तत्र मोचां समारोप्य यावत्पत्रं प्रजायते । तावत् भुक्त्वा हविष्यान्नं प्रतिरात्रं जपेन्मनुम् । अष्टोत्तरसहस्रन्तु एकाकी दीपवर्जितः । उत्पन्नं पत्रमालोक्य छित्त्वा निश्छिद्रमानयेत् । तत्र भुक्त्वा हविष्यान्नं तद्दिने तटिनीतटे । तमानीय सुहृत्सङ्गः क्षालयेन्मन्त्रमुच्चरन् । ततः स्रोतोमुखं वत्स यदस्थि प्रतिगच्छति । तदानीय यजेत्तत्र कालिकां घोरनिस्वनाम् । अभिमन्त्र्य सहस्रन्तु कालीमन्त्रं प्रयत्नतः । सिद्धाञ्जनो भवेन्मन्त्री नात्र कार्या विचारणा ॥९५॥

athavā kṛṣṇamārjāramekaghātena ghātayet | kuje catuṣpathe rātrau nikhanenmantritaṃ tataḥ | tatra mocāṃ samāropya yāvatpatraṃ prajāyate | tāvat bhuktvā haviṣyānnaṃ pratirātraṃ japenmanum | aṣṭottarasahasrantu ekākī dīpavarjitaḥ | utpannaṃ patramālokya chittvā niśchidramānayet | tatra bhuktvā haviṣyānnaṃ taddine taṭinītaṭe | tamānīya suhṛtsaṅgaḥ kṣālayenmantramuccaran | tataḥ srotomukhaṃ vatsa yadasthi pratigacchati | tadānīya yajettatra kālikāṃ ghoranisvanām | abhimantrya sahasrantu kālīmantraṃ prayatnataḥ | siddhāñjano bhavenmantrī nātra kāryā vicāraṇā ||

९६ चन्दनागुरुकस्तूरीमिश्रितञ्चास्थि घर्षितम् । कृत्वा तिलकमादाय सर्वं जयति साधकः । कुलमीनं कुलाङ्गञ्च कुलमद्यं कुलेश्वर । कुलस्थाने समानीय दत्त्वा देव्यै प्रयत्नतः । अष्टोत्तरसहस्रन्तु जप्त्वा भूमितले स्थितः । भूमौ फूत्कारमात्रेण विवरं तत्र जायते । शतयोजनदूरे वा यत्र साध्यस्थितिर्भवेत् । तत्रैव गमनं तस्य भूतलान्तःप्रसर्पिणः । एवं विवरमध्ये तु गवाक्षकुहरेऽपि वा । कामसङ्कोचमासाद्य गच्छत्यविकलो नरः ॥९६॥ दुर्गामन्त्रं विना वत्स कालीमन्त्रं तथैव च । सिद्धयः कुलनाथेश जायन्ते न कथञ्चन ॥

candanāgurukastūrīmiśritañcāsthi gharṣitam | kṛtvā tilakamādāya sarvaṃ jayati sādhakaḥ | kulamīnaṃ kulāṅgañca kulamadyaṃ kuleśvara | kulasthāne samānīya dattvā devyai prayatnataḥ | aṣṭottarasahasrantu japtvā bhūmitale sthitaḥ | bhūmau phūtkāramātreṇa vivaraṃ tatra jāyate | śatayojanadūre vā yatra sādhyasthitirbhavet | tatraiva gamanaṃ tasya bhūtalāntaḥprasarpiṇaḥ | evaṃ vivaramadhye tu gavākṣakuhare'pi vā | kāmasaṅkocamāsādya gacchatyavikalo naraḥ | durgāmantraṃ vinā vatsa kālīmantraṃ tathaiva ca | siddhayaḥ kulanātheśa jāyante na kathañcana ||

९८ अथ बालकसंस्कारः मधुलाजाभ्यां नाडीच्छेदात् प्राक्स्वर्णशलाकया यज्ञदारुशिखया श्वेतदूर्वया वा बालकस्य जिह्वामोष्ठं वा दक्षिणपाणिना त्रिवारं सम्मार्ज्य तत्र पिता पंक्त्याकारेण मूलमन्त्रं विलिख्य देवीं पूजयेत् । तदुक्तं मत्स्यसूक्ते : अथवा मधुलाजाभ्यां जिह्वायां बालकस्य च । नाडीच्छेदाद्यथापूर्वं लिखेत्स्वर्णशलाकया । मूलमन्त्रं लिखेन्मन्त्री यस्योष्ठे श्वेतदूर्वया । वाक्योच्चारणतो बालो वाग्मीद्रुतकविर्भवेत् ॥९८॥

atha bālakasaṃskāraḥ | madhulājābhyāṃ nāḍīcchedāt prāksvarṇaśalākayā yajñadāruśikhayā śvetadūrvayā vā bālakasya jihvāmoṣṭhaṃ vā dakṣiṇapāṇinā trivāraṃ sammārjya tatra pitā paṃktyākāreṇa mūlamantraṃ vilikhya devīṃ pūjayet | taduktaṃ matsyasūkte : | athavā madhulājābhyāṃ jihvāyāṃ bālakasya ca | nāḍīcchedādyathāpūrvaṃ likhetsvarṇaśalākayā | mūlamantraṃ likhenmantrī yasyoṣṭhe śvetadūrvayā | vākyoccāraṇato bālo vāgmīdrutakavirbhavet ||

९९ नैमित्तिकसंस्कारानन्तरमेव मन्त्रलिखनं कार्यम् । तदुक्तं महोग्रे जन्मसंस्कारकं नाम पुत्रे जाते प्रशस्यते । जिह्वायान्तु लिखेन्मन्त्रं यज्ञदारुकुशेन वा । वारत्रयन्तु सम्मार्ज्य दक्षिणेनैव पाणिना । मूलमुच्चार्य प्रत्येकं पंक्तिं कुर्यात्सुशोभनम् । आदौ संस्कारः कर्तव्यस्तदन्ते विलिखेन्मनुम् । गन्धचन्दनपुष्पैश्च पूजयेत्तारिणीं शिवाम् ॥९९॥

naimittikasaṃskārānantarameva mantralikhanaṃ kāryam | taduktaṃ mahogre | janmasaṃskārakaṃ nāma putre jāte praśasyate | jihvāyāntu likhenmantraṃ yajñadārukuśena vā | vāratrayantu sammārjya dakṣiṇenaiva pāṇinā | mūlamuccārya pratyekaṃ paṃktiṃ kuryātsuśobhanam | ādau saṃskāraḥ kartavyastadante vilikhenmanum | gandhacandanapuṣpaiśca pūjayettāriṇīṃ śivām ||

९९क उत्तराभिमुखो भूत्वा स्थापयेत्पीठमुत्तमम् । पूजयेत्तारिणीं देवीं नानाभक्ष्यैः सुशोभनैः । कविर्वाग्मी भवेत्पुत्रः सत्यवादी जितेन्द्रियः । अत्र तारिणीपदमुपलक्षणं देवीमात्रमेव बोद्धव्यम् । बृहत्श्रीक्रमादितन्त्रेषु बालकसंस्कारदर्शनात् ॥९९क॥

uttarābhimukho bhūtvā sthāpayetpīṭhamuttamam | pūjayettāriṇīṃ devīṃ nānābhakṣyaiḥ suśobhanaiḥ | kavirvāgmī bhavetputraḥ satyavādī jitendriyaḥ | atra tāriṇīpadamupalakṣaṇaṃ devīmātrameva boddhavyam | bṛhatśrīkramāditantreṣu bālakasaṃskāradarśanāt ||

१०० बालकस्य तु जिह्वायां त्रिदिनाभ्यन्तरे लिखेत् । मधुना श्वेतदूर्वाभिर्लिखेत्स्वर्णशलाकया । अमुं वाग्भवकूटञ्च लिखेद्वै जननान्तरम् । एतेन तद्दिनाशक्तौ त्रिरात्राभ्यन्तर इति सूचितम् । अमुमिति भैरव्या वाग्भवकूटमित्यर्थः । अथैकादशाहे देवतां सम्पूज्य मन्त्रं लिखेदिति कश्चित् । अथ यदि पिता दूरस्थो भवति तदा पितृव्यो मातुलो वा मन्त्रं लिखेदिति । तदुक्तं महोग्रे : पितुर्भ्राता लिखेन्मन्त्रं मातुर्भ्राताथवा पुनः । पितुरेव लिखेन्मन्त्रं नान्य एव कदाचन ॥१००॥

bālakasya tu jihvāyāṃ tridinābhyantare likhet | madhunā śvetadūrvābhirlikhetsvarṇaśalākayā | amuṃ vāgbhavakūṭañca likhedvai jananāntaram | etena taddināśaktau trirātrābhyantara iti sūcitam | amumiti bhairavyā vāgbhavakūṭamityarthaḥ | athaikādaśāhe devatāṃ sampūjya mantraṃ likhediti kaścit | atha yadi pitā dūrastho bhavati tadā pitṛvyo mātulo vā mantraṃ likhediti | taduktaṃ mahogre : | piturbhrātā likhenmantraṃ māturbhrātāthavā punaḥ | pitureva likhenmantraṃ nānya eva kadācana ||

१ मातुः क्रोडे तु संस्थाप्य दर्भानास्तीर्य यत्नतः । शान्तिं कुर्याद्बालकस्य ब्राह्मणैः सह साधकः ॥१॥

mātuḥ kroḍe tu saṃsthāpya darbhānāstīrya yatnataḥ | śāntiṃ kuryādbālakasya brāhmaṇaiḥ saha sādhakaḥ ||

२ अथ शान्तिमन्त्रः इमं पुत्रं कामयतः कामजानामिहैव हि । देवेभ्यः पुष्णाति सर्वमिदं मज्जनं शिवशान्तिस्तारायै केशवेभ्यस्तारायै रुद्रेभ्य उमायै शिवाय शिवयशसे । इत्यनेन कुशोदकेन शान्तिं कुर्यात् ॥२॥

atha śāntimantraḥ | imaṃ putraṃ kāmayataḥ kāmajānāmihaiva hi | devebhyaḥ puṣṇāti sarvamidaṃ majjanaṃ śivaśāntistārāyai keśavebhyastārāyai rudrebhya umāyai śivāya śivayaśase | ityanena kuśodakena śāntiṃ kuryāt ||

३ अथ छागादिबलिः छागे दत्ते भवेद्वाग्मी मेषे दत्ते कविर्भवेत् । महिषे धनसमृद्धिः स्यान्मृगे मोक्षफलं लभेत् ॥३॥

atha chāgādibaliḥ | chāge datte bhavedvāgmī meṣe datte kavirbhavet | mahiṣe dhanasamṛddhiḥ syānmṛge mokṣaphalaṃ labhet ||

४ पक्षिदाने समृद्धिः स्याद्गोधिकायां महाफलम् । नरे दत्ते महर्धिः स्यादष्टसिद्धिरनुत्तमा ॥४॥

pakṣidāne samṛddhiḥ syādgodhikāyāṃ mahāphalam | nare datte mahardhiḥ syādaṣṭasiddhiranuttamā ||

६ राजा नरबलिं दद्यान्नान्यो हि परमेश्वरि । सिंहव्याघ्रनरान्दत्त्वा ब्राह्मणो नरकान्व्रजेत् । इति वचनात् ब्राह्मणानां नरबलिदाने नाधिकारः । तथा : चण्डालबलिदानेन महासिद्धिः प्रजायते । तत्र सलक्षणं पशुं देव्यग्रे संस्थाप्य वक्ष्यमाणेन विधिना उत्सृजेत् । तदुक्तं यामले : देव्या अग्रे स्थापयित्वा पशुं लक्षणसंयुतम् । श्वेतसर्षपविक्षेपाद्भूतानुत्सारयेत्ततः । अर्घ्योदकेन सम्प्रोक्ष्य अस्त्रमन्त्रेण रक्षणम् । कवचेन समागुण्ठ्य धेनुमुद्रामृतीकृतम् । गन्धचन्दनपुष्पाद्यैः पूजयित्वा पशुं ततः । वामहस्तेन तं धृत्वा सप्तधा तत्त्वमुद्रया । प्रोक्षयेन्मूलमन्त्रेण ततः पूजां समाचरेत् । ततः श्वेतसर्षपेण भूतोत्सारणं कृत्वा अर्घ्योदकेन सम्प्रोक्ष्यास्त्रेण संरक्ष्य, कवचेनावगुण्ठ्य, धेनुमुद्रयामृतीकृत्य, गन्धपुष्पाक्षतैः पशुं सम्पूज्य, मूलेन तत्त्वमुद्रया प्रोक्षणं कृत्वा कर्णे इमं मन्त्रं पठेत् । पशुपाशाय विद्महे विश्वकर्मणे धीमहि तन्नो जीवः प्रचोदयात् । ततो ह्रीं कालि कालि वज्रेश्वरि लौहदण्डाय नमः । इति मन्त्रेण खड्गं पूजयेत् । ततः खड्गस्याग्रमध्यमूलक्रमेणैव पूजयेत् । यथा हूं वागीश्वरीब्रह्मभ्यां नमः । हूं लक्ष्मीनारायणाभ्यां नमः । हूं उमामहेश्वराभ्यां नमः । ततः ब्रह्माविष्णुशिवशक्तियुक्ताय खड्गाय नमः । इति सर्वत्र पूजयेत् । ततः खड्गं प्रणमेत् । खड्गाय खरशाणाय शक्तिकार्यार्थतत्पर । पशुश्छेद्यस्तया शीघ्रं खड्गनाथ नमोऽस्तु ते । ततो महावाक्यं : अमुकदेवता-प्रीतिकाम इमं पशुं तुभ्यमहं सम्प्रददे इति । ततो निवेदयेत् । यथोक्तेन विधानेन तुभ्यमस्तु समर्पितम् । ततो बलिं छिन्द्यात् । ततो रुधिरं समांसं बलिं देव्यै दद्यात् ॥६॥

rājā narabaliṃ dadyānnānyo hi parameśvari | siṃhavyāghranarāndattvā brāhmaṇo narakānvrajet | iti vacanāt brāhmaṇānāṃ narabalidāne nādhikāraḥ | tathā : | caṇḍālabalidānena mahāsiddhiḥ prajāyate | tatra salakṣaṇaṃ paśuṃ devyagre saṃsthāpya vakṣyamāṇena vidhinā utsṛjet | taduktaṃ yāmale : | devyā agre sthāpayitvā paśuṃ lakṣaṇasaṃyutam | śvetasarṣapavikṣepādbhūtānutsārayettataḥ | arghyodakena samprokṣya astramantreṇa rakṣaṇam | kavacena samāguṇṭhya dhenumudrāmṛtīkṛtam | gandhacandanapuṣpādyaiḥ pūjayitvā paśuṃ tataḥ | vāmahastena taṃ dhṛtvā saptadhā tattvamudrayā | prokṣayenmūlamantreṇa tataḥ pūjāṃ samācaret | tataḥ śvetasarṣapeṇa bhūtotsāraṇaṃ kṛtvā arghyodakena samprokṣyāstreṇa saṃrakṣya, kavacenāvaguṇṭhya, dhenumudrayāmṛtīkṛtya, gandhapuṣpākṣataiḥ paśuṃ sampūjya, mūlena tattvamudrayā prokṣaṇaṃ kṛtvā karṇe imaṃ mantraṃ paṭhet | paśupāśāya vidmahe viśvakarmaṇe dhīmahi tanno jīvaḥ pracodayāt | tato hrīṃ kāli kāli vajreśvari lauhadaṇḍāya namaḥ | iti mantreṇa khaḍgaṃ pūjayet | tataḥ khaḍgasyāgramadhyamūlakrameṇaiva pūjayet | yathā hūṃ vāgīśvarībrahmabhyāṃ namaḥ | hūṃ lakṣmīnārāyaṇābhyāṃ namaḥ | hūṃ umāmaheśvarābhyāṃ namaḥ | tataḥ brahmāviṣṇuśivaśaktiyuktāya khaḍgāya namaḥ | iti sarvatra pūjayet | tataḥ khaḍgaṃ praṇamet | khaḍgāya kharaśāṇāya śaktikāryārthatatpara | paśuśchedyastayā śīghraṃ khaḍganātha namo'stu te | tato mahāvākyaṃ : amukadevatā-prītikāma imaṃ paśuṃ tubhyamahaṃ sampradade iti | tato nivedayet | yathoktena vidhānena tubhyamastu samarpitam | tato baliṃ chindyāt | tato rudhiraṃ samāṃsaṃ baliṃ devyai dadyāt ||

७ रुधिरदाने स्थाननिर्णयः छागन्तु वामतो दद्यान्महिषन्तु भवेत्पुरः । दक्षिणे वामतो दद्यादग्रतो देहशोणितम् । तथा : सौवर्णे राजते ताम्रे कांस्याधारे तथैव च । निधाय देव्यै दद्यात्तु तद्रक्तं मन्त्रपूर्वकम् ॥७॥

rudhiradāne sthānanirṇayaḥ | chāgantu vāmato dadyānmahiṣantu bhavetpuraḥ | dakṣiṇe vāmato dadyādagrato dehaśoṇitam | tathā : | sauvarṇe rājate tāmre kāṃsyādhāre tathaiva ca | nidhāya devyai dadyāttu tadraktaṃ mantrapūrvakam ||

८ ततोऽवशिष्टं वटुकादिभ्यो दद्यात् । यथा : हूं वां वटुकाय नमः । इति गन्धादिभिः सम्पूज्य, पूर्ववन्मन्त्रेण वायव्ये बलिन्दद्यात् । हूं यां योगिनीभ्यो नमः सम्पूज्य ईशाने पूर्वमन्त्रेण बलिं दद्यात् । हूं क्षां क्षेत्रपालाय नमः इति सम्पूज्य पूर्वमन्त्रेण नैर्ऋत्यां बलिं दद्यात् । हूं गां गणपतये नमः । इति सम्पूज्याग्नेय्यां गणेशाय बलिं दद्यात् ॥८॥

tato'vaśiṣṭaṃ vaṭukādibhyo dadyāt | yathā : hūṃ vāṃ vaṭukāya namaḥ | iti gandhādibhiḥ sampūjya, pūrvavanmantreṇa vāyavye balindadyāt | hūṃ yāṃ yoginībhyo namaḥ sampūjya īśāne pūrvamantreṇa baliṃ dadyāt | hūṃ kṣāṃ kṣetrapālāya namaḥ iti sampūjya pūrvamantreṇa nairṛtyāṃ baliṃ dadyāt | hūṃ gāṃ gaṇapataye namaḥ | iti sampūjyāgneyyāṃ gaṇeśāya baliṃ dadyāt ||

९ नाभेरधःस्थाद्रुधिरं पृष्ठभागस्य च प्रिये । स्वगात्ररुधिरं दद्यान्न कदाचित्तु साधकः । नोष्ठस्य-चिबुकस्यापि नेन्द्रियाणां तथैव च । कण्ठाधो नाभितश्चोर्ध्वं हृद्भागस्य यतस्ततः । पार्श्वयोश्चापि रुधिरं दुर्गायै विनिवेदयेत् । न च रोगाविलादङ्गान्नान्यघाताद्धि भैरव ॥९॥

nābheradhaḥsthādrudhiraṃ pṛṣṭhabhāgasya ca priye | svagātrarudhiraṃ dadyānna kadācittu sādhakaḥ | noṣṭhasya-cibukasyāpi nendriyāṇāṃ tathaiva ca | kaṇṭhādho nābhitaścordhvaṃ hṛdbhāgasya yatastataḥ | pārśvayoścāpi rudhiraṃ durgāyai vinivedayet | na ca rogāvilādaṅgānnānyaghātāddhi bhairava ||

१० गृहीत्वा शोणितं पात्रे स्वकीयहृदयोद्भवम् । पूजयेत्त्रिपुरादेवीं सर्वसौभाग्यहेतवे ॥१०॥

gṛhītvā śoṇitaṃ pātre svakīyahṛdayodbhavam | pūjayettripurādevīṃ sarvasaubhāgyahetave ||

११ स्वगात्ररुधिरं दत्त्वा नत्वा राजत्वमाप्नुयात् ॥११॥

svagātrarudhiraṃ dattvā natvā rājatvamāpnuyāt ||

१२ यः स्वहृदयसञ्जातं मांसं माषप्रमाणतः । तिलमुद्गप्रमाणं वा दद्याद्भक्तियुतो नरः । षण्मासाभ्यन्तरे तस्य काममिष्टमवाप्नुयात् ॥१२॥

yaḥ svahṛdayasañjātaṃ māṃsaṃ māṣapramāṇataḥ | tilamudgapramāṇaṃ vā dadyādbhaktiyuto naraḥ | ṣaṇmāsābhyantare tasya kāmamiṣṭamavāpnuyāt ||

१३ मद्यं दत्त्वा महादेव्यै ब्राह्मणो नरकं व्रजेत् । स्वगात्ररुधिरं दत्त्वा आत्महत्यामवाप्नुयात् ॥१३॥ इति बलिविधिः ।

madyaṃ dattvā mahādevyai brāhmaṇo narakaṃ vrajet | svagātrarudhiraṃ dattvā ātmahatyāmavāpnuyāt | iti balividhiḥ ||