Devī stotra · Kāmākhyā, Kāmarūpa (Assam)

कामाख्यास्तोत्रम्

Kamakhya Stotram — Nineteen verses to Kāmeśvarī of Kāmarūpa

A hymn of names. Most verses call on the Goddess by a run of titles, fierce and tender together, and close on the one refrain, kāmeśvari namo 'stu te. It places her at Kamakhya, on Nīlakūṭa in Kāmarūpa, slayer of Niśumbha and Śumbha and of Mahiṣa, and promises a king who fasts and hears it that he will win back a lost kingdom. The opening pattern also appears, addressed to Kālarātri, in the Purāṇas.

Verse 1

जय कामेशि चामुण्डे जय भूतापहारिणि ।
जय सर्वगते देवि कामेश्वरि नमोऽस्तु ते ॥ १ ॥

jaya kāmeśi cāmuṇḍe jaya bhūtāpahāriṇi |
jaya sarvagate devi kāmeśvari namo'stu te

जयकामेशिचामुण्डेभूतापहारिणिसर्वगतेदेविकामेश्वरिनमः अस्तु ते
हिन्दी अर्थ

हे कामेशी, चामुण्डा, आपकी जय हो। सब प्राणियों के कष्ट हरने वाली, आपकी जय हो। सब में व्याप्त देवी कामेश्वरी, आपकी जय हो। मैं आपको प्रणाम करता हूँ।

English sense

Victory to you, Kāmeśī, Cāmuṇḍā! Victory to you, remover of the sufferings of all beings! Victory to you who are in everything, goddess Kāmeśvarī. I bow to you.

पदार्थ · word by word
जय
victoryजय हो
कामेशि
Kāmeśīहे कामेशी
चामुण्डे
Cāmuṇḍāचामुण्डा
भूतापहारिणि
remover of the sufferings of all beingsसब प्राणियों के कष्ट हरने वाली
सर्वगते
who are in everythingसब में व्याप्त
देवि
goddessदेवी
कामेश्वरि
Kāmeśvarīकामेश्वरी
नमः अस्तु ते
I bow to youमैं आपको प्रणाम करता हूँ

Verse 2

विश्वमूर्ते शुभे शुद्धे विरूपाक्षि त्रिलोचने ।
भीमरूपे शिवे विद्ये कामेश्वरि नमोऽस्तु ते ॥ २ ॥

viśvamūrte śubhe śuddhe virūpākṣi trilocane |
bhīmarūpe śive vidye kāmeśvari namo'stu te

विश्वमूर्तेशुभेशुद्धेविरूपाक्षित्रिलोचनेभीमरूपेशिवेविद्येकामेश्वरिनमः अस्तु ते
हिन्दी अर्थ

सारे जगत के रूप वाली, मंगलमयी, शुद्ध, विचित्र आँखों वाली और तीन नेत्रों वाली, भयंकर रूप वाली, शिवा, विद्या स्वरूपा कामेश्वरी, मैं आपको प्रणाम करता हूँ।

English sense

You whose form is the whole world, auspicious and pure, with strange eyes and three eyes, of fearful form, Śivā, knowledge itself, Kāmeśvarī, I bow to you.

पदार्थ · word by word
विश्वमूर्ते
whose form is the whole worldजिनका रूप सारा जगत है
शुभे
auspiciousमंगलमयी
शुद्धे
pureशुद्ध
विरूपाक्षि
with strange eyesविचित्र आँखों वाली
त्रिलोचने
with three eyesतीन नेत्रों वाली
भीमरूपे
of fearful formभयंकर रूप वाली
शिवे
Śivāशिवा
विद्ये
knowledge itselfविद्या स्वरूपा
कामेश्वरि
Kāmeśvarīकामेश्वरी
नमः अस्तु ते
I bow to youमैं आपको प्रणाम करता हूँ

Verse 3

मालाजये जये जम्भे भूताक्षि क्षुभितेऽक्षये ।
महामाये महेशानि कामेश्वरि नमोऽस्तु ते ॥ ३ ॥

mālājaye jaye jambhe bhūtākṣi kṣubhite'kṣaye |
mahāmāye maheśāni kāmeśvari namo'stu te

मालाजयेजयेजम्भेभूताक्षिक्षुभितेअक्षयेमहामायेमहेशानिकामेश्वरिनमः अस्तु ते
हिन्दी अर्थ

मालाजया, विजयिनी, जम्भा, भूतों जैसी आँखों वाली, क्षुब्ध और कभी न मिटने वाली, महामाया, महेश्वरी कामेश्वरी, मैं आपको प्रणाम करता हूँ।

English sense

Mālājayā, victorious one, Jambhā, you with the eyes of the spirits, stirred and never ending, great Māyā, great ruler, Kāmeśvarī, I bow to you.

पदार्थ · word by word
मालाजये
Mālājayāमालाजया
जये
victorious oneविजयिनी
जम्भे
Jambhāजम्भा
भूताक्षि
you with the eyes of the spiritsभूतों जैसी आँखों वाली
क्षुभिते
stirredक्षुब्ध
अक्षये
never endingकभी न मिटने वाली
महामाये
great Māyāमहामाया
महेशानि
great rulerमहेश्वरी
कामेश्वरि
Kāmeśvarīकामेश्वरी
नमः अस्तु ते
I bow to youमैं आपको प्रणाम करता हूँ

Verse 4

भीमाक्षि भीषणे देवि सर्वभूतभयङ्करि ।
करालि विकरालि च कामेश्वरि नमोऽस्तु ते ॥ ४ ॥

bhīmākṣi bhīṣaṇe devi sarvabhūtabhayaṅkari |
karāli vikarāli ca kāmeśvari namo'stu te

भीमाक्षिभीषणेदेविसर्वभूतभयङ्करिकरालिविकरालिचकामेश्वरिनमः अस्तु ते
हिन्दी अर्थ

उग्र आँखों वाली, भयानक देवी, सब प्राणियों में भय जगाने वाली, कराली, विकराली, कामेश्वरी, मैं आपको प्रणाम करता हूँ।

English sense

Fierce-eyed, terrifying goddess, who put fear into all beings, Karālī, Vikarālī, Kāmeśvarī, I bow to you.

Variant reading Another text reads सर्वभूतक्षयङ्करि (who destroys all beings) in the first line and कालि च विकरालि च (Kālī and Vikarālī) in the second.
पदार्थ · word by word
भीमाक्षि
fierce-eyedउग्र आँखों वाली
भीषणे
terrifyingभयानक
देवि
goddessदेवी
सर्वभूतभयङ्करि
who put fear into all beingsसब प्राणियों में भय जगाने वाली
करालि
Karālīकराली
विकरालि
Vikarālīविकराली
च
andऔर
कामेश्वरि
Kāmeśvarīकामेश्वरी
नमः अस्तु ते
I bow to youमैं आपको प्रणाम करता हूँ

Verse 5

कालि करालविक्रान्ते कामेश्वरि हरप्रिये ।
सर्वशास्त्रसारभूते कामेश्वरि नमोऽस्तु ते ॥ ५ ॥

kāli karālavikrānte kāmeśvari harapriye |
sarvaśāstrasārabhūte kāmeśvari namo'stu te

कालिकरालविक्रान्तेकामेश्वरिहरप्रियेसर्वशास्त्रसारभूतेनमः अस्तु ते
हिन्दी अर्थ

काली, भयंकर पराक्रम वाली, हर की प्रिया कामेश्वरी, सब शास्त्रों का सार, मैं आपको प्रणाम करता हूँ।

English sense

Kālī, fearsome in your valour, Kāmeśvarī, dear to Hara, you who are the essence of all the scriptures, I bow to you.

पदार्थ · word by word
कालि
Kālīकाली
करालविक्रान्ते
fearsome in your valourभयंकर पराक्रम वाली
कामेश्वरि
Kāmeśvarīकामेश्वरी
हरप्रिये
dear to Haraहर की प्रिया
सर्वशास्त्रसारभूते
the essence of all the scripturesसब शास्त्रों का सार
नमः अस्तु ते
I bow to youमैं आपको प्रणाम करता हूँ

Verse 6

कामरूपप्रदीपे च नीलकूटनिवासिनि ।
निशुम्भशुम्भमथनि कामेश्वरि नमोऽस्तु ते ॥ ६ ॥

kāmarūpapradīpe ca nīlakūṭanivāsini |
niśumbhaśumbhamathani kāmeśvari namo'stu te

कामरूपप्रदीपेचनीलकूटनिवासिनिनिशुम्भशुम्भमथनिकामेश्वरिनमः अस्तु ते
हिन्दी अर्थ

कामरूप की दीपशिखा, नीलकूट पर रहने वाली, निशुम्भ और शुम्भ को मथने वाली कामेश्वरी, मैं आपको प्रणाम करता हूँ।

English sense

Lamp of Kāmarūpa, you who live on Nīlakūṭa, crusher of Niśumbha and Śumbha, Kāmeśvarī, I bow to you.

पदार्थ · word by word
कामरूपप्रदीपे
lamp of Kāmarūpaकामरूप की दीपशिखा
च
andऔर
नीलकूटनिवासिनि
you who live on Nīlakūṭaनीलकूट पर रहने वाली
निशुम्भशुम्भमथनि
crusher of Niśumbha and Śumbhaनिशुम्भ और शुम्भ को मथने वाली
कामेश्वरि
Kāmeśvarīकामेश्वरी
नमः अस्तु ते
I bow to youमैं आपको प्रणाम करता हूँ

Verse 7

कामाख्ये कामरूपस्थे कामेश्वरि हरिप्रिये ।
कामनां देहि मे नित्यं कामेश्वरि नमोऽस्तु ते ॥ ७ ॥

kāmākhye kāmarūpasthe kāmeśvari haripriye |
kāmanāṃ dehi me nityaṃ kāmeśvari namo'stu te

कामाख्येकामरूपस्थेकामेश्वरिहरिप्रियेकामनाम्देहिमेनित्यम्नमः अस्तु ते
हिन्दी अर्थ

कामाख्या, कामरूप में रहने वाली, हरि की प्रिया कामेश्वरी, मुझे सदा मेरी इच्छित वस्तु दीजिए। कामेश्वरी, मैं आपको प्रणाम करता हूँ।

English sense

Kāmākhyā, you who stay in Kāmarūpa, Kāmeśvarī, dear to Hari, always give me what I wish for. Kāmeśvarī, I bow to you.

पदार्थ · word by word
कामाख्ये
Kāmākhyāकामाख्या
कामरूपस्थे
you who stay in Kāmarūpaकामरूप में रहने वाली
कामेश्वरि
Kāmeśvarīकामेश्वरी
हरिप्रिये
dear to Hariहरि की प्रिया
कामनाम्
what I wish forमेरी इच्छित वस्तु
देहि
giveदीजिए
मे
meमुझे
नित्यम्
alwaysसदा
नमः अस्तु ते
I bow to youमैं आपको प्रणाम करता हूँ

Verse 8

वपानाढ्यमहावक्त्रे तथा त्रिभुवनेश्वरि ।
महिषासुरवधे देवि कामेश्वरि नमोऽस्तु ते ॥ ८ ॥

vapānāḍhyamahāvaktre tathā tribhuvaneśvari |
mahiṣāsuravadhe devi kāmeśvari namo'stu te

वपानाढ्यमहावक्त्रेतथात्रिभुवनेश्वरिमहिषासुरवधेदेविकामेश्वरिनमः अस्तु ते
हिन्दी अर्थ

जिनका विशाल मुख चर्बी से भरा है, तीनों लोकों की स्वामिनी, महिषासुर का वध करने वाली देवी कामेश्वरी, मैं आपको प्रणाम करता हूँ।

English sense

You whose great mouth is rich with fat, ruler of the three worlds, slayer of Mahiṣāsura, goddess, Kāmeśvarī, I bow to you.

पदार्थ · word by word
वपानाढ्यमहावक्त्रे
whose great mouth is rich with fatजिनका विशाल मुख चर्बी से भरा है
तथा
andऔर
त्रिभुवनेश्वरि
ruler of the three worldsतीनों लोकों की स्वामिनी
महिषासुरवधे
slayer of Mahiṣāsuraमहिषासुर का वध करने वाली
देवि
goddessदेवी
कामेश्वरि
Kāmeśvarīकामेश्वरी
नमः अस्तु ते
I bow to youमैं आपको प्रणाम करता हूँ

Verse 9

छागतुष्टे महाभीमे कामाख्ये सुरवन्दिते ।
जय कामप्रदे तुष्टे कामेश्वरि नमोऽस्तु ते ॥ ९ ॥

chāgatuṣṭe mahābhīme kāmākhye suravandite |
jaya kāmaprade tuṣṭe kāmeśvari namo'stu te

छागतुष्टेमहाभीमेकामाख्येसुरवन्दितेजयकामप्रदेतुष्टेकामेश्वरिनमः अस्तु ते
हिन्दी अर्थ

बकरे की बलि से प्रसन्न होने वाली, अत्यन्त भयंकर कामाख्या, देवताओं से वन्दित, कामनाएँ देने वाली, प्रसन्न रहने वाली, आपकी जय हो। कामेश्वरी, मैं आपको प्रणाम करता हूँ।

English sense

Pleased with the goat, greatly fearsome Kāmākhyā, honoured by the gods, victory to you, giver of wishes, pleased one, Kāmeśvarī, I bow to you.

पदार्थ · word by word
छागतुष्टे
pleased with the goatबकरे से प्रसन्न होने वाली
महाभीमे
greatly fearsomeअत्यन्त भयंकर
कामाख्ये
Kāmākhyāकामाख्या
सुरवन्दिते
honoured by the godsदेवताओं से वन्दित
जय
victory to youआपकी जय हो
कामप्रदे
giver of wishesकामनाएँ देने वाली
तुष्टे
pleased oneप्रसन्न रहने वाली
कामेश्वरि
Kāmeśvarīकामेश्वरी
नमः अस्तु ते
I bow to youमैं आपको प्रणाम करता हूँ

Verse 10

भ्रष्टराज्यो यदा राजा नवम्यां नियतः शुचिः ।
अष्टम्याञ्च चतुर्दश्यामुपवासी नरोत्तमः ॥ १० ॥

bhraṣṭarājyo yadā rājā navamyāṃ niyataḥ śuciḥ |
aṣṭamyāñca caturdaśyāmupavāsī narottamaḥ

भ्रष्टराज्यःयदाराजानवम्याम्नियतःशुचिःअष्टम्याम्चचतुर्दश्याम्उपवासीनरोत्तमः
हिन्दी अर्थ

जिस राजा का राज्य छिन गया हो, वह संयमी और शुद्ध रहकर, नवमी, अष्टमी और चतुर्दशी को उपवास करे, वह श्रेष्ठ पुरुष

English sense

A king who has lost his kingdom, self-controlled and clean, the best of men, fasting on the ninth, the eighth and the fourteenth day,

पदार्थ · word by word
भ्रष्टराज्यः
who has lost his kingdomजिसका राज्य छिन गया हो
यदा
whenजब
राजा
a kingराजा
नवम्याम्
on the ninthनवमी को
नियतः
self-controlledसंयमी
शुचिः
cleanशुद्ध
अष्टम्याम्
on the eighthअष्टमी को
च
andऔर
चतुर्दश्याम्
on the fourteenthचतुर्दशी को
उपवासी
fastingउपवास करने वाला
नरोत्तमः
the best of menश्रेष्ठ पुरुष

Verse 11

संवत्सरेण लभते राज्यं निष्कण्टकं पुनः ।
य इदं शृणुयाद्भक्त्या तव देवि समुद्भवम् ।
सर्वपापविनिर्मुक्तः परं निर्वाणमृच्छति ॥ ११ ॥

saṃvatsareṇa labhate rājyaṃ niṣkaṇṭakaṃ punaḥ |
ya idaṃ śṛṇuyādbhaktyā tava devi samudbhavam |
sarvapāpavinirmuktaḥ paraṃ nirvāṇamṛcchati

संवत्सरेणलभतेराज्यम्निष्कण्टकम्पुनःयःइदम्शृणुयात्भक्त्यातवदेविसमुद्भवम्सर्वपापविनिर्मुक्तःपरम्निर्वाणम्ऋच्छति
हिन्दी अर्थ

एक वर्ष में अपना राज्य फिर पा लेता है, निष्कण्टक। और जो भक्ति से, हे देवी, आपके प्राकट्य की कथा सुनता है, वह सब पापों से मुक्त होकर परम निर्वाण पाता है।

English sense

gets his kingdom back in a year, free of thorns. And whoever listens with devotion to the story of your birth, goddess, is freed from all sins and reaches the highest peace.

पदार्थ · word by word
संवत्सरेण
in a yearएक वर्ष में
लभते
getsपा लेता है
राज्यम्
his kingdomराज्य
निष्कण्टकम्
free of thornsनिष्कण्टक
पुनः
againफिर
यः
whoeverजो
इदम्
thisयह
शृणुयात्
listens toसुनता है
भक्त्या
with devotionभक्ति से
तव
yourआपके
देवि
goddessहे देवी
समुद्भवम्
birthप्राकट्य की कथा
सर्वपापविनिर्मुक्तः
freed from all sinsसब पापों से मुक्त
परम्
the highestपरम
निर्वाणम्
peaceनिर्वाण
ऋच्छति
reachesपाता है

Verse 12

श्रीकामरूपेश्वरि भास्करप्रभे प्रकाशिताम्भोजनिभायतानने ।
सुरारिरक्षःस्तुतिपातनोत्सुके त्रयीमये देवनुते नमामि ॥ १२ ॥

śrīkāmarūpeśvari bhāskaraprabhe prakāśitāmbhojanibhāyatānane |
surārirakṣaḥstutipātanotsuke trayīmaye devanute namāmi

श्रीकामरूपेश्वरिभास्करप्रभेप्रकाशिताम्भोजनिभायताननेसुरारिरक्षःस्तुतिपातनोत्सुकेत्रयीमयेदेवनुतेनमामि
हिन्दी अर्थ

कामरूप की स्वामिनी, सूर्य जैसी दीप्ति वाली, खिले कमल जैसे विशाल मुख वाली, देवताओं के शत्रुओं और राक्षसों को गिराने को उत्सुक, तीनों वेदों से बनी, देवताओं से स्तुत, मैं आपको प्रणाम करता हूँ।

English sense

Lady of Kāmarūpa, bright as the sun, your broad face like an opened lotus, eager to strike down the enemies of the gods and the rākṣasas, made of the three Vedas, praised by the gods, I bow to you.

पदार्थ · word by word
श्रीकामरूपेश्वरि
Lady of Kāmarūpaकामरूप की स्वामिनी
भास्करप्रभे
bright as the sunसूर्य जैसी दीप्ति वाली
प्रकाशिताम्भोजनिभायतानने
your broad face like an opened lotusखिले कमल जैसे विशाल मुख वाली
सुरारिरक्षःस्तुतिपातनोत्सुके
eager to strike down the enemies of the gods and the rākṣasasदेवताओं के शत्रुओं और राक्षसों को गिराने को उत्सुक
त्रयीमये
made of the three Vedasतीनों वेदों से बनी
देवनुते
praised by the godsदेवताओं से स्तुत
नमामि
I bow to youमैं प्रणाम करता हूँ

Verse 13

सितासिते रक्तपिशङ्गविग्रहे रूपाणि यस्याः प्रतिभान्ति तानि ।
विकाररूपा च विकल्पितानि शुभाशुभानामपि तां नमामि ॥ १३ ॥

sitāsite raktapiśaṅgavigrahe rūpāṇi yasyāḥ pratibhānti tāni |
vikārarūpā ca vikalpitāni śubhāśubhānāmapi tāṃ namāmi

सितासितेरक्तपिशङ्गविग्रहेरूपाणियस्याःप्रतिभान्तितानिविकाररूपाचविकल्पितानिशुभाशुभानाम् अपिताम्नमामि
हिन्दी अर्थ

श्वेत और श्याम, लाल-पीले शरीर वाली: जिनके जो रूप प्रकट होते हैं, परिवर्तन के और कल्पना के रूप, शुभ और अशुभ के, उन देवी को मैं प्रणाम करता हूँ।

English sense

White and dark, with a red and tawny body: the forms that show themselves as hers, the forms of change and of imagination, of the auspicious and the inauspicious, to her I bow.

पदार्थ · word by word
सितासिते
white and darkश्वेत और श्याम
रक्तपिशङ्गविग्रहे
with a red and tawny bodyलाल-पीले शरीर वाली
रूपाणि
formsरूप
यस्याः
hersजिनके
प्रतिभान्ति
show themselvesप्रकट होते हैं
तानि
thoseवे
विकाररूपा
forms of changeपरिवर्तन के रूप
च
andऔर
विकल्पितानि
of imaginationकल्पना के
शुभाशुभानाम् अपि
of the auspicious and the inauspiciousशुभ और अशुभ के
ताम्
herउन्हें
नमामि
I bowमैं प्रणाम करता हूँ

Verse 14

कामरूपसमुद्भूते कामपीठावतंसके ।
विश्वाधारे महामाये कामेश्वरि नमोऽस्तु ते ॥ १४ ॥

kāmarūpasamudbhūte kāmapīṭhāvataṃsake |
viśvādhāre mahāmāye kāmeśvari namo'stu te

कामरूपसमुद्भूतेकामपीठावतंसकेविश्वाधारेमहामायेकामेश्वरिनमः अस्तु ते
हिन्दी अर्थ

कामरूप में प्रकट हुई, कामपीठ की शिरोमणि, जगत की आधार, महामाया कामेश्वरी, मैं आपको प्रणाम करता हूँ।

English sense

Born in Kāmarūpa, crest-ornament of Kāmapīṭha, support of the world, great Māyā, Kāmeśvarī, I bow to you.

पदार्थ · word by word
कामरूपसमुद्भूते
born in Kāmarūpaकामरूप में प्रकट हुई
कामपीठावतंसके
crest-ornament of Kāmapīṭhaकामपीठ की शिरोमणि
विश्वाधारे
support of the worldजगत की आधार
महामाये
great Māyāमहामाया
कामेश्वरि
Kāmeśvarīकामेश्वरी
नमः अस्तु ते
I bow to youमैं आपको प्रणाम करता हूँ

Verse 15

अव्यक्तविग्रहे शान्ते सन्तते कामरूपिणि ।
कालगम्ये परे शान्ते कामेश्वरि नमोऽस्तु ते ॥ १५ ॥

avyaktavigrahe śānte santate kāmarūpiṇi |
kālagamye pare śānte kāmeśvari namo'stu te

अव्यक्तविग्रहेशान्तेसन्ततेकामरूपिणिकालगम्येपरेशान्तेकामेश्वरिनमः अस्तु ते
हिन्दी अर्थ

अव्यक्त रूप वाली, शान्त, सदा उपस्थित, इच्छानुसार रूप धारण करने वाली, काल से जानी जाने वाली, सबसे परे, शान्त कामेश्वरी, मैं आपको प्रणाम करता हूँ।

English sense

Of no visible form, peaceful, always present, taking any form you wish, known through time, beyond all, peaceful, Kāmeśvarī, I bow to you.

पदार्थ · word by word
अव्यक्तविग्रहे
of no visible formअव्यक्त रूप वाली
शान्ते
peacefulशान्त
सन्तते
always presentसदा उपस्थित
कामरूपिणि
taking any form you wishइच्छानुसार रूप धारण करने वाली
कालगम्ये
known through timeकाल से जानी जाने वाली
परे
beyond allसबसे परे
शान्ते
peacefulशान्त
कामेश्वरि
Kāmeśvarīकामेश्वरी
नमः अस्तु ते
I bow to youमैं आपको प्रणाम करता हूँ

Verse 16

या सुषुम्नान्तरालस्था चिन्त्यते ज्योतिरूपिणी ।
प्रणतोऽस्मि परां धीरां कामेश्वरि नमोऽस्तु ते ॥ १६ ॥

yā suṣumnāntarālasthā cintyate jyotirūpiṇī |
praṇato'smi parāṃ dhīrāṃ kāmeśvari namo'stu te

यासुषुम्नान्तरालस्थाचिन्त्यतेज्योतिरूपिणीप्रणतः अस्मिपराम्धीराम्कामेश्वरिनमः अस्तु ते
हिन्दी अर्थ

जिनका सुषुम्ना के भीतर के आकाश में ज्योति रूप में ध्यान किया जाता है, उन परम और धीर देवी को मैंने प्रणाम किया है। कामेश्वरी, मैं आपको प्रणाम करता हूँ।

English sense

She who is meditated on as light in the space inside the suṣumnā: I have bowed to her, the supreme and steady one. Kāmeśvarī, I bow to you.

Variant reading Another text reads परां वीरां (the supreme, heroic one) in place of परां धीराम्.
पदार्थ · word by word
या
she whoजो
सुषुम्नान्तरालस्था
in the space inside the suṣumnāसुषुम्ना के भीतर के आकाश में
चिन्त्यते
is meditated onध्यान की जाती है
ज्योतिरूपिणी
as lightज्योति रूप में
प्रणतः अस्मि
I have bowedमैंने प्रणाम किया है
पराम्
the supremeपरम
धीराम्
steady oneधीर
कामेश्वरि
Kāmeśvarīकामेश्वरी
नमः अस्तु ते
I bow to youमैं आपको प्रणाम करता हूँ

Verse 17

दंष्ट्राकरालवदने मुण्डमालोपशोभिते ।
सर्वतः सर्वगे देवि कामेश्वरि नमोऽस्तु ते ॥ १७ ॥

daṃṣṭrākarālavadane muṇḍamālopaśobhite |
sarvataḥ sarvage devi kāmeśvari namo'stu te

दंष्ट्राकरालवदनेमुण्डमालोपशोभितेसर्वतःसर्वगेदेविकामेश्वरिनमः अस्तु ते
हिन्दी अर्थ

दाँतों से भयंकर मुख वाली, मुण्डों की माला से सजी, सब ओर, सब जगह जाने वाली देवी कामेश्वरी, मैं आपको प्रणाम करता हूँ।

English sense

Your face fearful with fangs, adorned with a garland of heads, going everywhere, in every direction, goddess, Kāmeśvarī, I bow to you.

पदार्थ · word by word
दंष्ट्राकरालवदने
your face fearful with fangsदाँतों से भयंकर मुख वाली
मुण्डमालोपशोभिते
adorned with a garland of headsमुण्डों की माला से सजी
सर्वतः
in every directionसब ओर
सर्वगे
going everywhereसब जगह जाने वाली
देवि
goddessदेवी
कामेश्वरि
Kāmeśvarīकामेश्वरी
नमः अस्तु ते
I bow to youमैं आपको प्रणाम करता हूँ

Verse 18

चामुण्डे च महाकालि कालि कपालहारिणी ।
पाशहस्ते दण्डहस्ते कामेश्वरि नमोऽस्तु ते ॥ १८ ॥

cāmuṇḍe ca mahākāli kāli kapālahāriṇī |
pāśahaste daṇḍahaste kāmeśvari namo'stu te

चामुण्डेचमहाकालिकालिकपालहारिणीपाशहस्तेदण्डहस्तेकामेश्वरिनमः अस्तु ते
हिन्दी अर्थ

चामुण्डा, महाकाली, काली, कपाल धारण करने वाली, हाथ में पाश और हाथ में दण्ड लिए कामेश्वरी, मैं आपको प्रणाम करता हूँ।

English sense

Cāmuṇḍā, great Kālī, Kālī, carrier of skulls, with a noose in your hand and a staff in your hand, Kāmeśvarī, I bow to you.

Variant reading Another text reads कपोलहारिणि (stealer of cheeks) in place of कपालहारिणी.
पदार्थ · word by word
चामुण्डे
Cāmuṇḍāचामुण्डा
च
andऔर
महाकालि
great Kālīमहाकाली
कालि
Kālīकाली
कपालहारिणी
carrier of skullsकपाल धारण करने वाली
पाशहस्ते
with a noose in your handहाथ में पाश लिए
दण्डहस्ते
with a staff in your handहाथ में दण्ड लिए
कामेश्वरि
Kāmeśvarīकामेश्वरी
नमः अस्तु ते
I bow to youमैं आपको प्रणाम करता हूँ

Verse 19

चामुण्डे कुलमालास्ये तीक्ष्णदंष्ट्रे महाबले ।
शवयानस्थिते देवि कामेश्वरि नमोऽस्तु ते ॥ १९ ॥

cāmuṇḍe kulamālāsye tīkṣṇadaṃṣṭre mahābale |
śavayānasthite devi kāmeśvari namo'stu te

चामुण्डेकुलमालास्येतीक्ष्णदंष्ट्रेमहाबलेशवयानस्थितेदेविकामेश्वरिनमः अस्तु ते
हिन्दी अर्थ

चामुण्डा, कुल की माला वाली, तीखे दाँतों और महान बल वाली, शव पर सवार रहने वाली देवी कामेश्वरी, मैं आपको प्रणाम करता हूँ।

English sense

Cāmuṇḍā, with a garland of the kula on your face, sharp-fanged and very strong, you who ride on a corpse, goddess, Kāmeśvarī, I bow to you.

पदार्थ · word by word
चामुण्डे
Cāmuṇḍāचामुण्डा
कुलमालास्ये
with a garland of the kula on your faceकुल की माला वाली
तीक्ष्णदंष्ट्रे
sharp-fangedतीखे दाँतों वाली
महाबले
very strongमहान बल वाली
शवयानस्थिते
you who ride on a corpseशव पर सवार रहने वाली
देवि
goddessदेवी
कामेश्वरि
Kāmeśvarīकामेश्वरी
नमः अस्तु ते
I bow to youमैं आपको प्रणाम करता हूँ

Terms on this page

Kamakhya कामाख्या The Devi presiding at this Shakti Peeth in Kamarupa; worshipped in aniconic (stone) form rather than an idol.
Shakti Peeth शक्ति पीठ One of the sacred sites where a fragment of Sati's body is said to have fallen — Kamakhya is among the most prominent.
Kali काली The fierce Goddess; for home worship the gentle Dakshina Kali form, granting boons and fearlessness, is recommended over her destructive postures.
Durga दुर्गा One of the principal deities of Hinduism - The warrior Goddess.
Chamunda चामुंडा The form the Goddess takes on slaying Chanda and Munda, from whom the name is given.

Translated and edited by Gaurav Verma under the site's published method. The Sanskrit text is in the public domain. Our transliteration, translation and apparatus are licensed CC BY-SA 4.0 — see /license.

← All stotras