परशुरामकृतं दुर्गास्तोत्रम्

परशुराम उवाच — परशुराम ने कहा Paraśurāma said

श्रीकृष्णस्य च गोलोके परिपूर्णतमस्य च ।
आविर्भूता विग्रहतः परा सृष्ट्युन्मुखस्य च ॥ १ ॥

śrīkṛṣṇasya ca goloke paripūrṇatamasya ca |
āvirbhūtā vigrahataḥ parā sṛṣṭyunmukhasya ca ||

सूर्यकोटिप्रभायुक्ता रत्नालंकारभूषिता ।
वह्निशुद्धांशुकाधाना सस्मिता सुमनोहरा ॥ २ ॥

sūryakoṭiprabhāyuktā ratnālaṃkārabhūṣitā |
vahniśuddhāṃśukādhānā sasmitā sumanoharā ||

नवयौवनसंपन्ना सिंदूरबिंदुशोभिना ।
ललिता कचभारेण मालतीमाल्यमंडिता ॥ ३ ॥

navayauvanasaṃpannā siṃdūrabiṃduśobhinā |
lalitā kacabhāreṇa mālatīmālyamaṃḍitā ||

अहो अनिर्वचनीया त्वं चार्वी मूर्तिं च विभ्रती ।
मोक्षप्रदा मुमुक्षूणां जगत्कर्ता विधिः स्वयम् ॥ ४ ॥

aho anirvacanīyā tvaṃ cārvī mūrtiṃ ca vibhratī |
mokṣapradā mumukṣūṇāṃ jagatkartā vidhiḥ svayam ||

मुमोह क्षणमात्रेण दृष्ट्वा त्वां सर्वमोहिनीम् ।
रासे संभूय सहसा सस्मिता राधिता पुरा ॥ ५ ॥

mumoha kṣaṇamātreṇa dṛṣṭvā tvāṃ sarvamohinīm |
rāse saṃbhūya sahasā sasmitā rādhitā purā ||

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

सद्भिः ख्याता तेन राधा मूलप्रकृतिरीश्वरी ।
कृष्णस्त्वां सहसाज्ञाय वीर्याधानं चकार ह ॥ ६ ॥

sadbhiḥ khyātā tena rādhā mūlaprakṛtirīśvarī |
kṛṣṇastvāṃ sahasājñāya vīryādhānaṃ cakāra ha ||

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

ततोऽंडमभवज्जज्ञे यतो भूतो महाविराट् ।
यस्यैव लोमकूपेषु ब्रह्मांडान्यखिलानि च ॥ ७ ॥

tato'ṇḍamabhavajjajñe yato bhūto mahāvirāṭ |
yasyaiva lomakūpeṣu brahmāṃḍānyakhilāni ca ||

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

तच्छृंगारश्रमेणैव त्वन्निःश्वासो बभूव ह ।
ततस्त्वं पंचधाभूय पंच मूर्तीश्च बिभ्रती ॥ ८ ॥

tacchṛṃgāraśrameṇaiva tvanniḥśvāso babhūva ha |
tatastvaṃ paṃcadhābhūya paṃca mūrtīśca bibhratī ||

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

प्राणाधिष्ठात्री या मूर्तिः कृष्णस्य परमात्मनः ।
कृष्णप्राणाधिकां राधां तां वदंति पुराविदः ॥ ९ ॥

prāṇādhiṣṭhātrī yā mūrtiḥ kṛṣṇasya paramātmanaḥ |
kṛṣṇaprāṇādhikāṃ rādhāṃ tāṃ vadaṃti purāvidaḥ ||

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

वेदाधिष्ठात्री या मूर्तिर्वेदशास्त्रप्रसूरपि ।
तां सावित्रीं शुद्धरूपां प्रवदंति मनीषिणः ॥ १० ॥

vedādhiṣṭhātrī yā mūrtirvedaśāstraprasūrapi |
tāṃ sāvitrīṃ śuddharūpāṃ pravadaṃti manīṣiṇaḥ ||

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

ऐश्वर्याधिष्ठात्री मूर्तिर्या शांतिः शांतिस्वरूपिणी ।
लक्ष्मीं वदंति संतस्तां शुद्धसत्त्वस्वरूपिणीम् ॥ ११ ॥

aiśvaryādhiṣṭhātrī mūrtiryā śāṃtiḥ śāṃtisvarūpiṇī |
lakṣmīṃ vadaṃti saṃtastāṃ śuddhasattvasvarūpiṇīm ||

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

रागाधिष्ठात्री या देवी शुक्लमूर्तिः सतां प्रसूः ।
सरस्वतीं तां शास्त्रज्ञाः प्रवदंति बुधा भुवि ॥ १२ ॥

rāgādhiṣṭhātrī yā devī śuklamūrtiḥ satāṃ prasūḥ |
sarasvatīṃ tāṃ śāstrajñāḥ pravadaṃti budhā bhuvi ||

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

बुद्धिर्विद्या च शक्तिश्च मुक्तिरधिदेवता ।
सर्वमंगलरूपा त्वं सर्वमंगलकारिणी ॥ १३ ॥

buddhirvidyā ca śaktiśca muktiradhidevatā |
sarvamaṃgalarūpā tvaṃ sarvamaṃgalakāriṇī ||

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

word division uncertain

सर्वमंगलबीजस्य शिवस्य मंदिरेऽधुना ।
शिवे शिवस्वरूपा त्वं लक्ष्मीर्नारायणांतिके ॥ १४ ॥

sarvamaṃgalabījasya śivasya maṃdire'dhunā |
śive śivasvarūpā tvaṃ lakṣmīrnārāyaṇāṃtike ||

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

सरस्वती च सावित्री वेदसूर्ब्रह्मणः प्रिया ।
राधा रासेश्वरस्यैव परिपूर्णतमस्य च ॥ १५ ॥

sarasvatī ca sāvitrī vedasūrbrahmaṇaḥ priyā |
rādhā rāseśvarasyaiva paripūrṇatamasya ca ||

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

परमानंदरूपासि छाया चंद्रस्य रोहिणी ।
शची शक्रस्य कामस्य कामिनी रतिरीश्वरी ॥ १६ ॥

paramānaṃdarūpāsi chāyā caṃdrasya rohiṇī |
śacī śakrasya kāmasya kāminī ratirīśvarī ||

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

वरुणानी जलेशस्य वायोः स्त्री प्राणवल्लभा ।
वह्नेः प्रिया या स्वाहा च कुबेरस्य च सुंदरी ॥ १७ ॥

varuṇānī jaleśasya vāyoḥ strī prāṇavallabhā |
vahneḥ priyā yā svāhā ca kuberasya ca suṃdarī ||

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

यमस्य च सुशीला वै नैकेतस्य च कोटवी ।
ईशानस्य शशिकला शतरूपा मनोः प्रिया ॥ १८ ॥

yamasya ca suśīlā vai naiketasya ca koṭavī |
īśānasya śaśikalā śatarūpā manoḥ priyā ||

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

some consort-names uncertain

देवहूतिः कर्दमस्य वसिष्ठस्याप्यरुंधती ।
अदितिर्देवमाता या सुता अगस्त्यमुनेः प्रिया ॥ १९ ॥

devahūtiḥ kardamasya vasiṣṭhasyāpyaruṃdhatī |
aditirdevamātā yā sutā agastyamuneḥ priyā ||

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

last epithet uncertain

अहल्या गौतमस्यापि सर्वाधारा वसुंधरा ।
गंगा च तुलसी चापि पृथिव्यां याः सरिद्वराः ॥ २० ॥

ahalyā gautamasyāpi sarvādhārā vasuṃdharā |
gaṃgā ca tulasī cāpi pṛthivyāṃ yāḥ saridvarāḥ ||

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

याश्च अन्याः सर्वास्त्वत्कलांबिके ।
गृहलक्ष्मीर्गृहे नृणां राजलक्ष्मीश्च राजसु ॥ २१ ॥

yāśca anyāḥ sarvāstvatkalāmbike |
gṛhalakṣmīrgṛhe nṛṇāṃ rājalakṣmīśca rājasu ||

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

first line uncertain

तपस्विनां तपस्या त्वं गायत्री ब्राह्मणस्य च ।
सतां सत्यस्वरूपा त्वं सतां कलहांकुरः ॥ २२ ॥

tapasvināṃ tapasyā tvaṃ gāyatrī brāhmaṇasya ca |
satāṃ satyasvarūpā tvaṃ satāṃ kalahāṃkuraḥ ||

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

ज्योतीरूपा निर्गुणस्य शक्तिस्त्वं सगुणस्य च ।
सूर्ये प्रभास्वरूपा त्वं दाहिका च हुताशने ॥ २३ ॥

jyotīrūpā nirguṇasya śaktistvaṃ saguṇasya ca |
sūrye prabhāsvarūpā tvaṃ dāhikā ca hutāśane ||

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

जले सत्यस्वरूपा च शोभारूपा निशाकरे ।
त्वं भूमौ गंधरूपा च गगने शब्दरूपिणी ॥ २४ ॥

jale satyasvarūpā ca śobhārūpā niśākare |
tvaṃ bhūmau gaṃdharūpā ca gagane śabdarūpiṇī ||

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

स्मृतिर्बुद्धिश्च वाग्ज्ञानशक्तिर्विपश्चिताम् ।
कृष्णेन विद्या या दत्ता सर्वज्ञानप्रसूः शुभा ॥ २५ ॥

smṛtirbuddhiśca vāgjñānaśaktirvipaścitām |
kṛṣṇena vidyā yā dattā sarvajñānaprasūḥ śubhā ||

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

शूलिने कृपया सा त्वं यतो मृत्युंजयः शिवः ।
सृष्टिपालनसंहारशक्तयस्त्रिविधाश्च याः ॥ २६ ॥

śūline kṛpayā sā tvaṃ yato mṛtyuṃjayaḥ śivaḥ |
sṛṣṭipālanasaṃhāraśaktayastrividhāśca yāḥ ||

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

ब्रह्मविष्णुमहेशानां सा त्वमेव नमोऽस्तु ते ॥ २७ ॥

brahmaviṣṇumaheśānāṃ sā tvameva namo'stu te ||

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

मधुकैटभभीत्या च त्रस्तो धाता प्रकंपितः ।
स्तुत्वा मुमोच यां देवीं तां मुदा प्रणमाम्यहम् ॥ २८ ॥

madhukaiṭabhabhītyā ca trasto dhātā prakaṃpitaḥ |
stutvā mumoca yāṃ devīṃ tāṃ mudā praṇamāmyaham ||

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

मुदा uncertain

मधुकैटभयोर्युद्धे प्राप्तोऽसौ विष्णुरीश्वरीम् ।
बभूव शक्तिमान्स्तुत्वा यां दुर्गां तां नमाम्यहम् ॥ २९ ॥

madhukaiṭabhayoryuddhe prāpto'sau viṣṇurīśvarīm |
babhūva śaktimānstutvā yāṃ durgāṃ tāṃ namāmyaham ||

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

त्रिपुरस्य महायुद्धे सरथे पतिते शिवे ।
यां तुष्टुवुः सुराः सर्वे तां दुर्गां प्रणमाम्यहम् ॥ ३० ॥

tripurasya mahāyuddhe sarathe patite śive |
yāṃ tuṣṭuvuḥ surāḥ sarve tāṃ durgāṃ praṇamāmyaham ||

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

विष्णुना वृषरूपेण स्वयं शंभुः समुत्थितः ।
जघान त्रिपुरं स्तुत्वा यां दुर्गां तां नमाम्यहम् ॥ ३१ ॥

viṣṇunā vṛṣarūpeṇa svayaṃ śaṃbhuḥ samutthitaḥ |
jaghāna tripuraṃ stutvā yāṃ durgāṃ tāṃ namāmyaham ||

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

कालचक्रं च जगति शाश्वद्भ्रमति वेगतः ।
मृत्युश्चरति जंत्वोघे तां दुर्गां प्रणमाम्यहम् ॥ ३२ ॥

kālacakraṃ ca jagati śāśvadbhramati vegataḥ |
mṛtyuścarati jaṃtvoghe tāṃ durgāṃ praṇamāmyaham ||

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

स्रष्टा सृजति सृष्टिं च पाता पाति यदाज्ञया ।
संहर्ता हरते काले तां दुर्गां प्रणमाम्यहम् ॥ ३३ ॥

sraṣṭā sṛjati sṛṣṭiṃ ca pātā pāti yadājñayā |
saṃhartā harate kāle tāṃ durgāṃ praṇamāmyaham ||

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

ज्योतिःस्वरूपो भगवाञ्श्रीकृष्णो निर्गुणः स्वयम् ।
यया विना न शक्तश्च सृष्टिं कर्तुं नमामि ताम् ॥ ३४ ॥

jyotiḥsvarūpo bhagavāñśrīkṛṣṇo nirguṇaḥ svayam |
yayā vinā na śaktaśca sṛṣṭiṃ kartuṃ namāmi tām ||

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

रक्ष रक्ष जगन्मातस्त्वदपराधान्क्षमस्व मे ।
शिशूनामपराधेन जातु माता न कुप्यति ॥ ३५ ॥

rakṣa rakṣa jaganmātastvadaparādhānkṣamasva me |
śiśūnāmaparādhena jātu mātā na kupyati ||

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

इत्युक्त्वा परशुरामश्च प्रणम्य तां रुरोद च ।
तुष्टा दुर्गा संभ्रमेण चाभयं सा वरं ददौ ॥ ३६ ॥

ityuktvā paraśurāmaśca praṇamya tāṃ ruroda ca |
tuṣṭā durgā saṃbhrameṇa cābhayaṃ sā varaṃ dadau ||

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

अमरो भव रे पुत्र वत्स सुस्थिरतां व्रज ।
मत्प्रसादात्सर्वत्र जयोऽस्तु तव संततम् ॥ ३७ ॥

amaro bhava re putra vatsa susthiratāṃ vraja |
matprasādātsarvatra jayo'stu tava saṃtatam ||

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

सर्वात्रात्मा भगवांस्तुष्टोऽस्तु सततं हरिः ।
भक्तिर्भवतु ते कृष्णे शिवदे च शिवे गुरौ ॥ ३८ ॥

sarvātrātmā bhagavāṃstuṣṭo'stu satataṃ hariḥ |
bhaktirbhavatu te kṛṣṇe śivade ca śive gurau ||

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

इष्टदेवे गुरौ यस्य भक्तिर्भवति शाश्वती ।
तं हंतुं नहि शक्ता वै रुष्टाश्च सदेवताः ॥ ३९ ॥

iṣṭadeve gurau yasya bhaktirbhavati śāśvatī |
taṃ haṃtuṃ nahi śaktā vai ruṣṭāśca sadevatāḥ ||

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

श्रीकृष्णस्य च भक्तस्त्वं शिष्यस्त्वं शंकरस्य च ।
गुरुपत्न्याश्च भक्तो हि कस्त्वां हंतुं महेश्वरः ॥ ४० ॥

śrīkṛṣṇasya ca bhaktastvaṃ śiṣyastvaṃ śaṃkarasya ca |
gurupatnyāśca bhakto hi kastvāṃ haṃtuṃ maheśvaraḥ ||

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

अहो न कृष्णभक्तानामशुभं विद्यते क्वचित् ।
अन्यदेवेषु भक्ता वा न भक्ता वा निरंकुशाः ॥ ४१ ॥

aho na kṛṣṇabhaktānāmaśubhaṃ vidyate kvacit |
anyadeveṣu bhaktā vā na bhaktā vā niraṃkuśāḥ ||

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

चंद्रमा बलवांस्तुष्टो येषां भाग्यवतां भृगोः ।
तेषां तारागणा रुष्टाः किं कुर्वंति च दुर्बलाः ॥ ४२ ॥

caṃdramā balavāṃstuṣṭo yeṣāṃ bhāgyavatāṃ bhṛgoḥ |
teṣāṃ tārāgaṇā ruṣṭāḥ kiṃ kurvaṃti ca durbalāḥ ||

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

यस्य तुष्टः सभायां च नरदेवो महान्सखा ।
तस्य किं वा करिष्यंति रुष्टा भृत्याश्च दुर्बलाः ॥ ४३ ॥

yasya tuṣṭaḥ sabhāyāṃ ca naradevo mahānsakhā |
tasya kiṃ vā kariṣyaṃti ruṣṭā bhṛtyāśca durbalāḥ ||

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

इत्युक्त्वा पार्वती तुष्टा दत्त्वा रामाय चाशिषम् ।
जगन्मातुः पुरस्तूर्णं जयशब्दो बभूव ह ॥ ४४ ॥

ityuktvā pārvatī tuṣṭā dattvā rāmāya cāśiṣam |
jaganmātuḥ purastūrṇaṃ jayaśabdo babhūva ha ||

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

कण्वशाखोक्तस्तोत्रं च पूजाकाले हि यः पठेत् ।
यात्राकाले च प्रातर्वा वांछितार्थं लभेत सः ॥ ४५ ॥

kaṇvaśākhoktastotraṃ ca pūjākāle hi yaḥ paṭhet |
yātrākāle ca prātarvā vāṃchitārthaṃ labheta saḥ ||

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

पुत्रार्थी लभते पुत्रं कन्यार्थी लभते सुताम् ।
विद्यार्थी लभते विद्यां प्रजार्थी लभते प्रजाम् ॥ ४६ ॥

putrārthī labhate putraṃ kanyārthī labhate sutām |
vidyārthī labhate vidyāṃ prajārthī labhate prajām ||

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

भ्रष्टराज्यो व्रजेद्राज्यं धनं भ्रष्टधनो व्रजेत् ।
यस्य तुष्टो गुरुदेवो राजानो बांधवास्तथा ॥ ४७ ॥

bhraṣṭarājyo vrajedrājyaṃ dhanaṃ bhraṣṭadhano vrajet |
yasya tuṣṭo gurudevo rājāno bāṃdhavāstathā ||

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

तस्य तुष्टाश्च वरदाः स्तोत्रराजप्रसादतः ।
दस्युग्रस्तोऽहिसंग्रस्तः शत्रुग्रस्तो भयानकः ॥ ४८ ॥

tasya tuṣṭāśca varadāḥ stotrarājaprasādataḥ |
dasyugrasto'hisaṃgrastaḥ śatrugrasto bhayānakaḥ ||

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

व्याधिग्रस्तो भवेन्मुक्तः स्तोत्रस्मरणमात्रतः ।
राजद्वारे श्मशाने च कारागारे च बंधने ॥ ४९ ॥

vyādhigrasto bhavenmuktaḥ stotrasmaraṇamātrataḥ |
rājadvāre śmaśāne ca kārāgāre ca baṃdhane ||

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

जलराशौ निमग्नश्च मुक्तो भवति मानवः ।
स्वामिभेदे पुत्रभेदे मित्रभेदेऽतिदारुणे ॥ ५० ॥

jalarāśau nimagnaśca mukto bhavati mānavaḥ |
svāmibhede putrabhede mitrabhede'tidāruṇe ||

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

स्तोत्रस्मरणमात्रेण वांछितार्थं लभेत सः ।
कृत्वा हविष्यं वर्षं च स्तोत्रराजं शृणोति यः ॥ ५१ ॥

stotrasmaraṇamātreṇa vāṃchitārthaṃ labheta saḥ |
kṛtvā haviṣyaṃ varṣaṃ ca stotrarājaṃ śṛṇoti yaḥ ||

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

भक्त्या दुर्गां च संपूज्य महावंध्या प्रसूयते ।
लभते सा दिव्यपुत्रं ज्ञानिनं चिरजीविनम् ॥ ५२ ॥

bhaktyā durgāṃ ca saṃpūjya mahāvaṃdhyā prasūyate |
labhate sā divyaputraṃ jñāninaṃ cirajīvinam ||

असौभाग्या च सौभाग्यं षण्मासश्रवणाद्व्रजेत् ।
नवमासं काकवंध्या मृतवत्सा च भक्तितः ॥ ५३ ॥

asaubhāgyā ca saubhāgyaṃ ṣaṇmāsaśravaṇādvrajet |
navamāsaṃ kākavaṃdhyā mṛtavatsā ca bhaktitaḥ ||

स्तोत्रराजं या शृणोति सा पुत्रं लभते ध्रुवम् ।
कन्यामाता पुत्रहीना पंचमासं शृणोति या ॥ ५४ ॥

stotrarājaṃ yā śṛṇoti sā putraṃ labhate dhruvam |
kanyāmātā putrahīnā paṃcamāsaṃ śṛṇoti yā ||

घटे संपूज्य दुर्गां च सा पुत्रं लभते ध्रुवम् ॥ ५५ ॥

ghaṭe saṃpūjya durgāṃ ca sā putraṃ labhate dhruvam ||