Bṛhat Tantrasāra तृतीयः परिच्छेदः Chapter 11
Lang
IAST
Words

॥ श्रीगणेशाय नमः ॥

बृहत्तन्त्रसारः

तृतीयः परिच्छेदः
Chapter Eleven · The Yoginī Sādhana · Verses 53–10

योगिनीसाधनम्

The Bhūtaḍāmara teaches the sādhana of eight yoginīs, the great vidyās hard even for the gods, by whose worship the lord of yakṣas became lord of wealth. Surasundarī, the first: after the morning bath, the six-limbed nyāsa with the māyā bīja and an eight-petalled lotus with the life-nyāsa, the dhyāna of the fair goddess like the full moon in bright clothes, and a thousand repetitions of "oṃ hrīṃ āgaccha surasundari svāhā" three times a day for a month; at midnight after the month's bali she comes smiling, and as mother gives wealth and kingship, as sister gives divine clothes and celestial and nāga maidens, and as wife gives all that is in heaven, earth and the underworld and shares his bed — provided he goes to no other woman. Manoharā: a sandal maṇḍala on a river bank, the dhyāna of the dark, deer-eyed, moon-faced goddess, ten thousand repetitions of "oṃ hrīṃ gaccha manohare svāhā" a day for a month; she comes with a boon and gives a hundred gold coins a day, but stops if he hoards. Kanakāvatī: at the foot of a banyan with fresh meat and an arghya of one's own blood, the dhyāna of the fierce red-clad girl, ten thousand repetitions of "oṃ hrīṃ hūṃ rakṣa āgaccha kanakāvati svāhā" for seven days; she becomes his wife with her retinue and leaves her clothes and ornaments at dawn. Kāmeśvarī: "oṃ hrīṃ āgaccha kāmeśvari svāhā", her image drawn in gorocanā on birch bark, a thousand repetitions a day from the bed for a month with a lamp of ghee and honey; she says "give me your command" and treats him as her husband, leaving wealth and ornaments at dawn. Ratisundarī: a doll painted on cloth, golden and fair, worshipped with sandal and jasmine, "oṃ hrīṃ āgaccha ratisundari svāhā" a thousand and eight times a day; after a month she comes at midnight and, adorned with a jasmine garland, becomes his wife in a lonely place. Padminī: at home beside Śiva, "oṃ hrīṃ āgaccha padmini svāhā", the dark goddess on a lotus seat, a thousand repetitions a day until the full moon; she keeps him like a husband with food and ornaments. Naṭinī, Viśvāmitra's vidyā, mighty and more than mighty: "oṃ hrīṃ naṭini svāhā" at the foot of an aśoka, the dancer who bewitches the three worlds, a thousand repetitions a day with meat offerings; after a month she frightens him a little at midnight, then offers a boon, and as mother, sister or wife gives a hundred gold coins, princesses and knowledge of past and future. Madhumatī: a woman drawn in saffron on birch bark inside an eight-petalled lotus, the crystal-white goddess with anklets and jewels, a thousand repetitions a day from the first lunar day to the full moon; she comes at dawn with maidens of gods, dānavas, gandharvas, vidyādharas, yakṣas and rākṣasas, brings whatever is in the three worlds, gives a hundred gold coins a day and makes him long-lived, healthy, all-knowing, handsome and able to go everywhere — her mantra "oṃ hrīṃ āgacchānurāgiṇi maithunapriye svāhā". Finally the goddess asks the time, the rule and the persons entitled, and Īśvara answers: in spring, on haviṣya food, with senses controlled, at Ujjaṭa, in a wilderness or especially in Kāmarūpa; all servants of the goddess are entitled, even without being servants of the Tāraka-brahman. भूतडामर आठ योगिनियों का साधन सिखाता है — देवताओं के लिए भी दुर्लभ महाविद्याएँ, जिनकी पूजा से यक्षों का स्वामी धन का स्वामी हुआ। पहली सुरसुन्दरी: सुबह के स्नान के बाद माया बीज से षडङ्ग न्यास, जीवन्यास सहित अष्टदल कमल, चमकीले वस्त्रों में पूर्ण चन्द्र जैसी गोरी देवी का ध्यान, और एक महीने तक प्रतिदिन तीनों सन्ध्याओं में "ॐ ह्रीं आगच्छ सुरसुन्दरि स्वाहा" का एक हजार जप; महीने की बलि के बाद आधी रात में वह मुस्कराती आती है और माता होकर धन और राजपद, बहन होकर दिव्य वस्त्र और दिव्य तथा नाग कन्याएँ, पत्नी होकर स्वर्ग, पृथ्वी और पाताल की सब वस्तुएँ देती है और उसके साथ रमण करती है — बशर्ते वह किसी दूसरी स्त्री के पास न जाए। मनोहरा: नदी के किनारे चन्दन का मण्डल, हिरन जैसी आँखों वाली चन्द्रमुखी श्यामा देवी का ध्यान, एक महीने तक प्रतिदिन "ॐ ह्रीं गच्छ मनोहरे स्वाहा" का दस हजार जप; वह वर लेकर आती है और प्रतिदिन सौ स्वर्ण मुद्राएँ देती है, पर जमा करने पर देना बन्द कर देती है। कनकावती: बरगद के नीचे ताजा मांस और अपने रक्त का अर्घ्य, लाल वस्त्र वाली प्रचण्ड बाला का ध्यान, सात दिन "ॐ ह्रीं हूं रक्ष आगच्छ कनकावति स्वाहा" का दस हजार जप; वह परिवार सहित पत्नी बनती है और सुबह वस्त्र-आभूषण छोड़ जाती है। कामेश्वरी: "ॐ ह्रीं आगच्छ कामेश्वरि स्वाहा", भोजपत्र पर गोरोचन से बनी प्रतिमा, एक महीने तक शय्या से प्रतिदिन एक हजार जप और घी-शहद का दीप; वह "आज्ञा दो" कहती है और पति की तरह उसे पालती है, सुबह धन और आभूषण छोड़ जाती है। रतिसुन्दरी: कपड़े पर बनी सुनहरी गोरी पुतली, चन्दन और चमेली से पूजा, प्रतिदिन एक हजार आठ बार "ॐ ह्रीं आगच्छ रतिसुन्दरि स्वाहा"; एक महीने बाद आधी रात में आती है और चमेली की माला से सजी निर्जन स्थान में पत्नी बनती है। पद्मिनी: घर में शिव के पास "ॐ ह्रीं आगच्छ पद्मिनि स्वाहा", कमलासन पर बैठी श्यामा देवी, पूर्णिमा तक प्रतिदिन एक हजार जप; वह भोजन और आभूषणों से उसे पति की तरह रखती है। नटिनी, विश्वामित्र की बला-अतिबला विद्या: अशोक के नीचे "ॐ ह्रीं नटिनि स्वाहा", तीनों लोकों को मोहने वाली नर्तकी, मांस के उपहारों सहित प्रतिदिन एक हजार जप; एक महीने बाद आधी रात में थोड़ा डराकर वर देती है और माता, बहन या पत्नी होकर सौ स्वर्ण मुद्राएँ, राजकन्याएँ और भूत-भविष्य का ज्ञान देती है। मधुमती: अष्टदल कमल के भीतर भोजपत्र पर केसर से बनी स्त्री, नूपुर और रत्नों वाली स्फटिक जैसी श्वेत देवी, प्रतिपदा से पूर्णिमा तक प्रतिदिन एक हजार जप; वह सुबह देव, दानव, गन्धर्व, विद्याधर, यक्ष और राक्षसों की कन्याओं के साथ आती है, तीनों लोकों की जो चाहे वस्तु लाती है, प्रतिदिन सौ स्वर्ण मुद्राएँ देती है और उसे दीर्घजीवी, नीरोग, सर्वज्ञ, सुन्दर और सर्वगामी बनाती है — उसका मन्त्र "ॐ ह्रीं गच्छानुरागिणि मैथुनप्रिये स्वाहा"। अन्त में देवी काल, विधि और अधिकारी पूछती है और ईश्वर उत्तर देते हैं: वसन्त में, हविष्य खाते हुए, जितेन्द्रिय होकर, उज्जट में, जंगल में या विशेषकर कामरूप में; देवी के सब सेवक अधिकारी हैं, तारक ब्रह्म के भृत्य हुए बिना भी।

Begin verses ↓

भूतडामरे — In the Bhūtaḍāmara: भूतडामर में:

Verse 53

५३ अथ योगिनीसाधनम् अथातः सम्प्रवक्ष्यामि योगिनीसाधनोत्तमम् । सर्वार्थसाधनं नाम देहिनां सर्वसिद्धिदम् । अतिगुह्या महाविद्या देवानामपि दुर्लभा ॥५३॥

atha yoginīsādhanam | athātaḥ sampravakṣyāmi yoginīsādhanottamam | sarvārthasādhanaṃ nāma dehināṃ sarvasiddhidam | atiguhyā mahāvidyā devānāmapi durlabhā ||

Citeउद्धृत करें

OccultGuide. Bṛhat Tantrasāra 11.53. https://occultguide.com/scripture/brihat-tantrasara/pariccheda-3-chapter-eleven-yogini-sadhana#v53. Sanskrit text in the public domain; translation CC BY-SA 4.0.

JSON ↗
· हिन्दी

अब योगिनी साधन। "अब मैं योगिनियों का उत्तम साधन कहूँगा। इसका नाम सर्वार्थसाधन है; यह देहधारियों को सब सिद्धियाँ देता है। यह अत्यन्त गुप्त महाविद्या है, देवताओं के लिए भी दुर्लभ।"

Now the yoginī sādhana. "Now I shall declare the best sādhana of the yoginīs. It is called the sādhana that accomplishes every aim; it gives embodied beings every siddhi. It is a very secret great vidyā, hard to get even for the gods."

Word by wordपदार्थ

अथ (atha)nowअबअतः (ataḥ)henceइसलिएसम्प्रवक्ष्यामि (sampravakṣyāmi)I shall declareकहूँगायोगिनी-साधन-उत्तमम् (yoginī-sādhana-uttamam)the best sādhana of the yoginīsयोगिनियों का उत्तम साधनसर्व-अर्थ-साधनम् (sarva-artha-sādhanam)that accomplishes every aimसब प्रयोजन सिद्ध करने वालानाम (nāma)by nameनाम कादेहिनाम् (dehinām)for embodied beingsदेहधारियों के लिएसर्व-सिद्धि-दम् (sarva-siddhi-dam)giving every siddhiसब सिद्धि देने वालाअति-गुह्या (ati-guhyā)very secretअत्यन्त गुप्तमहा-विद्या (mahā-vidyā)the great vidyāमहाविद्यादेवानाम् (devānām)for the godsदेवताओं के लिएअपि (api)evenभीदुर्लभा (durlabhā)hard to getदुर्लभ

Verse 54

५४ यासामभ्यर्चनं कृत्वा यक्षेशोऽभूद्धनाधिपः । तासामाद्यां प्रवक्ष्यामि सुराणां सुन्दरीं प्रिये । अस्या अभ्यर्चनेनैव राजत्वं लभते नरः ॥५४॥

yāsāmabhyarcanaṃ kṛtvā yakṣeśo'bhūddhanādhipaḥ | tāsāmādyāṃ pravakṣyāmi surāṇāṃ sundarīṃ priye | asyā abhyarcanenaiva rājatvaṃ labhate naraḥ ||

Citeउद्धृत करें

OccultGuide. Bṛhat Tantrasāra 11.54. https://occultguide.com/scripture/brihat-tantrasara/pariccheda-3-chapter-eleven-yogini-sadhana#v54. Sanskrit text in the public domain; translation CC BY-SA 4.0.

JSON ↗
· हिन्दी

"इनकी पूजा करके यक्षों का स्वामी धन का स्वामी हुआ। उनमें पहली, देवताओं की सुन्दरी सुरसुन्दरी को कहूँगा, हे प्रिये। इसकी पूजा से ही मनुष्य राजपद पाता है।"

"By worshipping them the lord of the yakṣas became the lord of wealth. Of them I shall first tell Surasundarī, the beauty of the gods, O beloved. By her worship alone a man obtains kingship."

Word by wordपदार्थ

यासाम् (yāsām)of whomजिनकीअभ्यर्चनम् (abhyarcanam)worshipपूजाकृत्वा (kṛtvā)having doneकरकेयक्ष-ईशः (yakṣa-īśaḥ)the lord of yakṣasयक्षों का स्वामीअभूत् (abhūt)becameहुआधन-अधिपः (dhana-adhipaḥ)lord of wealthधन का स्वामीतासाम् (tāsām)of themउनमेंआद्याम् (ādyām)the firstपहलीप्रवक्ष्यामि (pravakṣyāmi)I shall tellकहूँगासुराणाम् (surāṇām)of the godsदेवताओं कीसुन्दरीम् (sundarīm)the beautyसुन्दरीप्रिये (priye)O belovedहे प्रियेअस्याः (asyāḥ)of herइसकीअभ्यर्चनेन (abhyarcanena)by worshipपूजा सेएव (eva)aloneहीराजत्वम् (rājatvam)kingshipराजपदलभते (labhate)obtainsपाता हैनरः (naraḥ)a manमनुष्य

Verse 55

५५ अथ प्रातः समुत्थाय कृत्वा स्नानादिकं शुभम् । प्रासादञ्च समासाद्य कुर्यादाचमनं ततः । प्रणवान्ते सहस्रार हूं फट् दिग्बन्धनञ्चरेत् । प्राणायामं ततः कुर्यान्मूलमन्त्रेण मन्त्रवित् । षडङ्गं मायया कुर्यात्पद्ममष्टदलं लिखेत् । तस्मिन् पद्मे महामन्त्रं जीवन्यासं समाचरेत् । पीठदेवीः समावाह्य ध्यायेद्देवीं जगत्प्रियाम् । पूर्णचन्द्रनिभां गौरीं विचित्राम्बरधारिणीम् । पीनोत्तुङ्गकुचां वामां सर्वेषामभयप्रदाम् । इति ध्यात्वा च मूलेन दद्यात्पाद्यादिकं शुभम् । पुनर्धूपं निवेद्यैव नैवेद्यं मूलमन्त्रतः । गन्धचन्दनताम्बूलं सकर्पूरं सुशोभनम् । प्रणवान्ते भुवनेशीमागच्छ सुरसुन्दरि । वह्नेर्भार्या जपेन्मन्त्रं त्रिसन्ध्यञ्च दिने दिने । सहस्रैकप्रमाणेन ध्यात्वा देवीं सदा बुधः । मासान्ते दिवसं व्याप्य बलिपूजां सुशोभनाम् । कृत्वा च प्रजपेन्मन्त्रं निशीथे याति सुन्दरी ॥५५॥

atha prātaḥ samutthāya kṛtvā snānādikaṃ śubham | prāsādañca samāsādya kuryādācamanaṃ tataḥ | praṇavānte sahasrāra hūṃ phaṭ digbandhanañcaret | prāṇāyāmaṃ tataḥ kuryānmūlamantreṇa mantravit | ṣaḍaṅgaṃ māyayā kuryātpadmamaṣṭadalaṃ likhet | tasmin padme mahāmantraṃ jīvanyāsaṃ samācaret | pīṭhadevīḥ samāvāhya dhyāyeddevīṃ jagatpriyām | pūrṇacandranibhāṃ gaurīṃ vicitrāmbaradhāriṇīm | pīnottuṅgakucāṃ vāmāṃ sarveṣāmabhayapradām | iti dhyātvā ca mūlena dadyātpādyādikaṃ śubham | punardhūpaṃ nivedyaiva naivedyaṃ mūlamantrataḥ | gandhacandanatāmbūlaṃ sakarpūraṃ suśobhanam | praṇavānte bhuvaneśīmāgaccha surasundari | vahnerbhāryā japenmantraṃ trisandhyañca dine dine | sahasraikapramāṇena dhyātvā devīṃ sadā budhaḥ | māsānte divasaṃ vyāpya balipūjāṃ suśobhanām | kṛtvā ca prajapenmantraṃ niśīthe yāti sundarī ||

Citeउद्धृत करें

OccultGuide. Bṛhat Tantrasāra 11.55. https://occultguide.com/scripture/brihat-tantrasara/pariccheda-3-chapter-eleven-yogini-sadhana#v55. Sanskrit text in the public domain; translation CC BY-SA 4.0.

JSON ↗
· हिन्दी

"फिर सुबह उठकर शुभ स्नान आदि करके मन्दिर में पहुँचकर आचमन करे। पहले प्रणव, फिर सहस्रार हूं फट् से दिग्बन्धन करे। फिर मन्त्र जानने वाला मूल मन्त्र से प्राणायाम करे। माया बीज से षडङ्ग न्यास करे और आठ दल का कमल लिखे। उस कमल पर महामन्त्र का जीवन्यास करे। पीठ देवियों का आवाहन करके जगत की प्रिय देवी का ध्यान करे: पूर्ण चन्द्र जैसी, गोरी, रंग-बिरंगे वस्त्र पहने, पुष्ट ऊँचे स्तनों वाली, सुन्दरी, सबको अभय देने वाली। ऐसा ध्यान करके मूल मन्त्र से शुभ पाद्य आदि दे। फिर धूप देकर मूल मन्त्र से नैवेद्य दे, और कपूर सहित सुन्दर गन्ध, चन्दन और पान दे। प्रणव, फिर भुवनेशी बीज, फिर 'आगच्छ सुरसुन्दरि' और अग्नि की पत्नी — यह मन्त्र बुद्धिमान प्रतिदिन तीनों सन्ध्याओं में एक हजार बार जपे, सदा देवी का ध्यान करते हुए। महीने के अन्त में दिन भर सुन्दर बलि पूजा करके मन्त्र जपे; आधी रात में सुन्दरी आती है।"

"Then, rising in the morning and doing the auspicious bath and the rest, he should go to the shrine and sip water. With the praṇava first and then sahasrāra hūṃ phaṭ he should bind the directions. Then the knower of mantra should do breath control with the root mantra. He should do the six-limbed nyāsa with the māyā bīja and draw an eight-petalled lotus. On that lotus he should perform the life-nyāsa of the great mantra. Having invoked the goddesses of the seat he should meditate on the goddess beloved of the world: like the full moon, fair, wearing bright clothes, with full high breasts, lovely, giving safety to all. Having meditated thus he should give foot-water and the rest with the root mantra. Again he should offer incense and then the food offering with the root mantra, and perfume, sandal and betel with camphor, very fine. The praṇava, then the Bhuvaneśī bīja, then 'āgaccha surasundari' and the wife of fire — this mantra the wise man should repeat a thousand times at the three junctures every day, always meditating on the goddess. At the end of the month, having done the fine bali worship through the whole day and repeating the mantra, at midnight the beauty comes."

Word by wordपदार्थ

अथ (atha)thenफिरप्रातः (prātaḥ)in the morningसुबहसमुत्थाय (samutthāya)having risenउठकरकृत्वा (kṛtvā)having doneकरकेस्नान-आदिकम् (snāna-ādikam)bathing and the restस्नान आदिशुभम् (śubham)auspiciousशुभप्रासादम् (prāsādam)the shrineमन्दिर (ca)andऔरसमासाद्य (samāsādya)having reachedपहुँचकरकुर्यात् (kuryāt)he should doकरेआचमनम् (ācamanam)the sipping of waterआचमनततः (tataḥ)thenफिरप्रणव-अन्ते (praṇava-ante)after the praṇavaप्रणव के बादसहस्रार (sahasrāra)sahasrāraसहस्रारहूम् (hūm)hūṃहूंफट् (phaṭ)phaṭफट्दिक्-बन्धनम् (dik-bandhanam)the binding of the directionsदिग्बन्धन (ca)andऔरचरेत् (caret)he should performकरेप्राणायामम् (prāṇāyāmam)breath controlप्राणायामततः (tataḥ)thenफिरकुर्यात् (kuryāt)he should doकरेमूल-मन्त्रेण (mūla-mantreṇa)with the root mantraमूल मन्त्र सेमन्त्र-वित् (mantra-vit)the knower of mantraमन्त्र जानने वालाषट्-अङ्गम् (ṣaṭ-aṅgam)the six-limbed nyāsaषडङ्ग न्यासमायया (māyayā)with the māyā bījaमाया बीज सेकुर्यात् (kuryāt)he should doकरेपद्मम् (padmam)a lotusकमलअष्ट-दलम् (aṣṭa-dalam)eight-petalledआठ दल कालिखेत् (likhet)he should drawलिखेतस्मिन् (tasmin)on thatउसपद्मे (padme)lotusकमल परमहा-मन्त्रम् (mahā-mantram)the great mantraमहामन्त्रजीव-न्यासम् (jīva-nyāsam)the life-nyāsaजीवन्याससमाचरेत् (samācaret)he should performकरेपीठ-देवीः (pīṭha-devīḥ)the goddesses of the seatपीठ देवियों कोसमावाह्य (samāvāhya)having invokedआवाहन करकेध्यायेत् (dhyāyet)he should meditate onध्यान करेदेवीम् (devīm)the goddessदेवी काजगत्-प्रियाम् (jagat-priyām)beloved of the worldजगत की प्रियपूर्ण-चन्द्र-निभाम् (pūrṇa-candra-nibhām)like the full moonपूर्ण चन्द्र जैसीगौरीम् (gaurīm)fairगोरीविचित्र-अम्बर-धारिणीम् (vicitra-ambara-dhāriṇīm)wearing bright clothesरंग-बिरंगे वस्त्र पहनेपीन-उत्तुङ्ग-कुचाम् (pīna-uttuṅga-kucām)with full high breastsपुष्ट ऊँचे स्तनों वालीवामाम् (vāmām)lovelyसुन्दरीसर्वेषाम् (sarveṣām)to allसबकोअभय-प्रदाम् (abhaya-pradām)giver of safetyअभय देने वालीइति (iti)thusऐसाध्यात्वा (dhyātvā)having meditatedध्यान करके (ca)andऔरमूलेन (mūlena)with the root mantraमूल मन्त्र सेदद्यात् (dadyāt)he should giveदेपाद्य-आदिकम् (pādya-ādikam)foot-water and the restपाद्य आदिशुभम् (śubham)auspiciousशुभपुनः (punaḥ)againफिरधूपम् (dhūpam)incenseधूपनिवेद्य (nivedya)having offeredनिवेदन करकेएव (eva)indeedहीनैवेद्यम् (naivedyam)the food offeringनैवेद्यमूल-मन्त्रतः (mūla-mantrataḥ)with the root mantraमूल मन्त्र सेगन्ध-चन्दन-ताम्बूलम् (gandha-candana-tāmbūlam)perfume, sandal and betelगन्ध, चन्दन और पानस-कर्पूरम् (sa-karpūram)with camphorकपूर सहितसु-शोभनम् (su-śobhanam)very fineसुन्दरप्रणव-अन्ते (praṇava-ante)after the praṇavaप्रणव के बादभुवनेशीम् (bhuvaneśīm)the Bhuvaneśī bījaभुवनेशी बीजआगच्छ (āgaccha)comeआगच्छसुरसुन्दरि (surasundari)O Surasundarīसुरसुन्दरिवह्नेः (vahneḥ)of fireअग्नि कीभार्या (bhāryā)the wifeपत्नीजपेत् (japet)he should repeatजपेमन्त्रम् (mantram)the mantraमन्त्रत्रि-सन्ध्यम् (tri-sandhyam)at the three juncturesतीनों सन्ध्याओं में (ca)andऔरदिने (dine)dayदिनदिने (dine)by dayप्रतिदिनसहस्र-एक-प्रमाणेन (sahasra-eka-pramāṇena)to the count of one thousandएक हजार की गिनती सेध्यात्वा (dhyātvā)having meditatedध्यान करकेदेवीम् (devīm)the goddessदेवी कासदा (sadā)alwaysसदाबुधः (budhaḥ)the wise manबुद्धिमानमास-अन्ते (māsa-ante)at the end of the monthमहीने के अन्त मेंदिवसम् (divasam)the dayदिन भरव्याप्य (vyāpya)throughव्यापकरबलि-पूजाम् (bali-pūjām)the bali worshipबलि पूजासु-शोभनाम् (su-śobhanām)very fineसुन्दरकृत्वा (kṛtvā)having doneकरके (ca)andऔरप्रजपेत् (prajapet)he should repeatजपेमन्त्रम् (mantram)the mantraमन्त्रनिशीथे (niśīthe)at midnightआधी रात मेंयाति (yāti)comesआती हैसुन्दरी (sundarī)the beautyसुन्दरी

Verse 56

५६ सुदृढं साधकं मत्वा याति सा साधकालये । सुप्रसन्ना साधकाग्रे सदा स्मेरमुखी ततः । दृष्ट्वा देवीं साधकेन्द्रो दद्यात्पाद्यादिकं शुभम् । सुचन्दनं सुमनसो दत्त्वाभिलषितं वदेत् ॥५६॥

sudṛḍhaṃ sādhakaṃ matvā yāti sā sādhakālaye | suprasannā sādhakāgre sadā smeramukhī tataḥ | dṛṣṭvā devīṃ sādhakendro dadyātpādyādikaṃ śubham | sucandanaṃ sumanaso dattvābhilaṣitaṃ vadet ||

Citeउद्धृत करें

OccultGuide. Bṛhat Tantrasāra 11.56. https://occultguide.com/scripture/brihat-tantrasara/pariccheda-3-chapter-eleven-yogini-sadhana#v56. Sanskrit text in the public domain; translation CC BY-SA 4.0.

JSON ↗
· हिन्दी

"साधक को बहुत दृढ़ जानकर वह उसके घर आती है, प्रसन्न, साधक के सामने सदा मुस्कराती हुई। देवी को देखकर श्रेष्ठ साधक शुभ पाद्य आदि दे; अच्छा चन्दन और फूल देकर अपनी इच्छा कहे।"

"Judging the sādhaka very firm, she comes to his house, well pleased, always smiling before him. Seeing the goddess, the best of sādhakas should give the auspicious foot-water and the rest; having given fine sandal and flowers he should say what he desires."

Word by wordपदार्थ

सु-दृढम् (su-dṛḍham)very firmबहुत दृढ़साधकम् (sādhakam)the sādhakaसाधक कोमत्वा (matvā)having judgedजानकरयाति (yāti)she comesआती हैसा (sā)sheवहसाधक-आलये (sādhaka-ālaye)to the sādhaka's houseसाधक के घरसु-प्रसन्ना (su-prasannā)well pleasedप्रसन्नसाधक-अग्रे (sādhaka-agre)before the sādhakaसाधक के सामनेसदा (sadā)alwaysसदास्मेर-मुखी (smera-mukhī)smiling-facedमुस्करातीततः (tataḥ)thenफिरदृष्ट्वा (dṛṣṭvā)having seenदेखकरदेवीम् (devīm)the goddessदेवी कोसाधक-इन्द्रः (sādhaka-indraḥ)the best of sādhakasश्रेष्ठ साधकदद्यात् (dadyāt)should giveदेपाद्य-आदिकम् (pādya-ādikam)foot-water and the restपाद्य आदिशुभम् (śubham)auspiciousशुभसु-चन्दनम् (su-candanam)fine sandalअच्छा चन्दनसुमनसः (sumanasaḥ)flowersफूलदत्त्वा (dattvā)having givenदेकरअभिलषितम् (abhilaṣitam)what he desiresअपनी इच्छावदेत् (vadet)he should sayकहे

Verse 57

५७ मातरं भगिनीं वापि भार्यां वा भक्तिभावतः । यदि माता तदा वित्तं द्रव्यञ्च सुमनोहरम् । भूपतित्वं प्रार्थितं यत्तद्ददाति दिने दिने ॥५७॥

mātaraṃ bhaginīṃ vāpi bhāryāṃ vā bhaktibhāvataḥ | yadi mātā tadā vittaṃ dravyañca sumanoharam | bhūpatitvaṃ prārthitaṃ yattaddadāti dine dine ||

Citeउद्धृत करें

OccultGuide. Bṛhat Tantrasāra 11.57. https://occultguide.com/scripture/brihat-tantrasara/pariccheda-3-chapter-eleven-yogini-sadhana#v57. Sanskrit text in the public domain; translation CC BY-SA 4.0.

JSON ↗
· हिन्दी

"भक्ति भाव से उसे माता, बहन या पत्नी होने को कहे। यदि माता है तो धन और बहुत सुन्दर द्रव्य, और राजपद — जो माँगा जाए वह प्रतिदिन देती है।"

"He may ask her, with devotion, to be his mother, his sister or his wife. If she is mother, then she gives wealth and very lovely goods, and kingship — whatever is asked for she gives day by day."

Word by wordपदार्थ

मातरम् (mātaram)as motherमाताभगिनीम् (bhaginīm)as sisterबहनवा (vā)orयाअपि (api)alsoभीभार्याम् (bhāryām)as wifeपत्नीवा (vā)orयाभक्ति-भावतः (bhakti-bhāvataḥ)with a feeling of devotionभक्ति भाव सेयदि (yadi)ifयदिमाता (mātā)motherमातातदा (tadā)thenतोवित्तम् (vittam)wealthधनद्रव्यम् (dravyam)goodsद्रव्य (ca)andऔरसु-मनोहरम् (su-manoharam)very lovelyबहुत सुन्दरभूपतित्वम् (bhūpatitvam)kingshipराजपदप्रार्थितम् (prārthitam)asked forमाँगा हुआयत् (yat)whateverजोतत् (tat)thatवहददाति (dadāti)she givesदेती हैदिने (dine)dayदिनदिने (dine)by dayप्रतिदिन

Verse 58

५८ पुत्रवत्पालितं लोके सत्यं सत्यं सुनिश्चितम् । स्वसा ददाति द्रव्यञ्च दिव्यवस्त्रं तथैव च । दिव्यकन्यां समानीय नागकन्यां दिने दिने । यद्यत्प्रार्थयते सर्वं सा ददाति दिने दिने । भ्रातृवत्पालितं लोके कामनाभिमनोगतैः ॥५८॥

putravatpālitaṃ loke satyaṃ satyaṃ suniścitam | svasā dadāti dravyañca divyavastraṃ tathaiva ca | divyakanyāṃ samānīya nāgakanyāṃ dine dine | yadyatprārthayate sarvaṃ sā dadāti dine dine | bhrātṛvatpālitaṃ loke kāmanābhimanogataiḥ ||

Citeउद्धृत करें

OccultGuide. Bṛhat Tantrasāra 11.58. https://occultguide.com/scripture/brihat-tantrasara/pariccheda-3-chapter-eleven-yogini-sadhana#v58. Sanskrit text in the public domain; translation CC BY-SA 4.0.

JSON ↗
· हिन्दी

"वह लोक में पुत्र की तरह पाला जाता है — सच, सच, निश्चित। बहन होकर वह द्रव्य और वैसे ही दिव्य वस्त्र देती है; प्रतिदिन दिव्य कन्या या नाग कन्या लाकर देती है। जो-जो वह माँगता है, सब प्रतिदिन देती है; वह लोक में भाई की तरह पाला जाता है, मन में रखी कामनाओं सहित।"

"He is kept in the world like a son — truly, truly, most certainly. As sister she gives goods and divine clothes likewise; day by day she brings a celestial maiden or a nāga maiden. Whatever he asks, she gives it all day by day; he is kept in the world like a brother, with the wishes held in his mind."

Word by wordपदार्थ

पुत्रवत् (putravat)like a sonपुत्र की तरहपालितम् (pālitam)he is keptपाला जाता हैलोके (loke)in the worldलोक मेंसत्यम् (satyam)trulyसचसत्यम् (satyam)trulyसचसु-निश्चितम् (su-niścitam)most certainlyनिश्चितस्वसा (svasā)as sisterबहनददाति (dadāti)she givesदेती हैद्रव्यम् (dravyam)goodsद्रव्य (ca)andऔरदिव्य-वस्त्रम् (divya-vastram)divine clothesदिव्य वस्त्रतथा (tathā)likewiseवैसे हीएव (eva)indeedही (ca)andऔरदिव्य-कन्याम् (divya-kanyām)a celestial maidenदिव्य कन्यासमानीय (samānīya)having broughtलाकरनाग-कन्याम् (nāga-kanyām)a nāga maidenनाग कन्यादिने (dine)dayदिनदिने (dine)by dayप्रतिदिनयत् (yat)whateverजोयत् (yat)whateverजोप्रार्थयते (prārthayate)he asksमाँगता हैसर्वम् (sarvam)allसबसा (sā)sheवहददाति (dadāti)givesदेती हैदिने (dine)dayदिनदिने (dine)by dayप्रतिदिनभ्रातृवत् (bhrātṛvat)like a brotherभाई की तरहपालितम् (pālitam)he is keptपाला जाता हैलोके (loke)in the worldलोक मेंकामनाभिः (kāmanābhiḥ)with wishesकामनाओं सेमनः-गतैः (manaḥ-gataiḥ)held in the mindमन में रखी

Verse 59

५९ भार्या स्याद्यदि सा देवी साधकस्य मनोहरा । राजेन्द्रः सर्वराजानां संसारे साधकोत्तमः । यद्यद्भवति भूतञ्च भविष्यतीति यत्पुनः । तत्सर्वं साधकेन्द्राय निवेदयति निश्चितम् ॥५९॥

bhāryā syādyadi sā devī sādhakasya manoharā | rājendraḥ sarvarājānāṃ saṃsāre sādhakottamaḥ | yadyadbhavati bhūtañca bhaviṣyatīti yatpunaḥ | tatsarvaṃ sādhakendrāya nivedayati niścitam ||

Citeउद्धृत करें

OccultGuide. Bṛhat Tantrasāra 11.59. https://occultguide.com/scripture/brihat-tantrasara/pariccheda-3-chapter-eleven-yogini-sadhana#v59. Sanskrit text in the public domain; translation CC BY-SA 4.0.

JSON ↗
· हिन्दी

"यदि वह मनोहर देवी साधक की पत्नी हो, तो उत्तम साधक संसार में सब राजाओं का राजा हो जाता है। जो-जो होता है, जो हो चुका और जो होगा — वह सब वह श्रेष्ठ साधक को निश्चित बताती है।"

"If that charming goddess becomes the sādhaka's wife, the best sādhaka becomes king of kings among all kings in the world. Whatever is happening, whatever has happened and whatever will happen — all that she certainly reports to the best of sādhakas."

Word by wordपदार्थ

भार्या (bhāryā)wifeपत्नीस्यात् (syāt)should beहोयदि (yadi)ifयदिसा (sā)sheवहदेवी (devī)the goddessदेवीसाधकस्य (sādhakasya)of the sādhakaसाधक कीमनोहरा (manoharā)the charming oneमनोहरराज-इन्द्रः (rāja-indraḥ)king of kingsराजाओं का राजासर्व-राजानाम् (sarva-rājānām)of all kingsसब राजाओं मेंसंसारे (saṃsāre)in the worldसंसार मेंसाधक-उत्तमः (sādhaka-uttamaḥ)the best sādhakaउत्तम साधकयत् (yat)whateverजोयत् (yat)whateverजोभवति (bhavati)is happeningहोता हैभूतम् (bhūtam)has happenedहो चुका (ca)andऔरभविष्यति (bhaviṣyati)will happenहोगाइति (iti)thusऐसायत् (yat)whatजोपुनः (punaḥ)againफिरतत् (tat)thatवहसर्वम् (sarvam)allसबसाधक-इन्द्राय (sādhaka-indrāya)to the best of sādhakasश्रेष्ठ साधक कोनिवेदयति (nivedayati)she reportsबताती हैनिश्चितम् (niścitam)certainlyनिश्चित

Verse 60

६० स्वर्गे मर्त्ये च पाताले गतिः सर्वत्र निश्चितम् । यद्यद्ददाति सा देवी कथितुं नैव शक्यते । तथा सार्धञ्च सम्भोगं करोति साधकोत्तमः । अन्यस्त्रीगमनं त्यक्त्वा अन्यथा नश्यति ध्रुवम् ॥६०॥

svarge martye ca pātāle gatiḥ sarvatra niścitam | yadyaddadāti sā devī kathituṃ naiva śakyate | tathā sārdhañca sambhogaṃ karoti sādhakottamaḥ | anyastrīgamanaṃ tyaktvā anyathā naśyati dhruvam ||

Citeउद्धृत करें

OccultGuide. Bṛhat Tantrasāra 11.60. https://occultguide.com/scripture/brihat-tantrasara/pariccheda-3-chapter-eleven-yogini-sadhana#v60. Sanskrit text in the public domain; translation CC BY-SA 4.0.

JSON ↗
· हिन्दी

"स्वर्ग, मर्त्यलोक और पाताल में — सब जगह उसकी गति निश्चित होती है। वह देवी जो-जो देती है, वह कहा ही नहीं जा सकता। और उत्तम साधक उसके साथ सम्भोग भी करता है — दूसरी स्त्री के पास जाना छोड़कर; नहीं तो वह निश्चय नष्ट होता है।"

"He certainly has passage everywhere — in heaven, on earth and in the underworld. What that goddess gives cannot be told at all. And the best sādhaka enjoys her company as well — giving up going to any other woman; otherwise he surely perishes."

Word by wordपदार्थ

स्वर्गे (svarge)in heavenस्वर्ग मेंमर्त्ये (martye)on earthमर्त्यलोक में (ca)andऔरपाताले (pātāle)in the underworldपाताल मेंगतिः (gatiḥ)passageगतिसर्वत्र (sarvatra)everywhereसब जगहनिश्चितम् (niścitam)certainlyनिश्चितयत् (yat)whateverजोयत् (yat)whateverजोददाति (dadāti)givesदेती हैसा (sā)thatवहदेवी (devī)goddessदेवीकथितुम् (kathitum)to tellकहा (na)notनहींएव (eva)at allहीशक्यते (śakyate)is possibleजा सकतातथा (tathā)likewiseवैसे हीसार्धम् (sārdham)togetherसाथ (ca)andऔरसम्भोगम् (sambhogam)enjoymentसम्भोगकरोति (karoti)doesकरता हैसाधक-उत्तमः (sādhaka-uttamaḥ)the best sādhakaउत्तम साधकअन्य-स्त्री-गमनम् (anya-strī-gamanam)going to another womanदूसरी स्त्री के पास जानात्यक्त्वा (tyaktvā)having given upछोड़करअन्यथा (anyathā)otherwiseनहीं तोनश्यति (naśyati)he perishesनष्ट होता हैध्रुवम् (dhruvam)surelyनिश्चय

Verse 61

६१ ततोऽन्यत्साधनं वक्ष्ये निर्मितं ब्रह्मणा पुरा । नदीतीरं समासाद्य कुर्यात्स्नानादिकं ततः । पूर्ववत्सकलकार्यं चन्दनैर्मण्डलं लिखेत् ॥६१॥

tato'nyatsādhanaṃ vakṣye nirmitaṃ brahmaṇā purā | nadītīraṃ samāsādya kuryātsnānādikaṃ tataḥ | pūrvavatsakalakāryaṃ candanairmaṇḍalaṃ likhet ||

Citeउद्धृत करें

OccultGuide. Bṛhat Tantrasāra 11.61. https://occultguide.com/scripture/brihat-tantrasara/pariccheda-3-chapter-eleven-yogini-sadhana#v61. Sanskrit text in the public domain; translation CC BY-SA 4.0.

JSON ↗
· हिन्दी

"फिर दूसरा साधन कहूँगा, जिसे पहले ब्रह्मा ने बनाया। नदी के किनारे पहुँचकर स्नान आदि करे; फिर पहले की तरह सब कार्य करके चन्दन से मण्डल लिखे।"

"Then I shall tell another sādhana, made by Brahmā of old. Going to a river bank he should bathe and so on; then, doing all the rites as before, he should draw a maṇḍala with sandal."

Word by wordपदार्थ

ततः (tataḥ)thenफिरअन्यत् (anyat)anotherदूसरासाधनम् (sādhanam)sādhanaसाधनवक्ष्ये (vakṣye)I shall tellकहूँगानिर्मितम् (nirmitam)madeबनाया हुआब्रह्मणा (brahmaṇā)by Brahmāब्रह्मा द्वारापुरा (purā)of oldपहलेनदी-तीरम् (nadī-tīram)a river bankनदी का किनारासमासाद्य (samāsādya)having reachedपहुँचकरकुर्यात् (kuryāt)he should doकरेस्नान-आदिकम् (snāna-ādikam)bathing and the restस्नान आदिततः (tataḥ)thenफिरपूर्ववत् (pūrvavat)as beforeपहले की तरहसकल-कार्यम् (sakala-kāryam)all the ritesसब कार्यचन्दनैः (candanaiḥ)with sandalचन्दन सेमण्डलम् (maṇḍalam)a maṇḍalaमण्डललिखेत् (likhet)he should drawलिखे

Verse 62

६२ स्वमन्त्रं तत्र संलिख्यावाह्य ध्यायेन्मनोहराम् । कुरङ्गनेत्रां शरदिन्दुवक्त्रां विम्बाधरां चन्दनगन्धलिप्ताम् । चीनांशुकां पीनकुचां मनोज्ञां श्यामां सदा कामदुघां विचित्राम् । एवं ध्यात्वा जपेद्देवीमगुरुधूपदीपकैः । गन्धं पुष्परसञ्चैव ताम्बूलादींश्च मूलतः ॥६२॥

svamantraṃ tatra saṃlikhyāvāhya dhyāyenmanoharām | kuraṅganetrāṃ śaradinduvaktrāṃ vimbādharāṃ candanagandhaliptām | cīnāṃśukāṃ pīnakucāṃ manojñāṃ śyāmāṃ sadā kāmadughāṃ vicitrām | evaṃ dhyātvā japeddevīmagurudhūpadīpakaiḥ | gandhaṃ puṣparasañcaiva tāmbūlādīṃśca mūlataḥ ||

Citeउद्धृत करें

OccultGuide. Bṛhat Tantrasāra 11.62. https://occultguide.com/scripture/brihat-tantrasara/pariccheda-3-chapter-eleven-yogini-sadhana#v62. Sanskrit text in the public domain; translation CC BY-SA 4.0.

JSON ↗
· हिन्दी

"वहाँ उसका मन्त्र लिखकर आवाहन करके मनोहरा का ध्यान करे: हिरन जैसी आँखों वाली, शरद के चन्द्र जैसे मुख वाली, बिम्ब जैसे होठों वाली, चन्दन की सुगन्ध से लिपी, चीनी रेशम पहने, पुष्ट स्तनों वाली, मनोहर, श्यामा, सदा कामना पूरी करने वाली, विचित्र। ऐसे ध्यान करके देवी का मन्त्र जपे, अगर की धूप और दीपों के साथ, मूल मन्त्र से गन्ध, पुष्प रस, पान आदि देकर।"

"Writing her mantra there and invoking her, he should meditate on Manoharā: deer-eyed, with a face like the autumn moon, bimba-red lips, anointed with fragrant sandal, in Chinese silk, full-breasted, lovely, dark, always yielding every wish, wonderful. Having meditated thus he should repeat the mantra to the goddess, with aloe incense and lamps, offering perfume, flower-juice, betel and the rest with the root mantra."

Word by wordपदार्थ

स्व-मन्त्रम् (sva-mantram)her own mantraउसका मन्त्रतत्र (tatra)thereवहाँसंलिख्य (saṃlikhya)having writtenलिखकरआवाह्य (āvāhya)having invokedआवाहन करकेध्यायेत् (dhyāyet)he should meditate onध्यान करेमनोहराम् (manoharām)Manoharāमनोहरा काकुरङ्ग-नेत्राम् (kuraṅga-netrām)deer-eyedहिरन जैसी आँखों वालीशरद्-इन्दु-वक्त्राम् (śarad-indu-vaktrām)with a face like the autumn moonशरद के चन्द्र जैसे मुख वालीविम्ब-अधराम् (vimba-adharām)with bimba-red lipsबिम्ब जैसे होठों वालीचन्दन-गन्ध-लिप्ताम् (candana-gandha-liptām)anointed with fragrant sandalचन्दन की सुगन्ध से लिपीचीन-अंशुकाम् (cīna-aṃśukām)in Chinese silkचीनी रेशम पहनेपीन-कुचाम् (pīna-kucām)full-breastedपुष्ट स्तनों वालीमनोज्ञाम् (manojñām)lovelyमनोहरश्यामाम् (śyāmām)darkश्यामासदा (sadā)alwaysसदाकाम-दुघाम् (kāma-dughām)yielding every wishकामना पूरी करने वालीविचित्राम् (vicitrām)wonderfulविचित्रएवम् (evam)thusऐसेध्यात्वा (dhyātvā)having meditatedध्यान करकेजपेत् (japet)he should repeatजपेदेवीम् (devīm)the goddessदेवी कोअगुरु-धूप-दीपकैः (aguru-dhūpa-dīpakaiḥ)with aloe incense and lampsअगर की धूप और दीपों सेगन्धम् (gandham)perfumeगन्धपुष्प-रसम् (puṣpa-rasam)flower-juiceपुष्प रस (ca)andऔरएव (eva)indeedहीताम्बूल-आदीन् (tāmbūla-ādīn)betel and the restपान आदि (ca)andऔरमूलतः (mūlataḥ)with the root mantraमूल मन्त्र से

Verse 63

६३ तारं माया गच्छ मनोहरे पावकवल्लभा । कृत्वायुतं प्रतिदिनं जपेन्मन्त्रं प्रसन्नधीः । मासान्ते व्याप्य दिवसं कुर्याच्च जपमुत्तमम् । आनिशीथं जपेन्मन्त्रं ज्ञात्वा च साधकं दृढम् । गत्वा च साधकाभ्यासे सुप्रसन्ना मनोहरा । वरं वरय शीघ्रं त्वं यत्ते मनसि वर्तते ॥६३॥

tāraṃ māyā gaccha manohare pāvakavallabhā | kṛtvāyutaṃ pratidinaṃ japenmantraṃ prasannadhīḥ | māsānte vyāpya divasaṃ kuryācca japamuttamam | āniśīthaṃ japenmantraṃ jñātvā ca sādhakaṃ dṛḍham | gatvā ca sādhakābhyāse suprasannā manoharā | varaṃ varaya śīghraṃ tvaṃ yatte manasi vartate ||

Citeउद्धृत करें

OccultGuide. Bṛhat Tantrasāra 11.63. https://occultguide.com/scripture/brihat-tantrasara/pariccheda-3-chapter-eleven-yogini-sadhana#v63. Sanskrit text in the public domain; translation CC BY-SA 4.0.

JSON ↗
· हिन्दी

"तार, माया बीज, 'गच्छ मनोहरे' और अग्नि की प्रिया। प्रसन्न मन से प्रतिदिन दस हजार जप करके, महीने के अन्त में दिन भर उत्तम जप करे; आधी रात तक मन्त्र जपे। साधक को दृढ़ जानकर मनोहरा प्रसन्न होकर साधक के पास आती है: 'जो तुम्हारे मन में है, वह वर जल्दी माँगो।'"

"The tāra, the māyā bīja, 'gaccha manohare' and the beloved of fire. Having repeated this mantra ten thousand times every day with a serene mind, at the end of the month he should do the excellent japa through the whole day; he should repeat the mantra until midnight. Knowing the sādhaka to be firm, Manoharā, well pleased, comes near him: 'Quickly choose the boon that is in your mind.'"

Word by wordपदार्थ

तारम् (tāram)the tāra (oṃ)तार (ॐ)माया (māyā)the māyā bījaमाया बीजगच्छ (gaccha)gacchaगच्छमनोहरे (manohare)O Manoharāमनोहरेपावक-वल्लभा (pāvaka-vallabhā)the beloved of fire (svāhā)अग्नि की प्रिया (स्वाहा)कृत्वा (kṛtvā)having doneकरकेअयुतम् (ayutam)ten thousandदस हजारप्रतिदिनम् (pratidinam)every dayप्रतिदिनजपेत् (japet)he should repeatजपेमन्त्रम् (mantram)the mantraमन्त्रप्रसन्न-धीः (prasanna-dhīḥ)with a serene mindप्रसन्न मन सेमास-अन्ते (māsa-ante)at the end of the monthमहीने के अन्त मेंव्याप्य (vyāpya)throughव्यापकरदिवसम् (divasam)the dayदिनकुर्यात् (kuryāt)he should doकरे (ca)andऔरजपम् (japam)japaजपउत्तमम् (uttamam)excellentउत्तमआ-निशीथम् (ā-niśītham)until midnightआधी रात तकजपेत् (japet)he should repeatजपेमन्त्रम् (mantram)the mantraमन्त्रज्ञात्वा (jñātvā)having knownजानकर (ca)andऔरसाधकम् (sādhakam)the sādhakaसाधक कोदृढम् (dṛḍham)firmदृढ़गत्वा (gatvā)having goneजाकर (ca)andऔरसाधक-अभ्यासे (sādhaka-abhyāse)near the sādhakaसाधक के पाससु-प्रसन्ना (su-prasannā)well pleasedप्रसन्नमनोहरा (manoharā)Manoharāमनोहरावरम् (varam)a boonवरवरय (varaya)chooseमाँगोशीघ्रम् (śīghram)quicklyजल्दीत्वम् (tvam)youतुमयत् (yat)whatजोते (te)yourतुम्हारेमनसि (manasi)in the mindमन मेंवर्तते (vartate)isहै

Verse 64

६४ साधकेन्द्रोऽपि तां ध्यात्वा पाद्याद्यैरर्चयेन्मुदा । प्राणायामं षडङ्गञ्च मायया च समाचरेत् ॥६४॥

sādhakendro'pi tāṃ dhyātvā pādyādyairarcayenmudā | prāṇāyāmaṃ ṣaḍaṅgañca māyayā ca samācaret ||

Citeउद्धृत करें

OccultGuide. Bṛhat Tantrasāra 11.64. https://occultguide.com/scripture/brihat-tantrasara/pariccheda-3-chapter-eleven-yogini-sadhana#v64. Sanskrit text in the public domain; translation CC BY-SA 4.0.

JSON ↗
· हिन्दी

"श्रेष्ठ साधक भी उसका ध्यान करके आनन्द से पाद्य आदि से उसकी पूजा करे, और माया बीज से प्राणायाम और षडङ्ग न्यास करे।"

"The best of sādhakas too, having meditated on her, should worship her with joy with foot-water and the rest, and perform breath control and the six-limbed nyāsa with the māyā bīja."

Word by wordपदार्थ

साधक-इन्द्रः (sādhaka-indraḥ)the best of sādhakasश्रेष्ठ साधकअपि (api)tooभीताम् (tām)herउसकाध्यात्वा (dhyātvā)having meditatedध्यान करकेपाद्य-आद्यैः (pādya-ādyaiḥ)with foot-water and the restपाद्य आदि सेअर्चयेत् (arcayet)should worshipपूजा करेमुदा (mudā)with joyआनन्द सेप्राणायामम् (prāṇāyāmam)breath controlप्राणायामषट्-अङ्गम् (ṣaṭ-aṅgam)the six-limbed nyāsaषडङ्ग न्यास (ca)andऔरमायया (māyayā)with the māyā bījaमाया बीज से (ca)andऔरसमाचरेत् (samācaret)he should performकरे

Verse 65

६५ सद्योमांसं बलिं दत्त्वा पूजयेच्च समाहितः । चन्दनोदकपुष्पेण फलेन च मनोहराम् । ततोऽर्चिता प्रसन्ना सा पुष्णाति प्रार्थितञ्च यत् ॥६५॥

sadyomāṃsaṃ baliṃ dattvā pūjayecca samāhitaḥ | candanodakapuṣpeṇa phalena ca manoharām | tato'rcitā prasannā sā puṣṇāti prārthitañca yat ||

Citeउद्धृत करें

OccultGuide. Bṛhat Tantrasāra 11.65. https://occultguide.com/scripture/brihat-tantrasara/pariccheda-3-chapter-eleven-yogini-sadhana#v65. Sanskrit text in the public domain; translation CC BY-SA 4.0.

JSON ↗
· हिन्दी

"ताजा मांस की बलि देकर एकाग्र होकर चन्दन जल, फूल और फल से मनोहरा की पूजा करे। फिर पूजित होकर वह प्रसन्न हो जो माँगा जाए उसे पूरा करती है।"

"Giving fresh meat as bali, composed, he should worship Manoharā with sandal water, flowers and fruit. Then, worshipped and pleased, she fulfils whatever is asked."

Word by wordपदार्थ

सद्यः-मांसम् (sadyaḥ-māṃsam)fresh meatताजा मांसबलिम् (balim)as baliबलिदत्त्वा (dattvā)having givenदेकरपूजयेत् (pūjayet)he should worshipपूजा करे (ca)andऔरसमाहितः (samāhitaḥ)composedएकाग्र होकरचन्दन-उदक-पुष्पेण (candana-udaka-puṣpeṇa)with sandal water and flowersचन्दन जल और फूल सेफलेन (phalena)with fruitफल से (ca)andऔरमनोहराम् (manoharām)Manoharāमनोहरा कीततः (tataḥ)thenफिरअर्चिता (arcitā)worshippedपूजितप्रसन्ना (prasannā)pleasedप्रसन्नसा (sā)sheवहपुष्णाति (puṣṇāti)fulfilsपूरा करती हैप्रार्थितम् (prārthitam)what is askedमाँगा हुआ (ca)andऔरयत् (yat)whateverजो

Verse 66

६६ स्वर्णशतं साधकाय ददाति सा दिने-दिने । स चाशेषं व्ययं कुर्यात्स्थिते तत्तु न दास्यति ॥६६॥

svarṇaśataṃ sādhakāya dadāti sā dine-dine | sa cāśeṣaṃ vyayaṃ kuryātsthite tattu na dāsyati ||

Citeउद्धृत करें

OccultGuide. Bṛhat Tantrasāra 11.66. https://occultguide.com/scripture/brihat-tantrasara/pariccheda-3-chapter-eleven-yogini-sadhana#v66. Sanskrit text in the public domain; translation CC BY-SA 4.0.

JSON ↗
· हिन्दी

"वह साधक को प्रतिदिन सौ स्वर्ण मुद्राएँ देती है। वह उसे पूरा खर्च कर दे; रखे रहने पर वह नहीं देगी।"

"She gives the sādhaka a hundred gold pieces day by day. He should spend it entirely; if it is kept, she will not give."

Word by wordपदार्थ

स्वर्ण-शतम् (svarṇa-śatam)a hundred gold piecesसौ स्वर्ण मुद्राएँसाधकाय (sādhakāya)to the sādhakaसाधक कोददाति (dadāti)givesदेती हैसा (sā)sheवहदिने-दिने (dine-dine)day by dayप्रतिदिनसः (saḥ)heवह (ca)andऔरअशेषम् (aśeṣam)entirelyपूराव्ययम् (vyayam)spendingखर्चकुर्यात् (kuryāt)should doकरेस्थिते (sthite)if it is keptरखे रहने परतत् (tat)thatवहतु (tu)butतो (na)notनहींदास्यति (dāsyati)she will giveदेगी

Verse 67

६७ अन्यस्त्रीगमनन्तस्य न भवेत्सत्यमीरितम् । अव्याहतगतिस्तस्य भवतीति न संशयः ॥६७॥

anyastrīgamanantasya na bhavetsatyamīritam | avyāhatagatistasya bhavatīti na saṃśayaḥ ||

Citeउद्धृत करें

OccultGuide. Bṛhat Tantrasāra 11.67. https://occultguide.com/scripture/brihat-tantrasara/pariccheda-3-chapter-eleven-yogini-sadhana#v67. Sanskrit text in the public domain; translation CC BY-SA 4.0.

JSON ↗
· हिन्दी

"उसे दूसरी स्त्री के पास नहीं जाना चाहिए — यह सच कहा गया है। उसकी गति बेरोक हो जाती है; इसमें सन्देह नहीं।"

"He must not go to another woman — this is truly declared. His movement becomes unobstructed; there is no doubt of it."

Word by wordपदार्थ

अन्य-स्त्री-गमनम् (anya-strī-gamanam)going to another womanदूसरी स्त्री के पास जानातस्य (tasya)for himउसके लिए (na)notनहींभवेत् (bhavet)should beहोसत्यम् (satyam)trulyसचईरितम् (īritam)declaredकहा गयाअव्याहत-गतिः (avyāhata-gatiḥ)of unobstructed movementबेरोक गति वालातस्य (tasya)hisउसकीभवति (bhavati)becomesहोती हैइति (iti)thusऐसा (na)noनहींसंशयः (saṃśayaḥ)doubtसन्देह

Verse 68

६८ इयं ते कथिता विद्या सुगोप्या या सुरासुरैः । तव स्नेहेन भक्त्या च बद्धोऽहं परमेश्वरि ॥६८॥

iyaṃ te kathitā vidyā sugopyā yā surāsuraiḥ | tava snehena bhaktyā ca baddho'haṃ parameśvari ||

Citeउद्धृत करें

OccultGuide. Bṛhat Tantrasāra 11.68. https://occultguide.com/scripture/brihat-tantrasara/pariccheda-3-chapter-eleven-yogini-sadhana#v68. Sanskrit text in the public domain; translation CC BY-SA 4.0.

JSON ↗
· हिन्दी

"यह विद्या, जिसे देव और असुर बहुत गुप्त रखते हैं, तुम्हें कह दी। तुम्हारे स्नेह और भक्ति से मैं बँधा हूँ, हे परमेश्वरि।"

"This vidyā, to be well guarded by gods and asuras, has been told to you. I am bound by your love and devotion, O supreme goddess."

Word by wordपदार्थ

इयम् (iyam)thisयहते (te)to youतुम्हेंकथिता (kathitā)is toldकही गईविद्या (vidyā)vidyāविद्यासु-गोप्या (su-gopyā)to be well guardedबहुत गुप्त रखने योग्यया (yā)whichजोसुर-असुरैः (sura-asuraiḥ)by gods and asurasदेवों और असुरों द्वारातव (tava)yourतुम्हारेस्नेहेन (snehena)by loveस्नेह सेभक्त्या (bhaktyā)by devotionभक्ति से (ca)andऔरबद्धः (baddhaḥ)boundबँधाअहम् (aham)Iमैंपरमेश्वरि (parameśvari)O supreme goddessहे परमेश्वरि

Verse 69

६९ ततोऽन्यत्साधनं वक्ष्ये शृणुष्वैकमनाः प्रिये । गत्वा वटतलं देवीं पूजयेत्साधकोत्तमः । प्राणायामं षडङ्गञ्च माययाथ समाचरेत् ॥६९॥

tato'nyatsādhanaṃ vakṣye śṛṇuṣvaikamanāḥ priye | gatvā vaṭatalaṃ devīṃ pūjayetsādhakottamaḥ | prāṇāyāmaṃ ṣaḍaṅgañca māyayātha samācaret ||

Citeउद्धृत करें

OccultGuide. Bṛhat Tantrasāra 11.69. https://occultguide.com/scripture/brihat-tantrasara/pariccheda-3-chapter-eleven-yogini-sadhana#v69. Sanskrit text in the public domain; translation CC BY-SA 4.0.

JSON ↗
· हिन्दी

"फिर दूसरा साधन कहूँगा; एकाग्र मन से सुनो, हे प्रिये। बरगद के नीचे जाकर उत्तम साधक देवी की पूजा करे, और फिर माया बीज से प्राणायाम और षडङ्ग न्यास करे।"

"Then I shall tell another sādhana; hear with one mind, O beloved. Going to the foot of a banyan the best sādhaka should worship the goddess, and then perform breath control and the six-limbed nyāsa with the māyā bīja."

Word by wordपदार्थ

ततः (tataḥ)thenफिरअन्यत् (anyat)anotherदूसरासाधनम् (sādhanam)sādhanaसाधनवक्ष्ये (vakṣye)I shall tellकहूँगाशृणुष्व (śṛṇuṣva)hearसुनोएक-मनाः (eka-manāḥ)with one mindएकाग्र मन सेप्रिये (priye)O belovedहे प्रियेगत्वा (gatvā)having goneजाकरवट-तलम् (vaṭa-talam)to the foot of a banyanबरगद के नीचेदेवीम् (devīm)the goddessदेवी कीपूजयेत् (pūjayet)should worshipपूजा करेसाधक-उत्तमः (sādhaka-uttamaḥ)the best sādhakaउत्तम साधकप्राणायामम् (prāṇāyāmam)breath controlप्राणायामषट्-अङ्गम् (ṣaṭ-aṅgam)the six-limbed nyāsaषडङ्ग न्यास (ca)andऔरमायया (māyayā)with the māyā bījaमाया बीज सेअथ (atha)thenफिरसमाचरेत् (samācaret)he should performकरे

Verse 70

७० सद्योमांसं बलिं दत्त्वा पूजयेत्तां समाहितः । अर्घ्यमुच्छिष्टरक्तेन दद्यात्तस्यै दिने-दिने ॥७०॥

sadyomāṃsaṃ baliṃ dattvā pūjayettāṃ samāhitaḥ | arghyamucchiṣṭaraktena dadyāttasyai dine-dine ||

Citeउद्धृत करें

OccultGuide. Bṛhat Tantrasāra 11.70. https://occultguide.com/scripture/brihat-tantrasara/pariccheda-3-chapter-eleven-yogini-sadhana#v70. Sanskrit text in the public domain; translation CC BY-SA 4.0.

JSON ↗
· हिन्दी

"ताजा मांस की बलि देकर एकाग्र होकर उसकी पूजा करे, और प्रतिदिन बचे हुए रक्त से उसे अर्घ्य दे।"

"Giving fresh meat as bali, composed, he should worship her, and day by day give her the arghya with left-over blood."

Word by wordपदार्थ

सद्यः-मांसम् (sadyaḥ-māṃsam)fresh meatताजा मांसबलिम् (balim)as baliबलिदत्त्वा (dattvā)having givenदेकरपूजयेत् (pūjayet)he should worshipपूजा करेताम् (tām)herउसकीसमाहितः (samāhitaḥ)composedएकाग्र होकरअर्घ्यम् (arghyam)the arghyaअर्घ्यउच्छिष्ट-रक्तेन (ucchiṣṭa-raktena)with left-over bloodबचे हुए रक्त सेदद्यात् (dadyāt)he should giveदेतस्यै (tasyai)to herउसेदिने-दिने (dine-dine)day by dayप्रतिदिन

Verse 71

७१ प्रचण्डवदनां देवीं पक्वविम्बाधरां प्रिये । रक्ताम्बरधरां वालां सर्वकामप्रदां शुभाम् । एवं ध्यात्वा जपेन्मन्त्रमयुतं साधकोत्तमः । सप्तदिनं समभ्यर्च्य चाष्टमे विधिवच्चरेत् । कायेन मनसा वाचा पूजयेच्च दिने-दिने ॥७१॥

pracaṇḍavadanāṃ devīṃ pakvavimbādharāṃ priye | raktāmbaradharāṃ vālāṃ sarvakāmapradāṃ śubhām | evaṃ dhyātvā japenmantramayutaṃ sādhakottamaḥ | saptadinaṃ samabhyarcya cāṣṭame vidhivaccaret | kāyena manasā vācā pūjayecca dine-dine ||

Citeउद्धृत करें

OccultGuide. Bṛhat Tantrasāra 11.71. https://occultguide.com/scripture/brihat-tantrasara/pariccheda-3-chapter-eleven-yogini-sadhana#v71. Sanskrit text in the public domain; translation CC BY-SA 4.0.

JSON ↗
· हिन्दी

"प्रचण्ड मुख वाली, पके बिम्ब जैसे होठों वाली, हे प्रिये, लाल वस्त्र पहने, बाला, सब कामनाएँ देने वाली, शुभ देवी — ऐसे ध्यान करके उत्तम साधक दस हजार मन्त्र जपे। सात दिन पूजा करके आठवें दिन विधि से करे; शरीर, मन और वाणी से प्रतिदिन पूजा करे।"

"The goddess fierce-faced, with lips like a ripe bimba, O beloved, wearing red clothes, a young girl, giver of all wishes, auspicious — having meditated thus, the best sādhaka should repeat the mantra ten thousand times. Having worshipped for seven days, on the eighth he should act according to rule; he should worship day by day with body, mind and speech."

Word by wordपदार्थ

प्रचण्ड-वदनाम् (pracaṇḍa-vadanām)fierce-facedप्रचण्ड मुख वालीदेवीम् (devīm)the goddessदेवीपक्व-विम्ब-अधराम् (pakva-vimba-adharām)with lips like a ripe bimbaपके बिम्ब जैसे होठों वालीप्रिये (priye)O belovedहे प्रियेरक्त-अम्बर-धराम् (rakta-ambara-dharām)wearing red clothesलाल वस्त्र पहनेवालाम् (vālām)a young girlबालासर्व-काम-प्रदाम् (sarva-kāma-pradām)giver of all wishesसब कामनाएँ देने वालीशुभाम् (śubhām)auspiciousशुभएवम् (evam)thusऐसेध्यात्वा (dhyātvā)having meditatedध्यान करकेजपेत् (japet)he should repeatजपेमन्त्रम् (mantram)the mantraमन्त्रअयुतम् (ayutam)ten thousand timesदस हजारसाधक-उत्तमः (sādhaka-uttamaḥ)the best sādhakaउत्तम साधकसप्त-दिनम् (sapta-dinam)for seven daysसात दिनसमभ्यर्च्य (samabhyarcya)having worshippedपूजा करके (ca)andऔरअष्टमे (aṣṭame)on the eighthआठवें दिनविधिवत् (vidhivat)according to ruleविधि सेचरेत् (caret)he should actकरेकायेन (kāyena)with bodyशरीर सेमनसा (manasā)with mindमन सेवाचा (vācā)with speechवाणी सेपूजयेत् (pūjayet)he should worshipपूजा करे (ca)andऔरदिने-दिने (dine-dine)day by dayप्रतिदिन

Verse 72

७२ तारं माया तथा कूर्चं रक्ष कर्मणि तद्वहिः । आगच्छ कनकान्ते तु वति स्वाहा महामनुः । आनिशीथं जपेन्मन्त्रं बलिं दत्त्वा मनोहरम् ॥७२॥

tāraṃ māyā tathā kūrcaṃ rakṣa karmaṇi tadvahiḥ | āgaccha kanakānte tu vati svāhā mahāmanuḥ | āniśīthaṃ japenmantraṃ baliṃ dattvā manoharam ||

Citeउद्धृत करें

OccultGuide. Bṛhat Tantrasāra 11.72. https://occultguide.com/scripture/brihat-tantrasara/pariccheda-3-chapter-eleven-yogini-sadhana#v72. Sanskrit text in the public domain; translation CC BY-SA 4.0.

JSON ↗
· हिन्दी

"तार, माया बीज और कूर्च, फिर कर्म में 'रक्ष', और उसके बाहर 'आगच्छ', फिर 'कनक' के बाद 'वति', और स्वाहा — यह महामन्त्र है। सुन्दर बलि देकर आधी रात तक मन्त्र जपे।"

"The tāra, the māyā bīja and the kūrca, then 'rakṣa' in the rite, and outside that 'āgaccha', then 'kanaka' followed by 'vati', and svāhā — this is the great mantra. Having given a pleasing bali he should repeat the mantra until midnight."

Word by wordपदार्थ

तारम् (tāram)the tāra (oṃ)तार (ॐ)माया (māyā)the māyā bījaमाया बीजतथा (tathā)likewiseवैसे हीकूर्चम् (kūrcam)the kūrca (hūṃ)कूर्च (हूं)रक्ष (rakṣa)rakṣaरक्षकर्मणि (karmaṇi)in the riteकर्म मेंतत् (tat)thatउसकेवहिः (vahiḥ)outsideबाहरआगच्छ (āgaccha)āgacchaआगच्छकनक-अन्ते (kanaka-ante)after kanakaकनक के बादतु (tu)andतोवति (vati)vatiवतिस्वाहा (svāhā)svāhāस्वाहामहा-मनुः (mahā-manuḥ)the great mantraमहामन्त्रआ-निशीथम् (ā-niśītham)until midnightआधी रात तकजपेत् (japet)he should repeatजपेमन्त्रम् (mantram)the mantraमन्त्रबलिम् (balim)baliबलिदत्त्वा (dattvā)having givenदेकरमनोहरम् (manoharam)pleasingसुन्दर

Verse 73

७३ साधकेन्द्रं दृढं मत्वा आयाति साधकालये । साधकेन्द्रोऽपि तां दृष्ट्वा दद्यादर्घ्यादिकं ततः ॥७३॥

sādhakendraṃ dṛḍhaṃ matvā āyāti sādhakālaye | sādhakendro'pi tāṃ dṛṣṭvā dadyādarghyādikaṃ tataḥ ||

Citeउद्धृत करें

OccultGuide. Bṛhat Tantrasāra 11.73. https://occultguide.com/scripture/brihat-tantrasara/pariccheda-3-chapter-eleven-yogini-sadhana#v73. Sanskrit text in the public domain; translation CC BY-SA 4.0.

JSON ↗
· हिन्दी

"श्रेष्ठ साधक को दृढ़ जानकर वह साधक के घर आती है। श्रेष्ठ साधक भी उसे देखकर फिर अर्घ्य आदि दे।"

"Judging the best of sādhakas firm, she comes to his house. The best of sādhakas too, seeing her, should then give the arghya and the rest."

Word by wordपदार्थ

साधक-इन्द्रम् (sādhaka-indram)the best of sādhakasश्रेष्ठ साधक कोदृढम् (dṛḍham)firmदृढ़मत्वा (matvā)having judgedजानकरआयाति (āyāti)she comesआती हैसाधक-आलये (sādhaka-ālaye)to the sādhaka's houseसाधक के घरसाधक-इन्द्रः (sādhaka-indraḥ)the best of sādhakasश्रेष्ठ साधकअपि (api)tooभीताम् (tām)herउसेदृष्ट्वा (dṛṣṭvā)having seenदेखकरदद्यात् (dadyāt)should giveदेअर्घ्य-आदिकम् (arghya-ādikam)the arghya and the restअर्घ्य आदिततः (tataḥ)thenफिर

Verse 74

७४ ततः सपरिवारेण भार्या स्यात् कामभोजनैः । वस्त्रभूषादिकं त्यक्त्वा याति सा निजमन्दिरम् ॥७४॥

tataḥ saparivāreṇa bhāryā syāt kāmabhojanaiḥ | vastrabhūṣādikaṃ tyaktvā yāti sā nijamandiram ||

Citeउद्धृत करें

OccultGuide. Bṛhat Tantrasāra 11.74. https://occultguide.com/scripture/brihat-tantrasara/pariccheda-3-chapter-eleven-yogini-sadhana#v74. Sanskrit text in the public domain; translation CC BY-SA 4.0.

JSON ↗
· हिन्दी

"फिर वह परिवार सहित, काम और भोजन के साथ, पत्नी हो जाती है। वस्त्र, आभूषण आदि छोड़कर वह अपने घर चली जाती है।"

"Then she becomes his wife, with her retinue, with pleasures and food. Leaving clothes, ornaments and the rest, she goes to her own home."

Word by wordपदार्थ

ततः (tataḥ)thenफिरस-परिवारेण (sa-parivāreṇa)with her retinueपरिवार सहितभार्या (bhāryā)wifeपत्नीस्यात् (syāt)she becomesहोती हैकाम-भोजनैः (kāma-bhojanaiḥ)with pleasures and foodकाम और भोजन के साथवस्त्र-भूषा-आदिकम् (vastra-bhūṣā-ādikam)clothes, ornaments and the restवस्त्र, आभूषण आदित्यक्त्वा (tyaktvā)having leftछोड़करयाति (yāti)goesजाती हैसा (sā)sheवहनिज-मन्दिरम् (nija-mandiram)to her own homeअपने घर

Verse 75

७५ एवं भार्या भवेन्नित्यं साधकाज्ञानुरूपतः । आत्मभार्यां परित्यज्य भजेत्ताञ्च विचक्षणः ॥७५॥

evaṃ bhāryā bhavennityaṃ sādhakājñānurūpataḥ | ātmabhāryāṃ parityajya bhajettāñca vicakṣaṇaḥ ||

Citeउद्धृत करें

OccultGuide. Bṛhat Tantrasāra 11.75. https://occultguide.com/scripture/brihat-tantrasara/pariccheda-3-chapter-eleven-yogini-sadhana#v75. Sanskrit text in the public domain; translation CC BY-SA 4.0.

JSON ↗
· हिन्दी

"ऐसे वह साधक की आज्ञा के अनुसार सदा पत्नी रहती है। बुद्धिमान अपनी पत्नी को छोड़कर उसे भजे।"

"Thus she is always his wife, according to the sādhaka's command. The wise man should give up his own wife and serve her."

Word by wordपदार्थ

एवम् (evam)thusऐसेभार्या (bhāryā)wifeपत्नीभवेत् (bhavet)she isहोती हैनित्यम् (nityam)alwaysसदासाधक-आज्ञा-अनुरूपतः (sādhaka-ājñā-anurūpataḥ)according to the sādhaka's commandसाधक की आज्ञा के अनुसारआत्म-भार्याम् (ātma-bhāryām)his own wifeअपनी पत्नी कोपरित्यज्य (parityajya)having given upछोड़करभजेत् (bhajet)he should serveभजेताम् (tām)herउसे (ca)andऔरविचक्षणः (vicakṣaṇaḥ)the wise manबुद्धिमान

Verse 76

७६ कामेश्वरी : ततः कामेश्वरीं वक्ष्ये सर्वकामफलप्रदाम् । प्रणवं भुवनेशानीं चागच्छ कामेश्वरि ततः । वह्नेर्भार्या महामन्त्रः साधकानां सुखावहः ॥७६॥

kāmeśvarī : | tataḥ kāmeśvarīṃ vakṣye sarvakāmaphalapradām | praṇavaṃ bhuvaneśānīṃ cāgaccha kāmeśvari tataḥ | vahnerbhāryā mahāmantraḥ sādhakānāṃ sukhāvahaḥ ||

Citeउद्धृत करें

OccultGuide. Bṛhat Tantrasāra 11.76. https://occultguide.com/scripture/brihat-tantrasara/pariccheda-3-chapter-eleven-yogini-sadhana#v76. Sanskrit text in the public domain; translation CC BY-SA 4.0.

JSON ↗
· हिन्दी

कामेश्वरी। "फिर सब कामनाओं का फल देने वाली कामेश्वरी को कहूँगा। प्रणव, भुवनेशानी बीज, फिर 'आगच्छ कामेश्वरि', फिर अग्नि की पत्नी — यह महामन्त्र साधकों को सुख देने वाला है।"

Kāmeśvarī. "Then I shall tell Kāmeśvarī, who gives the fruit of every wish. The praṇava, the Bhuvaneśānī bīja, then 'āgaccha kāmeśvari', then the wife of fire — this great mantra brings happiness to sādhakas."

Word by wordपदार्थ

ततः (tataḥ)thenफिरकामेश्वरीम् (kāmeśvarīm)Kāmeśvarīकामेश्वरी कोवक्ष्ये (vakṣye)I shall tellकहूँगासर्व-काम-फल-प्रदाम् (sarva-kāma-phala-pradām)who gives the fruit of every wishसब कामनाओं का फल देने वालीप्रणवम् (praṇavam)the praṇavaप्रणवभुवन-ईशानीम् (bhuvana-īśānīm)the Bhuvaneśānī bījaभुवनेशानी बीज (ca)andऔरआगच्छ (āgaccha)āgacchaआगच्छकामेश्वरि (kāmeśvari)O Kāmeśvarīकामेश्वरिततः (tataḥ)thenफिरवह्नेः (vahneḥ)of fireअग्नि कीभार्या (bhāryā)the wifeपत्नीमहा-मन्त्रः (mahā-mantraḥ)the great mantraमहामन्त्रसाधकानाम् (sādhakānām)for sādhakasसाधकों के लिएसुख-आवहः (sukha-āvahaḥ)bringing happinessसुख देने वाला

Verse 77

७७ पूर्ववत्सकलं कृत्वा भूर्जपत्रे सुशोभने गोरोचनाभिः प्रतिमां विनिर्माय स्वलंकृताम् । शय्यामारुह्य प्रजपेन्मन्त्रमेकमनास्ततः । सहस्रैकप्रमाणेन मासमेकं जपेद्बुधः । घृतेन मधुना दीपं दद्याच्च सुसमाहितः । कामेश्वरीं शशाङ्कास्यां खेलत्खञ्जनलोचनाम् । सदा लोलगतिं कान्तां कुसुमास्त्रशिलीमुखीम् । एवं ध्यात्वा जपेन्मन्त्रं निशीथे याति सा तदा ॥७७॥

pūrvavatsakalaṃ kṛtvā bhūrjapatre suśobhane gorocanābhiḥ pratimāṃ vinirmāya svalaṃkṛtām | śayyāmāruhya prajapenmantramekamanāstataḥ | sahasraikapramāṇena māsamekaṃ japedbudhaḥ | ghṛtena madhunā dīpaṃ dadyācca susamāhitaḥ | kāmeśvarīṃ śaśāṅkāsyāṃ khelatkhañjanalocanām | sadā lolagatiṃ kāntāṃ kusumāstraśilīmukhīm | evaṃ dhyātvā japenmantraṃ niśīthe yāti sā tadā ||

Citeउद्धृत करें

OccultGuide. Bṛhat Tantrasāra 11.77. https://occultguide.com/scripture/brihat-tantrasara/pariccheda-3-chapter-eleven-yogini-sadhana#v77. Sanskrit text in the public domain; translation CC BY-SA 4.0.

JSON ↗
· हिन्दी

"पहले की तरह सब करके सुन्दर भोजपत्र पर गोरोचन से सुसज्जित प्रतिमा बनाए। फिर शय्या पर चढ़कर एकाग्र मन से मन्त्र जपे; बुद्धिमान एक महीने तक प्रतिदिन एक हजार जपे, और एकाग्र होकर घी और शहद का दीप दे। चन्द्र जैसे मुख वाली, खेलते खंजन जैसी आँखों वाली, सदा चंचल चाल वाली, सुन्दरी, कामदेव के बाण जैसी कामेश्वरी — ऐसे ध्यान करके मन्त्र जपे; तब आधी रात में वह आती है।"

"Having done everything as before, he should make a well-adorned image with gorocanā on fine birch bark. Then, mounting the bed, he should repeat the mantra with one mind; the wise man should repeat it a thousand times a day for one month, and, well composed, give a lamp of ghee and honey. Kāmeśvarī moon-faced, with eyes like playing wagtails, always of swaying gait, lovely, the arrow of the flower-bowed god — having meditated thus he should repeat the mantra; then at midnight she comes."

Word by wordपदार्थ

पूर्ववत् (pūrvavat)as beforeपहले की तरहसकलम् (sakalam)everythingसबकृत्वा (kṛtvā)having doneकरकेभूर्ज-पत्रे (bhūrja-patre)on birch barkभोजपत्र परसु-शोभने (su-śobhane)fineसुन्दरगोरोचनाभिः (gorocanābhiḥ)with gorocanāगोरोचन सेप्रतिमाम् (pratimām)an imageप्रतिमाविनिर्माय (vinirmāya)having madeबनाकरसु-अलंकृताम् (su-alaṃkṛtām)well adornedसुसज्जितशय्याम् (śayyām)the bedशय्या परआरुह्य (āruhya)having mountedचढ़करप्रजपेत् (prajapet)he should repeatजपेमन्त्रम् (mantram)the mantraमन्त्रएक-मनाः (eka-manāḥ)with one mindएकाग्र मन सेततः (tataḥ)thenफिरसहस्र-एक-प्रमाणेन (sahasra-eka-pramāṇena)to the count of one thousandएक हजार की गिनती सेमासम् (māsam)monthमहीनाएकम् (ekam)oneएकजपेत् (japet)he should repeatजपेबुधः (budhaḥ)the wise manबुद्धिमानघृतेन (ghṛtena)with gheeघी सेमधुना (madhunā)with honeyशहद सेदीपम् (dīpam)a lampदीपदद्यात् (dadyāt)he should giveदे (ca)andऔरसु-समाहितः (su-samāhitaḥ)well composedएकाग्र होकरकामेश्वरीम् (kāmeśvarīm)Kāmeśvarīकामेश्वरी काशशाङ्क-आस्याम् (śaśāṅka-āsyām)moon-facedचन्द्र जैसे मुख वालीखेलत्-खञ्जन-लोचनाम् (khelat-khañjana-locanām)with eyes like playing wagtailsखेलते खंजन जैसी आँखों वालीसदा (sadā)alwaysसदालोल-गतिम् (lola-gatim)of swaying gaitचंचल चाल वालीकान्ताम् (kāntām)lovelyसुन्दरीकुसुम-अस्त्र-शिली-मुखीम् (kusuma-astra-śilī-mukhīm)the arrow of the flower-bowed godकामदेव के बाण जैसीएवम् (evam)thusऐसेध्यात्वा (dhyātvā)having meditatedध्यान करकेजपेत् (japet)he should repeatजपेमन्त्रम् (mantram)the mantraमन्त्रनिशीथे (niśīthe)at midnightआधी रात मेंयाति (yāti)comesआती हैसा (sā)sheवहतदा (tadā)thenतब

Verse 78

७८ दृष्ट्वा तु साधकश्रेष्ठमाज्ञां देहीति तं वदेत् । स्त्रीभावेन तदा तस्यै दद्यात्पाद्यादिकं ततः ॥७८॥

dṛṣṭvā tu sādhakaśreṣṭhamājñāṃ dehīti taṃ vadet | strībhāvena tadā tasyai dadyātpādyādikaṃ tataḥ ||

Citeउद्धृत करें

OccultGuide. Bṛhat Tantrasāra 11.78. https://occultguide.com/scripture/brihat-tantrasara/pariccheda-3-chapter-eleven-yogini-sadhana#v78. Sanskrit text in the public domain; translation CC BY-SA 4.0.

JSON ↗
· हिन्दी

"श्रेष्ठ साधक को देखकर वह उससे कहती है, 'आज्ञा दो।' तब वह स्त्री भाव से उसे पाद्य आदि दे।"

"Seeing the best sādhaka she says to him, 'Give me your command.' Then he should give her foot-water and the rest, treating her as a woman."

Word by wordपदार्थ

दृष्ट्वा (dṛṣṭvā)having seenदेखकरतु (tu)andऔरसाधक-श्रेष्ठम् (sādhaka-śreṣṭham)the best sādhakaश्रेष्ठ साधक कोआज्ञाम् (ājñām)commandआज्ञादेहि (dehi)giveदोइति (iti)thusऐसातम् (tam)to himउससेवदेत् (vadet)she saysकहती हैस्त्री-भावेन (strī-bhāvena)as a womanस्त्री भाव सेतदा (tadā)thenतबतस्यै (tasyai)to herउसेदद्यात् (dadyāt)he should giveदेपाद्य-आदिकम् (pādya-ādikam)foot-water and the restपाद्य आदिततः (tataḥ)thenफिर

Verse 79

७९ सुप्रसन्ना मुदा देवी साधकं तोषयेत्सदा । अन्नाद्यै रतिभोगेन पतिवत्पालयेत सदा ॥७९॥

suprasannā mudā devī sādhakaṃ toṣayetsadā | annādyai ratibhogena pativatpālayeta sadā ||

Citeउद्धृत करें

OccultGuide. Bṛhat Tantrasāra 11.79. https://occultguide.com/scripture/brihat-tantrasara/pariccheda-3-chapter-eleven-yogini-sadhana#v79. Sanskrit text in the public domain; translation CC BY-SA 4.0.

JSON ↗
· हिन्दी

"प्रसन्न होकर देवी आनन्द से साधक को सदा तुष्ट करती है; अन्न आदि और रति भोग से उसे सदा पति की तरह पालती है।"

"Well pleased, the goddess always satisfies the sādhaka with joy; with food and the rest and the enjoyment of love she always keeps him like a husband."

Word by wordपदार्थ

सु-प्रसन्ना (su-prasannā)well pleasedप्रसन्नमुदा (mudā)with joyआनन्द सेदेवी (devī)the goddessदेवीसाधकम् (sādhakam)the sādhakaसाधक कोतोषयेत् (toṣayet)satisfiesतुष्ट करती हैसदा (sadā)alwaysसदाअन्न-आद्यैः (anna-ādyaiḥ)with food and the restअन्न आदि सेरति-भोगेन (rati-bhogena)with the enjoyment of loveरति भोग सेपतिवत् (pativat)like a husbandपति की तरहपालयेत (pālayeta)she keepsपालती हैसदा (sadā)alwaysसदा

Verse 80

८० नीत्वा रात्रौ सुखैश्वर्यं दत्त्वा च विपुलं धनम् । वस्त्रालङ्कारद्रव्यादीन्प्रभाते याति निश्चितम् । एवं प्रतिदिनम् तस्य सिद्धिः स्यात्कामरूपतः ॥८०॥

nītvā rātrau sukhaiśvaryaṃ dattvā ca vipulaṃ dhanam | vastrālaṅkāradravyādīnprabhāte yāti niścitam | evaṃ pratidinam tasya siddhiḥ syātkāmarūpataḥ ||

Citeउद्धृत करें

OccultGuide. Bṛhat Tantrasāra 11.80. https://occultguide.com/scripture/brihat-tantrasara/pariccheda-3-chapter-eleven-yogini-sadhana#v80. Sanskrit text in the public domain; translation CC BY-SA 4.0.

JSON ↗
· हिन्दी

"रात सुख और ऐश्वर्य में बिताकर और बहुत धन — वस्त्र, आभूषण, द्रव्य आदि — देकर वह सुबह निश्चित चली जाती है। ऐसे प्रतिदिन उसे इच्छित रूप में सिद्धि होती है।"

"Having passed the night in happiness and lordship and given abundant wealth — clothes, ornaments, goods and the rest — she certainly goes at dawn. Thus every day he has success in the form he wishes."

Word by wordपदार्थ

नीत्वा (nītvā)having passedबिताकररात्रौ (rātrau)at nightरात मेंसुख-ऐश्वर्यम् (sukha-aiśvaryam)happiness and lordshipसुख और ऐश्वर्यदत्त्वा (dattvā)having givenदेकर (ca)andऔरविपुलम् (vipulam)abundantबहुतधनम् (dhanam)wealthधनवस्त्र-अलङ्कार-द्रव्य-आदीन् (vastra-alaṅkāra-dravya-ādīn)clothes, ornaments, goods and the restवस्त्र, आभूषण, द्रव्य आदिप्रभाते (prabhāte)at dawnसुबहयाति (yāti)she goesजाती हैनिश्चितम् (niścitam)certainlyनिश्चितएवम् (evam)thusऐसेप्रतिदिनम् (pratidinam)every dayप्रतिदिनतस्य (tasya)hisउसकीसिद्धिः (siddhiḥ)successसिद्धिस्यात् (syāt)isहोती हैकाम-रूपतः (kāma-rūpataḥ)in the form he wishesइच्छित रूप में

Verse 81

८१ रतिसुन्दरी : ततः पटे विनिर्माय पुत्तलीं ध्यानरूपतः सुवर्णवर्णां गौराङ्गीं सर्वालंकारभूषिताम् । नूपुराङ्गदहाराढ्यां रम्याञ्च पुष्करेक्षणाम् । एवं ध्यात्वा जपेन्मन्त्रं दत्त्वा च पाद्यमुत्तमम् । सचन्दनेन पुष्पेण जातीपुष्पेण साधकः । गुग्गुलु-धूपदीपौ च दद्यान्मूलेन साधकः । मन्त्रन्तु : तारं माया तथागच्छ रतिसुन्दरी पदं ततः । वह्निजायाष्टसहस्रं जपेन्मन्त्रं दिने-दिने ॥८१॥

ratisundarī : | tataḥ paṭe vinirmāya puttalīṃ dhyānarūpataḥ suvarṇavarṇāṃ gaurāṅgīṃ sarvālaṃkārabhūṣitām | nūpurāṅgadahārāḍhyāṃ ramyāñca puṣkarekṣaṇām | evaṃ dhyātvā japenmantraṃ dattvā ca pādyamuttamam | sacandanena puṣpeṇa jātīpuṣpeṇa sādhakaḥ | guggulu-dhūpadīpau ca dadyānmūlena sādhakaḥ | mantrantu : | tāraṃ māyā tathāgaccha ratisundarī padaṃ tataḥ | vahnijāyāṣṭasahasraṃ japenmantraṃ dine-dine ||

Citeउद्धृत करें

OccultGuide. Bṛhat Tantrasāra 11.81. https://occultguide.com/scripture/brihat-tantrasara/pariccheda-3-chapter-eleven-yogini-sadhana#v81. Sanskrit text in the public domain; translation CC BY-SA 4.0.

JSON ↗
· हिन्दी

रतिसुन्दरी। "फिर कपड़े पर ध्यान के रूप में पुतली बनाए — सोने के रंग की, गोरे अंगों वाली, सब आभूषणों से भूषित, नूपुर, बाजूबन्द और हार से भरी, रमणीय और कमल जैसी आँखों वाली। ऐसे ध्यान करके उत्तम पाद्य देकर मन्त्र जपे; साधक चन्दन, फूल और चमेली के फूल दे, और मूल मन्त्र से गुग्गुल की धूप और दीप दे।" मन्त्र: "तार, माया बीज, फिर 'आगच्छ', फिर 'रतिसुन्दरी' पद, फिर अग्नि की पत्नी। प्रतिदिन एक हजार आठ बार मन्त्र जपे।"

Ratisundarī. "Then he should make a doll on cloth in the form of the dhyāna — golden-coloured, fair-limbed, adorned with every ornament, rich in anklets, armlets and necklaces, charming and lotus-eyed. Having meditated thus he should repeat the mantra, having given excellent foot-water; the sādhaka should give sandal, flowers and jasmine flowers, and guggulu incense and a lamp with the root mantra." The mantra: "The tāra, the māyā bīja, then 'āgaccha', then the word 'ratisundarī', then the wife of fire. He should repeat the mantra a thousand and eight times day by day."

Word by wordपदार्थ

ततः (tataḥ)thenफिरपटे (paṭe)on clothकपड़े परविनिर्माय (vinirmāya)having madeबनाकरपुत्तलीम् (puttalīm)a dollपुतलीध्यान-रूपतः (dhyāna-rūpataḥ)in the form of the dhyānaध्यान के रूप मेंसुवर्ण-वर्णाम् (suvarṇa-varṇām)golden-colouredसोने के रंग कीगौर-अङ्गीम् (gaura-aṅgīm)fair-limbedगोरे अंगों वालीसर्व-अलंकार-भूषिताम् (sarva-alaṃkāra-bhūṣitām)adorned with every ornamentसब आभूषणों से भूषितनूपुर-अङ्गद-हार-आढ्याम् (nūpura-aṅgada-hāra-āḍhyām)rich in anklets, armlets and necklacesनूपुर, बाजूबन्द और हार से भरीरम्याम् (ramyām)charmingरमणीय (ca)andऔरपुष्कर-ईक्षणाम् (puṣkara-īkṣaṇām)lotus-eyedकमल जैसी आँखों वालीएवम् (evam)thusऐसेध्यात्वा (dhyātvā)having meditatedध्यान करकेजपेत् (japet)he should repeatजपेमन्त्रम् (mantram)the mantraमन्त्रदत्त्वा (dattvā)having givenदेकर (ca)andऔरपाद्यम् (pādyam)foot-waterपाद्यउत्तमम् (uttamam)excellentउत्तमस-चन्दनेन (sa-candanena)with sandalचन्दन सहितपुष्पेण (puṣpeṇa)with flowersफूल सेजाती-पुष्पेण (jātī-puṣpeṇa)with jasmine flowersचमेली के फूल सेसाधकः (sādhakaḥ)the sādhakaसाधकगुग्गुलु-धूप-दीपौ (guggulu-dhūpa-dīpau)guggulu incense and lampगुग्गुल की धूप और दीप (ca)andऔरदद्यात् (dadyāt)he should giveदेमूलेन (mūlena)with the root mantraमूल मन्त्र सेसाधकः (sādhakaḥ)the sādhakaसाधकतारम् (tāram)the tāra (oṃ)तार (ॐ)माया (māyā)the māyā bījaमाया बीजतथा (tathā)thenफिरआगच्छ (āgaccha)āgacchaआगच्छरतिसुन्दरी (ratisundarī)ratisundarīरतिसुन्दरीपदम् (padam)the wordपदततः (tataḥ)thenफिरवह्नि-जाया (vahni-jāyā)the wife of fire (svāhā)अग्नि की पत्नी (स्वाहा)अष्ट-सहस्रम् (aṣṭa-sahasram)a thousand and eightएक हजार आठजपेत् (japet)he should repeatजपेमन्त्रम् (mantram)the mantraमन्त्रदिने-दिने (dine-dine)day by dayप्रतिदिन

Verse 82

८२ मासान्ते दिवसं व्याप्य कुर्यात् पूजादिकं शुभम् । घृतदीपं तथा गन्धं पुष्पताम्बूलमेव च । तावन्मन्त्रं जपेद्विद्वान् यावदायाति सुन्दरी । ज्ञात्वा दृढं साधकेन्द्रं निशीथे याति निश्चितम् ॥८२॥

māsānte divasaṃ vyāpya kuryāt pūjādikaṃ śubham | ghṛtadīpaṃ tathā gandhaṃ puṣpatāmbūlameva ca | tāvanmantraṃ japedvidvān yāvadāyāti sundarī | jñātvā dṛḍhaṃ sādhakendraṃ niśīthe yāti niścitam ||

Citeउद्धृत करें

OccultGuide. Bṛhat Tantrasāra 11.82. https://occultguide.com/scripture/brihat-tantrasara/pariccheda-3-chapter-eleven-yogini-sadhana#v82. Sanskrit text in the public domain; translation CC BY-SA 4.0.

JSON ↗
· हिन्दी

"महीने के अन्त में दिन भर शुभ पूजा आदि करे — घी का दीप, गन्ध, फूल और पान। विद्वान तब तक मन्त्र जपे जब तक सुन्दरी न आए। श्रेष्ठ साधक को दृढ़ जानकर वह आधी रात में निश्चित आती है।"

"At the end of the month he should do the auspicious worship and the rest through the whole day — a ghee lamp, perfume, flowers and betel. The wise man should repeat the mantra until the beauty comes. Knowing the best of sādhakas to be firm, she certainly comes at midnight."

Word by wordपदार्थ

मास-अन्ते (māsa-ante)at the end of the monthमहीने के अन्त मेंदिवसम् (divasam)the dayदिनव्याप्य (vyāpya)throughव्यापकरकुर्यात् (kuryāt)he should doकरेपूजा-आदिकम् (pūjā-ādikam)worship and the restपूजा आदिशुभम् (śubham)auspiciousशुभघृत-दीपम् (ghṛta-dīpam)a ghee lampघी का दीपतथा (tathā)andतथागन्धम् (gandham)perfumeगन्धपुष्प-ताम्बूलम् (puṣpa-tāmbūlam)flowers and betelफूल और पानएव (eva)indeedही (ca)andऔरतावत् (tāvat)so longतब तकमन्त्रम् (mantram)the mantraमन्त्रजपेत् (japet)he should repeatजपेविद्वान् (vidvān)the wise manविद्वानयावत् (yāvat)untilजब तकआयाति (āyāti)comesआती हैसुन्दरी (sundarī)the beautyसुन्दरीज्ञात्वा (jñātvā)having knownजानकरदृढम् (dṛḍham)firmदृढ़साधक-इन्द्रम् (sādhaka-indram)the best of sādhakasश्रेष्ठ साधक कोनिशीथे (niśīthe)at midnightआधी रात मेंयाति (yāti)she comesआती हैनिश्चितम् (niścitam)certainlyनिश्चित

Verse 83

८३ ततस्तामर्चयेद्भक्त्या जातीकुसुममालया । सुसन्तुष्टा साधकेन्द्रं तोषयेद्रतिभोजनैः ॥८३॥

tatastāmarcayedbhaktyā jātīkusumamālayā | susantuṣṭā sādhakendraṃ toṣayedratibhojanaiḥ ||

Citeउद्धृत करें

OccultGuide. Bṛhat Tantrasāra 11.83. https://occultguide.com/scripture/brihat-tantrasara/pariccheda-3-chapter-eleven-yogini-sadhana#v83. Sanskrit text in the public domain; translation CC BY-SA 4.0.

JSON ↗
· हिन्दी

"फिर भक्ति से चमेली के फूलों की माला से उसकी पूजा करे। सन्तुष्ट होकर वह श्रेष्ठ साधक को रति और भोजन से तुष्ट करती है।"

"Then he should worship her with devotion with a garland of jasmine flowers. Well satisfied, she satisfies the best of sādhakas with love and food."

Word by wordपदार्थ

ततः (tataḥ)thenफिरताम् (tām)herउसकीअर्चयेत् (arcayet)he should worshipपूजा करेभक्त्या (bhaktyā)with devotionभक्ति सेजाती-कुसुम-मालया (jātī-kusuma-mālayā)with a garland of jasmine flowersचमेली के फूलों की माला सेसु-सन्तुष्टा (su-santuṣṭā)well satisfiedसन्तुष्टसाधक-इन्द्रम् (sādhaka-indram)the best of sādhakasश्रेष्ठ साधक कोतोषयेत् (toṣayet)she satisfiesतुष्ट करती हैरति-भोजनैः (rati-bhojanaiḥ)with love and foodरति और भोजन से

Verse 84

८४ भूत्वा भार्या च सा तस्मै ददाति वाञ्छितं वरम् । भूषादिकम् परित्यज्य प्रभाते याति सा ध्रुवम् । साधकाज्ञानुरूपेण प्रयाति सा दिने-दिने । निर्जने प्रान्तरे देवि सिद्धिः स्यान्नात्र संशयः । त्यक्त्वा भार्यां भजेत्ताञ्च अन्यथा नश्यति ध्रुवम् ॥८४॥

bhūtvā bhāryā ca sā tasmai dadāti vāñchitaṃ varam | bhūṣādikam parityajya prabhāte yāti sā dhruvam | sādhakājñānurūpeṇa prayāti sā dine-dine | nirjane prāntare devi siddhiḥ syānnātra saṃśayaḥ | tyaktvā bhāryāṃ bhajettāñca anyathā naśyati dhruvam ||

Citeउद्धृत करें

OccultGuide. Bṛhat Tantrasāra 11.84. https://occultguide.com/scripture/brihat-tantrasara/pariccheda-3-chapter-eleven-yogini-sadhana#v84. Sanskrit text in the public domain; translation CC BY-SA 4.0.

JSON ↗
· हिन्दी

"पत्नी होकर वह उसे इच्छित वर देती है। आभूषण आदि छोड़कर वह सुबह निश्चय चली जाती है; साधक की आज्ञा के अनुसार वह प्रतिदिन आती-जाती है। निर्जन जंगल में, हे देवि, सिद्धि होती है; इसमें सन्देह नहीं। पत्नी को छोड़कर उसे भजे; नहीं तो निश्चय नष्ट होता है।"

"Having become his wife she gives him the boon he desires. Leaving her ornaments and the rest she surely goes at dawn; day by day she goes according to the sādhaka's command. In a lonely wilderness, O goddess, success comes; there is no doubt of it. He should give up his wife and serve her; otherwise he surely perishes."

Word by wordपदार्थ

भूत्वा (bhūtvā)having becomeहोकरभार्या (bhāryā)wifeपत्नी (ca)andऔरसा (sā)sheवहतस्मै (tasmai)to himउसेददाति (dadāti)givesदेती हैवाञ्छितम् (vāñchitam)desiredइच्छितवरम् (varam)boonवरभूषा-आदिकम् (bhūṣā-ādikam)ornaments and the restआभूषण आदिपरित्यज्य (parityajya)having leftछोड़करप्रभाते (prabhāte)at dawnसुबहयाति (yāti)goesजाती हैसा (sā)sheवहध्रुवम् (dhruvam)surelyनिश्चयसाधक-आज्ञा-अनुरूपेण (sādhaka-ājñā-anurūpeṇa)according to the sādhaka's commandसाधक की आज्ञा के अनुसारप्रयाति (prayāti)she goesजाती हैसा (sā)sheवहदिने-दिने (dine-dine)day by dayप्रतिदिननिर्जने (nirjane)in a lonelyनिर्जनप्रान्तरे (prāntare)wildernessजंगल मेंदेवि (devi)O goddessहे देविसिद्धिः (siddhiḥ)successसिद्धिस्यात् (syāt)isहोती है (na)noनहींअत्र (atra)hereइसमेंसंशयः (saṃśayaḥ)doubtसन्देहत्यक्त्वा (tyaktvā)having given upछोड़करभार्याम् (bhāryām)his wifeपत्नी कोभजेत् (bhajet)he should serveभजेताम् (tām)herउसे (ca)andऔरअन्यथा (anyathā)otherwiseनहीं तोनश्यति (naśyati)he perishesनष्ट होता हैध्रुवम् (dhruvam)surelyनिश्चय

Verse 85

८५ पद्मिनी : ततोऽन्यत्साधनं वक्ष्ये स्वगृहे शिवसन्निधौ । वेदाद्यं भुवनेशीञ्चागच्छ पद्मिनि वल्लभा । पावकस्य महामन्त्रं पूर्ववत्सकलं ततः । मण्डलं चन्दनैः कृत्वा मूलमन्त्रं लिखेत्ततः । पद्मासनां श्यामवर्णां पीनोत्तुङ्गपयोधराम् । कोमलाङ्गीं स्मेरमुखीं रक्तोत्पलदलेक्षणाम् । एवं ध्यात्वा जपेन्मन्त्रं सहस्रञ्च दिने दिने । मासान्ते पूर्णिमां प्राप्य विधिवत्पूजयेत्सदा । आनिशीथं जपेन्मन्त्रं दृढाभ्यासेन साधकः । सर्वत्र कुशलं ज्ञात्वा याति सा साधकालयम् ॥८५॥

padminī : | tato'nyatsādhanaṃ vakṣye svagṛhe śivasannidhau | vedādyaṃ bhuvaneśīñcāgaccha padmini vallabhā | pāvakasya mahāmantraṃ pūrvavatsakalaṃ tataḥ | maṇḍalaṃ candanaiḥ kṛtvā mūlamantraṃ likhettataḥ | padmāsanāṃ śyāmavarṇāṃ pīnottuṅgapayodharām | komalāṅgīṃ smeramukhīṃ raktotpaladalekṣaṇām | evaṃ dhyātvā japenmantraṃ sahasrañca dine dine | māsānte pūrṇimāṃ prāpya vidhivatpūjayetsadā | āniśīthaṃ japenmantraṃ dṛḍhābhyāsena sādhakaḥ | sarvatra kuśalaṃ jñātvā yāti sā sādhakālayam ||

Citeउद्धृत करें

OccultGuide. Bṛhat Tantrasāra 11.85. https://occultguide.com/scripture/brihat-tantrasara/pariccheda-3-chapter-eleven-yogini-sadhana#v85. Sanskrit text in the public domain; translation CC BY-SA 4.0.

JSON ↗
· हिन्दी

पद्मिनी। "फिर दूसरा साधन कहूँगा, अपने घर में शिव के पास। वेद का आदि, भुवनेशी बीज, फिर 'आगच्छ पद्मिनि' और अग्नि की प्रिया — यह महामन्त्र है। फिर पहले की तरह सब: चन्दन से मण्डल बनाकर उस पर मूल मन्त्र लिखे। कमल पर बैठी, श्याम रंग की, पुष्ट ऊँचे स्तनों वाली, कोमल अंगों वाली, मुस्कराते मुख वाली, लाल कमल की पंखुड़ी जैसी आँखों वाली — ऐसे ध्यान करके प्रतिदिन एक हजार मन्त्र जपे। महीने के अन्त में पूर्णिमा आने पर सदा विधि से पूजा करे; साधक दृढ़ अभ्यास से आधी रात तक मन्त्र जपे। उसे सब प्रकार से कुशल जानकर वह साधक के घर आती है।"

Padminī. "Then I shall tell another sādhana, in one's own house in the presence of Śiva. The beginning of the Veda, the Bhuvaneśī bīja, then 'āgaccha padmini' and the beloved of fire — this is the great mantra. Then everything as before: having made a maṇḍala with sandal he should write the root mantra on it. Seated on a lotus, dark-coloured, with full high breasts, soft-limbed, smiling-faced, with eyes like red lotus petals — having meditated thus he should repeat the mantra a thousand times day by day. At the end of the month, on reaching the full moon, he should always worship according to rule; the sādhaka should repeat the mantra until midnight with firm practice. Knowing him fit in every way, she comes to the sādhaka's house."

Word by wordपदार्थ

ततः (tataḥ)thenफिरअन्यत् (anyat)anotherदूसरासाधनम् (sādhanam)sādhanaसाधनवक्ष्ये (vakṣye)I shall tellकहूँगास्व-गृहे (sva-gṛhe)in one's own houseअपने घर मेंशिव-सन्निधौ (śiva-sannidhau)in the presence of Śivaशिव के पासवेद-आद्यम् (veda-ādyam)the beginning of the Veda (oṃ)वेद का आदि (ॐ)भुवनेशीम् (bhuvaneśīm)the Bhuvaneśī bījaभुवनेशी बीज (ca)andऔरआगच्छ (āgaccha)āgacchaआगच्छपद्मिनि (padmini)O Padminīपद्मिनिवल्लभा (vallabhā)the belovedप्रियापावकस्य (pāvakasya)of fireअग्नि कीमहा-मन्त्रम् (mahā-mantram)the great mantraमहामन्त्रपूर्ववत् (pūrvavat)as beforeपहले की तरहसकलम् (sakalam)everythingसबततः (tataḥ)thenफिरमण्डलम् (maṇḍalam)a maṇḍalaमण्डलचन्दनैः (candanaiḥ)with sandalचन्दन सेकृत्वा (kṛtvā)having madeबनाकरमूल-मन्त्रम् (mūla-mantram)the root mantraमूल मन्त्रलिखेत् (likhet)he should writeलिखेततः (tataḥ)thenफिरपद्म-आसनाम् (padma-āsanām)seated on a lotusकमल पर बैठीश्याम-वर्णाम् (śyāma-varṇām)dark-colouredश्याम रंग कीपीन-उत्तुङ्ग-पयोधराम् (pīna-uttuṅga-payodharām)with full high breastsपुष्ट ऊँचे स्तनों वालीकोमल-अङ्गीम् (komala-aṅgīm)soft-limbedकोमल अंगों वालीस्मेर-मुखीम् (smera-mukhīm)smiling-facedमुस्कराते मुख वालीरक्त-उत्पल-दल-ईक्षणाम् (rakta-utpala-dala-īkṣaṇām)with eyes like red lotus petalsलाल कमल की पंखुड़ी जैसी आँखों वालीएवम् (evam)thusऐसेध्यात्वा (dhyātvā)having meditatedध्यान करकेजपेत् (japet)he should repeatजपेमन्त्रम् (mantram)the mantraमन्त्रसहस्रम् (sahasram)a thousandएक हजार (ca)andऔरदिने (dine)dayदिनदिने (dine)by dayप्रतिदिनमास-अन्ते (māsa-ante)at the end of the monthमहीने के अन्त मेंपूर्णिमाम् (pūrṇimām)the full moonपूर्णिमाप्राप्य (prāpya)having reachedपाकरविधिवत् (vidhivat)according to ruleविधि सेपूजयेत् (pūjayet)he should worshipपूजा करेसदा (sadā)alwaysसदाआ-निशीथम् (ā-niśītham)until midnightआधी रात तकजपेत् (japet)he should repeatजपेमन्त्रम् (mantram)the mantraमन्त्रदृढ-अभ्यासेन (dṛḍha-abhyāsena)with firm practiceदृढ़ अभ्यास सेसाधकः (sādhakaḥ)the sādhakaसाधकसर्वत्र (sarvatra)in every wayसब प्रकार सेकुशलम् (kuśalam)fitकुशलज्ञात्वा (jñātvā)having knownजानकरयाति (yāti)she comesआती हैसा (sā)sheवहसाधक-आलयम् (sādhaka-ālayam)to the sādhaka's houseसाधक के घर

Verse 86

८६ भूत्वा भार्या साधं हि साधयेद्विविधैरपि । भोज्यैर्दिव्यैर्भूषणाद्यैः पद्मिनी सा दिने दिने । पतिवत्पालितं लोके नित्यं स्वर्गे च सर्वदा । त्यक्त्वा भार्यां भजेत्ताञ्च साधकेन्द्रः सदा प्रिये ॥८६॥

bhūtvā bhāryā sādhaṃ hi sādhayedvividhairapi | bhojyairdivyairbhūṣaṇādyaiḥ padminī sā dine dine | pativatpālitaṃ loke nityaṃ svarge ca sarvadā | tyaktvā bhāryāṃ bhajettāñca sādhakendraḥ sadā priye ||

Citeउद्धृत करें

OccultGuide. Bṛhat Tantrasāra 11.86. https://occultguide.com/scripture/brihat-tantrasara/pariccheda-3-chapter-eleven-yogini-sadhana#v86. Sanskrit text in the public domain; translation CC BY-SA 4.0.

JSON ↗
· हिन्दी

"पत्नी होकर पद्मिनी प्रतिदिन अनेक प्रकार से — दिव्य भोजनों, आभूषण आदि से — साधक की सेवा करती है। वह लोक में नित्य और स्वर्ग में सर्वदा पति की तरह पाला जाता है। श्रेष्ठ साधक पत्नी को छोड़कर सदा उसे भजे, हे प्रिये।"

"Having become his wife, Padminī serves the sādhaka day by day with many things — divine foods, ornaments and the rest. He is kept like a husband, always in this world and at all times in heaven. The best of sādhakas should give up his wife and always serve her, O beloved."

Word by wordपदार्थ

भूत्वा (bhūtvā)having becomeहोकरभार्या (bhāryā)wifeपत्नीसाधम् (sādham)the sādhakaसाधक कोहि (hi)indeedहीसाधयेत् (sādhayet)she servesसिद्ध करती हैविविधैः (vividhaiḥ)with many thingsअनेक प्रकार सेअपि (api)alsoभीभोज्यैः (bhojyaiḥ)with foodsभोजनों सेदिव्यैः (divyaiḥ)divineदिव्यभूषण-आद्यैः (bhūṣaṇa-ādyaiḥ)with ornaments and the restआभूषण आदि सेपद्मिनी (padminī)Padminīपद्मिनीसा (sā)sheवहदिने (dine)dayदिनदिने (dine)by dayप्रतिदिनपतिवत् (pativat)like a husbandपति की तरहपालितम् (pālitam)he is keptपाला जाता हैलोके (loke)in the worldलोक मेंनित्यम् (nityam)alwaysनित्यस्वर्गे (svarge)in heavenस्वर्ग में (ca)andऔरसर्वदा (sarvadā)at all timesसर्वदात्यक्त्वा (tyaktvā)having given upछोड़करभार्याम् (bhāryām)his wifeपत्नी कोभजेत् (bhajet)he should serveभजेताम् (tām)herउसे (ca)andऔरसाधक-इन्द्रः (sādhaka-indraḥ)the best of sādhakasश्रेष्ठ साधकसदा (sadā)alwaysसदाप्रिये (priye)O belovedहे प्रिये

Verse 87

८७ नटिनी : ततो वक्ष्ये महाविद्यां विश्वामित्रेण धीमता । ज्ञात्वा यां साधिता विद्या बला चातिबला प्रिये ॥८७॥

naṭinī : | tato vakṣye mahāvidyāṃ viśvāmitreṇa dhīmatā | jñātvā yāṃ sādhitā vidyā balā cātibalā priye ||

Citeउद्धृत करें

OccultGuide. Bṛhat Tantrasāra 11.87. https://occultguide.com/scripture/brihat-tantrasara/pariccheda-3-chapter-eleven-yogini-sadhana#v87. Sanskrit text in the public domain; translation CC BY-SA 4.0.

JSON ↗
· हिन्दी

नटिनी। "फिर वह महाविद्या कहूँगा जिसे बुद्धिमान विश्वामित्र ने जानकर सिद्ध किया — बला और अतिबला विद्या, हे प्रिये।"

Naṭinī. "Then I shall tell the great vidyā which the wise Viśvāmitra knew and accomplished — the vidyā mighty and more than mighty, O beloved."

Word by wordपदार्थ

ततः (tataḥ)thenफिरवक्ष्ये (vakṣye)I shall tellकहूँगामहा-विद्याम् (mahā-vidyām)the great vidyāमहाविद्याविश्वामित्रेण (viśvāmitreṇa)by Viśvāmitraविश्वामित्र द्वाराधीमता (dhīmatā)the wiseबुद्धिमानज्ञात्वा (jñātvā)having knownजानकरयाम् (yām)whichजिसेसाधिता (sādhitā)accomplishedसिद्ध की गईविद्या (vidyā)vidyāविद्याबला (balā)mightyबला (ca)andऔरअति-बला (ati-balā)more than mightyअतिबलाप्रिये (priye)O belovedहे प्रिये

Verse 88

८८ मन्त्रस्तु : प्रणवान्ते महामाया नटिनि पावकप्रिया । महाविद्येति कथितां गोपनीया प्रयत्नतः ॥८८॥

mantrastu : | praṇavānte mahāmāyā naṭini pāvakapriyā | mahāvidyeti kathitāṃ gopanīyā prayatnataḥ ||

Citeउद्धृत करें

OccultGuide. Bṛhat Tantrasāra 11.88. https://occultguide.com/scripture/brihat-tantrasara/pariccheda-3-chapter-eleven-yogini-sadhana#v88. Sanskrit text in the public domain; translation CC BY-SA 4.0.

JSON ↗
· हिन्दी

मन्त्र: "प्रणव के बाद महामाया बीज, फिर 'नटिनि' और अग्नि की प्रिया। महाविद्या कही गई यह यत्न से गुप्त रखनी चाहिए।"

The mantra: "After the praṇava the Mahāmāyā bīja, then 'naṭini' and the beloved of fire. Told as the great vidyā, it is to be kept secret with care."

Word by wordपदार्थ

प्रणव-अन्ते (praṇava-ante)after the praṇavaप्रणव के बादमहा-माया (mahā-māyā)the Mahāmāyā bījaमहामाया बीजनटिनि (naṭini)naṭiniनटिनिपावक-प्रिया (pāvaka-priyā)the beloved of fire (svāhā)अग्नि की प्रिया (स्वाहा)महा-विद्या (mahā-vidyā)the great vidyāमहाविद्याइति (iti)thusऐसाकथिताम् (kathitām)toldकही गईगोपनीया (gopanīyā)to be kept secretगुप्त रखने योग्यप्रयत्नतः (prayatnataḥ)with careयत्न से

Verse 89

८९ अशोकस्य तटं गत्वा स्नानं पूर्ववदाचरेत् । मूलमन्त्रेण सकलं कुर्याच्च सुसमाहितः ॥८९॥

aśokasya taṭaṃ gatvā snānaṃ pūrvavadācaret | mūlamantreṇa sakalaṃ kuryācca susamāhitaḥ ||

Citeउद्धृत करें

OccultGuide. Bṛhat Tantrasāra 11.89. https://occultguide.com/scripture/brihat-tantrasara/pariccheda-3-chapter-eleven-yogini-sadhana#v89. Sanskrit text in the public domain; translation CC BY-SA 4.0.

JSON ↗
· हिन्दी

"अशोक के नीचे जाकर पहले की तरह स्नान करे, और एकाग्र होकर मूल मन्त्र से सब करे।"

"Going to the foot of an aśoka tree he should bathe as before, and, well composed, do everything with the root mantra."

Word by wordपदार्थ

अशोकस्य (aśokasya)of an aśoka treeअशोक केतटम् (taṭam)the footनीचेगत्वा (gatvā)having goneजाकरस्नानम् (snānam)bathingस्नानपूर्ववत् (pūrvavat)as beforeपहले की तरहआचरेत् (ācaret)he should performकरेमूल-मन्त्रेण (mūla-mantreṇa)with the root mantraमूल मन्त्र सेसकलम् (sakalam)everythingसबकुर्यात् (kuryāt)he should doकरे (ca)andऔरसु-समाहितः (su-samāhitaḥ)well composedएकाग्र होकर

Verse 90

९० त्रैलोक्यमोहिनीं गौरीं विचित्राम्बरधारिणीम् । विचित्रालंकृतां रम्यां नर्तकीवेशधारिणीम् । एवं ध्यात्वा जपेन्मन्त्रं सहस्रञ्च दिने दिने ॥९०॥

trailokyamohinīṃ gaurīṃ vicitrāmbaradhāriṇīm | vicitrālaṃkṛtāṃ ramyāṃ nartakīveśadhāriṇīm | evaṃ dhyātvā japenmantraṃ sahasrañca dine dine ||

Citeउद्धृत करें

OccultGuide. Bṛhat Tantrasāra 11.90. https://occultguide.com/scripture/brihat-tantrasara/pariccheda-3-chapter-eleven-yogini-sadhana#v90. Sanskrit text in the public domain; translation CC BY-SA 4.0.

JSON ↗
· हिन्दी

"तीनों लोकों को मोहने वाली, गोरी, रंग-बिरंगे वस्त्र पहने, विचित्र आभूषणों से सजी, रमणीय, नर्तकी के वेश में — ऐसे ध्यान करके प्रतिदिन एक हजार मन्त्र जपे।"

"She who bewitches the three worlds, fair, wearing bright clothes, wonderfully adorned, charming, dressed as a dancer — having meditated thus he should repeat the mantra a thousand times day by day."

Word by wordपदार्थ

त्रैलोक्य-मोहिनीम् (trailokya-mohinīm)who bewitches the three worldsतीनों लोकों को मोहने वालीगौरीम् (gaurīm)fairगोरीविचित्र-अम्बर-धारिणीम् (vicitra-ambara-dhāriṇīm)wearing bright clothesरंग-बिरंगे वस्त्र पहनेविचित्र-अलंकृताम् (vicitra-alaṃkṛtām)wonderfully adornedविचित्र आभूषणों से सजीरम्याम् (ramyām)charmingरमणीयनर्तकी-वेश-धारिणीम् (nartakī-veśa-dhāriṇīm)dressed as a dancerनर्तकी के वेश मेंएवम् (evam)thusऐसेध्यात्वा (dhyātvā)having meditatedध्यान करकेजपेत् (japet)he should repeatजपेमन्त्रम् (mantram)the mantraमन्त्रसहस्रम् (sahasram)a thousandएक हजार (ca)andऔरदिने (dine)dayदिनदिने (dine)by dayप्रतिदिन

Verse 91

९१ मांसोपहारैः सम्पूज्य धूपदीपौ निवेदयेत् । गन्धचन्दनताम्बूलं दद्यात्तस्यै सदा बुधः ॥९१॥

māṃsopahāraiḥ sampūjya dhūpadīpau nivedayet | gandhacandanatāmbūlaṃ dadyāttasyai sadā budhaḥ ||

Citeउद्धृत करें

OccultGuide. Bṛhat Tantrasāra 11.91. https://occultguide.com/scripture/brihat-tantrasara/pariccheda-3-chapter-eleven-yogini-sadhana#v91. Sanskrit text in the public domain; translation CC BY-SA 4.0.

JSON ↗
· हिन्दी

"मांस के उपहारों से पूजा करके धूप और दीप निवेदन करे; बुद्धिमान उसे सदा गन्ध, चन्दन और पान दे।"

"Having worshipped with offerings of meat he should offer incense and lamp; the wise man should always give her perfume, sandal and betel."

Word by wordपदार्थ

मांस-उपहारैः (māṃsa-upahāraiḥ)with offerings of meatमांस के उपहारों सेसम्पूज्य (sampūjya)having worshippedपूजा करकेधूप-दीपौ (dhūpa-dīpau)incense and lampधूप और दीपनिवेदयेत् (nivedayet)he should offerनिवेदन करेगन्ध-चन्दन-ताम्बूलम् (gandha-candana-tāmbūlam)perfume, sandal and betelगन्ध, चन्दन और पानदद्यात् (dadyāt)he should giveदेतस्यै (tasyai)to herउसेसदा (sadā)alwaysसदाबुधः (budhaḥ)the wise manबुद्धिमान

Verse 92

९२ मासमेकन्तु तां भक्त्या पूजयेत्साधकोत्तमः । मासान्ते दिवसं प्राप्य कुर्याच्च पूजनं महत् । अर्धरात्रौ भयं दत्त्वा किञ्चित् साधकसत्तमे । सुदृढं साधकं मत्वा याति सा साधकालयम् ॥९२॥

māsamekantu tāṃ bhaktyā pūjayetsādhakottamaḥ | māsānte divasaṃ prāpya kuryācca pūjanaṃ mahat | ardharātrau bhayaṃ dattvā kiñcit sādhakasattame | sudṛḍhaṃ sādhakaṃ matvā yāti sā sādhakālayam ||

Citeउद्धृत करें

OccultGuide. Bṛhat Tantrasāra 11.92. https://occultguide.com/scripture/brihat-tantrasara/pariccheda-3-chapter-eleven-yogini-sadhana#v92. Sanskrit text in the public domain; translation CC BY-SA 4.0.

JSON ↗
· हिन्दी

"एक महीने तक उत्तम साधक भक्ति से उसकी पूजा करे। महीने के अन्त का दिन आने पर बड़ा पूजन करे। आधी रात में श्रेष्ठ साधक को थोड़ा भय देकर और उसे बहुत दृढ़ जानकर वह साधक के घर आती है।"

"For one month the best sādhaka should worship her with devotion. On reaching the day at the end of the month he should do a great worship. At midnight, having given the best sādhaka a little fright and judged him very firm, she comes to the sādhaka's house."

Word by wordपदार्थ

मासम् (māsam)monthमहीनाएकम् (ekam)oneएकतु (tu)andतोताम् (tām)herउसकीभक्त्या (bhaktyā)with devotionभक्ति सेपूजयेत् (pūjayet)should worshipपूजा करेसाधक-उत्तमः (sādhaka-uttamaḥ)the best sādhakaउत्तम साधकमास-अन्ते (māsa-ante)at the end of the monthमहीने के अन्त मेंदिवसम् (divasam)the dayदिनप्राप्य (prāpya)having reachedपाकरकुर्यात् (kuryāt)he should doकरे (ca)andऔरपूजनम् (pūjanam)worshipपूजनमहत् (mahat)greatबड़ाअर्ध-रात्रौ (ardha-rātrau)at midnightआधी रात मेंभयम् (bhayam)fearभयदत्त्वा (dattvā)having givenदेकरकिञ्चित् (kiñcit)a littleथोड़ासाधक-सत्तमे (sādhaka-sattame)to the best sādhakaश्रेष्ठ साधक कोसु-दृढम् (su-dṛḍham)very firmबहुत दृढ़साधकम् (sādhakam)the sādhakaसाधक कोमत्वा (matvā)having judgedजानकरयाति (yāti)she comesआती हैसा (sā)sheवहसाधक-आलयम् (sādhaka-ālayam)to the sādhaka's houseसाधक के घर

Verse 93

९३ विद्याभिः सकलाभिश्च किञ्चित्स्मेरमुखी ततः । वरं वरय शीघ्रं त्वं यत्ते मनसि वर्तते । तच्छ्रुत्वा साधकश्रेष्ठो भावयेन्मनसा धिया । मातरं भगिनीं वापि भार्यां वा प्रीतिभावतः । कृत्वा सन्तोषयेद्भक्त्या नटिनी तत्तत्करोत्यलम् ॥९३॥

vidyābhiḥ sakalābhiśca kiñcitsmeramukhī tataḥ | varaṃ varaya śīghraṃ tvaṃ yatte manasi vartate | tacchrutvā sādhakaśreṣṭho bhāvayenmanasā dhiyā | mātaraṃ bhaginīṃ vāpi bhāryāṃ vā prītibhāvataḥ | kṛtvā santoṣayedbhaktyā naṭinī tattatkarotyalam ||

Citeउद्धृत करें

OccultGuide. Bṛhat Tantrasāra 11.93. https://occultguide.com/scripture/brihat-tantrasara/pariccheda-3-chapter-eleven-yogini-sadhana#v93. Sanskrit text in the public domain; translation CC BY-SA 4.0.

JSON ↗
· हिन्दी

"फिर सब विद्याओं के साथ, थोड़ा मुस्कराकर: 'जो तुम्हारे मन में है, वह वर जल्दी माँगो।' यह सुनकर श्रेष्ठ साधक मन और बुद्धि से विचार करे, और प्रेम भाव से उसे माता, बहन या पत्नी बनाकर भक्ति से सन्तुष्ट करे; नटिनी वह-वह पूरी तरह करती है।"

"Then, with all the vidyās, slightly smiling: 'Quickly choose the boon that is in your mind.' Hearing that, the best sādhaka should consider with mind and intellect, and with a feeling of love make her his mother, or his sister, or his wife, and please her with devotion; Naṭinī fully does each of these."

Word by wordपदार्थ

विद्याभिः (vidyābhiḥ)with the vidyāsविद्याओं के साथसकलाभिः (sakalābhiḥ)allसब (ca)andऔरकिञ्चित् (kiñcit)slightlyथोड़ास्मेर-मुखी (smera-mukhī)smiling-facedमुस्करातीततः (tataḥ)thenफिरवरम् (varam)a boonवरवरय (varaya)chooseमाँगोशीघ्रम् (śīghram)quicklyजल्दीत्वम् (tvam)youतुमयत् (yat)whatजोते (te)yourतुम्हारेमनसि (manasi)in the mindमन मेंवर्तते (vartate)isहैतत् (tat)thatवहश्रुत्वा (śrutvā)having heardसुनकरसाधक-श्रेष्ठः (sādhaka-śreṣṭhaḥ)the best sādhakaश्रेष्ठ साधकभावयेत् (bhāvayet)should considerविचार करेमनसा (manasā)with the mindमन सेधिया (dhiyā)with the intellectबुद्धि सेमातरम् (mātaram)as motherमाताभगिनीम् (bhaginīm)as sisterबहनवा (vā)orयाअपि (api)alsoभीभार्याम् (bhāryām)as wifeपत्नीवा (vā)orयाप्रीति-भावतः (prīti-bhāvataḥ)with a feeling of loveप्रेम भाव सेकृत्वा (kṛtvā)having madeबनाकरसन्तोषयेत् (santoṣayet)he should pleaseसन्तुष्ट करेभक्त्या (bhaktyā)with devotionभक्ति सेनटिनी (naṭinī)Naṭinīनटिनीतत् (tat)thatवहतत् (tat)thatवहकरोति (karoti)doesकरती हैअलम् (alam)fullyपूरी तरह

Verse 94

९४ माता स्याद्यदि सा देवी पुत्रवत्पालितं मुदा । स्वर्णशतं सिद्धिद्रव्यं ददाति सा दिने दिने ॥९४॥

mātā syādyadi sā devī putravatpālitaṃ mudā | svarṇaśataṃ siddhidravyaṃ dadāti sā dine dine ||

Citeउद्धृत करें

OccultGuide. Bṛhat Tantrasāra 11.94. https://occultguide.com/scripture/brihat-tantrasara/pariccheda-3-chapter-eleven-yogini-sadhana#v94. Sanskrit text in the public domain; translation CC BY-SA 4.0.

JSON ↗
· हिन्दी

"यदि वह देवी माता हो तो वह आनन्द से पुत्र की तरह पाला जाता है; वह प्रतिदिन सौ स्वर्ण मुद्राएँ और सिद्धि के द्रव्य देती है।"

"If that goddess is mother, he is kept with joy like a son; day by day she gives a hundred gold pieces and the substances of siddhi."

Word by wordपदार्थ

माता (mātā)motherमातास्यात् (syāt)isहोयदि (yadi)ifयदिसा (sā)thatवहदेवी (devī)goddessदेवीपुत्रवत् (putravat)like a sonपुत्र की तरहपालितम् (pālitam)he is keptपाला जाता हैमुदा (mudā)with joyआनन्द सेस्वर्ण-शतम् (svarṇa-śatam)a hundred gold piecesसौ स्वर्ण मुद्राएँसिद्धि-द्रव्यम् (siddhi-dravyam)the substances of siddhiसिद्धि के द्रव्यददाति (dadāti)givesदेती हैसा (sā)sheवहदिने (dine)dayदिनदिने (dine)by dayप्रतिदिन

Verse 95

९५ भगिनी यदि सा कन्यां देवस्य नागकन्यकाम् । राजकन्यां समानीय ददाति सा दिने दिने । अतीतानागतां वार्तां सर्वां जानाति साधकः ॥९५॥

bhaginī yadi sā kanyāṃ devasya nāgakanyakām | rājakanyāṃ samānīya dadāti sā dine dine | atītānāgatāṃ vārtāṃ sarvāṃ jānāti sādhakaḥ ||

Citeउद्धृत करें

OccultGuide. Bṛhat Tantrasāra 11.95. https://occultguide.com/scripture/brihat-tantrasara/pariccheda-3-chapter-eleven-yogini-sadhana#v95. Sanskrit text in the public domain; translation CC BY-SA 4.0.

JSON ↗
· हिन्दी

"यदि वह बहन हो तो प्रतिदिन देवता की कन्या, नाग कन्या या राजकन्या लाकर देती है; और साधक बीती और आने वाली सब बातें जान लेता है।"

"If she is sister, day by day she brings and gives a god's maiden, a nāga maiden or a princess; and the sādhaka knows all news of the past and the future."

Word by wordपदार्थ

भगिनी (bhaginī)sisterबहनयदि (yadi)ifयदिसा (sā)sheवहकन्याम् (kanyām)a maidenकन्यादेवस्य (devasya)of a godदेवता कीनाग-कन्यकाम् (nāga-kanyakām)a nāga maidenनाग कन्याराज-कन्याम् (rāja-kanyām)a princessराजकन्यासमानीय (samānīya)having broughtलाकरददाति (dadāti)givesदेती हैसा (sā)sheवहदिने (dine)dayदिनदिने (dine)by dayप्रतिदिनअतीत-अनागताम् (atīta-anāgatām)past and futureबीती और आने वालीवार्ताम् (vārtām)newsबातसर्वाम् (sarvām)allसबजानाति (jānāti)knowsजानता हैसाधकः (sādhakaḥ)the sādhakaसाधक

Verse 96

९६ अन्नाद्यैरुपचारैस्तु ददाति कामभोजनम् । स्वर्णशतं सदा तस्मै ददाति सा ध्रुवं प्रिये । यद्यद्वाञ्छति तत्सर्वं ददाति नात्र संशयः ॥९६॥

annādyairupacāraistu dadāti kāmabhojanam | svarṇaśataṃ sadā tasmai dadāti sā dhruvaṃ priye | yadyadvāñchati tatsarvaṃ dadāti nātra saṃśayaḥ ||

Citeउद्धृत करें

OccultGuide. Bṛhat Tantrasāra 11.96. https://occultguide.com/scripture/brihat-tantrasara/pariccheda-3-chapter-eleven-yogini-sadhana#v96. Sanskrit text in the public domain; translation CC BY-SA 4.0.

JSON ↗
· हिन्दी

"और अन्न आदि उपचारों से वह इच्छित भोजन देती है; वह उसे सदा सौ स्वर्ण मुद्राएँ निश्चय देती है, हे प्रिये। जो-जो वह चाहता है, वह सब देती है; इसमें सन्देह नहीं।"

"And with food and the other services she gives food as desired; she surely gives him a hundred gold pieces always, O beloved. Whatever he wishes, all that she gives; there is no doubt of it."

Word by wordपदार्थ

अन्न-आद्यैः (anna-ādyaiḥ)with food and the restअन्न आदिउपचारैः (upacāraiḥ)with servicesउपचारों सेतु (tu)andतोददाति (dadāti)she givesदेती हैकाम-भोजनम् (kāma-bhojanam)food as desiredइच्छित भोजनस्वर्ण-शतम् (svarṇa-śatam)a hundred gold piecesसौ स्वर्ण मुद्राएँसदा (sadā)alwaysसदातस्मै (tasmai)to himउसेददाति (dadāti)givesदेती हैसा (sā)sheवहध्रुवम् (dhruvam)surelyनिश्चयप्रिये (priye)O belovedहे प्रियेयत् (yat)whateverजोयत् (yat)whateverजोवाञ्छति (vāñchati)he wishesचाहता हैतत् (tat)thatवहसर्वम् (sarvam)allसबददाति (dadāti)she givesदेती है (na)noनहींअत्र (atra)hereइसमेंसंशयः (saṃśayaḥ)doubtसन्देह

Verse 97

९७ अथ मधुमती : महाविद्यां प्रवक्ष्यामि सावधानावधारय । कुंकुमेन समालिख्य भूर्जपत्रे स्त्रियं मुदा । ततोऽष्टदलमालिख्य कुर्यान्न्यासादिकं प्रिये । जीवन्यासादिकं कृत्वा ध्यायेत्तत्र प्रसन्नधीः ॥९७॥

atha madhumatī : | mahāvidyāṃ pravakṣyāmi sāvadhānāvadhāraya | kuṃkumena samālikhya bhūrjapatre striyaṃ mudā | tato'ṣṭadalamālikhya kuryānnyāsādikaṃ priye | jīvanyāsādikaṃ kṛtvā dhyāyettatra prasannadhīḥ ||

Citeउद्धृत करें

OccultGuide. Bṛhat Tantrasāra 11.97. https://occultguide.com/scripture/brihat-tantrasara/pariccheda-3-chapter-eleven-yogini-sadhana#v97. Sanskrit text in the public domain; translation CC BY-SA 4.0.

JSON ↗
· हिन्दी

अब मधुमती। "महाविद्या कहूँगा; सावधान होकर समझो। भोजपत्र पर केसर से आनन्द से स्त्री लिखकर, फिर अष्टदल लिखकर न्यास आदि करे, हे प्रिये। जीवन्यास आदि करके वहाँ प्रसन्न मन से ध्यान करे।"

Now Madhumatī. "I shall declare the great vidyā; attentive, take it in. Having drawn a woman with saffron on birch bark with joy, and then drawn an eight-petalled lotus, he should do the nyāsa and the rest, O beloved. Having done the life-nyāsa and the rest he should meditate there with a serene mind."

Word by wordपदार्थ

महा-विद्याम् (mahā-vidyām)the great vidyāमहाविद्याप्रवक्ष्यामि (pravakṣyāmi)I shall declareकहूँगासावधाना (sāvadhānā)attentiveसावधानअवधारय (avadhāraya)take it inसमझोकुंकुमेन (kuṃkumena)with saffronकेसर सेसमालिख्य (samālikhya)having drawnलिखकरभूर्ज-पत्रे (bhūrja-patre)on birch barkभोजपत्र परस्त्रियम् (striyam)a womanस्त्रीमुदा (mudā)with joyआनन्द सेततः (tataḥ)thenफिरअष्ट-दलम् (aṣṭa-dalam)an eight-petalled lotusअष्टदलआलिख्य (ālikhya)having drawnलिखकरकुर्यात् (kuryāt)he should doकरेन्यास-आदिकम् (nyāsa-ādikam)the nyāsa and the restन्यास आदिप्रिये (priye)O belovedहे प्रियेजीव-न्यास-आदिकम् (jīva-nyāsa-ādikam)the life-nyāsa and the restजीवन्यास आदिकृत्वा (kṛtvā)having doneकरकेध्यायेत् (dhyāyet)he should meditateध्यान करेतत्र (tatra)thereवहाँप्रसन्न-धीः (prasanna-dhīḥ)with a serene mindप्रसन्न मन से

Verse 98

९८ शुद्धस्फटिकसङ्काशां नानालङ्कारभूषिताम् । मञ्जीरहारकेयूररत्नकुण्डलमण्डिताम् । एवं ध्यात्वा जपेन्मन्त्रं सहस्रन्तु दिने दिने ॥९८॥

śuddhasphaṭikasaṅkāśāṃ nānālaṅkārabhūṣitām | mañjīrahārakeyūraratnakuṇḍalamaṇḍitām | evaṃ dhyātvā japenmantraṃ sahasrantu dine dine ||

Citeउद्धृत करें

OccultGuide. Bṛhat Tantrasāra 11.98. https://occultguide.com/scripture/brihat-tantrasara/pariccheda-3-chapter-eleven-yogini-sadhana#v98. Sanskrit text in the public domain; translation CC BY-SA 4.0.

JSON ↗
· हिन्दी

"शुद्ध स्फटिक जैसी, अनेक आभूषणों से भूषित, मंजीर, हार, केयूर और रत्न कुण्डलों से सजी — ऐसे ध्यान करके प्रतिदिन एक हजार मन्त्र जपे।"

"Like pure crystal, adorned with many ornaments, decked with anklets, necklaces, armlets and jewelled earrings — having meditated thus he should repeat the mantra a thousand times day by day."

Word by wordपदार्थ

शुद्ध-स्फटिक-सङ्काशाम् (śuddha-sphaṭika-saṅkāśām)like pure crystalशुद्ध स्फटिक जैसीनाना-अलङ्कार-भूषिताम् (nānā-alaṅkāra-bhūṣitām)adorned with many ornamentsअनेक आभूषणों से भूषितमञ्जीर-हार-केयूर-रत्न-कुण्डल-मण्डिताम् (mañjīra-hāra-keyūra-ratna-kuṇḍala-maṇḍitām)decked with anklets, necklaces, armlets and jewelled earringsमंजीर, हार, केयूर और रत्न कुण्डलों से सजीएवम् (evam)thusऐसेध्यात्वा (dhyātvā)having meditatedध्यान करकेजपेत् (japet)he should repeatजपेमन्त्रम् (mantram)the mantraमन्त्रसहस्रम् (sahasram)a thousandएक हजारतु (tu)andतोदिने (dine)dayदिनदिने (dine)by dayप्रतिदिन

Verse 99

९९ प्रतिपद्दिनमारभ्य पूजयेत् कुसुमादिभिः । धूपदीपविधानैश्च त्रिसन्ध्यं पूजयेन्मुदा ॥९९॥

pratipaddinamārabhya pūjayet kusumādibhiḥ | dhūpadīpavidhānaiśca trisandhyaṃ pūjayenmudā ||

Citeउद्धृत करें

OccultGuide. Bṛhat Tantrasāra 11.99. https://occultguide.com/scripture/brihat-tantrasara/pariccheda-3-chapter-eleven-yogini-sadhana#v99. Sanskrit text in the public domain; translation CC BY-SA 4.0.

JSON ↗
· हिन्दी

"प्रतिपदा के दिन से आरम्भ करके फूल आदि से पूजा करे, और धूप-दीप के विधानों से तीनों सन्ध्याओं में आनन्द से पूजा करे।"

"Beginning from the first lunar day he should worship with flowers and the rest, and with the rites of incense and lamp he should worship with joy at the three junctures."

Word by wordपदार्थ

प्रतिपद्-दिनम् (pratipad-dinam)the first lunar dayप्रतिपदा के दिनआरभ्य (ārabhya)beginning fromसे आरम्भ करकेपूजयेत् (pūjayet)he should worshipपूजा करेकुसुम-आदिभिः (kusuma-ādibhiḥ)with flowers and the restफूल आदि सेधूप-दीप-विधानैः (dhūpa-dīpa-vidhānaiḥ)with the rites of incense and lampधूप-दीप के विधानों से (ca)andऔरत्रि-सन्ध्यम् (tri-sandhyam)at the three juncturesतीनों सन्ध्याओं मेंपूजयेत् (pūjayet)he should worshipपूजा करेमुदा (mudā)with joyआनन्द से

Verse 100

१०० पूर्णिमां प्राप्य गन्धाद्यैः पूजयेत्साधकोत्तमः । घृतदीपं तथा धूपं नैवेद्यञ्च मनोरमम् । रात्रौ च दिवसे जाप्यं कुर्याच्च सुसमाहितः । प्रभातसमये याति साधकस्यान्तिकं ध्रुवम् ॥१००॥

pūrṇimāṃ prāpya gandhādyaiḥ pūjayetsādhakottamaḥ | ghṛtadīpaṃ tathā dhūpaṃ naivedyañca manoramam | rātrau ca divase jāpyaṃ kuryācca susamāhitaḥ | prabhātasamaye yāti sādhakasyāntikaṃ dhruvam ||

Citeउद्धृत करें

OccultGuide. Bṛhat Tantrasāra 11.100. https://occultguide.com/scripture/brihat-tantrasara/pariccheda-3-chapter-eleven-yogini-sadhana#v100. Sanskrit text in the public domain; translation CC BY-SA 4.0.

JSON ↗
· हिन्दी

"पूर्णिमा आने पर उत्तम साधक गन्ध आदि से पूजा करे — घी का दीप, धूप और मनोरम नैवेद्य — और एकाग्र होकर रात और दिन जप करे। सुबह के समय वह निश्चय साधक के पास आती है।"

"On reaching the full moon the best sādhaka should worship with perfume and the rest — a ghee lamp, incense and a delightful food offering — and, well composed, do japa by night and by day. At dawn she surely comes near the sādhaka."

Word by wordपदार्थ

पूर्णिमाम् (pūrṇimām)the full moonपूर्णिमाप्राप्य (prāpya)having reachedपाकरगन्ध-आद्यैः (gandha-ādyaiḥ)with perfume and the restगन्ध आदि सेपूजयेत् (pūjayet)should worshipपूजा करेसाधक-उत्तमः (sādhaka-uttamaḥ)the best sādhakaउत्तम साधकघृत-दीपम् (ghṛta-dīpam)a ghee lampघी का दीपतथा (tathā)andतथाधूपम् (dhūpam)incenseधूपनैवेद्यम् (naivedyam)a food offeringनैवेद्य (ca)andऔरमनोरमम् (manoramam)delightfulमनोरमरात्रौ (rātrau)at nightरात में (ca)andऔरदिवसे (divase)by dayदिन मेंजाप्यम् (jāpyam)japaजपकुर्यात् (kuryāt)he should doकरे (ca)andऔरसु-समाहितः (su-samāhitaḥ)well composedएकाग्र होकरप्रभात-समये (prabhāta-samaye)at dawnसुबह के समययाति (yāti)she comesआती हैसाधकस्य (sādhakasya)of the sādhakaसाधक केअन्तिकम् (antikam)nearपासध्रुवम् (dhruvam)surelyनिश्चय

Verse 1

प्रसन्नवदना भूत्वा तोषयेद्रतिभोजनैः । देवदानवगन्धर्वविद्याधृग्यक्षरक्षसाम् । कन्याभी रत्नभूषाभिः साधकेन्द्रं मुहुर्मुहुः । चर्व्यं चोष्यादिकं द्रव्यं दिव्यं ददाति सा ध्रुवम् ॥१॥

prasannavadanā bhūtvā toṣayedratibhojanaiḥ | devadānavagandharvavidyādhṛgyakṣarakṣasām | kanyābhī ratnabhūṣābhiḥ sādhakendraṃ muhurmuhuḥ | carvyaṃ coṣyādikaṃ dravyaṃ divyaṃ dadāti sā dhruvam ||

Citeउद्धृत करें

OccultGuide. Bṛhat Tantrasāra 11.1. https://occultguide.com/scripture/brihat-tantrasara/pariccheda-3-chapter-eleven-yogini-sadhana#v1. Sanskrit text in the public domain; translation CC BY-SA 4.0.

JSON ↗
· हिन्दी

"प्रसन्न मुख होकर वह रति और भोजन से तुष्ट करती है। वह श्रेष्ठ साधक को बार-बार देव, दानव, गन्धर्व, विद्याधर, यक्ष और राक्षसों की कन्याएँ, रत्न आभूषण, और चबाने, चूसने आदि की दिव्य वस्तुएँ निश्चय देती है।"

"With a pleased face she satisfies him with love and food. Again and again she surely gives the best of sādhakas the maidens of gods, dānavas, gandharvas, vidyādharas, yakṣas and rākṣasas, jewelled ornaments, and divine things to chew, to suck and the rest."

Word by wordपदार्थ

प्रसन्न-वदना (prasanna-vadanā)with a pleased faceप्रसन्न मुख वालीभूत्वा (bhūtvā)having becomeहोकरतोषयेत् (toṣayet)she satisfiesतुष्ट करती हैरति-भोजनैः (rati-bhojanaiḥ)with love and foodरति और भोजन सेदेव-दानव-गन्धर्व-विद्याधृक्-यक्ष-रक्षसाम् (deva-dānava-gandharva-vidyādhṛk-yakṣa-rakṣasām)of gods, dānavas, gandharvas, vidyādharas, yakṣas and rākṣasasदेव, दानव, गन्धर्व, विद्याधर, यक्ष और राक्षसों कीकन्याभिः (kanyābhiḥ)with maidensकन्याओं सेरत्न-भूषाभिः (ratna-bhūṣābhiḥ)with jewelled ornamentsरत्न आभूषणों सेसाधक-इन्द्रम् (sādhaka-indram)the best of sādhakasश्रेष्ठ साधक कोमुहुः (muhuḥ)againबारमुहुः (muhuḥ)and againबारचर्व्यम् (carvyam)what is chewedचबाने कीचोष्य-आदिकम् (coṣya-ādikam)what is sucked and the restचूसने आदि कीद्रव्यम् (dravyam)thingsवस्तुएँदिव्यम् (divyam)divineदिव्यददाति (dadāti)givesदेती हैसा (sā)sheवहध्रुवम् (dhruvam)surelyनिश्चय

Verse 2

स्वर्गे मर्त्ये च पाताले यद्वस्तु विद्यते प्रिये । आनीय दीयते सत्यं साधकाशानुरूपतः ॥२॥

svarge martye ca pātāle yadvastu vidyate priye | ānīya dīyate satyaṃ sādhakāśānurūpataḥ ||

Citeउद्धृत करें

OccultGuide. Bṛhat Tantrasāra 11.2. https://occultguide.com/scripture/brihat-tantrasara/pariccheda-3-chapter-eleven-yogini-sadhana#v2. Sanskrit text in the public domain; translation CC BY-SA 4.0.

JSON ↗
· हिन्दी

"स्वर्ग, मर्त्यलोक और पाताल में जो वस्तु है, हे प्रिये, वह सच में साधक की इच्छा के अनुसार लाकर दी जाती है।"

"Whatever thing exists in heaven, on earth or in the underworld, O beloved, is truly brought and given according to the sādhaka's wish."

Word by wordपदार्थ

स्वर्गे (svarge)in heavenस्वर्ग मेंमर्त्ये (martye)on earthमर्त्यलोक में (ca)andऔरपाताले (pātāle)in the underworldपाताल मेंयत् (yat)whateverजोवस्तु (vastu)thingवस्तुविद्यते (vidyate)existsहैप्रिये (priye)O belovedहे प्रियेआनीय (ānīya)having broughtलाकरदीयते (dīyate)is givenदी जाती हैसत्यम् (satyam)trulyसचसाधक-आशा-अनुरूपतः (sādhaka-āśā-anurūpataḥ)according to the sādhaka's wishसाधक की इच्छा के अनुसार

Verse 3

स्वर्णशतं सदा तस्मै ददाति सा दिने दिने । साधकाय वरं दत्त्वा याति सा निजमन्दिरम् ॥३॥

svarṇaśataṃ sadā tasmai dadāti sā dine dine | sādhakāya varaṃ dattvā yāti sā nijamandiram ||

Citeउद्धृत करें

OccultGuide. Bṛhat Tantrasāra 11.3. https://occultguide.com/scripture/brihat-tantrasara/pariccheda-3-chapter-eleven-yogini-sadhana#v3. Sanskrit text in the public domain; translation CC BY-SA 4.0.

JSON ↗
· हिन्दी

"वह उसे सदा प्रतिदिन सौ स्वर्ण मुद्राएँ देती है। साधक को वर देकर वह अपने घर चली जाती है।"

"She always gives him a hundred gold pieces day by day. Having given the sādhaka a boon she goes to her own home."

Word by wordपदार्थ

स्वर्ण-शतम् (svarṇa-śatam)a hundred gold piecesसौ स्वर्ण मुद्राएँसदा (sadā)alwaysसदातस्मै (tasmai)to himउसेददाति (dadāti)givesदेती हैसा (sā)sheवहदिने (dine)dayदिनदिने (dine)by dayप्रतिदिनसाधकाय (sādhakāya)to the sādhakaसाधक कोवरम् (varam)a boonवरदत्त्वा (dattvā)having givenदेकरयाति (yāti)goesजाती हैसा (sā)sheवहनिज-मन्दिरम् (nija-mandiram)to her own homeअपने घर

Verse 4

तस्या वरप्रसादेन चिरजीवी निरामयः । सर्वज्ञः सुन्दरः श्रीमान् सर्वगो भवति ध्रुवम् । रेमे सार्धं तया देवी साधकेन्द्रो दिने दिने ॥४॥

tasyā varaprasādena cirajīvī nirāmayaḥ | sarvajñaḥ sundaraḥ śrīmān sarvago bhavati dhruvam | reme sārdhaṃ tayā devī sādhakendro dine dine ||

Citeउद्धृत करें

OccultGuide. Bṛhat Tantrasāra 11.4. https://occultguide.com/scripture/brihat-tantrasara/pariccheda-3-chapter-eleven-yogini-sadhana#v4. Sanskrit text in the public domain; translation CC BY-SA 4.0.

JSON ↗
· हिन्दी

"उसके वर की कृपा से वह निश्चय दीर्घजीवी, नीरोग, सर्वज्ञ, सुन्दर, श्रीमान और सब जगह जाने वाला हो जाता है। श्रेष्ठ साधक प्रतिदिन उस देवी के साथ रमण करता है।"

"By the grace of her boon he surely becomes long-lived, free of disease, all-knowing, handsome, prosperous and able to go everywhere. Day by day the best of sādhakas takes pleasure together with that goddess."

Word by wordपदार्थ

तस्याः (tasyāḥ)herउसकेवर-प्रसादेन (vara-prasādena)by the grace of the boonवर की कृपा सेचिर-जीवी (cira-jīvī)long-livedदीर्घजीवीनिरामयः (nirāmayaḥ)free of diseaseनीरोगसर्व-ज्ञः (sarva-jñaḥ)all-knowingसर्वज्ञसुन्दरः (sundaraḥ)handsomeसुन्दरश्रीमान् (śrīmān)prosperousश्रीमानसर्व-गः (sarva-gaḥ)able to go everywhereसब जगह जाने वालाभवति (bhavati)he becomesहो जाता हैध्रुवम् (dhruvam)surelyनिश्चयरेमे (reme)takes pleasureरमण करता हैसार्धम् (sārdham)togetherसाथतया (tayā)with herउसकेदेवी (devī)the goddessदेवीसाधक-इन्द्रः (sādhaka-indraḥ)the best of sādhakasश्रेष्ठ साधकदिने (dine)dayदिनदिने (dine)by dayप्रतिदिन

Verse 5

मन्त्रस्तु : तारं माया तथा गच्छानुरागिणि मैथुन प्रिये । वह्निभार्या मनुः प्रोक्तः सर्वसिद्धिप्रदायकः ॥५॥

mantrastu : | tāraṃ māyā tathā gacchānurāgiṇi maithuna priye | vahnibhāryā manuḥ proktaḥ sarvasiddhipradāyakaḥ ||

Citeउद्धृत करें

OccultGuide. Bṛhat Tantrasāra 11.5. https://occultguide.com/scripture/brihat-tantrasara/pariccheda-3-chapter-eleven-yogini-sadhana#v5. Sanskrit text in the public domain; translation CC BY-SA 4.0.

JSON ↗
· हिन्दी

मन्त्र: "तार, माया बीज, फिर 'गच्छानुरागिणि मैथुनप्रिये' और अग्नि की पत्नी — यह मन्त्र सब सिद्धियाँ देने वाला कहा गया है।"

The mantra: "The tāra, the māyā bīja, then 'gacchānurāgiṇi maithunapriye' and the wife of fire — this mantra is declared the giver of every siddhi."

Word by wordपदार्थ

तारम् (tāram)the tāra (oṃ)तार (ॐ)माया (māyā)the māyā bījaमाया बीजतथा (tathā)thenफिरगच्छ (gaccha)gacchaगच्छअनुरागिणि (anurāgiṇi)anurāgiṇiअनुरागिणिमैथुन (maithuna)maithunaमैथुनप्रिये (priye)priyeप्रियेवह्नि-भार्या (vahni-bhāryā)the wife of fire (svāhā)अग्नि की पत्नी (स्वाहा)मनुः (manuḥ)the mantraमन्त्रप्रोक्तः (proktaḥ)is declaredकहा गयासर्व-सिद्धि-प्रदायकः (sarva-siddhi-pradāyakaḥ)giver of every siddhiसब सिद्धियाँ देने वाला

Verse 6

एषा मधुमती तु स्यात्सर्वसिद्धिप्रदा प्रिये । गुह्याद्गुह्या ह्येषा तव स्नेहात्प्रकीर्तिता ॥६॥

eṣā madhumatī tu syātsarvasiddhipradā priye | guhyādguhyā hyeṣā tava snehātprakīrtitā ||

Citeउद्धृत करें

OccultGuide. Bṛhat Tantrasāra 11.6. https://occultguide.com/scripture/brihat-tantrasara/pariccheda-3-chapter-eleven-yogini-sadhana#v6. Sanskrit text in the public domain; translation CC BY-SA 4.0.

JSON ↗
· हिन्दी

"यह मधुमती है, सब सिद्धियाँ देने वाली, हे प्रिये। गुप्त से भी गुप्त यह तुम्हारे स्नेह से कही गई है।"

"This is Madhumatī, giver of every siddhi, O beloved. More secret than secret, she has been declared out of love for you."

Word by wordपदार्थ

एषा (eṣā)thisयहमधुमती (madhumatī)Madhumatīमधुमतीतु (tu)indeedतोस्यात् (syāt)isहैसर्व-सिद्धि-प्रदा (sarva-siddhi-pradā)giver of every siddhiसब सिद्धियाँ देने वालीप्रिये (priye)O belovedहे प्रियेगुह्यात् (guhyāt)than secretगुप्त सेगुह्या (guhyā)more secretगुप्तहि (hi)indeedहीएषा (eṣā)thisयहतव (tava)yourतुम्हारेस्नेहात् (snehāt)out of loveस्नेह सेप्रकीर्तिता (prakīrtitā)is declaredकही गई

देव्युवाच — The goddess said: देवी ने कहा:

Verse 7

योगिनीसाधनस्य कालपात्रस्थानादिनिर्णयः श्रुतञ्च साधनं पुण्यं यक्षिणीनां सुखप्रदम् । कस्मिन् काले प्रकर्तव्यं विधिना केन वा प्रभो । अथाधिकारिणः के वा समासेन वद प्रभो ॥७॥

yoginīsādhanasya kālapātrasthānādinirṇayaḥ | śrutañca sādhanaṃ puṇyaṃ yakṣiṇīnāṃ sukhapradam | kasmin kāle prakartavyaṃ vidhinā kena vā prabho | athādhikāriṇaḥ ke vā samāsena vada prabho ||

Citeउद्धृत करें

OccultGuide. Bṛhat Tantrasāra 11.7. https://occultguide.com/scripture/brihat-tantrasara/pariccheda-3-chapter-eleven-yogini-sadhana#v7. Sanskrit text in the public domain; translation CC BY-SA 4.0.

JSON ↗
· हिन्दी

योगिनी साधन के काल, पात्र, स्थान आदि का निर्णय। "यक्षिणियों का सुख देने वाला पुण्य साधन मैंने सुना। यह किस समय और किस विधि से करना चाहिए, हे प्रभो? और इसके अधिकारी कौन हैं? संक्षेप में कहो, हे प्रभो।"

The time, the persons, the place and the rest for the yoginī sādhana. "I have heard the holy sādhana of the yakṣiṇīs that gives happiness. At what time is it to be done, and by what rule, O lord? And who are entitled to it? Tell me in brief, O lord."

Word by wordपदार्थ

श्रुतम् (śrutam)heardसुना (ca)andऔरसाधनम् (sādhanam)the sādhanaसाधनपुण्यम् (puṇyam)holyपुण्ययक्षिणीनाम् (yakṣiṇīnām)of the yakṣiṇīsयक्षिणियों कासुख-प्रदम् (sukha-pradam)giving happinessसुख देने वालाकस्मिन् (kasmin)in whichकिसकाले (kāle)timeसमयप्रकर्तव्यम् (prakartavyam)is it to be doneकरना चाहिएविधिना (vidhinā)by ruleविधि सेकेन (kena)by whichकिसवा (vā)orयाप्रभो (prabho)O lordहे प्रभोअथ (atha)andऔरअधिकारिणः (adhikāriṇaḥ)those entitledअधिकारीके (ke)whoकौनवा (vā)orयासमासेन (samāsena)in briefसंक्षेप मेंवद (vada)tellकहोप्रभो (prabho)O lordहे प्रभो

ईश्वर उवाच — Īśvara said: ईश्वर ने कहा:

Verse 8

वसन्ते साधयेद्धीमान् हविष्याशी जितेन्द्रियः । सदा ध्यानपरो भूत्वा तद्दर्शनमहोत्सुकः ॥८॥

vasante sādhayeddhīmān haviṣyāśī jitendriyaḥ | sadā dhyānaparo bhūtvā taddarśanamahotsukaḥ ||

Citeउद्धृत करें

OccultGuide. Bṛhat Tantrasāra 11.8. https://occultguide.com/scripture/brihat-tantrasara/pariccheda-3-chapter-eleven-yogini-sadhana#v8. Sanskrit text in the public domain; translation CC BY-SA 4.0.

JSON ↗
· हिन्दी

"बुद्धिमान वसन्त में साधना करे, हविष्य खाता हुआ, जितेन्द्रिय, सदा ध्यान में लगा और उसके दर्शन का बहुत इच्छुक होकर।"

"The wise man should practise it in spring, eating haviṣya food, with senses controlled, always intent on meditation and very eager to see her."

Word by wordपदार्थ

वसन्ते (vasante)in springवसन्त मेंसाधयेत् (sādhayet)he should practiseसाधना करेधीमान् (dhīmān)the wise manबुद्धिमानहविष्य-आशी (haviṣya-āśī)eating haviṣya foodहविष्य खाने वालाजित-इन्द्रियः (jita-indriyaḥ)with senses controlledजितेन्द्रियसदा (sadā)alwaysसदाध्यान-परः (dhyāna-paraḥ)intent on meditationध्यान में लगाभूत्वा (bhūtvā)having becomeहोकरतत्-दर्शन-महा-उत्सुकः (tat-darśana-mahā-utsukaḥ)very eager to see herउसके दर्शन का बहुत इच्छुक

Verse 9

उज्जटे प्रान्तरे वापि कामरूपे विशेषतः । स्थानेष्वेकतमं प्राप्य साधयेत्सुसमाहितः । अनेन विधिना साक्षाद्भविष्यति न संशयः ॥९॥

ujjaṭe prāntare vāpi kāmarūpe viśeṣataḥ | sthāneṣvekatamaṃ prāpya sādhayetsusamāhitaḥ | anena vidhinā sākṣādbhaviṣyati na saṃśayaḥ ||

Citeउद्धृत करें

OccultGuide. Bṛhat Tantrasāra 11.9. https://occultguide.com/scripture/brihat-tantrasara/pariccheda-3-chapter-eleven-yogini-sadhana#v9. Sanskrit text in the public domain; translation CC BY-SA 4.0.

JSON ↗
· हिन्दी

"उज्जट में, या जंगल में, या विशेष रूप से कामरूप में — इन स्थानों में किसी एक पर पहुँचकर एकाग्र होकर साधना करे। इस विधि से वह साक्षात् होगी; इसमें सन्देह नहीं।"

"At Ujjaṭa, or in a wilderness, or especially in Kāmarūpa — reaching any one of these places he should practise, well composed. By this rule she will appear in person; there is no doubt of it."

Word by wordपदार्थ

उज्जटे (ujjaṭe)at Ujjaṭaउज्जट मेंप्रान्तरे (prāntare)in a wildernessजंगल मेंवा (vā)orयाअपि (api)alsoभीकामरूपे (kāmarūpe)in Kāmarūpaकामरूप मेंविशेषतः (viśeṣataḥ)especiallyविशेष रूप सेस्थानेषु (sthāneṣu)among the placesस्थानों मेंएकतमम् (ekatamam)any oneकिसी एकप्राप्य (prāpya)having reachedपहुँचकरसाधयेत् (sādhayet)he should practiseसाधना करेसु-समाहितः (su-samāhitaḥ)well composedएकाग्र होकरअनेन (anena)by thisइसविधिना (vidhinā)ruleविधि सेसाक्षात् (sākṣāt)in personसाक्षात्भविष्यति (bhaviṣyati)she will appearहोगी (na)noनहींसंशयः (saṃśayaḥ)doubtसन्देह

Verse 10

१० देव्याश्च सेवकाः सर्वे परं चात्राधिकारिणः । तारकब्रह्मणो भृत्यं विनाप्यत्राधिकारिणः । इति योगिनीसाधन प्रकरणम् ॥१०॥

devyāśca sevakāḥ sarve paraṃ cātrādhikāriṇaḥ | tārakabrahmaṇo bhṛtyaṃ vināpyatrādhikāriṇaḥ | iti yoginīsādhana prakaraṇam ||

Citeउद्धृत करें

OccultGuide. Bṛhat Tantrasāra 11.10. https://occultguide.com/scripture/brihat-tantrasara/pariccheda-3-chapter-eleven-yogini-sadhana#v10. Sanskrit text in the public domain; translation CC BY-SA 4.0.

JSON ↗
· हिन्दी

"देवी के सब सेवक इसके सबसे बढ़कर अधिकारी हैं; तारक ब्रह्म के भृत्य हुए बिना भी वे इसके अधिकारी हैं।" योगिनी साधन का प्रकरण यहाँ पूरा हुआ।

"All servants of the goddess are entitled to it, above all; even without being a servant of the Tāraka-brahman they are entitled to it." Here ends the section on the yoginī sādhana.

Word by wordपदार्थ

देव्याः (devyāḥ)of the goddessदेवी के (ca)andऔरसेवकाः (sevakāḥ)servantsसेवकसर्वे (sarve)allसबपरम् (param)above allसबसे बढ़कर (ca)andऔरअत्र (atra)hereइसमेंअधिकारिणः (adhikāriṇaḥ)entitledअधिकारीतारक-ब्रह्मणः (tāraka-brahmaṇaḥ)of the Tāraka-brahmanतारक ब्रह्म केभृत्यम् (bhṛtyam)being a servantभृत्य होनेविना (vinā)withoutबिनाअपि (api)evenभीअत्र (atra)hereइसमेंअधिकारिणः (adhikāriṇaḥ)entitledअधिकारी

The Sanskrit text is in the public domain. Our transliteration, translation and apparatus are licensed CC BY-SA 4.0 — see /license. संस्कृत मूल पाठ पब्लिक डोमेन में है। हमारा लिप्यंतरण, अनुवाद और टिप्पणियाँ CC BY-SA 4.0 के अंतर्गत उपलब्ध हैं — देखें /license.