Bṛhat Tantrasāra पञ्चमः परिच्छेदः Chapter 7
Lang
IAST
Words

॥ श्रीगणेशाय नमः ॥

बृहत्तन्त्रसारः

पञ्चमः परिच्छेदः
Chapter Seven · The Worship of Śrīvidyā · Verses 1–21

श्रीविद्यापूजनम्

The Jñānārṇava tells the great worship of Śrīvidyā, the best atonement for brāhmaṇa-murder and the other sins. Worshipped for a month by the kula order with brahma leaves, with the whole circle of rays and the eternal lineage first, and adorned with camphor powder, she destroys crores of great sins of other births and Lakṣmī stays fixed in the house. Worshipped as before for a month with china roses she destroys the sins of former births and makes one wealthy and wise; with young ketakī flowers she destroys the hosts of lesser sins and gives unequalled fortune; with hundred-petalled lotuses she destroys all sin; with campaka she kills the sin of a hundred births and gives fortune by Tripurā's grace; with large white lotuses she destroys the sin of twenty births and sets liberation in the hand; with bandhūka flowers the three worlds come under one's sway and past sin burns; with bilva leaves and parched grain one becomes prosperous and free of all sin; with jasmine, mālatī, kunda, hundred-petalled and white lotuses by the kula order she destroys the sin of a hundred births born of brāhmaṇa-murder, liberation is in his hand and he is Bṛhaspati's equal in speech; with agastya, bāṇa, bandhūka, china rose and red lotus for one month he destroys sin and becomes like Kāma himself; with campaka, pāṭala, bakula, nāgakeśara, kahlāra and sindhuvāra for a month he wins unequalled fortune and destroys the sin of a thousand births. Then the flowers of the seven days for a year — red lotuses, kumuda, red water-lilies, tagara, kahlāra, white lotuses and utpala — and the offerings, milk-rice, milk, plantain, butter, sugar and ghee; so worshipping the goddess for a year with perfumes and the rest he conquers planetary afflictions and enjoys happiness. The Matsyasūkta on Tārā and Kālī: worship with care on the eighth and the fourteenth, and whatever the mantra-holder asks he obtains; japa on the dark eighth gives sweet speech. Here the occasional rite is done after the daily worship; where no time is stated, it is to be done for half a month, a month, its double or a maṇḍala — so the Rudrayāmala, "half a month or a month, double or triple, until the fruit is gained", and another text, "in occasional and desire-born rites the fruit comes within a maṇḍala; if not, do it twice over". Worship of the goddess on the eighth grants every desire: a bali of plantain, jasmine and citron mixed with perfumes, a golden garland with perfumes, and fruit and milk with sugar — so one should worship Śivā with every effort for wealth and give to the goddess for the imperishable fruit. The Nīlatantra: worship on the eighth and the fourteenth by rule with china rose and barbarā, sandal, arka flowers and white aparājitā wins the siddhi of command; whoever worships Durgā especially on the great eighth destroys at once the sin gathered in three births — and Durgā here means Tāriṇī, by the context. ज्ञानार्णव श्रीविद्या का महान् पूजन कहता है, जो ब्रह्महत्या आदि दोषों का सर्वोत्तम प्रायश्चित्त है। कुलाचार क्रम से समस्त रश्मि सहित, नित्याम्नाय को आगे रखकर, कपूर के चूर्ण से सजी देवी की ब्रह्मपत्रों से एक महीना पूजा जन्मान्तर के करोड़ों महापातक नष्ट करती है और लक्ष्मी घर में स्थिर रहती है। पहले की तरह एक महीना जवा पुष्पों से पूजा पूर्वजन्म के पाप नष्ट कर धनवान् और बुद्धिमान् बनाती है; केतकी के नए फूलों से उपपातकों के समूह नष्ट होते हैं और अतुल सौभाग्य मिलता है; शतपत्रों से सब पाप नष्ट होते हैं; चम्पक से सौ जन्मों का पाप नष्ट होता है और त्रिपुरा की कृपा से सौभाग्य मिलता है; बड़े श्वेत कमलों से बीस जन्मों का पाप नष्ट होता है और मोक्ष हाथ में आता है; बन्धूक फूलों से त्रैलोक्य वश में होता है और पूर्व पाप जलता है; बिल्वपत्र और लाजा से समृद्धि और सब पापों से मुक्ति; कुलाचार क्रम से मल्लिका, मालती, कुन्द, शतपत्र और श्वेतोत्पल से ब्रह्महत्या से उत्पन्न सौ जन्मों का पाप नष्ट होता है, मुक्ति हाथ में होती है और वाणी में वह बृहस्पति के समान होता है; अगस्त्य, बाण, बन्धूक, जवा और रक्तोत्पल से एक महीना पूजा पाप नष्ट कर साक्षात् काम के समान बनाती है; चम्पक, पाटल, बकुल, नागकेशर, कह्लार और सिन्धुवार से एक महीना पूजा अतुल सौभाग्य देती है और हजार जन्मों का पाप नष्ट करती है। फिर एक वर्ष सात दिनों के फूल — लाल कमल, कुमुद, रक्तोत्पल, तगर, कह्लार, श्वेत कमल और उत्पल — और नैवेद्य, पायस, दूध, केला, नवनीत, शक्कर और घी; ऐसे गन्ध आदि से एक वर्ष देवी की आराधना करके वह ग्रहपीड़ा जीतकर सुख भोगता है। तारा और काली पर मत्स्यसूक्त: अष्टमी और चतुर्दशी को प्रयत्न से पूजा करे, मन्त्री जो-जो चाहे पाता है; कृष्णाष्टमी के जप से मधुर वाणी मिलती है। यहाँ नित्य पूजा के बाद नैमित्तिक कर्म करना है; जहाँ काल नियम नहीं, वहाँ आधा महीना, एक महीना, उसका दुगुना या एक मण्डल — रुद्रयामल कहता है "आधा महीना या महीना, दुगुना या तिगुना, जब तक फल न मिले", और अन्य ग्रन्थ "नैमित्तिक और काम्य में फल मण्डल की अवधि में, नहीं तो दुगुना करे"। अष्टमी को देवी की पूजा सब काम फल देती है: केला, जाती और बीजपूर सुगन्ध मिला बलि, गन्ध सहित सोने की माला, और शक्कर सहित फल और दूध — इसलिए सम्पत्ति के लिए सब प्रयत्न से शिवा की पूजा करे और अक्षय फल के लिए देवी को दे। नीलतन्त्र: अष्टमी और चतुर्दशी को विधिपूर्वक जवा, बर्बरा, चन्दन, अर्क पुष्प और श्वेत अपराजिता से पूजा आज्ञासिद्धि देती है; जो महाष्टमी को विशेष रूप से दुर्गा की पूजा करे उसका तीन जन्मों का पाप तत्क्षण नष्ट होता है — और प्रकरण से यहाँ दुर्गा का अर्थ तारिणी है।

Begin verses ↓

ज्ञानार्णवे — In the Jñānārṇava: ज्ञानार्णव में:

Verse 1

अथ श्रीविद्यापूजनम् अथ वक्ष्ये महेशानि श्रीविद्यापूजनं महत् । ब्रह्महत्यादिदोषाणां प्रायश्चित्तमनुत्तमम् ॥१॥

atha śrīvidyāpūjanam | atha vakṣye maheśāni śrīvidyāpūjanaṃ mahat | brahmahatyādidoṣāṇāṃ prāyaścittamanuttamam ||

Citeउद्धृत करें

OccultGuide. Bṛhat Tantrasāra 7.1. https://occultguide.com/scripture/brihat-tantrasara/pariccheda-5-chapter-seven-the-worship-of-shrividya#v1. Sanskrit text in the public domain; translation CC BY-SA 4.0.

JSON ↗
· हिन्दी

अब श्रीविद्या पूजन। "अब, हे महेशानि, श्रीविद्या का महान् पूजन कहूँगा, जो ब्रह्महत्या आदि दोषों का सर्वोत्तम प्रायश्चित्त है।"

Now the worship of Śrīvidyā. "Now, O Maheśānī, I shall tell the great worship of Śrīvidyā, the unsurpassed atonement for the sins of brāhmaṇa-murder and the rest."

Word by wordपदार्थ

अथ (atha)nowअबवक्ष्ये (vakṣye)I shall tellकहूँगामहेशानि (maheśāni)O Maheśānīहे महेशानिश्रीविद्या-पूजनम् (śrīvidyā-pūjanam)the worship of Śrīvidyāश्रीविद्या पूजनमहत् (mahat)greatमहान्ब्रह्म-हत्या-आदि-दोषाणाम् (brahma-hatyā-ādi-doṣāṇām)of the sins of brāhmaṇa-murder and the restब्रह्महत्या आदि दोषों काप्रायश्चित्तम् (prāyaścittam)the atonementप्रायश्चित्तअनुत्तमम् (anuttamam)unsurpassedसर्वोत्तम

Verse 2

ब्रह्मपत्रैर्महेशानि पूजयेत्क्रममुत्तमम् । समस्तरश्मिसहितं नित्याम्नायपुरस्कृतम् ॥२॥

brahmapatrairmaheśāni pūjayetkramamuttamam | samastaraśmisahitaṃ nityāmnāyapuraskṛtam ||

Citeउद्धृत करें

OccultGuide. Bṛhat Tantrasāra 7.2. https://occultguide.com/scripture/brihat-tantrasara/pariccheda-5-chapter-seven-the-worship-of-shrividya#v2. Sanskrit text in the public domain; translation CC BY-SA 4.0.

JSON ↗
· हिन्दी

"हे महेशानि, ब्रह्मपत्रों से उत्तम क्रम की पूजा करे, समस्त रश्मियों सहित और नित्याम्नाय को आगे रखकर,"

"O Maheśānī, one should worship the highest order with brahma leaves, together with all the rays and with the lineage of the Nityās placed first,"

Word by wordपदार्थ

ब्रह्म-पत्रैः (brahma-patraiḥ)with brahma leavesब्रह्मपत्रों सेमहेशानि (maheśāni)O Maheśānīहे महेशानिपूजयेत् (pūjayet)one should worshipपूजा करेक्रमम् (kramam)the orderक्रम कीउत्तमम् (uttamam)highestउत्तमसमस्त-रश्मि-सहितम् (samasta-raśmi-sahitam)with all the raysसमस्त रश्मियों सहितनित्या-आम्नाय-पुरस्कृतम् (nityā-āmnāya-puraskṛtam)with the lineage of the Nityās placed firstनित्याम्नाय को आगे रखकर

Verse 3

कुलाचारक्रमाद्देवि कर्पूरक्षोदमण्डितम् । मासमात्रेण देवेशि महापातककोटयः । जन्मान्तरकृताः सर्वा नाशयेन्नात्र संशयः ॥३॥

kulācārakramāddevi karpūrakṣodamaṇḍitam | māsamātreṇa deveśi mahāpātakakoṭayaḥ | janmāntarakṛtāḥ sarvā nāśayennātra saṃśayaḥ ||

Citeउद्धृत करें

OccultGuide. Bṛhat Tantrasāra 7.3. https://occultguide.com/scripture/brihat-tantrasara/pariccheda-5-chapter-seven-the-worship-of-shrividya#v3. Sanskrit text in the public domain; translation CC BY-SA 4.0.

JSON ↗
· हिन्दी

"कुलाचार क्रम से, हे देवि, कपूर के चूर्ण से सजी हुई। हे देवेशि, एक महीने में ही वह दूसरे जन्मों में किए सब करोड़ों महापातक नष्ट करती है; इसमें संशय नहीं।"

"by the order of the kula practice, O goddess, adorned with camphor powder. In just a month, O queen of gods, she destroys all the crores of great sins done in other births; there is no doubt of it."

Word by wordपदार्थ

कुल-आचार-क्रमात् (kula-ācāra-kramāt)by the order of the kula practiceकुलाचार क्रम सेदेवि (devi)O goddessहे देविकर्पूर-क्षोद-मण्डितम् (karpūra-kṣoda-maṇḍitam)adorned with camphor powderकपूर के चूर्ण से सजीमास-मात्रेण (māsa-mātreṇa)in just a monthएक महीने मेंदेवेशि (deveśi)O queen of godsहे देवेशिमहा-पातक-कोटयः (mahā-pātaka-koṭayaḥ)crores of great sinsकरोड़ों महापातकजन्म-अन्तर-कृताः (janma-antara-kṛtāḥ)done in other birthsदूसरे जन्मों में किएसर्वाः (sarvāḥ)allसबनाशयेत् (nāśayet)she destroysनष्ट करती है (na)notनहींअत्र (atra)hereइसमेंसंशयः (saṃśayaḥ)doubtसंशय

Verse 4

लक्ष्मीस्तस्य गृहे वश्या सुस्थिरा सुरवन्दिते । जवापुष्पैर्महेशानि पूजयेत्पूर्ववच्छिवाम् ॥४॥

lakṣmīstasya gṛhe vaśyā susthirā suravandite | javāpuṣpairmaheśāni pūjayetpūrvavacchivām ||

Citeउद्धृत करें

OccultGuide. Bṛhat Tantrasāra 7.4. https://occultguide.com/scripture/brihat-tantrasara/pariccheda-5-chapter-seven-the-worship-of-shrividya#v4. Sanskrit text in the public domain; translation CC BY-SA 4.0.

JSON ↗
· हिन्दी

"हे सुरवन्दिते, लक्ष्मी उसके घर में वश में और सुस्थिर रहती है। हे महेशानि, जवा पुष्पों से पहले की तरह शिवा की पूजा करे,"

"Lakṣmī stays obedient and firmly fixed in his house, O one praised by gods. With china rose flowers, O Maheśānī, one should worship Śivā as before,"

Word by wordपदार्थ

लक्ष्मीः (lakṣmīḥ)Lakṣmīलक्ष्मीतस्य (tasya)hisउसकेगृहे (gṛhe)in the houseघर मेंवश्या (vaśyā)obedientवश मेंसु-स्थिरा (su-sthirā)firmly fixedसुस्थिरसुर-वन्दिते (sura-vandite)O one praised by godsहे सुरवन्दितेजवा-पुष्पैः (javā-puṣpaiḥ)with china rose flowersजवा पुष्पों सेमहेशानि (maheśāni)O Maheśānīहे महेशानिपूजयेत् (pūjayet)one should worshipपूजा करेपूर्ववत् (pūrvavat)as beforeपहले की तरहशिवाम् (śivām)Śivāशिवा की

Verse 5

मासमात्रं क्रमेणैव तेनैव परमेश्वरीम् । ब्रह्महत्यादिपापानि पूर्वजन्मकृतानि च । नाशयेन्नात्र सन्देहो धनवान् जायते बुधः ॥५॥

māsamātraṃ krameṇaiva tenaiva parameśvarīm | brahmahatyādipāpāni pūrvajanmakṛtāni ca | nāśayennātra sandeho dhanavān jāyate budhaḥ ||

Citeउद्धृत करें

OccultGuide. Bṛhat Tantrasāra 7.5. https://occultguide.com/scripture/brihat-tantrasara/pariccheda-5-chapter-seven-the-worship-of-shrividya#v5. Sanskrit text in the public domain; translation CC BY-SA 4.0.

JSON ↗
· हिन्दी

"उसी क्रम से एक महीना परमेश्वरी की। वह पूर्व जन्म में किए ब्रह्महत्या आदि पाप भी नष्ट करती है; इसमें सन्देह नहीं, और बुद्धिमान् धनवान् हो जाता है।"

"the supreme goddess, for just a month, by that same order. She destroys the sins of brāhmaṇa-murder and the rest done in former births; there is no doubt of it, and the wise one becomes wealthy."

Word by wordपदार्थ

मास-मात्रम् (māsa-mātram)for just a monthएक महीनाक्रमेण (krameṇa)by the orderक्रम सेएव (eva)indeedहीतेन (tena)by thatउसीएव (eva)sameहीपरमेश्वरीम् (parameśvarīm)the supreme goddessपरमेश्वरी कीब्रह्म-हत्या-आदि-पापानि (brahma-hatyā-ādi-pāpāni)the sins of brāhmaṇa-murder and the restब्रह्महत्या आदि पापपूर्व-जन्म-कृतानि (pūrva-janma-kṛtāni)done in former birthsपूर्व जन्म में किए (ca)andभीनाशयेत् (nāśayet)she destroysनष्ट करती है (na)notनहींअत्र (atra)hereइसमेंसन्देहः (sandehaḥ)doubtसन्देहधनवान् (dhanavān)wealthyधनवान्जायते (jāyate)becomesहो जाता हैबुधः (budhaḥ)the wise oneबुद्धिमान्

Verse 6

केतक्यास्तरुणैः पुष्पैः पूर्ववत्पूजयेत्प्रिये । उपपातकसङ्घांश्च मासमात्रेण नाशयेत् । सौभाग्यमतुलं तस्य जायते नात्र संशयः ॥६॥

ketakyāstaruṇaiḥ puṣpaiḥ pūrvavatpūjayetpriye | upapātakasaṅghāṃśca māsamātreṇa nāśayet | saubhāgyamatulaṃ tasya jāyate nātra saṃśayaḥ ||

Citeउद्धृत करें

OccultGuide. Bṛhat Tantrasāra 7.6. https://occultguide.com/scripture/brihat-tantrasara/pariccheda-5-chapter-seven-the-worship-of-shrividya#v6. Sanskrit text in the public domain; translation CC BY-SA 4.0.

JSON ↗
· हिन्दी

"हे प्रिये, केतकी के नए फूलों से पहले की तरह पूजा करे। एक महीने में वह उपपातकों के समूह नष्ट करती है, और उसका अतुल सौभाग्य होता है; इसमें संशय नहीं।"

"With young ketakī flowers one should worship as before, O beloved. In just a month she destroys the hosts of lesser sins, and his good fortune becomes unequalled; there is no doubt of it."

Word by wordपदार्थ

केतक्याः (ketakyāḥ)of the ketakīकेतकी केतरुणैः (taruṇaiḥ)youngनएपुष्पैः (puṣpaiḥ)with flowersफूलों सेपूर्ववत् (pūrvavat)as beforeपहले की तरहपूजयेत् (pūjayet)one should worshipपूजा करेप्रिये (priye)O belovedहे प्रियेउपपातक-सङ्घान् (upapātaka-saṅghān)the hosts of lesser sinsउपपातकों के समूह (ca)andऔरमास-मात्रेण (māsa-mātreṇa)in just a monthएक महीने मेंनाशयेत् (nāśayet)she destroysनष्ट करती हैसौभाग्यम् (saubhāgyam)good fortuneसौभाग्यअतुलम् (atulam)unequalledअतुलतस्य (tasya)hisउसकाजायते (jāyate)arisesहोता है (na)notनहींअत्र (atra)hereइसमेंसंशयः (saṃśayaḥ)doubtसंशय

Verse 7

शतपत्रैर्मनोरम्यैः पूजयेन्मासमात्रकम् । पूर्ववत्परमेशानि सर्वं पापं प्रणाशयेत् ॥७॥

śatapatrairmanoramyaiḥ pūjayenmāsamātrakam | pūrvavatparameśāni sarvaṃ pāpaṃ praṇāśayet ||

Citeउद्धृत करें

OccultGuide. Bṛhat Tantrasāra 7.7. https://occultguide.com/scripture/brihat-tantrasara/pariccheda-5-chapter-seven-the-worship-of-shrividya#v7. Sanskrit text in the public domain; translation CC BY-SA 4.0.

JSON ↗
· हिन्दी

"हे परमेशानि, मनोरम शतपत्रों से पहले की तरह पूरा एक महीना पूजा करे; वह सब पाप नष्ट करती है।"

"With lovely hundred-petalled lotuses one should worship for a whole month as before, O supreme goddess; she destroys all sin."

Word by wordपदार्थ

शत-पत्रैः (śata-patraiḥ)with hundred-petalled lotusesशतपत्रों सेमनोरम्यैः (manoramyaiḥ)lovelyमनोरमपूजयेत् (pūjayet)one should worshipपूजा करेमास-मात्रकम् (māsa-mātrakam)for a whole monthपूरा एक महीनापूर्ववत् (pūrvavat)as beforeपहले की तरहपरमेशानि (parameśāni)O supreme goddessहे परमेशानिसर्वम् (sarvam)allसबपापम् (pāpam)sinपापप्रणाशयेत् (praṇāśayet)she destroysनष्ट करती है

Verse 8

चम्पकैः सुमनोरम्यैः पूर्ववत्पूजयेच्छिवाम् । मासमात्रेण हन्त्येव शतजन्मजम् । सौभाग्यवान्भवेन्मन्त्री त्रिपुरायाः प्रसादतः ॥८॥

campakaiḥ sumanoramyaiḥ pūrvavatpūjayecchivām | māsamātreṇa hantyeva śatajanmajam | saubhāgyavānbhavenmantrī tripurāyāḥ prasādataḥ ||

Citeउद्धृत करें

OccultGuide. Bṛhat Tantrasāra 7.8. https://occultguide.com/scripture/brihat-tantrasara/pariccheda-5-chapter-seven-the-worship-of-shrividya#v8. Sanskrit text in the public domain; translation CC BY-SA 4.0.

JSON ↗
· हिन्दी

"अति मनोरम चम्पकों से पहले की तरह शिवा की पूजा करे। एक महीने में ही वह सौ जन्मों का पाप नष्ट करती है, और मन्त्री त्रिपुरा की कृपा से सौभाग्यवान् हो जाता है।"

"With very lovely campaka flowers one should worship Śivā as before. In just a month she kills the sin born of a hundred births, and the mantra-holder becomes fortunate by the grace of Tripurā."

Word by wordपदार्थ

चम्पकैः (campakaiḥ)with campaka flowersचम्पकों सेसु-मनोरम्यैः (su-manoramyaiḥ)very lovelyअति मनोरमपूर्ववत् (pūrvavat)as beforeपहले की तरहपूजयेत् (pūjayet)one should worshipपूजा करेशिवाम् (śivām)Śivāशिवा कीमास-मात्रेण (māsa-mātreṇa)in just a monthएक महीने मेंहन्ति (hanti)she killsनष्ट करती हैएव (eva)indeedहीशत-जन्म-जम् (śata-janma-jam)what is born of a hundred birthsसौ जन्मों कासौभाग्यवान् (saubhāgyavān)fortunateसौभाग्यवान्भवेत् (bhavet)becomesहो जाता हैमन्त्री (mantrī)the mantra-holderमन्त्रीत्रिपुरायाः (tripurāyāḥ)of Tripurāत्रिपुरा कीप्रसादतः (prasādataḥ)by the graceकृपा से

Verse 9

श्वेतपद्मैर्महादेवि महद्भिः पूजयेत्पराम् । पूर्वजं नाशयेत्पापं विंशजन्मकृतं प्रिये । मासमात्रेण सकलं मोक्षस्तस्य करे स्थितः ॥९॥

śvetapadmairmahādevi mahadbhiḥ pūjayetparām | pūrvajaṃ nāśayetpāpaṃ viṃśajanmakṛtaṃ priye | māsamātreṇa sakalaṃ mokṣastasya kare sthitaḥ ||

Citeउद्धृत करें

OccultGuide. Bṛhat Tantrasāra 7.9. https://occultguide.com/scripture/brihat-tantrasara/pariccheda-5-chapter-seven-the-worship-of-shrividya#v9. Sanskrit text in the public domain; translation CC BY-SA 4.0.

JSON ↗
· हिन्दी

"हे महादेवि, बड़े श्वेत कमलों से परा की पूजा करे। हे प्रिये, एक महीने में वह बीस जन्मों में किया सारा पूर्व पाप नष्ट करती है, और मोक्ष उसके हाथ में स्थित है।"

"With large white lotuses, O great goddess, one should worship the supreme one. In just a month, O beloved, she destroys all the earlier sin done in twenty births, and liberation stands in his hand."

Word by wordपदार्थ

श्वेत-पद्मैः (śveta-padmaiḥ)with white lotusesश्वेत कमलों सेमहादेवि (mahādevi)O great goddessहे महादेविमहद्भिः (mahadbhiḥ)largeबड़ेपूजयेत् (pūjayet)one should worshipपूजा करेपराम् (parām)the supreme oneपरा कीपूर्व-जम् (pūrva-jam)born earlierपूर्व कानाशयेत् (nāśayet)she destroysनष्ट करती हैपापम् (pāpam)sinपापविंश-जन्म-कृतम् (viṃśa-janma-kṛtam)done in twenty birthsबीस जन्मों में कियाप्रिये (priye)O belovedहे प्रियेमास-मात्रेण (māsa-mātreṇa)in just a monthएक महीने मेंसकलम् (sakalam)allसारामोक्षः (mokṣaḥ)liberationमोक्षतस्य (tasya)hisउसकेकरे (kare)in the handहाथ मेंस्थितः (sthitaḥ)standsस्थित है

Verse 10

१० बन्धूककुसुमैर्देवि मासमात्रं प्रपूजयेत् । त्रैलोक्यं वशगं तस्य पूर्वपापं दहेन्नरः ॥१०॥

bandhūkakusumairdevi māsamātraṃ prapūjayet | trailokyaṃ vaśagaṃ tasya pūrvapāpaṃ dahennaraḥ ||

Citeउद्धृत करें

OccultGuide. Bṛhat Tantrasāra 7.10. https://occultguide.com/scripture/brihat-tantrasara/pariccheda-5-chapter-seven-the-worship-of-shrividya#v10. Sanskrit text in the public domain; translation CC BY-SA 4.0.

JSON ↗
· हिन्दी

"हे देवि, बन्धूक फूलों से एक महीना पूजा करे: त्रैलोक्य उसके वश में होता है, और मनुष्य पूर्व पाप जला देता है।"

"With bandhūka flowers, O goddess, one should worship for just a month: the three worlds come under his sway, and the man burns his former sin."

Word by wordपदार्थ

बन्धूक-कुसुमैः (bandhūka-kusumaiḥ)with bandhūka flowersबन्धूक फूलों सेदेवि (devi)O goddessहे देविमास-मात्रम् (māsa-mātram)for just a monthएक महीनाप्रपूजयेत् (prapūjayet)one should worshipपूजा करेत्रैलोक्यम् (trailokyam)the three worldsत्रैलोक्यवशगम् (vaśagam)under his swayवश मेंतस्य (tasya)hisउसकेपूर्व-पापम् (pūrva-pāpam)former sinपूर्व पापदहेत् (dahet)burnsजला देता हैनरः (naraḥ)the manमनुष्य

Verse 11

११ बिल्वपत्रैश्च लाजैश्च सदैव परिपूजयेत् । पूर्ववत्परमेशानि मासमात्रं प्रसन्नधीः । समृद्धिमान्भवेत् सोऽपि सर्वपापहरः सदा ॥११॥

bilvapatraiśca lājaiśca sadaiva paripūjayet | pūrvavatparameśāni māsamātraṃ prasannadhīḥ | samṛddhimānbhavet so'pi sarvapāpaharaḥ sadā ||

Citeउद्धृत करें

OccultGuide. Bṛhat Tantrasāra 7.11. https://occultguide.com/scripture/brihat-tantrasara/pariccheda-5-chapter-seven-the-worship-of-shrividya#v11. Sanskrit text in the public domain; translation CC BY-SA 4.0.

JSON ↗
· हिन्दी

"हे परमेशानि, बिल्वपत्रों और लाजा से पहले की तरह प्रसन्न बुद्धि से एक महीना सदा पूजा करे; वह भी समृद्ध हो जाता है और सदा सब पापों से रहित रहता है।"

"With bilva leaves and parched grain one should always worship as before, O supreme goddess, for just a month with a clear mind; he too becomes prosperous and is always freed of all sin."

Word by wordपदार्थ

बिल्व-पत्रैः (bilva-patraiḥ)with bilva leavesबिल्वपत्रों से (ca)andऔरलाजैः (lājaiḥ)with parched grainलाजा से (ca)andऔरसदा (sadā)alwaysसदाएव (eva)indeedहीपरिपूजयेत् (paripūjayet)one should worshipपूजा करेपूर्ववत् (pūrvavat)as beforeपहले की तरहपरमेशानि (parameśāni)O supreme goddessहे परमेशानिमास-मात्रम् (māsa-mātram)for just a monthएक महीनाप्रसन्न-धीः (prasanna-dhīḥ)with a clear mindप्रसन्न बुद्धि वालासमृद्धिमान् (samṛddhimān)prosperousसमृद्धभवेत् (bhavet)becomesहो जाता हैसः (saḥ)heवहअपि (api)tooभीसर्व-पाप-हरः (sarva-pāpa-haraḥ)freed of all sinसब पापों से रहितसदा (sadā)alwaysसदा

Verse 12

१२ मल्लिकामालतीपुष्पैः कुन्दैश्च शतपत्रकैः । श्वेतोत्पलसमुत्थैश्च पूजयेन्मासमात्रकम् ॥१२॥

mallikāmālatīpuṣpaiḥ kundaiśca śatapatrakaiḥ | śvetotpalasamutthaiśca pūjayenmāsamātrakam ||

Citeउद्धृत करें

OccultGuide. Bṛhat Tantrasāra 7.12. https://occultguide.com/scripture/brihat-tantrasara/pariccheda-5-chapter-seven-the-worship-of-shrividya#v12. Sanskrit text in the public domain; translation CC BY-SA 4.0.

JSON ↗
· हिन्दी

"मल्लिका और मालती के फूलों से, कुन्दों और शतपत्रों से, और श्वेतोत्पल से पूरा एक महीना पूजा करे।"

"With mallikā and mālatī flowers, with kunda and hundred-petalled lotuses, and with white water-lilies, one should worship for a whole month."

Word by wordपदार्थ

मल्लिका-मालती-पुष्पैः (mallikā-mālatī-puṣpaiḥ)with mallikā and mālatī flowersमल्लिका और मालती के फूलों सेकुन्दैः (kundaiḥ)with kundaकुन्दों से (ca)andऔरशत-पत्रकैः (śata-patrakaiḥ)with hundred-petalled lotusesशतपत्रों सेश्वेत-उत्पल-समुत्थैः (śveta-utpala-samutthaiḥ)with those grown as white water-liliesश्वेतोत्पल से (ca)andऔरपूजयेत् (pūjayet)one should worshipपूजा करेमास-मात्रकम् (māsa-mātrakam)for a whole monthपूरा एक महीना

Verse 13

१३ कुलाचारक्रमेणैव पातकः शतजन्मजम् । ब्रह्महत्यादिजनितं नाशयेन्नात्र संशयः । मुक्तिस्तस्य करे देवि वाचा जीवसमो भवेत् ॥१३॥

kulācārakrameṇaiva pātakaḥ śatajanmajam | brahmahatyādijanitaṃ nāśayennātra saṃśayaḥ | muktistasya kare devi vācā jīvasamo bhavet ||

Citeउद्धृत करें

OccultGuide. Bṛhat Tantrasāra 7.13. https://occultguide.com/scripture/brihat-tantrasara/pariccheda-5-chapter-seven-the-worship-of-shrividya#v13. Sanskrit text in the public domain; translation CC BY-SA 4.0.

JSON ↗
· हिन्दी

"कुलाचार क्रम से ही वह ब्रह्महत्या आदि से उत्पन्न सौ जन्मों का पातक नष्ट करती है; इसमें संशय नहीं। हे देवि, मुक्ति उसके हाथ में है, और वाणी में वह बृहस्पति के समान हो जाता है।"

"By the order of the kula practice she destroys the sin born of a hundred births, produced by brāhmaṇa-murder and the rest; there is no doubt of it. Liberation is in his hand, O goddess, and in speech he becomes equal to Bṛhaspati."

Word by wordपदार्थ

कुल-आचार-क्रमेण (kula-ācāra-krameṇa)by the order of the kula practiceकुलाचार क्रम सेएव (eva)indeedहीपातकः (pātakaḥ)the sinपातकशत-जन्म-जम् (śata-janma-jam)born of a hundred birthsसौ जन्मों काब्रह्म-हत्या-आदि-जनितम् (brahma-hatyā-ādi-janitam)produced by brāhmaṇa-murder and the restब्रह्महत्या आदि से उत्पन्ननाशयेत् (nāśayet)she destroysनष्ट करती है (na)notनहींअत्र (atra)hereइसमेंसंशयः (saṃśayaḥ)doubtसंशयमुक्तिः (muktiḥ)liberationमुक्तितस्य (tasya)hisउसकेकरे (kare)in the handहाथ मेंदेवि (devi)O goddessहे देविवाचा (vācā)in speechवाणी मेंजीव-समः (jīva-samaḥ)equal to Jīva (Bṛhaspati)जीव (बृहस्पति) के समानभवेत् (bhavet)he becomesहो जाता है

Verse 14

१४ अगस्त्यबाणबन्धूकजवारक्तोत्पलैः प्रिये । पूर्वक्रमेण सम्पूज्य मासमेकं प्रसन्नधीः । पातकं नाशयेन्मन्त्री साक्षात्कामसमो भवेत् ॥१४॥

agastyabāṇabandhūkajavāraktotpalaiḥ priye | pūrvakrameṇa sampūjya māsamekaṃ prasannadhīḥ | pātakaṃ nāśayenmantrī sākṣātkāmasamo bhavet ||

Citeउद्धृत करें

OccultGuide. Bṛhat Tantrasāra 7.14. https://occultguide.com/scripture/brihat-tantrasara/pariccheda-5-chapter-seven-the-worship-of-shrividya#v14. Sanskrit text in the public domain; translation CC BY-SA 4.0.

JSON ↗
· हिन्दी

"हे प्रिये, अगस्त्य, बाण, बन्धूक, जवा और रक्तोत्पल से पूर्व क्रम से प्रसन्न बुद्धि से एक महीना पूजा करके मन्त्री पातक नष्ट करता है और साक्षात् काम के समान हो जाता है।"

"With agastya, bāṇa, bandhūka, china rose and red water-lilies, O beloved, having worshipped for one month by the former order with a clear mind, the mantra-holder destroys sin and becomes like Kāma in person."

Word by wordपदार्थ

अगस्त्य-बाण-बन्धूक-जवा-रक्त-उत्पलैः (agastya-bāṇa-bandhūka-javā-rakta-utpalaiḥ)with agastya, bāṇa, bandhūka, china rose and red water-liliesअगस्त्य, बाण, बन्धूक, जवा और रक्तोत्पल सेप्रिये (priye)O belovedहे प्रियेपूर्व-क्रमेण (pūrva-krameṇa)by the former orderपूर्व क्रम सेसम्पूज्य (sampūjya)having worshippedपूजा करकेमासम् (māsam)monthमहीनाएकम् (ekam)oneएकप्रसन्न-धीः (prasanna-dhīḥ)with a clear mindप्रसन्न बुद्धि वालापातकम् (pātakam)sinपातकनाशयेत् (nāśayet)destroysनष्ट करता हैमन्त्री (mantrī)the mantra-holderमन्त्रीसाक्षात् (sākṣāt)in personसाक्षात्काम-समः (kāma-samaḥ)equal to Kāmaकाम के समानभवेत् (bhavet)becomesहो जाता है

Verse 15

१५ चम्पकैः पाटलैर्देवि बकुलैर्नागकेशरैः । कह्लारैः सिन्धुवारैश्च पूजयेत्पूर्ववत्क्रमात् ॥१५॥

campakaiḥ pāṭalairdevi bakulairnāgakeśaraiḥ | kahlāraiḥ sindhuvāraiśca pūjayetpūrvavatkramāt ||

Citeउद्धृत करें

OccultGuide. Bṛhat Tantrasāra 7.15. https://occultguide.com/scripture/brihat-tantrasara/pariccheda-5-chapter-seven-the-worship-of-shrividya#v15. Sanskrit text in the public domain; translation CC BY-SA 4.0.

JSON ↗
· हिन्दी

"हे देवि, चम्पक, पाटल, बकुल और नागकेशर से, कह्लार और सिन्धुवार से पहले की तरह क्रम से पूजा करे।"

"With campaka, pāṭala, O goddess, bakula and nāgakeśara, with kahlāra and sindhuvāra one should worship in order as before."

Word by wordपदार्थ

चम्पकैः (campakaiḥ)with campakaचम्पकों सेपाटलैः (pāṭalaiḥ)with pāṭalaपाटलों सेदेवि (devi)O goddessहे देविबकुलैः (bakulaiḥ)with bakulaबकुलों सेनाग-केशरैः (nāga-keśaraiḥ)with nāgakeśaraनागकेशरों सेकह्लारैः (kahlāraiḥ)with kahlāraकह्लारों सेसिन्धुवारैः (sindhuvāraiḥ)with sindhuvāraसिन्धुवारों से (ca)andऔरपूजयेत् (pūjayet)one should worshipपूजा करेपूर्ववत् (pūrvavat)as beforeपहले की तरहक्रमात् (kramāt)in orderक्रम से

Verse 16

१६ सौभाग्यमतुलं तस्य मासमात्रेण जायते । पापं विनाशयेद्देवि यदि जन्मसहस्रजम् ॥१६॥

saubhāgyamatulaṃ tasya māsamātreṇa jāyate | pāpaṃ vināśayeddevi yadi janmasahasrajam ||

Citeउद्धृत करें

OccultGuide. Bṛhat Tantrasāra 7.16. https://occultguide.com/scripture/brihat-tantrasara/pariccheda-5-chapter-seven-the-worship-of-shrividya#v16. Sanskrit text in the public domain; translation CC BY-SA 4.0.

JSON ↗
· हिन्दी

"एक महीने में उसका अतुल सौभाग्य होता है, और हे देवि, वह पाप नष्ट करती है, यदि वह हजार जन्मों का भी हो।"

"In just a month his good fortune becomes unequalled, and she destroys sin, O goddess, even if born of a thousand births."

Word by wordपदार्थ

सौभाग्यम् (saubhāgyam)good fortuneसौभाग्यअतुलम् (atulam)unequalledअतुलतस्य (tasya)hisउसकामास-मात्रेण (māsa-mātreṇa)in just a monthएक महीने मेंजायते (jāyate)arisesहोता हैपापम् (pāpam)sinपापविनाशयेत् (vināśayet)she destroysनष्ट करती हैदेवि (devi)O goddessहे देवियदि (yadi)even ifयदिजन्म-सहस्र-जम् (janma-sahasra-jam)born of a thousand birthsहजार जन्मों का

Verse 17

१७ रविवारेऽरुणाम्भोजैः कुमुदैः सोमवारके । भौमे रक्तोत्पलैः सौम्यवारे तगरसम्भवैः । गुरुवारे च कह्लारैः शुक्रवारे सिताम्बुजैः । उत्पलैः शनिवारे च पूजयेदब्दमादरात् । निवेदयेत्क्रमोक्तेषु रविवारादिसप्तसु । पायसं दुग्धकदली नवनीतं सिता घृतम् । एवमब्दं समाराध्य देवीं गन्धादिभिः क्रमात् । ग्रहपीडां विजित्याशु स सुखानि समश्नुते ॥१७॥

ravivāre'ruṇāmbhojaiḥ kumudaiḥ somavārake | bhaume raktotpalaiḥ saumyavāre tagarasambhavaiḥ | guruvāre ca kahlāraiḥ śukravāre sitāmbujaiḥ | utpalaiḥ śanivāre ca pūjayedabdamādarāt | nivedayetkramokteṣu ravivārādisaptasu | pāyasaṃ dugdhakadalī navanītaṃ sitā ghṛtam | evamabdaṃ samārādhya devīṃ gandhādibhiḥ kramāt | grahapīḍāṃ vijityāśu sa sukhāni samaśnute ||

Citeउद्धृत करें

OccultGuide. Bṛhat Tantrasāra 7.17. https://occultguide.com/scripture/brihat-tantrasara/pariccheda-5-chapter-seven-the-worship-of-shrividya#v17. Sanskrit text in the public domain; translation CC BY-SA 4.0.

JSON ↗
· हिन्दी

"रविवार को लाल कमलों से, सोमवार को कुमुदों से, मंगलवार को रक्तोत्पलों से, बुधवार को तगर के फूलों से, गुरुवार को कह्लारों से, शुक्रवार को श्वेत कमलों से और शनिवार को उत्पलों से एक वर्ष आदर से पूजा करे। रविवार आदि सात दिनों में कहे गए क्रम से पायस, दूध, केला, नवनीत, शक्कर और घी अर्पित करे। इस प्रकार एक वर्ष गन्ध आदि से क्रम से देवी की आराधना करके वह शीघ्र ग्रहपीड़ा जीतकर सुख भोगता है।"

"With red lotuses on Sunday, kumuda on Monday, red water-lilies on Tuesday, tagara flowers on Wednesday, kahlāra on Thursday, white lotuses on Friday and water-lilies on Saturday one should worship with care for a year. On the seven days from Sunday one should offer in the order stated milk-rice, milk, plantain, butter, sugar and ghee. Having thus worshipped the goddess for a year with perfumes and the rest in order, he quickly conquers planetary affliction and enjoys happiness."

Word by wordपदार्थ

रविवारे (ravivāre)on Sundayरविवार कोअरुण-अम्भोजैः (aruṇa-ambhojaiḥ)with red lotusesलाल कमलों सेकुमुदैः (kumudaiḥ)with kumudaकुमुदों सेसोमवारके (somavārake)on Mondayसोमवार कोभौमे (bhaume)on Tuesdayमंगलवार कोरक्त-उत्पलैः (rakta-utpalaiḥ)with red water-liliesरक्तोत्पलों सेसौम्य-वारे (saumya-vāre)on Wednesdayबुधवार कोतगर-सम्भवैः (tagara-sambhavaiḥ)with tagara flowersतगर के फूलों सेगुरुवारे (guruvāre)on Thursdayगुरुवार को (ca)andऔरकह्लारैः (kahlāraiḥ)with kahlāraकह्लारों सेशुक्रवारे (śukravāre)on Fridayशुक्रवार कोसित-अम्बुजैः (sita-ambujaiḥ)with white lotusesश्वेत कमलों सेउत्पलैः (utpalaiḥ)with water-liliesउत्पलों सेशनिवारे (śanivāre)on Saturdayशनिवार को (ca)andऔरपूजयेत् (pūjayet)one should worshipपूजा करेअब्दम् (abdam)for a yearएक वर्षआदरात् (ādarāt)with careआदर सेनिवेदयेत् (nivedayet)one should offerअर्पित करेक्रम-उक्तेषु (krama-ukteṣu)in the order statedकहे गए क्रम मेंरविवार-आदि-सप्तसु (ravivāra-ādi-saptasu)on the seven days from Sundayरविवार आदि सात दिनों मेंपायसम् (pāyasam)milk-riceपायसदुग्ध-कदली (dugdha-kadalī)milk, plantainदूध, केलानवनीतम् (navanītam)butterनवनीतसिता (sitā)sugarशक्करघृतम् (ghṛtam)gheeघीएवम् (evam)thusइस प्रकारअब्दम् (abdam)for a yearएक वर्षसमाराध्य (samārādhya)having worshippedआराधना करकेदेवीम् (devīm)the goddessदेवी कीगन्ध-आदिभिः (gandha-ādibhiḥ)with perfumes and the restगन्ध आदि सेक्रमात् (kramāt)in orderक्रम सेग्रह-पीडाम् (graha-pīḍām)planetary afflictionग्रहपीड़ा कोविजित्य (vijitya)having conqueredजीतकरआशु (āśu)quicklyशीघ्रसः (saḥ)heवहसुखानि (sukhāni)joysसुखों कोसमश्नुते (samaśnute)enjoysभोगता है

ताराकाल्योर्मत्स्यसूक्ते — Of Tārā and Kālī, in the Matsyasūkta: तारा और काली के विषय में मत्स्यसूक्त में:

Verse 18

१८ अष्टम्याञ्च चतुर्दश्यां पूजयेच्च प्रयत्नतः । यद्यत्प्रार्थयते मन्त्री तत्तदाप्नोति नित्यशः । लभते मंजुलां वाणीं कृष्णाष्टम्यां सदा यजेत् ॥१८॥ अत्र नित्यार्चनानन्तरं नैमित्तिकं कार्यम् । यत्र कालनियमो न दृश्यते तत्र मासार्धं मासं तद्द्विगुणं वा मण्डलं नैमित्तिकानुष्ठानं कर्तव्यमिति ।

aṣṭamyāñca caturdaśyāṃ pūjayecca prayatnataḥ | yadyatprārthayate mantrī tattadāpnoti nityaśaḥ | labhate maṃjulāṃ vāṇīṃ kṛṣṇāṣṭamyāṃ sadā yajet | atra nityārcanānantaraṃ naimittikaṃ kāryam | yatra kālaniyamo na dṛśyate tatra māsārdhaṃ māsaṃ taddviguṇaṃ vā maṇḍalaṃ naimittikānuṣṭhānaṃ kartavyamiti ||

Citeउद्धृत करें

OccultGuide. Bṛhat Tantrasāra 7.18. https://occultguide.com/scripture/brihat-tantrasara/pariccheda-5-chapter-seven-the-worship-of-shrividya#v18. Sanskrit text in the public domain; translation CC BY-SA 4.0.

JSON ↗
· हिन्दी

"अष्टमी और चतुर्दशी को प्रयत्न से पूजा करे; मन्त्री जो-जो माँगता है वह-वह सदा पाता है। कृष्णाष्टमी को सदा पूजा करे: मधुर वाणी पाता है।" यहाँ नित्य पूजा के बाद नैमित्तिक कर्म करना चाहिए। जहाँ काल का नियम नहीं दिखता, वहाँ आधा महीना, एक महीना, उसका दुगुना या एक मण्डल नैमित्तिक अनुष्ठान करना चाहिए।

"One should worship with care on the eighth and on the fourteenth; whatever the mantra-holder asks, that very thing he always obtains. One should always worship on the dark eighth: one obtains sweet speech." Here the occasional rite is to be done after the daily worship. Where no rule of time is seen, the occasional observance is to be done for half a month, a month, its double, or a maṇḍala.

Word by wordपदार्थ

अष्टम्याम् (aṣṭamyām)on the eighthअष्टमी को (ca)andऔरचतुर्दश्याम् (caturdaśyām)on the fourteenthचतुर्दशी कोपूजयेत् (pūjayet)one should worshipपूजा करे (ca)andऔरप्रयत्नतः (prayatnataḥ)with careप्रयत्न सेयत्-यत् (yat-yat)whateverजो-जोप्रार्थयते (prārthayate)asksमाँगता हैमन्त्री (mantrī)the mantra-holderमन्त्रीतत्-तत् (tat-tat)that very thingवह-वहआप्नोति (āpnoti)obtainsपाता हैनित्यशः (nityaśaḥ)alwaysसदालभते (labhate)obtainsपाता हैमंजुलाम् (maṃjulām)sweetमधुरवाणीम् (vāṇīm)speechवाणीकृष्ण-अष्टम्याम् (kṛṣṇa-aṣṭamyām)on the dark eighthकृष्णाष्टमी कोसदा (sadā)alwaysसदायजेत् (yajet)one should worshipपूजा करे

तथोक्तं रुद्रयामले — So it is said in the Rudrayāmala: रुद्रयामल में ऐसा कहा है:

Verse 19

१९ मासार्धमथवा मासं द्विगुणं त्रिगुणं तथा । यावत्फलाप्तिमान्योगी तावदेवं समाचरेत् ॥१९॥

māsārdhamathavā māsaṃ dviguṇaṃ triguṇaṃ tathā | yāvatphalāptimānyogī tāvadevaṃ samācaret ||

Citeउद्धृत करें

OccultGuide. Bṛhat Tantrasāra 7.19. https://occultguide.com/scripture/brihat-tantrasara/pariccheda-5-chapter-seven-the-worship-of-shrividya#v19. Sanskrit text in the public domain; translation CC BY-SA 4.0.

JSON ↗
· हिन्दी

"आधा महीना अथवा एक महीना, वैसे ही दुगुना या तिगुना — जब तक योगी फल न पा ले, तब तक ऐसा करे।"

"Half a month or a month, double or triple likewise — until the yogī has gained the fruit, so long he should practise thus."

Word by wordपदार्थ

मास-अर्धम् (māsa-ardham)half a monthआधा महीनाअथवा (athavā)orअथवामासम् (māsam)a monthएक महीनाद्विगुणम् (dviguṇam)doubleदुगुनात्रिगुणम् (triguṇam)tripleतिगुनातथा (tathā)likewiseवैसे हीयावत् (yāvat)untilजब तकफल-आप्तिमान् (phala-āptimān)having gained the fruitफल पाने वालायोगी (yogī)the yogīयोगीतावत् (tāvat)so longतब तकएवम् (evam)thusऐसासमाचरेत् (samācaret)he should practiseकरे

अन्यत्रापि — Elsewhere too: अन्यत्र भी:

Verse 20

२० नैमित्तिके तथा काम्ये फलाप्तिर्मण्डलावधिः । नचेत् तद्द्विगुणं कुर्यात्तथा स्यात्फलभाक्सुधीः । अष्टम्यां पूजनं देव्याः सर्वकामफलप्रदम् । रम्भाजातीबीजपूरं सुगन्धिपरिमिश्रितम् । मिश्रीकृत्य बलिं दद्यादष्टम्याञ्च विशेषतः । स्वर्णमालां महादेव्यै दद्याद्गन्धैर्विशेषतः । फलं क्षीरं तथा दद्यादधिकं शार्करान्वितम् । तस्मात्सर्वप्रयत्नेन सम्पत्त्यै पूजयेच्छिवाम् । फलञ्चाक्षयसिद्ध्यर्थं दद्याद्देव्यै प्रयत्नतः ॥२०॥

naimittike tathā kāmye phalāptirmaṇḍalāvadhiḥ | nacet taddviguṇaṃ kuryāttathā syātphalabhāksudhīḥ | aṣṭamyāṃ pūjanaṃ devyāḥ sarvakāmaphalapradam | rambhājātībījapūraṃ sugandhiparimiśritam | miśrīkṛtya baliṃ dadyādaṣṭamyāñca viśeṣataḥ | svarṇamālāṃ mahādevyai dadyādgandhairviśeṣataḥ | phalaṃ kṣīraṃ tathā dadyādadhikaṃ śārkarānvitam | tasmātsarvaprayatnena sampattyai pūjayecchivām | phalañcākṣayasiddhyarthaṃ dadyāddevyai prayatnataḥ ||

Citeउद्धृत करें

OccultGuide. Bṛhat Tantrasāra 7.20. https://occultguide.com/scripture/brihat-tantrasara/pariccheda-5-chapter-seven-the-worship-of-shrividya#v20. Sanskrit text in the public domain; translation CC BY-SA 4.0.

JSON ↗
· हिन्दी

"नैमित्तिक और वैसे ही काम्य में फल की प्राप्ति मण्डल की अवधि में होती है; यदि नहीं, तो उसे दुगुना करे, तब सुधी फल का भागी होता है। अष्टमी को देवी का पूजन सब कामों का फल देता है। सुगन्ध से मिले केला, जाती और बीजपूर को मिलाकर बलि दे, विशेष रूप से अष्टमी को। महादेवी को गन्धों सहित विशेष रूप से सोने की माला दे, और वैसे ही शक्कर सहित फल और दूध अधिक दे। इसलिए सम्पत्ति के लिए सब प्रयत्न से शिवा की पूजा करे, और अक्षय सिद्धि के लिए प्रयत्न से देवी को फल दे।"

"In an occasional rite and likewise in a desire-born one the gaining of the fruit has a maṇḍala as its limit; if not, one should do double that, and then the wise one becomes a partaker of the fruit. Worship of the goddess on the eighth grants the fruit of every desire. Having mixed plantain, jasmine and citron blended with perfumes, one should give the bali, especially on the eighth. One should give a golden garland to the great goddess, especially with perfumes, and likewise give fruit and milk in plenty with sugar. Therefore with every effort one should worship Śivā for wealth, and with care give fruit to the goddess for imperishable success."

Word by wordपदार्थ

नैमित्तिके (naimittike)in an occasional riteनैमित्तिक मेंतथा (tathā)likewiseवैसे हीकाम्ये (kāmye)in a desire-born riteकाम्य मेंफल-आप्तिः (phala-āptiḥ)the gaining of the fruitफल की प्राप्तिमण्डल-अवधिः (maṇḍala-avadhiḥ)has a maṇḍala as its limitमण्डल की अवधि में (na)notनहींचेत् (cet)ifयदितत् (tat)thatउसेद्विगुणम् (dviguṇam)doubleदुगुनाकुर्यात् (kuryāt)one should doकरेतथा (tathā)thenतबस्यात् (syāt)becomesहोता हैफल-भाक् (phala-bhāk)a partaker of the fruitफल का भागीसुधीः (sudhīḥ)the wise oneसुधीअष्टम्याम् (aṣṭamyām)on the eighthअष्टमी कोपूजनम् (pūjanam)the worshipपूजनदेव्याः (devyāḥ)of the goddessदेवी कासर्व-काम-फल-प्रदम् (sarva-kāma-phala-pradam)granting the fruit of every desireसब कामों का फल देने वालारम्भा-जाती-बीजपूरम् (rambhā-jātī-bījapūram)plantain, jasmine and citronकेला, जाती और बीजपूरसुगन्धि-परिमिश्रितम् (sugandhi-parimiśritam)mixed with perfumesसुगन्ध से मिलामिश्रीकृत्य (miśrīkṛtya)having mixedमिलाकरबलिम् (balim)the baliबलिदद्यात् (dadyāt)one should giveदेअष्टम्याम् (aṣṭamyām)on the eighthअष्टमी को (ca)andऔरविशेषतः (viśeṣataḥ)especiallyविशेष रूप सेस्वर्ण-मालाम् (svarṇa-mālām)a golden garlandसोने की मालामहादेव्यै (mahādevyai)to the great goddessमहादेवी कोदद्यात् (dadyāt)one should giveदेगन्धैः (gandhaiḥ)with perfumesगन्धों सहितविशेषतः (viśeṣataḥ)especiallyविशेष रूप सेफलम् (phalam)fruitफलक्षीरम् (kṣīram)milkदूधतथा (tathā)likewiseवैसे हीदद्यात् (dadyāt)one should giveदेअधिकम् (adhikam)in plentyअधिकशार्करा-अन्वितम् (śārkarā-anvitam)with sugarशक्कर सहिततस्मात् (tasmāt)thereforeइसलिएसर्व-प्रयत्नेन (sarva-prayatnena)with every effortसब प्रयत्न सेसम्पत्त्यै (sampattyai)for wealthसम्पत्ति के लिएपूजयेत् (pūjayet)one should worshipपूजा करेशिवाम् (śivām)Śivāशिवा कीफलम् (phalam)fruitफल (ca)andऔरअक्षय-सिद्धि-अर्थम् (akṣaya-siddhi-artham)for imperishable successअक्षय सिद्धि के लिएदद्यात् (dadyāt)one should giveदेदेव्यै (devyai)to the goddessदेवी कोप्रयत्नतः (prayatnataḥ)with careप्रयत्न से

तथा नीलतन्त्रे — So too in the Nīlatantra: वैसे ही नीलतन्त्र में:

Verse 21

२१ अष्टम्याञ्च चतुर्दश्यां पूजयेच्च यथाविधि । आज्ञासिद्धिमवाप्नोति जवापुष्पञ्च वर्वराम् । चन्दनञ्चार्ककुसुमं दद्यात्श्वेतापराजिताम् । यस्तु सम्पूजयेद्दुर्गां महाष्टम्यां विशेषतः । जन्मत्रयार्जितं पापं तत्क्षणादेव नाशयेत् । दुर्गां तारिणीमिति प्रकरणानुमूलत्वात् ॥२१॥

aṣṭamyāñca caturdaśyāṃ pūjayecca yathāvidhi | ājñāsiddhimavāpnoti javāpuṣpañca varvarām | candanañcārkakusumaṃ dadyātśvetāparājitām | yastu sampūjayeddurgāṃ mahāṣṭamyāṃ viśeṣataḥ | janmatrayārjitaṃ pāpaṃ tatkṣaṇādeva nāśayet | durgāṃ tāriṇīmiti prakaraṇānumūlatvāt ||

Citeउद्धृत करें

OccultGuide. Bṛhat Tantrasāra 7.21. https://occultguide.com/scripture/brihat-tantrasara/pariccheda-5-chapter-seven-the-worship-of-shrividya#v21. Sanskrit text in the public domain; translation CC BY-SA 4.0.

JSON ↗
· हिन्दी

"अष्टमी और चतुर्दशी को विधिपूर्वक पूजा करे, तो आज्ञासिद्धि पाता है। जवा पुष्प और बर्बरा, चन्दन, अर्क पुष्प और श्वेत अपराजिता दे। जो महाष्टमी को विशेष रूप से दुर्गा की पूजा करे, वह तीन जन्मों में अर्जित पाप उसी क्षण नष्ट करता है।" यहाँ दुर्गा का अर्थ तारिणी है, क्योंकि यह प्रकरण के अनुसार है।

"One should worship on the eighth and on the fourteenth according to rule, and one obtains the siddhi of command. One should give china rose flowers and barbarā, sandal, arka flowers and white aparājitā. He who worships Durgā especially on the great eighth destroys at that very moment the sin gathered in three births." Durgā here means Tāriṇī, because it follows the context.

Word by wordपदार्थ

अष्टम्याम् (aṣṭamyām)on the eighthअष्टमी को (ca)andऔरचतुर्दश्याम् (caturdaśyām)on the fourteenthचतुर्दशी कोपूजयेत् (pūjayet)one should worshipपूजा करे (ca)andऔरयथाविधि (yathāvidhi)according to ruleविधिपूर्वकआज्ञा-सिद्धिम् (ājñā-siddhim)the siddhi of commandआज्ञासिद्धिअवाप्नोति (avāpnoti)one obtainsपाता हैजवा-पुष्पम् (javā-puṣpam)china rose flowerजवा पुष्प (ca)andऔरवर्वराम् (varvarām)barbarāबर्बराचन्दनम् (candanam)sandalचन्दन (ca)andऔरअर्क-कुसुमम् (arka-kusumam)arka flowerअर्क पुष्पदद्यात् (dadyāt)one should giveदेश्वेत-अपराजिताम् (śveta-aparājitām)white aparājitāश्वेत अपराजितायः (yaḥ)whoजोतु (tu)butतोसम्पूजयेत् (sampūjayet)worshipsपूजा करेदुर्गाम् (durgām)Durgāदुर्गा कीमहा-अष्टम्याम् (mahā-aṣṭamyām)on the great eighthमहाष्टमी कोविशेषतः (viśeṣataḥ)especiallyविशेष रूप सेजन्म-त्रय-अर्जितम् (janma-traya-arjitam)gathered in three birthsतीन जन्मों में अर्जितपापम् (pāpam)sinपापतत्-क्षणात् (tat-kṣaṇāt)at that momentउसी क्षणएव (eva)indeedहीनाशयेत् (nāśayet)destroysनष्ट करता हैदुर्गाम् (durgām)Durgāदुर्गा कोतारिणीम् (tāriṇīm)Tāriṇīतारिणीइति (iti)thus (understand)ऐसा (समझे)प्रकरण-अनुमूलत्वात् (prakaraṇa-anumūlatvāt)because it follows the contextप्रकरण के अनुसार होने से

The Sanskrit text is in the public domain. Our transliteration, translation and apparatus are licensed CC BY-SA 4.0 — see /license. संस्कृत मूल पाठ पब्लिक डोमेन में है। हमारा लिप्यंतरण, अनुवाद और टिप्पणियाँ CC BY-SA 4.0 के अंतर्गत उपलब्ध हैं — देखें /license.