Śiva Gītā अध्यायाः Chapter 5

ॐ

शिवगीता

अध्यायाः
Chapter Five · The Boon Given to Rāma · Verses 1–38

रामाय वरप्रदानम्

A great golden chariot appears, joyfully made ready with music, perfumes and dancing peacocks. Śiva steps down from the bull with Ambā and sits on a couch there. Rāma bows; Śiva lifts him, has them both sip water, and sits him on his lap. He gives Rāma a divine bow, an endless quiver, and the Mahāpāśupata weapon, and warns him to use it only when his life is in danger, since it would destroy the world if used at any other time. Śiva then calls the guardians of the world and has each of them give Rāma his own weapon, and tells them to be born as monkeys to help Rāma. Rāma doubts that two men can cross the sea and defeat Rāvaṇa's mighty hosts. Śiva tells him not to hesitate, since the demons have turned to wrongdoing and their time has come. The monkeys of Kiṣkindhā will build a bridge, divine weapons are not to be used on the weak, and in the end Śiva himself is the death of the world and the demons are already in his mouth; Rāma is only the means. एक विशाल स्वर्णमय रथ प्रकट होता है, जो संगीत, सुगन्ध और नाचते मोरों से प्रसन्नतापूर्वक सजा है। शिव अम्बा के साथ वृषभ से उतरकर वहाँ एक शय्या पर बैठते हैं। राम प्रणाम करते हैं; शिव उन्हें उठाते हैं, दोनों आचमन करते हैं और शिव राम को अपनी गोद में बिठाते हैं। वे राम को दिव्य धनुष, अक्षय तरकश और महापाशुपत अस्त्र देते हैं और चेताते हैं कि इसे केवल प्राणों का संकट होने पर चलाना, क्योंकि और किसी समय चलाने से जगत् नष्ट हो जाएगा। फिर शिव लोकपालों को बुलाकर उनसे राम को अपना-अपना अस्त्र दिलवाते हैं और उन्हें वानर बनकर राम की सहायता करने को कहते हैं। राम को शंका है कि दो मनुष्य समुद्र पार करके रावण की बलवान सेना को कैसे जीतेंगे। शिव कहते हैं कि संकोच न करो, क्योंकि राक्षस अधर्म में लगे हैं और उनका समय आ गया है। किष्किन्धा के वानर पुल बनाएँगे, दिव्य अस्त्र दुर्बलों पर नहीं चलाने चाहिए, और अन्त में स्वयं शिव ही जगत् की मृत्यु हैं और राक्षस पहले से उनके मुख में हैं; राम केवल निमित्त हैं।

Begin verses ↓

श्रीसूत उवाच — Sūta said: सूत बोले:

Verse 1

१1 अथ प्रादुरभूत्तत्र हिरण्मयरथो महान् । अनेकदिव्यरत्नांशुकिर्मीरितदिगन्तरः ॥ १ ॥

atha prādurabhūttatra hiraṇmayaratho mahān | anekadivyaratnāṃśukirmīritadigantaraḥ ||

✓
Citeउद्धृत करें

OccultGuide. Śiva Gītā 5.1. https://occultguide.com/scripture/shiva-gita/adhyaya-5-ramaya-varapradana#v1. Sanskrit text in the public domain; translation CC BY-SA 4.0.

JSON ↗
· हिन्दी

सूत ने कहा: तब वहाँ एक विशाल स्वर्णमय रथ प्रकट हुआ, जिसकी दिशाएँ अनेक दिव्य रत्नों की किरणों से रंग-बिरंगी हो गई थीं।

Sūta said: Then a great golden chariot appeared there, its sides coloured with the rays of many divine jewels.

Word by wordपदार्थ

अथ (atha) — thenतबप्रादुः (prāduḥ) — forthप्रकटअभूत् (abhūt) — there cameहुआतत्र (tatra) — thereवहाँहिरण्मय (hiraṇmaya) — goldenसोने कारथः (rathaḥ) — a chariotरथमहान् (mahān) — greatविशालअनेक (aneka) — manyअनेकदिव्य (divya) — divineदिव्यरत्न (ratna) — of jewelsरत्नों कीअंशु (aṃśu) — by the raysकिरणों सेकिर्मीरित (kirmīrita) — variegatedरंग-बिरंगेदिक् (dik) — directionsदिशाओं केअन्तरः (antaraḥ) — the spaces betweenबीच के भाग

Verse 2

२2 नद्युपान्तिकपङ्काढ्यमहीचक्रचतुष्टयः । मुक्तातोरणसंयुक्तः श्वेतच्छत्रशतावृतः ॥ २ ॥

nadyupāntikapaṅkāḍhyamahīcakracatuṣṭayaḥ | muktātoraṇasaṃyuktaḥ śvetacchatraśatāvṛtaḥ ||

Doubtful readingours: नद्युपान्तिकपङ्काढ्यमहीचक्र. Variant: नव्योपान्तिकपङ्काढ्यमहाचक्र

✗
Citeउद्धृत करें

OccultGuide. Śiva Gītā 5.2. https://occultguide.com/scripture/shiva-gita/adhyaya-5-ramaya-varapradana#v2. Sanskrit text in the public domain; translation CC BY-SA 4.0.

JSON ↗
· हिन्दी

उसके धरती पर चलने वाले चार पहिए नदी के किनारे के कीचड़ से सने थे। वह मोतियों के तोरणों से सजा था और सैकड़ों श्वेत छत्रों से घिरा था।

Its four wheels on the earth were thick with mud from the river bank. It was fitted with arches of pearl and covered by hundreds of white umbrellas.

Explanationव्याख्या

नदी गोदावरी है।

The river is the Godāvarī.

Word by wordपदार्थ

नदी (nadī) — of the riverनदी केउपान्तिक (upāntika) — nearपास कीपङ्क (paṅka) — with mudकीचड़ सेआढ्य (āḍhya) — richसनामही (mahī) — on the earthधरती परचक्र (cakra) — wheelsपहियों काचतुष्टयः (catuṣṭayaḥ) — set of fourचार का समूहमुक्ता (muktā) — of pearlsमोतियों केतोरण (toraṇa) — with archesतोरणों सेसंयुक्तः (saṃyuktaḥ) — fittedसजाश्वेत (śveta) — whiteश्वेतछत्र (chatra) — umbrellasछत्रों सेशत (śata) — hundredsसैकड़ोंआवृतः (āvṛtaḥ) — coveredघिरा

Verse 3

३3 शुद्धहेमखुरैराढ्यतुरंगगणसंयुतः । मुक्तावितानविलसदूर्ध्वदिव्यवृषध्वजः ॥ ३ ॥

śuddhahemakhurairāḍhyaturaṃgagaṇasaṃyutaḥ | muktāvitānavilasadūrdhvadivyavṛṣadhvajaḥ ||

Doubtful readingशुद्धहेमखुरैराढ्य: another reading शुद्धहेमखलीनाढ्य

✗
Citeउद्धृत करें

OccultGuide. Śiva Gītā 5.3. https://occultguide.com/scripture/shiva-gita/adhyaya-5-ramaya-varapradana#v3. Sanskrit text in the public domain; translation CC BY-SA 4.0.

JSON ↗
· हिन्दी

उसमें शुद्ध सोने के खुरों वाले घोड़ों का समूह जुता था, और ऊपर मोतियों के चँदोवे के नीचे वृषभ वाली दिव्य ध्वजा चमक रही थी।

It was joined to a troop of horses with hooves of pure gold, and high above it, shining under a canopy of pearls, flew a divine banner showing the bull.

Word by wordपदार्थ

शुद्ध (śuddha) — pureशुद्धहेम (hema) — goldसोने केखुरैः (khuraiḥ) — with hoovesखुरों सेआढ्य (āḍhya) — richसजेतुरङ्ग (turaṅga) — of horsesघोड़ों केगण (gaṇa) — a troopसमूह सेसंयुतः (saṃyutaḥ) — joinedयुक्तमुक्ता (muktā) — of pearlsमोतियों केवितान (vitāna) — under a canopyचँदोवे के नीचेविलसत् (vilasat) — shiningचमकताऊर्ध्वम् (ūrdhvam) — high aboveऊपरदिव्य (divya) — divineदिव्यवृष (vṛṣa) — with the bullवृषभ वालीध्वजः (dhvajaḥ) — bannerध्वजा

Verse 4

४4 मत्तवारणिकायुक्तः पञ्चतत्त्वोपशोभितः । पारिजाततरूद्भूतपुष्पमालाभिरञ्जितः ॥ ४ ॥

mattavāraṇikāyuktaḥ pañcatattvopaśobhitaḥ | pārijātatarūdbhūtapuṣpamālābhirañjitaḥ ||

Doubtful readingours: पञ्चतत्त्वोपशोभितः; रञ्जितः. Variant: पट्टतल्पोपशोभितः; अञ्चितः

✗
Citeउद्धृत करें

OccultGuide. Śiva Gītā 5.4. https://occultguide.com/scripture/shiva-gita/adhyaya-5-ramaya-varapradana#v4. Sanskrit text in the public domain; translation CC BY-SA 4.0.

JSON ↗
· हिन्दी

उसमें मतवाली हथिनियाँ थीं, पाँच तत्त्वों के देवताओं से वह शोभित था, और पारिजात वृक्ष के फूलों की मालाओं से सजा था।

It was joined by she-elephants in rut, graced by the gods of the five elements, and decorated with garlands of flowers from the Pārijāta tree.

Explanationव्याख्या

पारिजात देवताओं के स्वर्ग का वृक्ष है।

The Pārijāta is a tree of the gods' paradise.

Word by wordपदार्थ

मत्त (matta) — in rutमतवालीवारणिका (vāraṇikā) — with she-elephantsहथिनियों सेयुक्तः (yuktaḥ) — joinedयुक्तपञ्च (pañca) — fiveपाँचतत्त्व (tattva) — by the elementsतत्त्वों के देवताओं सेउपशोभितः (upaśobhitaḥ) — gracedसजापारिजात (pārijāta) — of the Pārijātaपारिजाततरु (taru) — treeवृक्ष केउद्भूत (udbhūta) — bornउगेपुष्प (puṣpa) — flowerफूलों कीमालाभिः (mālābhiḥ) — with garlandsमालाओं सेअञ्जितः (añjitaḥ) — decoratedसजाया हुआ

Verse 5

५5 मृगनाभिसमुद्भूतकस्तूरीमदपङ्किलः । कर्पूरागरुधूपोत्थगन्धाकृष्टमधुव्रतः ॥ ५ ॥

mṛganābhisamudbhūtakastūrīmadapaṅkilaḥ | karpūrāgarudhūpotthagandhākṛṣṭamadhuvrataḥ ||

✓
Citeउद्धृत करें

OccultGuide. Śiva Gītā 5.5. https://occultguide.com/scripture/shiva-gita/adhyaya-5-ramaya-varapradana#v5. Sanskrit text in the public domain; translation CC BY-SA 4.0.

JSON ↗
· हिन्दी

वह हिरण की नाभि से निकली गाढ़ी कस्तूरी से लिपा था, और कपूर तथा अगरु की धूप की गन्ध से भौंरे खिंचे चले आते थे।

It was thick with the musk that comes from the navel of the deer, and bees were drawn to it by the scent of camphor and aloe incense.

Word by wordपदार्थ

मृग (mṛga) — of the deerहिरण कीनाभि (nābhi) — from the navelनाभि सेसमुद्भूत (samudbhūta) — producedनिकलीकस्तूरी (kastūrī) — muskकस्तूरीमद (mada) — richगाढ़ीपङ्किलः (paṅkilaḥ) — muddyकीचड़ जैसीकर्पूर (karpūra) — camphorकपूरअगरु (agaru) — and aloeऔर अगरुधूप (dhūpa) — of incenseधूप सेउत्थ (uttha) — risenउठीगन्ध (gandha) — by the scentसुगन्ध सेआकृष्ट (ākṛṣṭa) — attractedखिंचेमधुव्रतः (madhuvrataḥ) — beesभौंरे

Verse 6

६6 संवर्तघनघोषाढ्यो नानावाद्यसमन्वितः । वीणावेणुस्वनासक्तकिन्नरीगणसंकुलः ॥ ६ ॥

saṃvartaghanaghoṣāḍhyo nānāvādyasamanvitaḥ | vīṇāveṇusvanāsaktakinnarīgaṇasaṃkulaḥ ||

✓
Citeउद्धृत करें

OccultGuide. Śiva Gītā 5.6. https://occultguide.com/scripture/shiva-gita/adhyaya-5-ramaya-varapradana#v6. Sanskrit text in the public domain; translation CC BY-SA 4.0.

JSON ↗
· हिन्दी

वह प्रलय के बादलों की गर्जना जैसी ध्वनि से भरा था, तरह-तरह के वाद्यों से युक्त था, और वीणा-बाँसुरी की ध्वनि में मग्न किन्नरियों के समूहों से भरा था।

It was full of sound like the thunder of clouds at the end of the world, accompanied by many instruments, and crowded with troops of Kinnarīs absorbed in the sound of lute and flute.

Explanationव्याख्या

किन्नरियाँ किन्नर जाति की दिव्य गायिकाएँ हैं।

Kinnarīs are the celestial singers, women of the Kinnara race.

Word by wordपदार्थ

संवर्त (saṃvarta) — of the end of the worldप्रलय केघन (ghana) — of cloudsबादलों कीघोष (ghoṣa) — with the thunderगर्जना सेआढ्यः (āḍhyaḥ) — richभरानाना (nānā) — variousतरह-तरह केवाद्य (vādya) — with instrumentsवाद्यों सेसमन्वितः (samanvitaḥ) — accompaniedयुक्तवीणा (vīṇā) — of luteवीणावेणु (veṇu) — and fluteऔर बाँसुरीस्वन (svana) — to the soundकी ध्वनि मेंआसक्त (āsakta) — absorbedमग्नकिन्नरी (kinnarī) — Kinnarīकिन्नरीगण (gaṇa) — troopsसमूहों सेसङ्कुलः (saṅkulaḥ) — crowdedभरा

Verse 7

७7 एवं कृत्वा रथश्रेष्ठं वृषादुत्तीर्य शंकरः । अम्बया सहितस्तत्र पटतल्पेऽविशत्तदा ॥ ७ ॥

evaṃ kṛtvā rathaśreṣṭhaṃ vṛṣāduttīrya śaṃkaraḥ | ambayā sahitastatra paṭatalpe'viśattadā ||

Doubtful readingours: एवं कृत्वा; पटतल्पे. Variant: एवं दृष्ट्वा; पट्टतल्पे

✗
Citeउद्धृत करें

OccultGuide. Śiva Gītā 5.7. https://occultguide.com/scripture/shiva-gita/adhyaya-5-ramaya-varapradana#v7. Sanskrit text in the public domain; translation CC BY-SA 4.0.

JSON ↗
· हिन्दी

रथ को इस तरह श्रेष्ठ बनाकर शंकर वृषभ से उतरे, और अम्बा के साथ तब वहाँ कपड़े से बिछी शय्या पर बैठ गए।

Having made the chariot so fine, Śaṅkara got down from the bull, and together with Ambā he went to sit there on a couch spread with cloth.

Word by wordपदार्थ

एवम् (evam) — soइस तरहकृत्वा (kṛtvā) — having preparedसजाकररथ (ratha) — chariotरथ कोश्रेष्ठम् (śreṣṭham) — the bestश्रेष्ठवृषात् (vṛṣāt) — from the bullवृषभ सेउत्तीर्य (uttīrya) — having got downउतरकरशङ्करः (śaṅkaraḥ) — Śaṅkaraशंकरअम्बया (ambayā) — with Ambāअम्बा केसहितः (sahitaḥ) — togetherसाथतत्र (tatra) — thereवहाँपट (paṭa) — of clothकपड़े कीतल्पे (talpe) — on the couchशय्या परअविशत् (aviśat) — enteredबैठेतदा (tadā) — thenतब

Verse 8

८8 सुरनीरजनेत्रीणां श्वेतचामरचालनैः । दिव्यव्यजनवातैश्च प्रहृष्टो नीललोहितः ॥ ८ ॥

suranīrajanetrīṇāṃ śvetacāmaracālanaiḥ | divyavyajanavātaiśca prahṛṣṭo nīlalohitaḥ ||

Doubtful readingours: सुरनीरजनेत्रीणाम्; वातैः. Variant: नीराजनैः सुरस्त्रीणाम्; पातैः

✗
Citeउद्धृत करें

OccultGuide. Śiva Gītā 5.8. https://occultguide.com/scripture/shiva-gita/adhyaya-5-ramaya-varapradana#v8. Sanskrit text in the public domain; translation CC BY-SA 4.0.

JSON ↗
· हिन्दी

देवताओं की कमल-नयन स्त्रियों के डुलाए श्वेत चँवरों और दिव्य पंखों की हवा से नीललोहित प्रसन्न हुए।

Nīlalohita was delighted by the white fly-whisks waved by the lotus-eyed women of the gods and by the breezes from divine fans.

Explanationव्याख्या

नीललोहित ("नीला और लाल") शिव का नाम है; उनका कण्ठ नीला और केश लाल हैं।

Nīlalohita, "blue and red", is a name of Śiva, whose throat is blue and whose hair is red.

Word by wordपदार्थ

सुर (sura) — of godsदेवताओं कीनीरज (nīraja) — lotusकमलनेत्रीणाम् (netrīṇām) — of the eyed womenआँखों वाली स्त्रियों केश्वेत (śveta) — whiteश्वेतचामर (cāmara) — fly-whisksचँवरचालनैः (cālanaiḥ) — by the wavingडुलाने सेदिव्य (divya) — divineदिव्यव्यजन (vyajana) — fansपंखों कीवातैः (vātaiḥ) — by the breezesहवा सेच (ca) — andऔरप्रहृष्टः (prahṛṣṭaḥ) — delightedप्रसन्ननीललोहितः (nīlalohitaḥ) — Nīlalohitaनीललोहित

Verse 9

९9 क्वणत्कङ्कणनिध्वानैर्मञ्जुमञ्जीरसिंजितैः । वीणावेणुस्वनैर्गीतैः पूर्णमासीज्जगत्रयम् ॥ ९ ॥

kvaṇatkaṅkaṇanidhvānairmañjumañjīrasiṃjitaiḥ | vīṇāveṇusvanairgītaiḥ pūrṇamāsījjagatrayam ||

✓
Citeउद्धृत करें

OccultGuide. Śiva Gītā 5.9. https://occultguide.com/scripture/shiva-gita/adhyaya-5-ramaya-varapradana#v9. Sanskrit text in the public domain; translation CC BY-SA 4.0.

JSON ↗
· हिन्दी

झनकते कंगनों की ध्वनि, मधुर पायलों की झंकार, गीतों और वीणा-बाँसुरी के स्वरों से तीनों लोक भर गए।

With the sound of ringing bracelets, the tinkling of sweet anklets, songs and the sounds of lutes and flutes, the three worlds were filled.

Word by wordपदार्थ

क्वणत् (kvaṇat) — ringingझनकतेकङ्कण (kaṅkaṇa) — of braceletsकंगनों कीनिध्वानैः (nidhvānaiḥ) — by the soundsध्वनि सेमञ्जु (mañju) — sweetमधुरमञ्जीर (mañjīra) — of ankletsपायलों कीसिञ्जितैः (siñjitaiḥ) — by the tinklingझंकार सेवीणा (vīṇā) — of lutesवीणावेणु (veṇu) — and flutesऔर बाँसुरीस्वनैः (svanaiḥ) — with the soundsकी ध्वनि सेगीतैः (gītaiḥ) — with songsगीतों सेपूर्णम् (pūrṇam) — filledभर गयाआसीत् (āsīt) — wasथाजगत् (jagat) — worldलोकत्रयम् (trayam) — the threeतीनों

Verse 10

१०10 शुकवाक्यकलारावैः श्वेतपारावतस्वनैः । उन्निद्रभूषाफणिनां दर्शनादेव बर्हिणः । ननृतुर्दर्शयन्तः स्वांश्चन्द्रकान्कोटिसंख्यया ॥ १० ॥

śukavākyakalārāvaiḥ śvetapārāvatasvanaiḥ | unnidrabhūṣāphaṇināṃ darśanādeva barhiṇaḥ | nanṛturdarśayantaḥ svāṃścandrakānkoṭisaṃkhyayā ||

Doubtful readingशुकवाक्यकलारावैः: another reading शुककेकिकुलारावैः

✗
Citeउद्धृत करें

OccultGuide. Śiva Gītā 5.10. https://occultguide.com/scripture/shiva-gita/adhyaya-5-ramaya-varapradana#v10. Sanskrit text in the public domain; translation CC BY-SA 4.0.

JSON ↗
· हिन्दी

तोतों की मधुर बोली और सफ़ेद कबूतरों की आवाज़ों के बीच, आभूषण बने साँपों को जागा देखकर ही मोर नाच उठे और अपने करोड़ों चन्द्र-चिह्न दिखाने लगे।

With the sweet notes of parrots' speech and the cries of white doves, the peacocks, just from seeing the ornamental serpents awake, danced, showing their own eye-spots, ten million in number.

Explanationव्याख्या

चन्द्र-चिह्न मोर की पूँछ के चन्द्रमा जैसे निशान हैं।

The eye-spots are the moon-like marks on a peacock's tail.

Word by wordपदार्थ

शुक (śuka) — of parrotsतोतों कीवाक्य (vākya) — speechबोलीकल (kala) — sweetमधुरआरावैः (ārāvaiḥ) — with the notesस्वरों सेश्वेत (śveta) — whiteसफ़ेदपारावत (pārāvata) — dovesकबूतरों कीस्वनैः (svanaiḥ) — with the soundsआवाज़ों सेउन्निद्र (unnidra) — awakenedजागे हुएभूषा (bhūṣā) — ornamentआभूषणफणिनाम् (phaṇinām) — of the serpentsसाँपों कोदर्शनात् (darśanāt) — from seeingदेखकरएव (eva) — onlyहीबर्हिणः (barhiṇaḥ) — the peacocksमोरननृतुः (nanṛtuḥ) — dancedनाचेदर्शयन्तः (darśayantaḥ) — showingदिखाते हुएस्वान् (svān) — their ownअपनेचन्द्रकान् (candrakān) — eye-spotsचन्दक चिह्नकोटि (koṭi) — ten millionकरोड़संख्यया (saṃkhyayā) — in numberकी संख्या में

Verse 11

११11 प्रणमन्तं यतो राममुत्थाप्य वृषभध्वजः । आनिनाय रथं दिव्यं प्रहृष्टेनान्तरात्मना ॥ ११ ॥

praṇamantaṃ yato rāmamutthāpya vṛṣabhadhvajaḥ | ānināya rathaṃ divyaṃ prahṛṣṭenāntarātmanā ||

Doubtful readingours: यतो; variant ततो

✗
Citeउद्धृत करें

OccultGuide. Śiva Gītā 5.11. https://occultguide.com/scripture/shiva-gita/adhyaya-5-ramaya-varapradana#v11. Sanskrit text in the public domain; translation CC BY-SA 4.0.

JSON ↗
· हिन्दी

प्रणाम करते राम को देखकर वृषभ-ध्वज शिव ने उन्हें उठाया और प्रसन्न मन से दिव्य रथ तक ले आए।

Seeing Rāma bowing, Śiva, whose banner shows the bull, raised him up and, glad in heart, brought him to the divine chariot.

Explanationव्याख्या

राम ने रथ के पहिये पर सिर रखकर प्रणाम किया।

Rāma bowed with his head on the wheel of the chariot.

Word by wordपदार्थ

प्रणमन्तम् (praṇamantam) — who was bowingप्रणाम करते हुएयतः (yataḥ) — whereजहाँरामम् (rāmam) — Rāmaराम कोउत्थाप्य (utthāpya) — raisingउठाकरवृषभ (vṛṣabha) — bullवृषभध्वजः (dhvajaḥ) — with the bannerध्वजा वाले (शिव) नेआनिनाय (ānināya) — ledले आएरथम् (ratham) — to the chariotरथ तकदिव्यम् (divyam) — divineदिव्यप्रहृष्टेन (prahṛṣṭena) — gladप्रसन्नअन्तरात्मना (antarātmanā) — in heartमन से

Verse 12

१२12 कमण्डलुजलैः स्वच्छैः स्वयमाचम्य यत्नतः । समाचाम्याथ पुरतः स्वाङ्के राममुपानयत् ॥ १२ ॥

kamaṇḍalujalaiḥ svacchaiḥ svayamācamya yatnataḥ | samācāmyātha purataḥ svāṅke rāmamupānayat ||

Doubtful readingसमाचाम्याथ: another reading समाचम्याथ

✗
Citeउद्धृत करें

OccultGuide. Śiva Gītā 5.12. https://occultguide.com/scripture/shiva-gita/adhyaya-5-ramaya-varapradana#v12. Sanskrit text in the public domain; translation CC BY-SA 4.0.

JSON ↗
· हिन्दी

शिव ने स्वयं सावधानी से कमण्डलु के स्वच्छ जल से आचमन किया, फिर राम को भी आचमन कराया, और उन्हें अपनी गोद में आगे बिठा लिया।

Śiva himself carefully sipped clean water from his water-pot, then had Rāma sip it too, and drew him to sit in his own lap in front of him.

Explanationव्याख्या

जल का आचमन किसी पवित्र कार्य से पहले की शुद्धि की विधि है।

Sipping water is a rite of purification done before a sacred act.

Word by wordपदार्थ

कमण्डलु (kamaṇḍalu) — of the water-potकमण्डलु केजलैः (jalaiḥ) — with waterजल सेस्वच्छैः (svacchaiḥ) — cleanस्वच्छस्वयम् (svayam) — himselfस्वयंआचम्य (ācamya) — having sippedआचमन करकेयत्नतः (yatnataḥ) — carefullyसावधानी सेसमाचाम्य (samācāmya) — having made him sipउन्हें भी आचमन कराकरअथ (atha) — thenफिरपुरतः (purataḥ) — in frontआगेस्व (sva) — on his ownअपनीअङ्के (aṅke) — lapगोद मेंरामम् (rāmam) — Rāmaराम कोउपानयत् (upānayat) — drewबिठाया

Verse 13

१३13 अथ दिव्यं धनुस्तस्मै ददौ तूणीरमक्षयम् । महापाशुपतं नाम दिव्यमस्त्रं ददौ ततः ॥ १३ ॥

atha divyaṃ dhanustasmai dadau tūṇīramakṣayam | mahāpāśupataṃ nāma divyamastraṃ dadau tataḥ ||

✓
Citeउद्धृत करें

OccultGuide. Śiva Gītā 5.13. https://occultguide.com/scripture/shiva-gita/adhyaya-5-ramaya-varapradana#v13. Sanskrit text in the public domain; translation CC BY-SA 4.0.

JSON ↗
· हिन्दी

तब उन्होंने राम को एक दिव्य धनुष और कभी न खाली होने वाला तरकश दिया। फिर महापाशुपत नाम का दिव्य अस्त्र दिया।

Then he gave him a divine bow and a quiver that never empties. After that he gave him the divine weapon named Mahāpāśupata.

Word by wordपदार्थ

अथ (atha) — thenतबदिव्यम् (divyam) — a divineदिव्यधनुः (dhanuḥ) — bowधनुषतस्मै (tasmai) — to himउन्हेंददौ (dadau) — he gaveदियातूणीरम् (tūṇīram) — a quiverतरकशअक्षयम् (akṣayam) — that never emptiesअक्षयमहा (mahā) — greatमहापाशुपतम् (pāśupatam) — Pāśupataपाशुपतनाम (nāma) — namedनाम कादिव्यम् (divyam) — divineदिव्यअस्त्रम् (astram) — weaponअस्त्रददौ (dadau) — he gaveदियाततः (tataḥ) — thenफिर

Verse 14

१४14 उक्तश्च तेन रामोऽपि सादरं चन्द्रमौलिना । जगन्नाशकरं रौद्रमुग्रमस्त्रमिदं नृप ॥ १४ ॥

uktaśca tena rāmo'pi sādaraṃ candramaulinā | jagannāśakaraṃ raudramugramastramidaṃ nṛpa ||

✓
Citeउद्धृत करें

OccultGuide. Śiva Gītā 5.14. https://occultguide.com/scripture/shiva-gita/adhyaya-5-ramaya-varapradana#v14. Sanskrit text in the public domain; translation CC BY-SA 4.0.

JSON ↗
· हिन्दी

और चन्द्रमौलि ने राम से आदर के साथ कहा: "हे राजा, यह अस्त्र भयंकर और उग्र है, और जगत् का नाश कर सकता है।

And the moon-crowned one told Rāma with respect: "This weapon is terrible and fierce, and it can destroy the world, O king.

Word by wordपदार्थ

उक्तः (uktaḥ) — toldकहा गयाच (ca) — andऔरतेन (tena) — by himउनसेरामः (rāmaḥ) — Rāmaरामअपि (api) — alsoभीसादरम् (sādaram) — with respectआदर सेचन्द्र (candra) — moonचन्द्रमामौलिना (maulinā) — by the one crownedमुकुट वाले सेजगत् (jagat) — of the worldजगत् कानाश (nāśa) — destructionनाशकरम् (karam) — causingकरने वालारौद्रम् (raudram) — terribleभयंकरउग्रम् (ugram) — fierceउग्रअस्त्रम् (astram) — weaponअस्त्रइदम् (idam) — thisयहनृप (nṛpa) — O kingहे राजा

Verse 15

१५15 अतो नेदं प्रयोक्तव्यं सामान्यसमरादिके । अन्यो नास्ति प्रतीघात एतस्य भुवनत्रये ॥ १५ ॥

ato nedaṃ prayoktavyaṃ sāmānyasamarādike | anyo nāsti pratīghāta etasya bhuvanatraye ||

Doubtful readingours: सामान्य; अन्यो नास्ति प्रतीघात एतस्य. Variant: शमान्य; अन्यन्नास्ति प्रतीघातमेतस्य

✗
Citeउद्धृत करें

OccultGuide. Śiva Gītā 5.15. https://occultguide.com/scripture/shiva-gita/adhyaya-5-ramaya-varapradana#v15. Sanskrit text in the public domain; translation CC BY-SA 4.0.

JSON ↗
· हिन्दी

इसलिए इसे साधारण युद्ध आदि में नहीं चलाना चाहिए। तीनों लोकों में इसकी कोई काट नहीं है।

So it should not be used in ordinary battles and the like. In the three worlds there is no counter to it.

Word by wordपदार्थ

अतः (ataḥ) — soइसलिएन (na) — notनहींइदम् (idam) — thisइसेप्रयोक्तव्यम् (prayoktavyam) — should be usedचलाना चाहिएसामान्य (sāmānya) — ordinaryसाधारणसमर (samara) — in battleयुद्धआदिके (ādike) — and the likeआदि मेंअन्यः (anyaḥ) — anotherदूसरान (na) — notनहींअस्ति (asti) — there isहैप्रतीघातः (pratīghātaḥ) — a counterकाटएतस्य (etasya) — for itइसकीभुवन (bhuvana) — worldsलोकोंत्रये (traye) — in the threeतीनों

Verse 16

१६16 तस्मात्प्राणात्यये राम प्रयोक्तव्यमुपस्थिते । अन्यदैतत्प्रयुक्तं चेज्जगत्संक्षयकृद्भवेत् ॥ १६ ॥

tasmātprāṇātyaye rāma prayoktavyamupasthite | anyadaitatprayuktaṃ cejjagatsaṃkṣayakṛdbhavet ||

Doubtful readingप्रयुक्तं चेत्: another reading प्रयुक्तं तु

✗
Citeउद्धृत करें

OccultGuide. Śiva Gītā 5.16. https://occultguide.com/scripture/shiva-gita/adhyaya-5-ramaya-varapradana#v16. Sanskrit text in the public domain; translation CC BY-SA 4.0.

JSON ↗
· हिन्दी

इसलिए हे राम, इसे तभी चलाओ जब प्राणों का संकट आ जाए। किसी और समय चलाने पर यह जगत् का नाश कर देगा।"

So, Rāma, use it only when danger to your life has come. If it is used at any other time, it will destroy the world."

Word by wordपदार्थ

तस्मात् (tasmāt) — thereforeइसलिएप्राण (prāṇa) — of lifeप्राणों काअत्यये (atyaye) — when dangerसंकटराम (rāma) — Rāmaरामप्रयोक्तव्यम् (prayoktavyam) — it should be usedचलाओउपस्थिते (upasthite) — has arisenआ जाने परअन्यदा (anyadā) — at another timeऔर किसी समयएतत् (etat) — thisयहप्रयुक्तम् (prayuktam) — usedचलाया गयाचेत् (cet) — ifयदिजगत् (jagat) — of the worldजगत् कासङ्क्षय (saṅkṣaya) — destructionसंहारकृत् (kṛt) — causingकरने वालाभवेत् (bhavet) — it would beहोगा

Verse 17

१७17 अथाहूय सुरश्रेष्ठान्लोकपालान्महेश्वरः । उवाच परमप्रीतः स्वंस्वमस्त्रं प्रयच्छत ॥ १७ ॥

athāhūya suraśreṣṭhānlokapālānmaheśvaraḥ | uvāca paramaprītaḥ svaṃsvamastraṃ prayacchata ||

✓
Citeउद्धृत करें

OccultGuide. Śiva Gītā 5.17. https://occultguide.com/scripture/shiva-gita/adhyaya-5-ramaya-varapradana#v17. Sanskrit text in the public domain; translation CC BY-SA 4.0.

JSON ↗
· हिन्दी

तब महेश्वर ने श्रेष्ठ देवताओं, लोकपालों को बुलाकर, बहुत प्रसन्न होकर कहा: "तुम सब अपना-अपना अस्त्र इसे दो।

Then Maheśvara called the best of the gods, the guardians of the worlds, and said, greatly pleased: "Each of you give him your own weapon.

Word by wordपदार्थ

अथ (atha) — thenतबआहूय (āhūya) — having calledबुलाकरसुर (sura) — of the godsदेवताओं मेंश्रेष्ठान् (śreṣṭhān) — the bestश्रेष्ठलोक (loka) — of the worldsलोकों केपालान् (pālān) — the guardiansरक्षकों कोमहेश्वरः (maheśvaraḥ) — Maheśvaraमहेश्वर नेउवाच (uvāca) — saidकहापरम (parama) — greatlyबहुतप्रीतः (prītaḥ) — pleasedप्रसन्नस्वम् (svam) — his ownअपनास्वम् (svam) — his ownअपनाअस्त्रम् (astram) — weaponअस्त्रप्रयच्छत (prayacchata) — giveदो

Verse 18

१८18 राघवोऽयं च तैरस्त्रै रावणं निहनिष्यति । तस्मै देवैरवध्यत्वमिति दत्तो वरो मया ॥ १८ ॥

rāghavo'yaṃ ca tairastrai rāvaṇaṃ nihaniṣyati | tasmai devairavadhyatvamiti datto varo mayā ||

Doubtful readingours: राघवोऽयं च; देवैः. Variant: राघवो यं च; दैवैः

✗
Citeउद्धृत करें

OccultGuide. Śiva Gītā 5.18. https://occultguide.com/scripture/shiva-gita/adhyaya-5-ramaya-varapradana#v18. Sanskrit text in the public domain; translation CC BY-SA 4.0.

JSON ↗
· हिन्दी

उन अस्त्रों से यह राघव रावण को मारेगा। मैंने रावण को वर दिया है कि देवता उसे नहीं मार सकेंगे।

With those weapons this Rāghava will kill Rāvaṇa. I gave Rāvaṇa the boon that the gods could not kill him.

Explanationव्याख्या

इसलिए देवता रावण को स्वयं नहीं मार सकते, और राम ही उसे मारेंगे।

So the gods cannot kill Rāvaṇa themselves, and Rāma is the one who will.

Word by wordपदार्थ

राघवः (rāghavaḥ) — Rāghavaरामअयम् (ayam) — thisयहच (ca) — andऔरतैः (taiḥ) — with thoseउनअस्त्रैः (astraiḥ) — weaponsअस्त्रों सेरावणम् (rāvaṇam) — Rāvaṇaरावण कोनिहनिष्यति (nihaniṣyati) — will killमारेगातस्मै (tasmai) — to himउसेदेवैः (devaiḥ) — by godsदेवताओं सेअवध्यत्वम् (avadhyatvam) — freedom from being killedन मारे जाने काइति (iti) — thusऐसादत्तः (dattaḥ) — givenदिया गयावरः (varaḥ) — a boonवरमया (mayā) — by meमेरे द्वारा

Verse 19

१९19 तस्माद्वानरतामेत्य भवन्तो युद्धदुर्मदाः । साहाय्यमस्य कुर्वन्तु तेन सुस्था भविष्यथ ॥ १९ ॥

tasmādvānaratāmetya bhavanto yuddhadurmadāḥ | sāhāyyamasya kurvantu tena susthā bhaviṣyatha ||

✓
Citeउद्धृत करें

OccultGuide. Śiva Gītā 5.19. https://occultguide.com/scripture/shiva-gita/adhyaya-5-ramaya-varapradana#v19. Sanskrit text in the public domain; translation CC BY-SA 4.0.

JSON ↗
· हिन्दी

इसलिए तुम सब, जो युद्ध में उन्मत्त हो, वानर का रूप लेकर इसकी सहायता करो। उससे तुम निश्चिन्त हो जाओगे।"

So you, who are fierce in battle, take the form of monkeys and help him. By that you will be at ease."

Word by wordपदार्थ

तस्मात् (tasmāt) — thereforeइसलिएवानर (vānara) — of monkeysवानर काताम् (tām) — the stateरूपएत्य (etya) — having takenलेकरभवन्तः (bhavantaḥ) — youतुम सबयुद्ध (yuddha) — in battleयुद्ध मेंदुर्मदाः (durmadāḥ) — fierceउन्मत्तसाहाय्यम् (sāhāyyam) — helpसहायताअस्य (asya) — hisउसकीकुर्वन्तु (kurvantu) — let doकरोतेन (tena) — by thatउससेसुस्थाः (susthāḥ) — at easeनिश्चिन्तभविष्यथ (bhaviṣyatha) — you will beहो जाओगे

Verse 20

२०20 तदाज्ञां शिरसा गृह्य सुराः प्राञ्जलयस्तदा । प्रणम्य चरणौ शंभोः स्वंस्वमस्त्रं ददुर्मुदा ॥ २० ॥

tadājñāṃ śirasā gṛhya surāḥ prāñjalayastadā | praṇamya caraṇau śaṃbhoḥ svaṃsvamastraṃ dadurmudā ||

Doubtful readingतदा: another reading तथा

✗
Citeउद्धृत करें

OccultGuide. Śiva Gītā 5.20. https://occultguide.com/scripture/shiva-gita/adhyaya-5-ramaya-varapradana#v20. Sanskrit text in the public domain; translation CC BY-SA 4.0.

JSON ↗
· हिन्दी

उनकी आज्ञा सिर पर लेकर देवताओं ने हाथ जोड़कर शम्भु के चरणों में प्रणाम किया और खुशी से अपना-अपना अस्त्र दिया।

Taking his command on their heads, the gods with joined palms bowed at Śambhu's feet and gladly each gave his own weapon.

Word by wordपदार्थ

तत् (tat) — hisउनकीआज्ञाम् (ājñām) — commandआज्ञाशिरसा (śirasā) — with the headसिर परगृह्य (gṛhya) — takingलेकरसुराः (surāḥ) — the godsदेवताप्राञ्जलयः (prāñjalayaḥ) — with joined palmsहाथ जोड़ेतदा (tadā) — thenतबप्रणम्य (praṇamya) — bowingप्रणाम करकेचरणौ (caraṇau) — at the feetचरणों मेंशम्भोः (śambhoḥ) — of Śambhuशम्भु केस्वम् (svam) — their ownअपनास्वम् (svam) — their ownअपनाअस्त्रम् (astram) — weaponअस्त्रददुः (daduḥ) — gaveदियामुदा (mudā) — gladlyखुशी से

Verse 21

२१21 नारायणास्त्रं दैत्यारिरैन्द्रमस्त्रं पुरंदरः । ब्रह्मापि ब्रह्मदण्डास्त्रमाग्नेयास्त्रं धनंजयः ॥ २१ ॥

nārāyaṇāstraṃ daityāriraindramastraṃ puraṃdaraḥ | brahmāpi brahmadaṇḍāstramāgneyāstraṃ dhanaṃjayaḥ ||

✓
Citeउद्धृत करें

OccultGuide. Śiva Gītā 5.21. https://occultguide.com/scripture/shiva-gita/adhyaya-5-ramaya-varapradana#v21. Sanskrit text in the public domain; translation CC BY-SA 4.0.

JSON ↗
· हिन्दी

दैत्यों के शत्रु विष्णु ने नारायण अस्त्र दिया, पुरन्दर ने ऐन्द्र, ब्रह्मा ने ब्रह्मदण्ड और धनंजय ने आग्नेय अस्त्र दिया।

The enemy of the demons, Viṣṇu, gave the Nārāyaṇa weapon, Purandara gave the Aindra, Brahmā gave the Brahmadaṇḍa, and Dhanañjaya gave the Āgneya.

Explanationव्याख्या

पुरन्दर इन्द्र हैं और धनंजय अग्नि देवता हैं।

Purandara is Indra and Dhanañjaya is Agni, the god of fire.

Word by wordपदार्थ

नारायण (nārāyaṇa) — Nārāyaṇaनारायणअस्त्रम् (astram) — weaponअस्त्रदैत्य (daitya) — of demonsदैत्यों केअरिः (ariḥ) — the enemyशत्रु (विष्णु) नेऐन्द्रम् (aindram) — the Aindraऐन्द्रअस्त्रम् (astram) — weaponअस्त्रपुरन्दरः (purandaraḥ) — Purandaraइन्द्र नेब्रह्मा (brahmā) — Brahmāब्रह्मा नेअपि (api) — alsoभीब्रह्मदण्ड (brahmadaṇḍa) — Brahmadaṇḍaब्रह्मदण्डअस्त्रम् (astram) — weaponअस्त्रआग्नेय (āgneya) — the Āgneyaआग्नेयअस्त्रम् (astram) — weaponअस्त्रधनञ्जयः (dhanañjayaḥ) — Dhanañjayaधनंजय (अग्नि) ने

Verse 22

२२22 याम्यं यमोऽपि मोहास्त्रं रक्षोराजस्तथा ददौ । वरुणो वारुणं प्रादाद्वायव्यास्त्रं प्रभञ्जनः ॥ २२ ॥

yāmyaṃ yamo'pi mohāstraṃ rakṣorājastathā dadau | varuṇo vāruṇaṃ prādādvāyavyāstraṃ prabhañjanaḥ ||

✓
Citeउद्धृत करें

OccultGuide. Śiva Gītā 5.22. https://occultguide.com/scripture/shiva-gita/adhyaya-5-ramaya-varapradana#v22. Sanskrit text in the public domain; translation CC BY-SA 4.0.

JSON ↗
· हिन्दी

यम ने याम्य दिया, और राक्षसों के राजा (निर्ऋति) ने मोहन अस्त्र दिया। वरुण ने वारुण दिया और प्रभंजन (वायु) ने वायव्य अस्त्र दिया।

Yama gave the Yāmya, and likewise the king of the demons gave the Mohana. Varuṇa gave the Vāruṇa, and Prabhañjana gave the Vāyavya.

Explanationव्याख्या

यहाँ राक्षसों का राजा निर्ऋति है, जो दक्षिण-पश्चिम का रक्षक है, और प्रभंजन वायु है।

The king of the demons here is Nirṛti, the guardian of the south-west, and Prabhañjana is the wind.

Word by wordपदार्थ

याम्यम् (yāmyam) — the Yāmyaयाम्ययमः (yamaḥ) — Yamaयम नेअपि (api) — alsoभीमोह (moha) — the Mohanaमोहनअस्त्रम् (astram) — weaponअस्त्ररक्षः (rakṣaḥ) — of the demonsराक्षसों केराजः (rājaḥ) — the kingराजा (निर्ऋति) नेतथा (tathā) — soवैसे हीददौ (dadau) — gaveदियावरुणः (varuṇaḥ) — Varuṇaवरुण नेवारुणम् (vāruṇam) — the Vāruṇaवारुणप्रादात् (prādāt) — gaveदियावायव्य (vāyavya) — the Vāyavyaवायव्यअस्त्रम् (astram) — weaponअस्त्रप्रभञ्जनः (prabhañjanaḥ) — Prabhañjanaप्रभंजन (वायु) ने

Verse 23

२३23 कौबेरं च कुबेरोऽपि रौद्रमीशान एव च । सौरमस्त्रं ददौ सूरः सौम्यं सोमश्च पावकम् । विश्वेदेवा ददुस्तस्मै वसवो वासवाभिधम् ॥ २३ ॥

kauberaṃ ca kubero'pi raudramīśāna eva ca | sauramastraṃ dadau sūraḥ saumyaṃ somaśca pāvakam | viśvedevā dadustasmai vasavo vāsavābhidham ||

Doubtful readingours: सूरः; पावकम्. Variant: सूर्यः; पार्वतम्

✗
Citeउद्धृत करें

OccultGuide. Śiva Gītā 5.23. https://occultguide.com/scripture/shiva-gita/adhyaya-5-ramaya-varapradana#v23. Sanskrit text in the public domain; translation CC BY-SA 4.0.

JSON ↗
· हिन्दी

कुबेर ने कौबेर, ईशान ने रौद्र, सूर्य ने सौर अस्त्र और सोम ने सौम्य दिया। विश्वेदेवों ने उन्हें पावक दिया और वसुओं ने वासव नाम का अस्त्र दिया।

Kubera gave the Kauvera, Īśāna gave the Raudra, the Sun gave the Saura weapon, and Soma gave the Saumya. The Viśvedevas gave him the Pāvaka, and the Vasus gave the one called Vāsava.

Word by wordपदार्थ

कौबेरम् (kauberam) — the Kauveraकौबेरच (ca) — andऔरकुबेरः (kuberaḥ) — Kuberaकुबेर नेअपि (api) — alsoभीरौद्रम् (raudram) — the Raudraरौद्रईशानः (īśānaḥ) — Īśānaईशान नेएव (eva) — indeedहीच (ca) — andऔरसौरम् (sauram) — the Sauraसौरअस्त्रम् (astram) — weaponअस्त्रददौ (dadau) — gaveदियासूरः (sūraḥ) — the Sunसूर्य नेसौम्यम् (saumyam) — the Saumyaसौम्यसोमः (somaḥ) — Somaसोम नेच (ca) — andऔरपावकम् (pāvakam) — the Pāvakaपावकविश्वेदेवाः (viśvedevāḥ) — the Viśvedevasविश्वेदेवों नेददुः (daduḥ) — gaveदियातस्मै (tasmai) — to himउन्हेंवसवः (vasavaḥ) — the Vasusवसुओं नेवासव (vāsava) — the Vāsavaवासवअभिधम् (abhidham) — calledनाम का

Verse 24

२४24 अथ तुष्टः प्रणम्येशं रामो दशरथात्मजः । प्राञ्जलिः प्रणतो भूत्वा भक्तियुक्तो व्यजिज्ञपत् ॥ २४ ॥

atha tuṣṭaḥ praṇamyeśaṃ rāmo daśarathātmajaḥ | prāñjaliḥ praṇato bhūtvā bhaktiyukto vyajijñapat ||

✓
Citeउद्धृत करें

OccultGuide. Śiva Gītā 5.24. https://occultguide.com/scripture/shiva-gita/adhyaya-5-ramaya-varapradana#v24. Sanskrit text in the public domain; translation CC BY-SA 4.0.

JSON ↗
· हिन्दी

तब दशरथ के पुत्र राम ने प्रसन्न होकर ईश को प्रणाम किया, और हाथ जोड़कर, झुककर, भक्ति से भरे हुए निवेदन किया:

Then Rāma, son of Daśaratha, pleased, bowed to Īśa, and with joined palms, bent low and full of devotion, said:

Word by wordपदार्थ

अथ (atha) — thenतबतुष्टः (tuṣṭaḥ) — pleasedप्रसन्नप्रणम्य (praṇamya) — bowingप्रणाम करकेईशम् (īśam) — to Īśaईश कोरामः (rāmaḥ) — Rāmaराम नेदशरथ (daśaratha) — of Daśarathaदशरथ काआत्मजः (ātmajaḥ) — sonपुत्रप्राञ्जलिः (prāñjaliḥ) — with joined palmsहाथ जोड़ेप्रणतः (praṇataḥ) — bent lowझुके हुएभूत्वा (bhūtvā) — having becomeहोकरभक्ति (bhakti) — with devotionभक्ति सेयुक्तः (yuktaḥ) — filledभरेव्यजिज्ञपत् (vyajijñapat) — he saidनिवेदन किया

श्रीराम उवाच — Śrī Rāma said: श्रीराम बोले:

Verse 25

२५25 भगवन्मानुषैरेव नोल्लङ्घ्यो लवणाम्बुधिः । तत्र लङ्काभिधं दुर्गं दुर्जयं देवदानवैः ॥ २५ ॥

bhagavanmānuṣaireva nollaṅghyo lavaṇāmbudhiḥ | tatra laṅkābhidhaṃ durgaṃ durjayaṃ devadānavaiḥ ||

Doubtful readingमानुषैरेव नोल्लङ्घ्यः: another reading मानुषेणैव नोलङ्घ्यः

✗
Citeउद्धृत करें

OccultGuide. Śiva Gītā 5.25. https://occultguide.com/scripture/shiva-gita/adhyaya-5-ramaya-varapradana#v25. Sanskrit text in the public domain; translation CC BY-SA 4.0.

JSON ↗
· हिन्दी

राम ने कहा: "हे भगवन्, मनुष्य खारे समुद्र को पार नहीं कर सकते। और वहाँ लंका नाम का दुर्ग है, जिसे देवता और दानव भी नहीं जीत सकते।

Rāma said: "Lord, men cannot cross the salt ocean. And there is the fort called Laṅkā, which gods and demons cannot conquer.

Word by wordपदार्थ

भगवन् (bhagavan) — O Lordहे भगवन्मानुषैः (mānuṣaiḥ) — by menमनुष्यों सेएव (eva) — indeedहीन (na) — notनहींउल्लङ्घ्यः (ullaṅghyaḥ) — to be crossedपार किया जा सकतालवण (lavaṇa) — saltखाराअम्बुधिः (ambudhiḥ) — oceanसमुद्रतत्र (tatra) — thereवहाँलङ्का (laṅkā) — Laṅkāलंकाअभिधम् (abhidham) — calledनाम कादुर्गम् (durgam) — fortदुर्ग हैदुर्जयम् (durjayam) — hard to conquerजीतना कठिनदेव (deva) — by godsदेवताओंदानवैः (dānavaiḥ) — and demonsऔर दानवों से

Verse 26

२६26 अनेककोटयस्तत्र राक्षसा बलवत्तराः । सर्वे स्वाध्यायनिरताः शिवभक्ता जितेन्द्रियाः ॥ २६ ॥

anekakoṭayastatra rākṣasā balavattarāḥ | sarve svādhyāyaniratāḥ śivabhaktā jitendriyāḥ ||

✓
Citeउद्धृत करें

OccultGuide. Śiva Gītā 5.26. https://occultguide.com/scripture/shiva-gita/adhyaya-5-ramaya-varapradana#v26. Sanskrit text in the public domain; translation CC BY-SA 4.0.

JSON ↗
· हिन्दी

वहाँ अनेक करोड़ राक्षस हैं, और भी बलवान, सब वेद-पाठ में लगे, शिव के भक्त और इन्द्रियों को जीतने वाले।

There are many tens of millions of demons there, even stronger, all devoted to study of the Veda, devotees of Śiva, and masters of their senses.

Word by wordपदार्थ

अनेक (aneka) — manyअनेककोटयः (koṭayaḥ) — tens of millionsकरोड़तत्र (tatra) — thereवहाँराक्षसाः (rākṣasāḥ) — demonsराक्षसबलवत्तराः (balavattarāḥ) — strongerऔर बलवानसर्वे (sarve) — allसबस्वाध्याय (svādhyāya) — in study of the Vedaवेद-पाठ मेंनिरताः (niratāḥ) — devotedलगेशिव (śiva) — of Śivaशिव केभक्ताः (bhaktāḥ) — devoteesभक्तजित (jita) — who have wonजीती हुईइन्द्रियाः (indriyāḥ) — sensesइन्द्रियों वाले

Verse 27

२७27 अनेकमायासंयुक्ता बुद्धिमन्तोऽग्निहोत्रिणः । कथमेकाकिना जेया मया भ्रात्रा च संयुगे ॥ २७ ॥

anekamāyāsaṃyuktā buddhimanto'gnihotriṇaḥ | kathamekākinā jeyā mayā bhrātrā ca saṃyuge ||

✓
Citeउद्धृत करें

OccultGuide. Śiva Gītā 5.27. https://occultguide.com/scripture/shiva-gita/adhyaya-5-ramaya-varapradana#v27. Sanskrit text in the public domain; translation CC BY-SA 4.0.

JSON ↗
· हिन्दी

वे अनेक मायाओं से युक्त, बुद्धिमान और अग्निहोत्र करने वाले हैं। मैं भाई के साथ युद्ध में उन्हें कैसे जीत सकता हूँ?"

They are endowed with many illusions, intelligent, and keepers of the fire offering. How can I, with my brother, defeat them in battle?"

Explanationव्याख्या

राम "अकेला" इसलिए कहते हैं कि सेना के सामने उनके साथ केवल उनका भाई है।

Rāma says "alone" meaning with only his brother beside him, against an army.

Word by wordपदार्थ

अनेक (aneka) — manyअनेकमाया (māyā) — with illusionsमायाओं सेसंयुक्ताः (saṃyuktāḥ) — endowedयुक्तबुद्धिमन्तः (buddhimantaḥ) — intelligentबुद्धिमानअग्निहोत्रिणः (agnihotriṇaḥ) — keepers of the fire offeringअग्निहोत्र करने वालेकथम् (katham) — howकैसेएकाकिना (ekākinā) — by one aloneअकेलेजेयाः (jeyāḥ) — to be conqueredजीते जा सकते हैंमया (mayā) — by meमुझसेभ्रात्रा (bhrātrā) — with my brotherभाई के साथच (ca) — andऔरसंयुगे (saṃyuge) — in battleयुद्ध में

ईश्वर उवाच — Īśvara said: ईश्वर बोले:

Verse 28

२८28 रावणस्य वधे राम रक्षसामपि मारणे । विचारो न त्वया कार्यस्तस्य कालोऽयमागतः ॥ २८ ॥

rāvaṇasya vadhe rāma rakṣasāmapi māraṇe | vicāro na tvayā kāryastasya kālo'yamāgataḥ ||

✓
Citeउद्धृत करें

OccultGuide. Śiva Gītā 5.28. https://occultguide.com/scripture/shiva-gita/adhyaya-5-ramaya-varapradana#v28. Sanskrit text in the public domain; translation CC BY-SA 4.0.

JSON ↗
· हिन्दी

ईश्वर ने कहा: "राम, रावण को मारने में और राक्षसों के संहार में तुम्हें संकोच नहीं करना चाहिए। उनका समय आ गया है।

Īśvara said: "Rāma, you must not hesitate in killing Rāvaṇa, or in slaying the demons. Their time has come.

Word by wordपदार्थ

रावणस्य (rāvaṇasya) — of Rāvaṇaरावण केवधे (vadhe) — in the killingमारने मेंराम (rāma) — Rāmaरामरक्षसाम् (rakṣasām) — of the demonsराक्षसों केअपि (api) — alsoभीमारणे (māraṇe) — in the slayingमारने मेंविचारः (vicāraḥ) — hesitationसंकोचन (na) — notनहींत्वया (tvayā) — by youतुम्हेंकार्यः (kāryaḥ) — to be madeकरना चाहिएतस्य (tasya) — theirउनकाकालः (kālaḥ) — timeसमयअयम् (ayam) — thisयहआगतः (āgataḥ) — has comeआ गया है

Verse 29

२९29 अधर्मे तु प्रवृत्तास्ते देवब्राह्मणपीडने । तस्मादायुः क्षयं यातं तेषां श्रीरपि सुव्रत ॥ २९ ॥

adharme tu pravṛttāste devabrāhmaṇapīḍane | tasmādāyuḥ kṣayaṃ yātaṃ teṣāṃ śrīrapi suvrata ||

✓
Citeउद्धृत करें

OccultGuide. Śiva Gītā 5.29. https://occultguide.com/scripture/shiva-gita/adhyaya-5-ramaya-varapradana#v29. Sanskrit text in the public domain; translation CC BY-SA 4.0.

JSON ↗
· हिन्दी

वे अधर्म में लगे हैं, देवताओं और ब्राह्मणों को सता रहे हैं। इसलिए हे दृढ़व्रत, उनकी आयु और सम्पत्ति भी नष्ट हो चुकी है।

They are engaged in wrong, in oppressing gods and brahmins. Because of that their life has gone to ruin, and their fortune too, good Rāma.

Word by wordपदार्थ

अधर्मे (adharme) — in wrongअधर्म मेंतु (tu) — indeedहीप्रवृत्ताः (pravṛttāḥ) — engagedलगेते (te) — theyवेदेव (deva) — godsदेवताओंब्राह्मण (brāhmaṇa) — and brahminsऔर ब्राह्मणोंपीडने (pīḍane) — in oppressingको सताने मेंतस्मात् (tasmāt) — thereforeइसलिएआयुः (āyuḥ) — lifeआयुक्षयम् (kṣayam) — to ruinक्षय कोयातम् (yātam) — has goneचली गईतेषाम् (teṣām) — theirउनकीश्रीः (śrīḥ) — fortuneसम्पत्तिअपि (api) — alsoभीसुव्रत (suvrata) — O firm in vowsहे दृढ़व्रत

Verse 30

३०30 राजस्त्रीलङ्घनासक्तं रावणं निहनिष्यसि । पानासक्तो रिपुर्जेतुं सुकरः समराङ्गणे ॥ ३० ॥

rājastrīlaṅghanāsaktaṃ rāvaṇaṃ nihaniṣyasi | pānāsakto ripurjetuṃ sukaraḥ samarāṅgaṇe ||

Doubtful readingours: राजस्त्रीलङ्घनासक्तं; पानासक्तो; जेतुम्. Variant: राजस्त्रीकामनासक्तं; पापासक्तो; जेतुः

✗
Citeउद्धृत करें

OccultGuide. Śiva Gītā 5.30. https://occultguide.com/scripture/shiva-gita/adhyaya-5-ramaya-varapradana#v30. Sanskrit text in the public domain; translation CC BY-SA 4.0.

JSON ↗
· हिन्दी

तुम उस रावण को मारोगे जो राजाओं की स्त्रियों का उल्लंघन करने में लगा है। मदिरा में लिप्त शत्रु को युद्ध के मैदान में जीतना सरल है।

You will kill Rāvaṇa, who is bent on violating the wives of kings. An enemy addicted to drink is easy to defeat on the field of battle.

Word by wordपदार्थ

राज (rāja) — of kingsराजाओं कीस्त्री (strī) — wivesस्त्रियों कालङ्घन (laṅghana) — violatingउल्लंघन करने मेंआसक्तम् (āsaktam) — bentलगे हुएरावणम् (rāvaṇam) — Rāvaṇaरावण कोनिहनिष्यसि (nihaniṣyasi) — you will killमारोगेपान (pāna) — on drinkमदिरा मेंआसक्तः (āsaktaḥ) — addictedलिप्तरिपुः (ripuḥ) — an enemyशत्रुजेतुम् (jetum) — to defeatजीतनासुकरः (sukaraḥ) — easyसरलसमर (samara) — of battleयुद्ध केअङ्गणे (aṅgaṇe) — in the fieldमैदान में

Verse 31

३१31 अधर्मनिरतः शत्रुर्भाग्येनैव हि लभ्यते । अधीतवेदशास्त्रोऽपि सदा धर्मरतोऽपि वा । । विनाशकाले संप्राप्ते धर्ममार्गाच्च्युतो भवेत् ॥ ३१ ॥

adharmanirataḥ śatrurbhāgyenaiva hi labhyate | adhītavedaśāstro'pi sadā dharmarato'pi vā | vināśakāle saṃprāpte dharmamārgāccyuto bhavet ||

Doubtful readingours: अधर्मनिरतः; अधीतवेदशास्त्रोऽपि सदा धर्मरतोऽपि वा. Variant: अधर्मे निरतः; अधीतधर्मशास्त्रोऽपि सदा वेदरतोऽपि वा

✗
Citeउद्धृत करें

OccultGuide. Śiva Gītā 5.31. https://occultguide.com/scripture/shiva-gita/adhyaya-5-ramaya-varapradana#v31. Sanskrit text in the public domain; translation CC BY-SA 4.0.

JSON ↗
· हिन्दी

अधर्म में लगा शत्रु भाग्य से ही मिलता है। जिसने वेद और शास्त्र पढ़े हों, या जो सदा धर्म में लगा रहा हो, वह भी विनाश का समय आने पर धर्म के मार्ग से गिर जाता है।

An enemy who is set on wrong is found only by good fortune. Even one who has studied the Vedas and treatises, or who is always devoted to dharma, falls from the path of dharma when the time of his destruction has come.

Word by wordपदार्थ

अधर्म (adharma) — in wrongअधर्म मेंनिरतः (nirataḥ) — devotedलगाशत्रुः (śatruḥ) — an enemyशत्रुभाग्येन (bhāgyena) — by good fortuneभाग्य सेएव (eva) — onlyहीहि (hi) — indeedहीलभ्यते (labhyate) — is foundमिलता हैअधीत (adhīta) — who has studiedपढ़ा हुआवेद (veda) — Vedasवेदशास्त्रः (śāstraḥ) — and treatisesऔर शास्त्रअपि (api) — evenभीसदा (sadā) — alwaysसदाधर्म (dharma) — in dharmaधर्म मेंरतः (rataḥ) — devotedलगाअपि (api) — evenभीवा (vā) — orयाविनाश (vināśa) — of destructionविनाश काकाले (kāle) — when the timeसमयसम्प्राप्ते (samprāpte) — has comeआ जाने परधर्म (dharma) — of dharmaधर्म केमार्गात् (mārgāt) — from the pathमार्ग सेच्युतः (cyutaḥ) — fallenगिराभवेत् (bhavet) — he becomesहो जाता है

Verse 32

३२32 पीड्यन्ते देवताः सर्वाः सततं येन पापिना । ब्राह्मणा ऋषयश्चैव तस्य नाशः स्वयं स्थितः ॥ ३२ ॥

pīḍyante devatāḥ sarvāḥ satataṃ yena pāpinā | brāhmaṇā ṛṣayaścaiva tasya nāśaḥ svayaṃ sthitaḥ ||

✓
Citeउद्धृत करें

OccultGuide. Śiva Gītā 5.32. https://occultguide.com/scripture/shiva-gita/adhyaya-5-ramaya-varapradana#v32. Sanskrit text in the public domain; translation CC BY-SA 4.0.

JSON ↗
· हिन्दी

जिस पापी से सब देवता, ब्राह्मण और ऋषि सदा सताए जाते हैं, उसका नाश अपने आप सामने खड़ा है।

The sinner by whom all the gods, brahmins and sages are constantly tormented has his destruction standing ready for him.

Word by wordपदार्थ

पीड्यन्ते (pīḍyante) — are tormentedसताए जाते हैंदेवताः (devatāḥ) — godsदेवतासर्वाः (sarvāḥ) — allसबसततम् (satatam) — constantlyसदायेन (yena) — by whomजिसपापिना (pāpinā) — sinnerपापी सेब्राह्मणाः (brāhmaṇāḥ) — brahminsब्राह्मणऋषयः (ṛṣayaḥ) — sagesऋषिच (ca) — andऔरएव (eva) — indeedभीतस्य (tasya) — hisउसकानाशः (nāśaḥ) — destructionनाशस्वयम् (svayam) — itselfअपने आपस्थितः (sthitaḥ) — stands readyसामने खड़ा है

Verse 33

३३33 किष्किन्धानगरे राम देवानामंशसंभवाः । वानरा बहवो जाता दुर्जया बलवत्तराः ॥ ३३ ॥

kiṣkindhānagare rāma devānāmaṃśasaṃbhavāḥ | vānarā bahavo jātā durjayā balavattarāḥ ||

✓
Citeउद्धृत करें

OccultGuide. Śiva Gītā 5.33. https://occultguide.com/scripture/shiva-gita/adhyaya-5-ramaya-varapradana#v33. Sanskrit text in the public domain; translation CC BY-SA 4.0.

JSON ↗
· हिन्दी

हे राम, किष्किन्धा नगर में देवताओं के अंशों से उत्पन्न बहुत से वानर जन्मे हैं, जो बहुत बलवान और अजेय हैं।

In the city of Kiṣkindhā, Rāma, many monkeys have been born from parts of the gods, very strong and hard to conquer.

Word by wordपदार्थ

किष्किन्धा (kiṣkindhā) — Kiṣkindhāकिष्किन्धा केनगरे (nagare) — in the cityनगर मेंराम (rāma) — Rāmaरामदेवानाम् (devānām) — of the godsदेवताओं केअंश (aṃśa) — from partsअंशों सेसम्भवाः (sambhavāḥ) — bornउत्पन्नवानराः (vānarāḥ) — monkeysवानरबहवः (bahavaḥ) — manyबहुत सेजाताः (jātāḥ) — have been bornजन्मे हैंदुर्जयाः (durjayāḥ) — hard to conquerअजेयबलवत्तराः (balavattarāḥ) — very strongबहुत बलवान

Verse 34

३४34 साहाय्यं ते करिष्यन्ति तैर्बधान पयोनिधिम् । अनेकशैलसंबद्धे सेतौ यान्तु बलीमुखाः । रावणं सगणं हत्वा तामानय निजप्रियाम् ॥ ३४ ॥

sāhāyyaṃ te kariṣyanti tairbadhāna payonidhim | anekaśailasaṃbaddhe setau yāntu balīmukhāḥ | rāvaṇaṃ sagaṇaṃ hatvā tāmānaya nijapriyām ||

Doubtful readingours: तैर्बधान पयोनिधिम्; निजप्रियाम्. Variant: तैर्बध्वा च पयोनिधिम्; निजां प्रियाम्

✗
Citeउद्धृत करें

OccultGuide. Śiva Gītā 5.34. https://occultguide.com/scripture/shiva-gita/adhyaya-5-ramaya-varapradana#v34. Sanskrit text in the public domain; translation CC BY-SA 4.0.

JSON ↗
· हिन्दी

वे तुम्हारी सहायता करेंगे। उनके साथ समुद्र को बाँधो। अनेक पर्वतों से जुड़े पुल पर वानर चलें। रावण को उसके गणों सहित मारकर अपनी प्रिया को ले आओ।

They will help you. With them bind the ocean. Let the monkeys go over a bridge joined with many mountains. Kill Rāvaṇa with his hosts and bring back your own beloved.

Explanationव्याख्या

"जल का भण्डार" समुद्र है।

"The store of waters" is the ocean.

Word by wordपदार्थ

साहाय्यम् (sāhāyyam) — helpसहायताते (te) — to youतुम्हारीकरिष्यन्ति (kariṣyanti) — they will giveकरेंगेतैः (taiḥ) — with themउनके साथबधान (badhāna) — bindबाँधोपयः (payaḥ) — of watersजल केनिधिम् (nidhim) — the storeभण्डार कोअनेक (aneka) — manyअनेकशैल (śaila) — mountainsपर्वतों सेसम्बद्धे (sambaddhe) — joinedजुड़ेसेतौ (setau) — on a bridgeपुल परयान्तु (yāntu) — let goचलेंबलीमुखाः (balīmukhāḥ) — the monkeysवानररावणम् (rāvaṇam) — Rāvaṇaरावण कोस (sa) — with hisसहितगणम् (gaṇam) — hostsगणोंहत्वा (hatvā) — having killedमारकरताम् (tām) — herउसेआनय (ānaya) — bring backले आओनिज (nija) — your ownअपनीप्रियाम् (priyām) — belovedप्रिया को

Verse 35

३५35 शस्त्रैर्युद्धे जयो यत्र तत्रास्त्राणि न योजयेत् । निरस्त्रेष्वल्पशस्त्रेषु पलायनपरेषु च । अस्त्राणि मुञ्चन्दिव्यानि स्वयमेव विनश्यति ॥ ३५ ॥

śastrairyuddhe jayo yatra tatrāstrāṇi na yojayet | nirastreṣvalpaśastreṣu palāyanapareṣu ca | astrāṇi muñcandivyāni svayameva vinaśyati ||

✓
Citeउद्धृत करें

OccultGuide. Śiva Gītā 5.35. https://occultguide.com/scripture/shiva-gita/adhyaya-5-ramaya-varapradana#v35. Sanskrit text in the public domain; translation CC BY-SA 4.0.

JSON ↗
· हिन्दी

जहाँ युद्ध में साधारण शस्त्रों से जीत हो सकती है, वहाँ अस्त्र नहीं चलाने चाहिए। निहत्थों, थोड़े शस्त्र वालों और भागने वालों पर दिव्य अस्त्र छोड़ने वाला स्वयं नष्ट हो जाता है।

Where victory in battle can be won with ordinary weapons, one should not use missiles. Against the unarmed, those with few weapons, and those fleeing, one who looses divine missiles is himself destroyed.

Word by wordपदार्थ

शस्त्रैः (śastraiḥ) — with ordinary weaponsसाधारण शस्त्रों सेयुद्धे (yuddhe) — in battleयुद्ध मेंजयः (jayaḥ) — victoryजीतयत्र (yatra) — whereजहाँतत्र (tatra) — thereवहाँअस्त्राणि (astrāṇi) — missilesअस्त्रन (na) — notनहींयोजयेत् (yojayet) — one should useचलाएनिरस्त्रेषु (nirastreṣu) — against the unarmedनिहत्थों परअल्प (alpa) — with fewथोड़ेशस्त्रेषु (śastreṣu) — weaponsशस्त्र वालों परपलायन (palāyana) — on flightभागने मेंपरेषु (pareṣu) — intentलगे हुओं परच (ca) — andऔरअस्त्राणि (astrāṇi) — missilesअस्त्रमुञ्चन् (muñcan) — loosingछोड़ने वालादिव्यानि (divyāni) — divineदिव्यस्वयम् (svayam) — himselfस्वयंएव (eva) — indeedहीविनश्यति (vinaśyati) — is destroyedनष्ट हो जाता है

Verse 36

३६36 अथवा किं बहूक्तेन मयैवोत्पादितं जगत् । मयैव पाल्यते नित्यं मया संह्रियतेऽपि च ॥ ३६ ॥

athavā kiṃ bahūktena mayaivotpāditaṃ jagat | mayaiva pālyate nityaṃ mayā saṃhriyate'pi ca ||

✓
Citeउद्धृत करें

OccultGuide. Śiva Gītā 5.36. https://occultguide.com/scripture/shiva-gita/adhyaya-5-ramaya-varapradana#v36. Sanskrit text in the public domain; translation CC BY-SA 4.0.

JSON ↗
· हिन्दी

या ज़्यादा कहने से क्या? यह जगत् मेरे ही द्वारा रचा गया। यह सदा मेरे ही द्वारा पाला जाता है, और मेरे ही द्वारा समेटा भी जाता है।

Or why say more? The world was made by me alone. It is always protected by me, and it is withdrawn by me too.

Word by wordपदार्थ

अथवा (athavā) — orअथवाकिम् (kim) — whatक्याबहु (bahu) — muchबहुतउक्तेन (uktena) — by sayingकहने सेमया (mayā) — by meमेरे द्वाराएव (eva) — aloneहीउत्पादितम् (utpāditam) — was madeरचा गयाजगत् (jagat) — the worldजगत्मया (mayā) — by meमेरे द्वाराएव (eva) — aloneहीपाल्यते (pālyate) — is protectedपाला जाता हैनित्यम् (nityam) — alwaysसदामया (mayā) — by meमेरे द्वारासंह्रियते (saṃhriyate) — is withdrawnसमेटा जाता हैअपि (api) — alsoभीच (ca) — andऔर

Verse 37

३७37 अहमेको जगन्मृत्युर्मृत्योरपि महीपते । ग्रसेऽहमेव सकलं जगदेतच्चराचरम् ॥ ३७ ॥

ahameko jaganmṛtyurmṛtyorapi mahīpate | grase'hameva sakalaṃ jagadetaccarācaram ||

✓
Citeउद्धृत करें

OccultGuide. Śiva Gītā 5.37. https://occultguide.com/scripture/shiva-gita/adhyaya-5-ramaya-varapradana#v37. Sanskrit text in the public domain; translation CC BY-SA 4.0.

JSON ↗
· हिन्दी

हे पृथ्वीपति, मैं अकेला ही जगत् की मृत्यु हूँ, और मृत्यु की भी। मैं ही इस सारे चर-अचर जगत् को निगल लेता हूँ।

I alone am the death of the world, and even of death, lord of the earth. I alone swallow this whole world, the moving and the unmoving.

Word by wordपदार्थ

अहम् (aham) — Iमैंएकः (ekaḥ) — aloneअकेलाजगत् (jagat) — of the worldजगत् कीमृत्युः (mṛtyuḥ) — deathमृत्यु हूँमृत्योः (mṛtyoḥ) — of deathमृत्यु कीअपि (api) — evenभीमही (mahī) — of the earthपृथ्वी केपते (pate) — O lordहे स्वामीग्रसे (grase) — I swallowनिगल लेता हूँअहम् (aham) — Iमैंएव (eva) — aloneहीसकलम् (sakalam) — allसारेजगत् (jagat) — worldजगत् कोएतत् (etat) — thisइसचर (cara) — movingचलने वालेअचरम् (acaram) — and unmovingऔर न चलने वाले

Verse 38

३८38 मम वक्रगताः सर्वे राक्षसा युद्धदुर्मदाः । निमित्तमात्रस्त्वं भूयाः कीर्तिमाप्स्यसि संगरे ॥ ३८ ॥

mama vakragatāḥ sarve rākṣasā yuddhadurmadāḥ | nimittamātrastvaṃ bhūyāḥ kīrtimāpsyasi saṃgare ||

Doubtful readingours: वक्रगताः; निमित्तमात्रस्त्वम्. Variant: वक्त्रगताः; निमित्तमात्रं त्वम्

✗
Citeउद्धृत करें

OccultGuide. Śiva Gītā 5.38. https://occultguide.com/scripture/shiva-gita/adhyaya-5-ramaya-varapradana#v38. Sanskrit text in the public domain; translation CC BY-SA 4.0.

JSON ↗
· हिन्दी

युद्ध में उन्मत्त सब राक्षस मेरे मुख में पहले ही जा चुके हैं। तुम केवल निमित्त बनो, तुम युद्ध में कीर्ति पाओगे।"

All the demons, fierce in battle, have already gone into my mouth. Only be the instrument, and you will gain fame in battle."

Word by wordपदार्थ

मम (mama) — myमेरेवक्त्र (vaktra) — into the mouthमुख मेंगताः (gatāḥ) — goneगएसर्वे (sarve) — allसबराक्षसाः (rākṣasāḥ) — demonsराक्षसयुद्ध (yuddha) — in battleयुद्ध मेंदुर्मदाः (durmadāḥ) — fierceउन्मत्तनिमित्त (nimitta) — an instrumentनिमित्तमात्रः (mātraḥ) — onlyमात्रत्वम् (tvam) — youतुमभूयाः (bhūyāḥ) — beबनोकीर्तिम् (kīrtim) — fameकीर्तिआप्स्यसि (āpsyasi) — you will gainपाओगेसङ्गरे (saṅgare) — in battleयुद्ध में

Translated and edited by Gaurav Verma under the site's published method. The Sanskrit text is in the public domain. Our transliteration, translation and apparatus are licensed CC BY-SA 4.0 — see /license. अनुवाद और सम्पादन: Gaurav Verma — प्रकाशन-पद्धति देखें। संस्कृत मूल पाठ पब्लिक डोमेन में है। हमारा लिप्यंतरण, अनुवाद और टिप्पणियाँ CC BY-SA 4.0 के अंतर्गत उपलब्ध हैं — देखें /license.