Devī nāma stotra · Viśvasāra Tantra

दुर्गाष्टोत्तरशतनामस्तोत्रम्

Durga Ashtottara Shatanama Stotram — The hundred and eight names of Durgā

Īśvara begins: "I will tell the hundred names; by their grace alone Durga is pleased." Then comes the list, from the gentle (Satī, Bhavānī) through the fierce (Kālarātri, Bhadrakālī) to the Mothers and the slayer of Mahiṣa, and the girl, the young woman and the elder mother in one breath. The last six verses give the fruit of the daily recitation and a short rite for the new moon of a Tuesday.

Verse 1

ईश्वर उवाच — ईश्वर ने कहा Īśvara said

शतनाम प्रवक्ष्यामि शृणुष्व कमलानने ।
यस्य प्रसादमात्रेण दुर्गा प्रीता भवेत् सती ॥ १ ॥

śatanāma pravakṣyāmi śṛṇuṣva kamalānane
yasya prasādamātreṇa durgā prītā bhavet satī

शतनामप्रवक्ष्यामिशृणुष्वकमलाननेयस्यप्रसादमात्रेणदुर्गाप्रीताभवेत्सती
हिन्दी अर्थ

कमल के समान मुख वाली, मैं तुम्हें सौ नाम बताऊँगा। सुनो। इनकी कृपा मात्र से सती दुर्गा प्रसन्न हो जाती हैं।

English sense

I will tell you the hundred names, lotus-faced one. Hear them. By the grace of them alone, Durgā, the good wife, is pleased.

पदार्थ · word by word
शतनाम
the hundred namesसौ नाम
प्रवक्ष्यामि
I will tellबताऊँगा
शृणुष्व
hearसुनो
कमलानने
lotus-faced oneकमल के समान मुख वाली
यस्य
of whichजिनकी
प्रसादमात्रेण
by grace aloneकृपा मात्र से
दुर्गा
Durgāदुर्गा
प्रीता
pleasedप्रसन्न
भवेत्
becomesहो जाती हैं
सती
Satī, the good wifeसती

Verse 2

ॐ सती साध्वी भवप्रीता भवानी भवमोचनी ।
आर्या दुर्गा जया चाद्या त्रिनेत्रा शूलधारिणी ॥ २ ॥

oṃ satī sādhvī bhavaprītā bhavānī bhavamocanī
āryā durgā jayā cādyā trinetrā śūladhāriṇī

ॐसतीसाध्वीभवप्रीताभवानीभवमोचनीआर्यादुर्गाजयाचआद्यात्रिनेत्राशूलधारिणी
हिन्दी अर्थ

सती; साध्वी; भव (शिव) की प्रिय; भवानी; संसार से छुड़ाने वाली; आर्या; दुर्गा; जया; आदि; तीन नेत्रों वाली; त्रिशूल धारण करने वाली।

English sense

Satī; the virtuous one; dear to Bhava; Bhavānī; she who frees from worldly life; the noble one; Durgā; Jayā; the first one; the three-eyed; bearer of the trident.

पदार्थ · word by word
ॐ
oṃॐ
सती
Satīसती
साध्वी
the virtuous oneसाध्वी
भवप्रीता
dear to Bhavaभव (शिव) की प्रिय
भवानी
Bhavānīभवानी
भवमोचनी
she who frees from worldly lifeसंसार से छुड़ाने वाली
आर्या
the noble oneआर्या
दुर्गा
Durgāदुर्गा
जया
Jayāजया
च
andऔर
आद्या
the first oneआदि
त्रिनेत्रा
the three-eyedतीन नेत्रों वाली
शूलधारिणी
bearer of the tridentत्रिशूल धारण करने वाली

Verse 3

पिनाकधारिणी चित्रा चण्डघण्टा महातपाः ।
मनो बुद्धिरहंकारा चित्तरूपा चिता चितिः ॥ ३ ॥

pinākadhāriṇī citrā caṇḍaghaṇṭā mahātapāḥ
mano buddhirahaṃkārā cittarūpā citā citiḥ

पिनाकधारिणीचित्राचण्डघण्टामहातपाःमनःबुद्धिःअहंकाराचित्तरूपाचिताचितिः
हिन्दी अर्थ

पिनाक धनुष धारण करने वाली; अद्भुत; चण्डघण्टा; महान तप वाली; मन; बुद्धि; अहंकार; चित्त के रूप वाली; चेतना; चिति।

English sense

Bearer of the Pināka bow; the wonderful one; Caṇḍaghaṇṭā; of great austerity; mind; intellect; the sense of self; whose form is thought; awareness; consciousness.

पदार्थ · word by word
पिनाकधारिणी
bearer of the Pināka bowपिनाक धनुष धारण करने वाली
चित्रा
the wonderful oneअद्भुत
चण्डघण्टा
Caṇḍaghaṇṭāचण्डघण्टा
महातपाः
of great austerityमहान तप वाली
मनः
mindमन
बुद्धिः
intellectबुद्धि
अहंकारा
the sense of selfअहंकार
चित्तरूपा
whose form is thoughtचित्त के रूप वाली
चिता
awarenessचेतना
चितिः
consciousnessचिति

Verse 4

सर्वमन्त्रमयी सत्ता सत्यानन्द स्वरूपिणी ।
अनन्ता भाविनी भाव्या भव्याभव्या सदागतिः ॥ ४ ॥

sarvamantramayī sattā satyānanda svarūpiṇī
anantā bhāvinī bhāvyā bhavyābhavyā sadāgatiḥ

सर्वमन्त्रमयीसत्तासत्यानन्दस्वरूपिणीअनन्ताभाविनीभाव्याभव्याअभव्यासदागतिः
हिन्दी अर्थ

सब मन्त्रों से बनी; सत्ता; सत्य और आनन्द के स्वरूप वाली; अनन्त; जगत् को उत्पन्न करने वाली; ध्यान करने योग्य; शुभ; शुभ से परे; सदा सहारा।

English sense

Made of all mantras; being itself; whose nature is truth and bliss; the endless one; she who brings things into being; she who is to be contemplated; the auspicious one; the one beyond the auspicious; the ever-present refuge.

पदार्थ · word by word
सर्वमन्त्रमयी
made of all mantrasसब मन्त्रों से बनी
सत्ता
being itselfसत्ता
सत्यानन्द
truth and blissसत्य और आनन्द
स्वरूपिणी
whose nature isके स्वरूप वाली
अनन्ता
the endless oneअनन्त
भाविनी
she who brings things into beingउत्पन्न करने वाली
भाव्या
she who is to be contemplatedध्यान करने योग्य
भव्या
the auspicious oneशुभ
अभव्या
the one beyond the auspiciousशुभ से परे
सदागतिः
the ever-present refugeसदा सहारा

Verse 5

शाम्भवी देवमाता च चिन्ता रत्नप्रिया सदा ।
सर्वविद्या दक्षकन्या दक्षयज्ञविनाशिनी ॥ ५ ॥

śāmbhavī devamātā ca cintā ratnapriyā sadā
sarvavidyā dakṣakanyā dakṣayajñavināśinī

शाम्भवीदेवमाताचचिन्तारत्नप्रियासदासर्वविद्यादक्षकन्यादक्षयज्ञविनाशिनी
हिन्दी अर्थ

शाम्भवी (शम्भु की); देवताओं की माता; चिन्ता; सदा रत्नों से प्रेम करने वाली; सारी विद्याएँ; दक्ष की पुत्री; दक्ष के यज्ञ का नाश करने वाली।

English sense

Śāmbhavī, Śambhu's own; mother of the gods; thought; always fond of jewels; all knowledge; Dakṣa's daughter; destroyer of Dakṣa's sacrifice.

पदार्थ · word by word
शाम्भवी
Śāmbhavī, Śambhu's ownशाम्भवी (शम्भु की)
देवमाता
mother of the godsदेवताओं की माता
च
andऔर
चिन्ता
thoughtचिन्ता
रत्नप्रिया
fond of jewelsरत्नों से प्रेम करने वाली
सदा
alwaysसदा
सर्वविद्या
all knowledgeसारी विद्याएँ
दक्षकन्या
Dakṣa's daughterदक्ष की पुत्री
दक्षयज्ञविनाशिनी
destroyer of Dakṣa's sacrificeदक्ष के यज्ञ का नाश करने वाली

Verse 6

अपर्णानेकवर्णा च पाटला पाटलावती ।
पट्टाम्बरपरीधाना कलमञ्जीररञ्जिनी ॥ ६ ॥

aparṇānekavarṇā ca pāṭalā pāṭalāvatī
paṭṭāmbaraparīdhānā kalamañjīrarañjinī

अपर्णाअनेकवर्णाचपाटलापाटलावतीपट्टाम्बरपरीधानाकलमञ्जीररञ्जिनी
हिन्दी अर्थ

अपर्णा (बिना पत्ते की); अनेक रंगों वाली; गुलाबी-लाल; गुलाबी-लाल फूलों वाली; रेशमी वस्त्र पहने; पायल की मधुर झनकार से प्रसन्न।

English sense

Aparṇā, the one without a leaf; many-coloured; pink-red; rich in pink-red flowers; clothed in silk; delighted by the sweet ring of her anklets.

पदार्थ · word by word
अपर्णा
Aparṇā, the one without a leafअपर्णा (बिना पत्ते की)
अनेकवर्णा
many-colouredअनेक रंगों वाली
च
andऔर
पाटला
pink-redगुलाबी-लाल
पाटलावती
rich in pink-red flowersगुलाबी-लाल फूलों वाली
पट्टाम्बरपरीधाना
clothed in silkरेशमी वस्त्र पहने
कलमञ्जीररञ्जिनी
delighted by the sweet ring of her ankletsपायल की मधुर झनकार से प्रसन्न

Verse 7

अमेयविक्रमा क्रूरा सुन्दरी सुरसुन्दरी ।
वनदुर्गा च मातङ्गी मतङ्गमुनिपूजिता ॥ ७ ॥

ameyavikramā krūrā sundarī surasundarī
vanadurgā ca mātaṅgī mataṅgamunipūjitā

अमेयविक्रमाक्रूरासुन्दरीसुरसुन्दरीवनदुर्गाचमातङ्गीमतङ्गमुनिपूजिता
हिन्दी अर्थ

अपार पराक्रम वाली; उग्र; सुन्दरी; देवताओं में सुन्दरी; वनदुर्गा; मातंगी; मतंग मुनि से पूजित।

English sense

Of measureless valour; fierce; beautiful; the beauty among the gods; Vanadurgā, Durgā of the forest; Mātaṅgī; worshipped by the sage Mataṅga.

पदार्थ · word by word
अमेयविक्रमा
of measureless valourअपार पराक्रम वाली
क्रूरा
fierceउग्र
सुन्दरी
beautifulसुन्दरी
सुरसुन्दरी
the beauty among the godsदेवताओं में सुन्दरी
वनदुर्गा
Vanadurgā, Durgā of the forestवनदुर्गा
च
andऔर
मातङ्गी
Mātaṅgīमातंगी
मतङ्गमुनिपूजिता
worshipped by the sage Mataṅgaमतंग मुनि से पूजित

Verse 8

ब्राह्मी माहेश्वरी चैन्द्री कौमारी वैष्णवी तथा ।
चामुण्डा चैव वाराही लक्ष्मीश्च पुरुषाकृतिः ॥ ८ ॥

brāhmī māheśvarī caindrī kaumārī vaiṣṇavī tathā
cāmuṇḍā caiva vārāhī lakṣmīśca puruṣākṛtiḥ

ब्राह्मीमाहेश्वरीचऐन्द्रीकौमारीवैष्णवीतथाचामुण्डाचएववाराहीलक्ष्मीःचपुरुषाकृतिः
हिन्दी अर्थ

ब्राह्मी; माहेश्वरी; ऐन्द्री; कौमारी; वैष्णवी; चामुण्डा; वाराही; लक्ष्मी; और पुरुष का रूप धारण करने वाली।

English sense

Brāhmī; Māheśvarī; Aindrī; Kaumārī; Vaiṣṇavī; Cāmuṇḍā; Vārāhī; Lakṣmī; and she who takes the form of a man.

पदार्थ · word by word
ब्राह्मी
Brāhmīब्राह्मी
माहेश्वरी
Māheśvarīमाहेश्वरी
च
andऔर
ऐन्द्री
Aindrīऐन्द्री
कौमारी
Kaumārīकौमारी
वैष्णवी
Vaiṣṇavīवैष्णवी
तथा
andतथा
चामुण्डा
Cāmuṇḍāचामुण्डा
च
andऔर
एव
alsoभी
वाराही
Vārāhīवाराही
लक्ष्मीः
Lakṣmīलक्ष्मी
च
andऔर
पुरुषाकृतिः
she who takes the form of a manपुरुष का रूप धारण करने वाली

Verse 9

विमलोत्कर्षिणी ज्ञाना क्रिया नित्या च बुद्धिदा ।
बहुला बहुलप्रेमा सर्ववाहन वाहना ॥ ९ ॥

vimalotkarṣiṇī jñānā kriyā nityā ca buddhidā
bahulā bahulapremā sarvavāhana vāhanā

विमलोत्कर्षिणीज्ञानाक्रियानित्याचबुद्धिदाबहुलाबहुलप्रेमासर्ववाहनवाहना
हिन्दी अर्थ

निर्मल और ऊपर उठाने वाली; ज्ञान; क्रिया; नित्य; समझ देने वाली; प्रचुर; बहुत प्रेम वाली; हर वाहन पर सवार होने वाली।

English sense

Pure and uplifting; knowledge; action; the eternal one; giver of understanding; abundant; of abundant love; she who rides every mount.

पदार्थ · word by word
विमलोत्कर्षिणी
pure and upliftingनिर्मल और ऊपर उठाने वाली
ज्ञाना
knowledgeज्ञान
क्रिया
actionक्रिया
नित्या
the eternal oneनित्य
च
andऔर
बुद्धिदा
giver of understandingसमझ देने वाली
बहुला
abundantप्रचुर
बहुलप्रेमा
of abundant loveबहुत प्रेम वाली
सर्ववाहन
every mountहर वाहन
वाहना
she who ridesपर सवार होने वाली

Verse 10

निशुम्भशुम्भहननी महिषासुरमर्दिनी ।
मधुकैटभहन्त्री च चण्डमुण्डविनाशिनी ॥ १० ॥

niśumbhaśumbhahananī mahiṣāsuramardinī
madhukaiṭabhahantrī ca caṇḍamuṇḍavināśinī

निशुम्भशुम्भहननीमहिषासुरमर्दिनीमधुकैटभहन्त्रीचचण्डमुण्डविनाशिनी
हिन्दी अर्थ

निशुम्भ और शुम्भ को मारने वाली; महिषासुर को कुचलने वाली; मधु और कैटभ को मारने वाली; चण्ड और मुण्ड का नाश करने वाली।

English sense

Slayer of Niśumbha and Śumbha; crusher of the demon Mahiṣa; killer of Madhu and Kaiṭabha; destroyer of Caṇḍa and Muṇḍa.

पदार्थ · word by word
निशुम्भशुम्भहननी
slayer of Niśumbha and Śumbhaनिशुम्भ और शुम्भ को मारने वाली
महिषासुरमर्दिनी
crusher of the demon Mahiṣaमहिषासुर को कुचलने वाली
मधुकैटभहन्त्री
killer of Madhu and Kaiṭabhaमधु और कैटभ को मारने वाली
च
andऔर
चण्डमुण्डविनाशिनी
destroyer of Caṇḍa and Muṇḍaचण्ड और मुण्ड का नाश करने वाली

Verse 11

सर्वासुरविनाशा च सर्वदानवघातिनी ।
सर्वशास्त्रमयी सत्या सर्वास्त्रधारिणी तथा ॥ ११ ॥

sarvāsuravināśā ca sarvadānavaghātinī
sarvaśāstramayī satyā sarvāstradhāriṇī tathā

सर्वासुरविनाशाचसर्वदानवघातिनीसर्वशास्त्रमयीसत्यासर्वास्त्रधारिणीतथा
हिन्दी अर्थ

सब असुरों का नाश करने वाली; सब दानवों को मारने वाली; सब शास्त्रों से बनी; सत्य; सब अस्त्र धारण करने वाली।

English sense

Destroyer of all asuras; slayer of all dānavas; made of all the scriptures; the true one; bearer of all missile weapons.

पदार्थ · word by word
सर्वासुरविनाशा
destroyer of all asurasसब असुरों का नाश करने वाली
च
andऔर
सर्वदानवघातिनी
slayer of all dānavasसब दानवों को मारने वाली
सर्वशास्त्रमयी
made of all the scripturesसब शास्त्रों से बनी
सत्या
the true oneसत्य
सर्वास्त्रधारिणी
bearer of all missile weaponsसब अस्त्र धारण करने वाली
तथा
andतथा

Verse 12

अनेकशस्त्रहस्ता च अनेकास्त्रस्य धारिणी ।
कुमारी चैककन्या च कैशोरी युवती यतिः ॥ १२ ॥

anekaśastrahastā ca anekāstrasya dhāriṇī
kumārī caikakanyā ca kaiśorī yuvatī yatiḥ

अनेकशस्त्रहस्ताचअनेकास्त्रस्यधारिणीकुमारीचएककन्याचकैशोरीयुवतीयतिः
हिन्दी अर्थ

हाथों में अनेक शस्त्र वाली; अनेक अस्त्र धारण करने वाली; कुमारी; अकेली कन्या; किशोरी; युवती; यति।

English sense

With many weapons in her hands; holder of many missile weapons; the girl; the one maiden; the adolescent; the young woman; the ascetic.

पदार्थ · word by word
अनेकशस्त्रहस्ता
with many weapons in her handsहाथों में अनेक शस्त्र वाली
च
andऔर
अनेकास्त्रस्य
of many missile weaponsअनेक अस्त्रों की
धारिणी
holderधारण करने वाली
कुमारी
the girlकुमारी
च
andऔर
एककन्या
the one maidenअकेली कन्या
च
andऔर
कैशोरी
the adolescentकिशोरी
युवती
the young womanयुवती
यतिः
the asceticयति

Verse 13

अप्रौढा चैव प्रौढा च वृद्धमाता बलप्रदा ।
महोदरी मुक्तकेशी घोररूपा महाबला ॥ १३ ॥

aprauḍhā caiva prauḍhā ca vṛddhamātā balapradā
mahodarī muktakeśī ghorarūpā mahābalā

अप्रौढाचएवप्रौढाचवृद्धमाताबलप्रदामहोदरीमुक्तकेशीघोररूपामहाबला
हिन्दी अर्थ

जो अभी बड़ी नहीं हुई; जो बड़ी हो चुकी; बुज़ुर्ग माता; बल देने वाली; विशाल उदर वाली; खुले केशों वाली; भयानक रूप वाली; महान बल वाली।

English sense

The not-yet-grown; the grown; the elder mother; giver of strength; of great belly; loose-haired; of fearsome form; of great strength.

पदार्थ · word by word
अप्रौढा
the not-yet-grownजो अभी बड़ी नहीं हुई
च
andऔर
एव
alsoभी
प्रौढा
the grownजो बड़ी हो चुकी
च
andऔर
वृद्धमाता
the elder motherबुज़ुर्ग माता
बलप्रदा
giver of strengthबल देने वाली
महोदरी
of great bellyविशाल उदर वाली
मुक्तकेशी
loose-hairedखुले केशों वाली
घोररूपा
of fearsome formभयानक रूप वाली
महाबला
of great strengthमहान बल वाली

Verse 14

अग्निज्वाला रौद्रमुखी कालरात्रिस्तपस्विनी ।
नारायणी भद्रकाली विष्णुमाया जलोदरी ॥ १४ ॥

agnijvālā raudramukhī kālarātristapasvinī
nārāyaṇī bhadrakālī viṣṇumāyā jalodarī

अग्निज्वालारौद्रमुखीकालरात्रिःतपस्विनीनारायणीभद्रकालीविष्णुमायाजलोदरी
हिन्दी अर्थ

अग्नि की ज्वाला; उग्र मुख वाली; कालरात्रि; तपस्विनी; नारायणी; भद्रकाली; विष्णुमाया; जिनका उदर जल है।

English sense

Flame of fire; fierce-faced; Kālarātri, the Night of Time; the ascetic woman; Nārāyaṇī; Bhadrakālī; Viṣṇu's power of illusion; she whose belly is the waters.

पदार्थ · word by word
अग्निज्वाला
flame of fireअग्नि की ज्वाला
रौद्रमुखी
fierce-facedउग्र मुख वाली
कालरात्रिः
Kālarātri, the Night of Timeकालरात्रि
तपस्विनी
the ascetic womanतपस्विनी
नारायणी
Nārāyaṇīनारायणी
भद्रकाली
Bhadrakālīभद्रकाली
विष्णुमाया
Viṣṇu's power of illusionविष्णुमाया
जलोदरी
she whose belly is the watersजिनका उदर जल है

Verse 15

शिवदूती कराली च अनन्ता परमेश्वरी ।
कात्यायनी च सावित्री प्रत्यक्षा ब्रह्मवादिनी ॥ १५ ॥

śivadūtī karālī ca anantā parameśvarī
kātyāyanī ca sāvitrī pratyakṣā brahmavādinī

शिवदूतीकरालीचअनन्तापरमेश्वरीकात्यायनीचसावित्रीप्रत्यक्षाब्रह्मवादिनी
हिन्दी अर्थ

शिव की दूती; विकराल; अनन्त; परमेश्वरी; कात्यायनी; सावित्री; आँखों के सामने खड़ी; ब्रह्म की बात करने वाली।

English sense

Śiva's messenger; the terrible one; the endless one; the supreme goddess; Kātyāyanī; Sāvitrī; she who stands before the eyes; she who speaks of Brahman.

पदार्थ · word by word
शिवदूती
Śiva's messengerशिव की दूती
कराली
the terrible oneविकराल
च
andऔर
अनन्ता
the endless oneअनन्त
परमेश्वरी
the supreme goddessपरमेश्वरी
कात्यायनी
Kātyāyanīकात्यायनी
च
andऔर
सावित्री
Sāvitrīसावित्री
प्रत्यक्षा
she who stands before the eyesआँखों के सामने खड़ी
ब्रह्मवादिनी
she who speaks of Brahmanब्रह्म की बात करने वाली

Verse 16

य इदं प्रपठेन्नित्यं दुर्गानामशताष्टकम् ।
नासाध्यं विद्यते देवि त्रिषु लोकेषु पार्वति ॥ १६ ॥

ya idaṃ prapaṭhennityaṃ durgānāmaśatāṣṭakam
nāsādhyaṃ vidyate devi triṣu lokeṣu pārvati

यःइदम्प्रपठेत्नित्यम्दुर्गानामशताष्टकम्नअसाध्यम्विद्यतेदेवित्रिषुलोकेषुपार्वति
हिन्दी अर्थ

जो हर दिन दुर्गा के इन एक सौ आठ नामों का पाठ करता है, उसके लिए तीनों लोकों में कुछ भी पहुँच से बाहर नहीं है, हे देवी, हे पार्वती।

English sense

Whoever recites this hundred and eight names of Durgā every day: for him nothing in the three worlds is out of reach, Goddess, Pārvatī.

पदार्थ · word by word
यः
whoeverजो
इदम्
thisइन
प्रपठेत्
recitesपाठ करता है
नित्यम्
every dayहर दिन
दुर्गानामशताष्टकम्
hundred and eight names of Durgāदुर्गा के एक सौ आठ नाम
न
notनहीं
असाध्यम्
out of reachपहुँच से बाहर
विद्यते
there isहै
देवि
Goddessहे देवी
त्रिषु
in threeतीनों
लोकेषु
worldsलोकों में
पार्वति
Pārvatīहे पार्वती

Verse 17

धनं धान्यं सुतं जायां हयं हस्तिनमेव च ।
चतुर्वर्गं तथा चान्ते लभेन्मुक्तिं च शाश्वतीम् ॥ १७ ॥

dhanaṃ dhānyaṃ sutaṃ jāyāṃ hayaṃ hastinameva ca
caturvargaṃ tathā cānte labhenmuktiṃ ca śāśvatīm

धनम्धान्यम्सुतम्जायाम्हयम्हस्तिनम्एवचचतुर्वर्गम्तथाअन्तेलभेत्मुक्तिम्चशाश्वतीम्
हिन्दी अर्थ

उसे धन, अनाज, पुत्र, पत्नी, घोड़ा और हाथी मिलते हैं, जीवन के चारों पुरुषार्थ मिलते हैं, और अन्त में स्थायी मुक्ति मिलती है।

English sense

He gains wealth, grain, a son, a wife, a horse and an elephant, the four aims of life, and at the end lasting liberation.

पदार्थ · word by word
धनम्
wealthधन
धान्यम्
grainअनाज
सुतम्
a sonपुत्र
जायाम्
a wifeपत्नी
हयम्
a horseघोड़ा
हस्तिनम्
an elephantहाथी
एव
tooभी
च
andऔर
चतुर्वर्गम्
the four aims of lifeजीवन के चारों पुरुषार्थ
तथा
andऔर
अन्ते
at the endअन्त में
लभेत्
he gainsमिलता है
मुक्तिम्
liberationमुक्ति
च
andऔर
शाश्वतीम्
lastingस्थायी

Verse 18

कुमारीं पूजयित्वा तु ध्यात्वा देवीं सुरेश्वरीम् ।
पूजयेत् परया भक्त्या पठेन्नामशताष्टकम् ॥ १८ ॥

kumārīṃ pūjayitvā tu dhyātvā devīṃ sureśvarīm
pūjayet parayā bhaktyā paṭhennāmaśatāṣṭakam

कुमारीम्पूजयित्वातुध्यात्वादेवीम्सुरेश्वरीम्पूजयेत्परयाभक्त्यापठेत्नामशताष्टकम्
हिन्दी अर्थ

कुमारी कन्या का पूजन करके और देवों की ईश्वरी देवी का ध्यान करके, वह परम भक्ति से पूजा करे और एक सौ आठ नामों का पाठ करे।

English sense

Having honoured a girl and meditated on the Goddess, queen of the gods, he should worship with the highest devotion and recite the hundred and eight names.

पदार्थ · word by word
कुमारीम्
a girlकुमारी कन्या को
पूजयित्वा
having honouredपूजन करके
तु
andऔर
ध्यात्वा
having meditated onध्यान करके
देवीम्
the Goddessदेवी का
सुरेश्वरीम्
queen of the godsदेवों की ईश्वरी
पूजयेत्
he should worshipपूजा करे
परया
with the highestपरम
भक्त्या
devotionभक्ति से
पठेत्
he should reciteपाठ करे
नामशताष्टकम्
the hundred and eight namesएक सौ आठ नामों का

Verse 19

तस्य सिद्धिर्भवेद् देवि सर्वैः सुरवरैरपि ।
राजानो दासतां यान्ति राज्यश्रियमवाप्नुयात् ॥ १९ ॥

tasya siddhirbhaved devi sarvaiḥ suravarairapi
rājāno dāsatāṃ yānti rājyaśriyamavāpnuyāt

तस्यसिद्धिःभवेत्देविसर्वैःसुरवरैःअपिराजानःदासताम्यान्तिराज्यश्रियम्अवाप्नुयात्
हिन्दी अर्थ

हे देवी, उसे सिद्धि मिलती है, सब श्रेष्ठ देवताओं से भी। राजा उसकी सेवा में आ जाते हैं, और उसे राज्य की शोभा मिलती है।

English sense

Success comes to him, Goddess, even from all the best of the gods. Kings come into his service, and he gains the glory of a kingdom.

पदार्थ · word by word
तस्य
for himउसे
सिद्धिः
successसिद्धि
भवेत्
comesमिलती है
देवि
Goddessहे देवी
सर्वैः
from allसब
सुरवरैः
the best of the godsश्रेष्ठ देवताओं से
अपि
evenभी
राजानः
kingsराजा
दासताम्
into serviceसेवा में
यान्ति
comeआ जाते हैं
राज्यश्रियम्
the glory of a kingdomराज्य की शोभा
अवाप्नुयात्
he gainsमिलती है

Verse 20

गोरोचनालक्तककुङ्कुमेन सिन्दूरकर्पूरमधुत्रयेण ।
विलिख्य यन्त्रं विधिना विधिज्ञो भवेत् सदा धारयते पुरारिः ॥ २० ॥

gorocanālaktakakuṅkumena sindūrakarpūramadhutrayeṇa
vilikhya yantraṃ vidhinā vidhijño bhavet sadā dhārayate purāriḥ

गोरोचनालक्तककुङ्कुमेनसिन्दूरकर्पूरमधुत्रयेणविलिख्ययन्त्रम्विधिनाविधिज्ञःभवेत्सदाधारयतेपुरारिः
हिन्दी अर्थ

गोरोचन, लाख और केसर से, सिन्दूर, कपूर और तीन मधुर वस्तुओं से, विधि के अनुसार यन्त्र लिखकर, विधि जानने वाला उसे सदा धारण करे, जैसे पुरारि करते हैं।

English sense

With gorocana, lac dye and saffron, with vermilion, camphor and the three sweet things, having drawn a yantra by the rule, one who knows the rule should always wear it, as Purāri does.

Variant reading कुङ्कुमेव — some prints read कुङ्कुमेव ("like saffron") for कुङ्कुमेन ("with saffron"); the instrumental fits the list that follows.
पदार्थ · word by word
गोरोचनालक्तककुङ्कुमेन
with gorocana, lac dye and saffronगोरोचन, लाख और केसर से
सिन्दूरकर्पूरमधुत्रयेण
with vermilion, camphor and the three sweet thingsसिन्दूर, कपूर और तीन मधुर वस्तुओं से
विलिख्य
having drawnलिखकर
यन्त्रम्
a yantraयन्त्र
विधिना
by the ruleविधि के अनुसार
विधिज्ञः
one who knows the ruleविधि जानने वाला
भवेत्
shouldकरे
सदा
alwaysसदा
धारयते
wear itधारण
पुरारिः
Purāriपुरारि

Verse 21

भौमावास्यानिशामग्रे चन्द्रे शतभिषां गते ।
विलिख्य प्रपठेत् स्तोत्रं स भवेत् सम्पदां पदम् ॥ २१ ॥

bhaumāvāsyāniśāmagre candre śatabhiṣāṃ gate
vilikhya prapaṭhet stotraṃ sa bhavet sampadāṃ padam

भौमावास्यानिशामग्रेचन्द्रेशतभिषाम्गतेविलिख्यप्रपठेत्स्तोत्रम्सःभवेत्सम्पदाम्पदम्
हिन्दी अर्थ

मंगलवार की अमावस्या की रात के आरम्भ में, जब चन्द्रमा शतभिषा नक्षत्र में हो, जो इस स्तोत्र को लिखकर पढ़ता है, वह सब प्रकार की सम्पत्ति का घर बन जाता है।

English sense

At the start of the night of a Tuesday new moon, when the moon has gone to Śatabhiṣā, one who writes out the hymn and recites it becomes the home of every kind of wealth.

पदार्थ · word by word
भौमावास्या
a Tuesday new moonमंगलवार की अमावस्या
निशामग्रे
at the start of the nightरात के आरम्भ में
चन्द्रे
when the moonजब चन्द्रमा
शतभिषाम्
Śatabhiṣāशतभिषा में
गते
has gone toहो
विलिख्य
having written outलिखकर
प्रपठेत्
recitesपढ़ता है
स्तोत्रम्
the hymnस्तोत्र
सः
heवह
भवेत्
becomesबन जाता है
सम्पदाम्
of wealthसम्पत्ति का
पदम्
homeघर
॥ इति श्रीविश्वसारतन्त्रे दुर्गाष्टोत्तरशतनामस्तोत्रं समाप्तम् ॥

Terms on this page

Kali काली The fierce Goddess; for home worship the gentle Dakshina Kali form, granting boons and fearlessness, is recommended over her destructive postures.
Shiva शिव One of the principal deities of Hinduism.
Durga दुर्गा One of the principal deities of Hinduism - The warrior Goddess.
Mahakali महाकाली The transcendent, supreme eternal form of the Goddess, whose realm even Brahma and Vishnu did not directly know — a single direct vision (Darshan) of her liberated Devraj Indra from the sin of Brahmahatya.
Parvati पार्वती The daughter of the mountain and consort of Shiva; the questioner to whom much of tantra is expounded.

Translated and edited by Gaurav Verma under the site's published method. The Sanskrit text is in the public domain. Our transliteration, translation and apparatus are licensed CC BY-SA 4.0 — see /license.

← All stotras