Śrī Śiva Mahāpurāṇa शतरुद्रसंहिता Chapter 10

॥ ॐ श्रीसाम्बशिवाय नमः ॥    ॥ ॐ श्रीगणेशाय नमः ॥

श्रीशिवमहापुराण

शतरुद्रसंहिता
Chapter Ten · The Wrath of Narasiṃha · Verses 1–41

अथ दशमोऽध्यायः

Nandīśvara tells [Sanatkumāra] that Vīrabhadra, the destroyer of Dakṣa's sacrifice, is himself an avatāra of Śiva already described at length in the story of Satī, and turns instead, out of affection, to a fresh account: the tale behind Sadāśiva's dazzling Śārabha form, taken for the good of the gods. Explaining that Śiva's avatāras, unlike the stars of the sky, the dust of the earth, or the drops of rain, can never be numbered even by the wise across many lifetimes, Nandīśvara nonetheless offers, as he has heard it, this one story of supreme majesty. He recalls how the gatekeepers Jaya and Vijaya, cursed by the sages, were born to Diti as the brothers Hiraṇyakaśipu and Hiraṇyākṣa, once the divine attendants of Viṣṇu; how the boar-formed Viṣṇu slew Hiraṇyākṣa at the Creator's request to save the earth; and how the grief-maddened Hiraṇyakaśipu, after ten thousand years of austerity, won from Brahmā the boon that none in his creation could kill him, then conquered the three worlds from the city of Śoṇita and tormented gods, sages and brāhmaṇas alike, turning at last even on his own devoted son Prahlāda. At twilight, roused to fury, Viṣṇu burst from a pillar of the assembly hall as the terrible Narasiṃha, annihilated the assembled daityas, fought a fearsome duel with Hiraṇyakaśipu himself, dragged him onto the threshold before the watching gods, and tore him open upon his lap. Yet the tyrant's death brought the gods no real relief, for Narasiṃha's own flame of wrath refused to subside even after he tenderly embraced the astonished Prahlāda sent to calm him; driven again to distress, the gods and sages went to Śaṅkara, praising him as their ancient refuge who once swallowed the halāhala poison at the churning of the ocean to save all beings and become Nīlakaṇṭha, and pleading that he alone could now quiet Narasiṃha's unspent fury. Pleased by their hymn, Śaṅkara grants them fearlessness, sends them home with his assurance that whoever takes refuge in him is dearer to him than life itself, and vows to end their suffering — a promise with which the joyful gods depart, remembering him with delight. नन्दीश्वर [सनत्कुमारसे] कहते हैं कि दक्ष-यज्ञका विध्वंस करनेवाले वीरभद्र स्वयं शिवजीके ही अवतार हैं, जिनका विस्तृत वर्णन सती-चरित्रमें हो चुका है, और अब वे स्नेहवश एक नयी कथा सुनाते हैं — देवताओंके कल्याणके लिये सदाशिवद्वारा धारण किये गये तेजस्वी शारभ-रूपकी कथा। यह बताते हुए कि आकाशके तारों, पृथ्वीके धूलिकणों अथवा वर्षाकी बूँदोंके विपरीत शिवजीके अवतारोंकी गणना बुद्धिमानोंसे भी अनेक जन्मोंमें नहीं की जा सकती, नन्दीश्वर फिर भी जैसा सुना है वैसा ही यह परम ऐश्वर्यसूचक चरित्र सुनाते हैं। वे बताते हैं कि किस प्रकार ऋषियोंके शापसे द्वारपाल जय और विजय दितिके गर्भसे हिरण्यकशिपु और हिरण्याक्ष नामक भाई बने, जो पहले विष्णुके ही दिव्य पार्षद थे; किस प्रकार वाराहरूपधारी विष्णुने ब्रह्माजीकी प्रार्थनापर पृथ्वीके उद्धारके लिये हिरण्याक्षका वध किया; और किस प्रकार भाईके शोकमें डूबे हिरण्यकशिपुने दस हजार वर्षकी तपस्यासे ब्रह्माजीसे यह वरदान पाया कि उसकी सृष्टिमें कोई भी उसे न मार सके, और फिर शोणितपुर नगरसे तीनों लोकोंपर अधिकार करके देवताओं, ऋषियों तथा ब्राह्मणोंको सताने लगा — यहाँतक कि अपने ही हरिभक्त पुत्र प्रह्लादसे भी द्वेष करने लगा। सन्ध्याके समय अत्यन्त क्रोधित होकर विष्णु सभाके खम्भेसे भयंकर नृसिंहरूपमें प्रकट हुए, समस्त दैत्योंका संहार किया, हिरण्यकशिपुके साथ घोर युद्ध किया, देवताओंके देखते-देखते उसे देहलीपर खींचकर अपनी गोदमें लेकर चीर डाला। परन्तु दैत्यराजके वधसे भी देवताओंको चैन नहीं मिला, क्योंकि उस क्रोधकी ज्वालाको शान्त करनेके लिये भेजे गये प्रह्लादको हृदयसे लगानेपर भी नृसिंहका क्रोध शान्त नहीं हुआ; तब व्याकुल देवता और मुनि शंकरकी शरणमें गये और उनकी स्तुति करते हुए स्मरण दिलाया कि समुद्र-मन्थनके समय हलाहल विषका पान करके उन्होंने ही सबकी रक्षा की थी और नीलकण्ठ कहलाये, तथा प्रार्थना की कि अब भी वे ही नृसिंहके क्रोधको शान्त कर सकते हैं। स्तुतिसे प्रसन्न होकर शंकरने उन्हें अभयदान देकर आश्वासन दिया कि जो भी उनकी शरणमें आता है वह उन्हें प्राणोंसे भी अधिक प्रिय है, और वे उनका दुःख अवश्य दूर करेंगे — यह सुनकर देवता आनन्दित होकर, उन्हींका स्मरण करते हुए, वापस लौट गये।

Begin verses ↓

नन्दीश्वर उवाच — Nandīśvara said: नन्दीश्वर बोले:

Verse 1

१1 विध्वंसी दक्षयज्ञस्य वीरभद्राह्वयः प्रभोः। अवतारश्च विज्ञेयः शिवस्य परमात्मनः॥ १

vidhvaṃsī dakṣayajñasya vīrabhadrāhvayaḥ prabhoḥ | avatāraśca vijñeyaḥ śivasya paramātmanaḥ 1 ||

✓
Citeउद्धृत करें

OccultGuide. Śrī Śiva Mahāpurāṇa, Śatarudra Saṃhitā 10.1. https://occultguide.com/scripture/shree-shiv-mahapuran/shatarudra-samhita-ten-the-wrath-of-narasimha#v1. Sanskrit text in the public domain; translation CC BY-SA 4.0.

JSON ↗
· हिन्दी

जान लो कि दक्षके यज्ञका विध्वंस करनेवाले प्रभु वीरभद्र परमात्मा शिवके ही अवतार हैं।

Know that the Lord called Vīrabhadra, who destroyed Dakṣa's sacrifice, is an avatāra of Śiva, the Supreme Self.

Word by wordपदार्थ

विध्वंसी (vidhvaṃsī) — who destroyedविध्वंस करनेवालेदक्ष-यज्ञस्य (dakṣa-yajñasya) — Dakṣa's sacrificeदक्षके यज्ञकावीरभद्र-आह्वयः (vīrabhadra-āhvayaḥ) — called Vīrabhadraवीरभद्र नामकप्रभोः (prabhoḥ) — the Lordप्रभुअवतारः (avatāraḥ) — an avatāraअवतारच (ca) — andऔरविज्ञेयः (vijñeyaḥ) — knowजान लोशिवस्य (śivasya) — of Śivaशिवकेपरम-आत्मनः (parama-ātmanaḥ) — the Supreme Selfपरमात्मा

Verse 2

२2 सतीचरित्रे कथितं चरितं तस्य कृत्स्नशः। श्रुतं त्वयापि बहुधा नातः प्रोक्तं सुविस्तरात्॥ २

satīcaritre kathitaṃ caritaṃ tasya kṛtsnaśaḥ | śrutaṃ tvayāpi bahudhā nātaḥ proktaṃ suvistarāt 2 ||

✓
Citeउद्धृत करें

OccultGuide. Śrī Śiva Mahāpurāṇa, Śatarudra Saṃhitā 10.2. https://occultguide.com/scripture/shree-shiv-mahapuran/shatarudra-samhita-ten-the-wrath-of-narasimha#v2. Sanskrit text in the public domain; translation CC BY-SA 4.0.

JSON ↗
· हिन्दी

उनकी पूरी कथा सतीके चरित्रमें कही जा चुकी है। तुमने भी उसे कई बार सुना है, इसलिये मैं उसे विस्तारसे फिर नहीं कहता।

His whole story was told in the story of Satī. You have also heard it many times, so I will not tell it again at length.

Word by wordपदार्थ

सती-चरित्रे (satī-caritre) — in the story of Satīसतीके चरित्रमेंकथितम् (kathitam) — was toldकही जा चुकी हैचरितम् (caritam) — storyकथातस्य (tasya) — hisउनकीकृत्स्नशः (kṛtsnaśaḥ) — wholeपूरीश्रुतम् (śrutam) — have heardसुना हैत्वया (tvayā) — youतुमनेअपि (api) — alsoभीबहुधा (bahudhā) — many timesकई बारन (na) — notनहींअतः (ataḥ) — soइसलियेप्रोक्तम् (proktam) — will tell againफिर कहतासु-विस्तरात् (su-vistarāt) — at lengthविस्तारसे

Verse 3

३3 अतः परं मुनिश्रेष्ठ भवत्स्नेहाद् ब्रवीमि तत्। शार्दूलाख्यावतारं च शङ्करस्य प्रभोः शृणु॥ ३

ataḥ paraṃ muniśreṣṭha bhavatsnehād bravīmi tat | śārdūlākhyāvatāraṃ ca śaṅkarasya prabhoḥ śṛṇu 3 ||

✓
Citeउद्धृत करें

OccultGuide. Śrī Śiva Mahāpurāṇa, Śatarudra Saṃhitā 10.3. https://occultguide.com/scripture/shree-shiv-mahapuran/shatarudra-samhita-ten-the-wrath-of-narasimha#v3. Sanskrit text in the public domain; translation CC BY-SA 4.0.

JSON ↗
· हिन्दी

हे मुनिश्रेष्ठ! तुम्हारे प्रेमके कारण अब मैं आगेकी बात कहता हूँ। भगवान् शंकरके शार्दूल नामक अवतारके बारेमें सुनो।

Best of sages, out of love for you I will now tell you more. Listen to the avatāra of Lord Śaṅkara called Śārdūla.

Word by wordपदार्थ

अतः (ataḥ) — nowअबपरम् (param) — moreआगेकी बातमुनि-श्रेष्ठ (muni-śreṣṭha) — best of sagesहे मुनिश्रेष्ठभवत्-स्नेहात् (bhavat-snehāt) — out of love for youतुम्हारे प्रेमके कारणब्रवीमि (bravīmi) — I will tellकहता हूँतत् (tat) — itवहशार्दूल-आख्य-अवतारम् (śārdūla-ākhya-avatāram) — the avatāra called Śārdūlaशार्दूल नामक अवतारके बारेमेंच (ca) — andऔरशङ्करस्य (śaṅkarasya) — of Śaṅkaraशंकरकेप्रभोः (prabhoḥ) — Lordभगवान्शृणु (śṛṇu) — listenसुनो

Verse 4

४4 सदाशिवेन देवानां हितार्थं रूपमद्भुतम्। शारभं च धृतं दिव्यं ज्वलज्ज्वालासमप्रभम्॥ ४

sadāśivena devānāṃ hitārthaṃ rūpamadbhutam | śārabhaṃ ca dhṛtaṃ divyaṃ jvalajjvālāsamaprabham 4 ||

✓
Citeउद्धृत करें

OccultGuide. Śrī Śiva Mahāpurāṇa, Śatarudra Saṃhitā 10.4. https://occultguide.com/scripture/shree-shiv-mahapuran/shatarudra-samhita-ten-the-wrath-of-narasimha#v4. Sanskrit text in the public domain; translation CC BY-SA 4.0.

JSON ↗
· हिन्दी

देवताओंके हितके लिये सदाशिवने एक अद्भुत, दिव्य रूप धारण किया — शरभ। वह जलती हुई ज्वालाकी तरह चमक रहा था।

For the good of the gods, Sadāśiva took on a wonderful, divine form, the Śarabha. It shone like a blazing flame.

Word by wordपदार्थ

सदाशिवेन (sadāśivena) — Sadāśivaसदाशिवनेदेवानाम् (devānām) — of the godsदेवताओंकेहित-अर्थम् (hita-artham) — for the goodहितके लियेरूपम् (rūpam) — formरूपअद्भुतम् (adbhutam) — wonderfulअद्भुतशारभम् (śārabham) — the Śarabhaशरभच (ca) — andऔरधृतम् (dhṛtam) — took onधारण कियादिव्यम् (divyam) — divineदिव्यज्वलत्-ज्वाला-सम-प्रभम् (jvalat-jvālā-sama-prabham) — shone like a blazing flameजलती हुई ज्वालाकी तरह चमकता

Verse 5

५5 शिवावतारा अमिताः सद्भक्तहितकारकाः। सङ्ख्या न शक्यते कर्तुं तेषां च मुनिसत्तमाः॥ ५

śivāvatārā amitāḥ sadbhaktahitakārakāḥ | saṅkhyā na śakyate kartuṃ teṣāṃ ca munisattamāḥ 5 ||

✓
Citeउद्धृत करें

OccultGuide. Śrī Śiva Mahāpurāṇa, Śatarudra Saṃhitā 10.5. https://occultguide.com/scripture/shree-shiv-mahapuran/shatarudra-samhita-ten-the-wrath-of-narasimha#v5. Sanskrit text in the public domain; translation CC BY-SA 4.0.

JSON ↗
· हिन्दी

हे मुनिश्रेष्ठो! शिवके अवतार अनगिनत हैं और सच्चे भक्तोंका भला करते हैं। उनकी गिनती नहीं की जा सकती।

O best of sages, Śiva's avatāras are countless, and they do good to his true devotees. No one can count them.

Word by wordपदार्थ

शिव-अवताराः (śiva-avatārāḥ) — Śiva's avatārasशिवके अवतारअमिताः (amitāḥ) — countlessअनगिनतसत्-भक्त-हित-कारकाः (sat-bhakta-hita-kārakāḥ) — do good to his true devoteesसच्चे भक्तोंका भला करनेवालेसङ्ख्या (saṅkhyā) — countगिनतीन (na) — no oneनहींशक्यते (śakyate) — canसकतीकर्तुम् (kartum) — toकी जातेषाम् (teṣām) — themउनकीच (ca) — andऔरमुनि-सत्तमाः (muni-sattamāḥ) — O best of sagesहे मुनिश्रेष्ठो

Verse 6

६6 आकाशस्य च ताराणां रेणुकानां क्षितेस्तथा। आसाराणां च वृद्धेन बहुकल्पैः कदापि हि॥ ६

ākāśasya ca tārāṇāṃ reṇukānāṃ kṣitestathā | āsārāṇāṃ ca vṛddhena bahukalpaiḥ kadāpi hi 6 ||

✓
Citeउद्धृत करें

OccultGuide. Śrī Śiva Mahāpurāṇa, Śatarudra Saṃhitā 10.6. https://occultguide.com/scripture/shree-shiv-mahapuran/shatarudra-samhita-ten-the-wrath-of-narasimha#v6. Sanskrit text in the public domain; translation CC BY-SA 4.0.

JSON ↗
· हिन्दी

आकाशके तारे, पृथ्वीके धूलकण और वर्षाकी बूँदें — इन्हें बहुत कल्पोंमें ज्ञानमें बढ़ा हुआ मनुष्य

Take the stars of the sky, the specks of dust on the earth and the drops of rain. Over many kalpas, one who grows wise

Word by wordपदार्थ

आकाशस्य (ākāśasya) — of the skyआकाशकेच (ca) — andऔरताराणाम् (tārāṇām) — the starsतारेरेणुकानाम् (reṇukānām) — the specks of dustधूलकणक्षितेः (kṣiteḥ) — on the earthपृथ्वीकेतथा (tathā) — andऔरआसाराणाम् (āsārāṇām) — the drops of rainवर्षाकी बूँदेंच (ca) — andऔरवृद्धेन (vṛddhena) — one who grows wiseज्ञानमें बढ़ा हुआबहु-कल्पैः (bahu-kalpaiḥ) — over many kalpasबहुत कल्पोंमेंकदापि (kadāpi) — everकभीहि (hi) — indeedही

Verse 7

७7 सङ्ख्या विशक्यते कर्तुं सुप्राज्ञैर्बहुजन्मभिः। न वै शिवावताराणां सत्यं जानीहि मद्वचः॥ ७

saṅkhyā viśakyate kartuṃ suprājñairbahujanmabhiḥ | na vai śivāvatārāṇāṃ satyaṃ jānīhi madvacaḥ 7 ||

Doubtful readingविशक्यते uncertain

✗
Citeउद्धृत करें

OccultGuide. Śrī Śiva Mahāpurāṇa, Śatarudra Saṃhitā 10.7. https://occultguide.com/scripture/shree-shiv-mahapuran/shatarudra-samhita-ten-the-wrath-of-narasimha#v7. Sanskrit text in the public domain; translation CC BY-SA 4.0.

JSON ↗
· हिन्दी

कभी गिन भी ले, बहुत जन्मोंमें बड़े ज्ञानी लोग गिन भी लें। पर शिवके अवतारोंको कोई नहीं गिन सकता। मेरी बात सच जानो।

might one day count them, very wise men over many births. But no one can count Śiva's avatāras. Know that my words are true.

Word by wordपदार्थ

सङ्ख्या (saṅkhyā) — countगिनतीविशक्यते (viśakyate) — mightकी जा सकती हैकर्तुम् (kartum) — toकरनासु-प्राज्ञैः (su-prājñaiḥ) — very wise menबड़े ज्ञानी लोगोंसेबहु-जन्मभिः (bahu-janmabhiḥ) — over many birthsबहुत जन्मोंमेंन (na) — no oneनहींवै (vai) — indeedहीशिव-अवताराणाम् (śiva-avatārāṇām) — Śiva's avatārasशिवके अवतारोंकीसत्यम् (satyam) — trueसचजानीहि (jānīhi) — knowजानोमत्-वचः (mat-vacaḥ) — my wordsमेरी बात

Verse 8

८8 तथापि च यथाबुद्ध्या कथयामि यथाश्रुतम्। चरित्रं शारभं दिव्यं परमैश्वर्यसूचकम्॥ ८

tathāpi ca yathābuddhyā kathayāmi yathāśrutam | caritraṃ śārabhaṃ divyaṃ paramaiśvaryasūcakam 8 ||

✓
Citeउद्धृत करें

OccultGuide. Śrī Śiva Mahāpurāṇa, Śatarudra Saṃhitā 10.8. https://occultguide.com/scripture/shree-shiv-mahapuran/shatarudra-samhita-ten-the-wrath-of-narasimha#v8. Sanskrit text in the public domain; translation CC BY-SA 4.0.

JSON ↗
· हिन्दी

फिर भी अपनी बुद्धिके अनुसार, जैसा सुना है, मैं शरभकी दिव्य कथा कहता हूँ, जो उनके परम ऐश्वर्यको दिखाती है।

Still, as far as I understand, I will tell you what I have heard: the divine story of Śarabha, which shows his supreme power.

Word by wordपदार्थ

तथा-अपि (tathā-api) — stillफिर भीच (ca) — andऔरयथा-बुद्ध्या (yathā-buddhyā) — as far as I understandअपनी बुद्धिके अनुसारकथयामि (kathayāmi) — I will tellकहता हूँयथा-श्रुतम् (yathā-śrutam) — what I have heardजैसा सुना हैचरित्रम् (caritram) — the storyकथाशारभम् (śārabham) — of Śarabhaशरभकीदिव्यम् (divyam) — divineदिव्यपरम-ऐश्वर्य-सूचकम् (parama-aiśvarya-sūcakam) — which shows his supreme powerपरम ऐश्वर्यको दिखानेवाली

Verse 9

९9 जयश्च विजयश्चैव भवद्भिः शापितौ यदा। तदा दितिसुतौ द्वौ तावभूतां कश्यपान्मुने॥ ९

jayaśca vijayaścaiva bhavadbhiḥ śāpitau yadā | tadā ditisutau dvau tāvabhūtāṃ kaśyapānmune 9 ||

✓
Citeउद्धृत करें

OccultGuide. Śrī Śiva Mahāpurāṇa, Śatarudra Saṃhitā 10.9. https://occultguide.com/scripture/shree-shiv-mahapuran/shatarudra-samhita-ten-the-wrath-of-narasimha#v9. Sanskrit text in the public domain; translation CC BY-SA 4.0.

JSON ↗
· हिन्दी

हे मुनि! जब तुम मुनियोंने जय और विजयको शाप दिया, तब वे दोनों कश्यपसे दितिके पुत्र बनकर जन्मे।

O sage, when you sages cursed Jaya and Vijaya, the two of them were born to Kaśyapa as sons of Diti.

Word by wordपदार्थ

जयः (jayaḥ) — Jayaजयच (ca) — andऔरविजयः (vijayaḥ) — Vijayaविजयच (ca) — andऔरएव (eva) — indeedहीभवद्भिः (bhavadbhiḥ) — you sagesतुम मुनियोंनेशापितौ (śāpitau) — cursedशाप दियायदा (yadā) — whenजबतदा (tadā) — thenतबदिति-सुतौ (diti-sutau) — as sons of Ditiदितिके पुत्रद्वौ (dvau) — the twoदोनोंतौ (tau) — of themवेअभूताम् (abhūtām) — were bornजन्मेकश्यपात् (kaśyapāt) — to Kaśyapaकश्यपसेमुने (mune) — O sageहे मुनि

Verse 10

१०10 हिरण्यकशिपुश्चाद्यो हिरण्याक्षोऽनुजो बली। देवर्षिपार्षदौ जातौ तौ द्वावपि दितेः सुतौ॥ १०

hiraṇyakaśipuścādyo hiraṇyākṣo'nujo balī | devarṣipārṣadau jātau tau dvāvapi diteḥ sutau 10 ||

✓
Citeउद्धृत करें

OccultGuide. Śrī Śiva Mahāpurāṇa, Śatarudra Saṃhitā 10.10. https://occultguide.com/scripture/shree-shiv-mahapuran/shatarudra-samhita-ten-the-wrath-of-narasimha#v10. Sanskrit text in the public domain; translation CC BY-SA 4.0.

JSON ↗
· हिन्दी

हिरण्यकशिपु बड़ा था और बलवान् हिरण्याक्ष छोटा। भगवान्के वे दोनों पार्षद दितिके पुत्र बनकर जन्मे।

Hiraṇyakaśipu was the elder, and strong Hiraṇyākṣa the younger. The two gatekeepers of the god were both born as sons of Diti.

Word by wordपदार्थ

हिरण्यकशिपुः (hiraṇyakaśipuḥ) — Hiraṇyakaśipuहिरण्यकशिपुच (ca) — andऔरआद्यः (ādyaḥ) — the elderबड़ाहिरण्याक्षः (hiraṇyākṣaḥ) — Hiraṇyākṣaहिरण्याक्षअनुजः (anujaḥ) — the youngerछोटाबली (balī) — strongबलवान्देव-ऋषि-पार्षदौ (deva-ṛṣi-pārṣadau) — gatekeepers of the godभगवान्के पार्षदजातौ (jātau) — were bornजन्मेतौ (tau) — theवेद्वौ (dvau) — twoदोनोंअपि (api) — bothभीदितेः (diteḥ) — of Ditiदितिकेसुतौ (sutau) — as sonsपुत्र

Verse 11

११11 पृथ्व्युद्धारे विधात्रा वै प्रार्थितो हि पुरा प्रभुः। हिरण्याक्षं जघानासौ विष्णुर्वाराहरूपधृक्॥ ११

pṛthvyuddhāre vidhātrā vai prārthito hi purā prabhuḥ | hiraṇyākṣaṃ jaghānāsau viṣṇurvārāharūpadhṛk 11 ||

✓
Citeउद्धृत करें

OccultGuide. Śrī Śiva Mahāpurāṇa, Śatarudra Saṃhitā 10.11. https://occultguide.com/scripture/shree-shiv-mahapuran/shatarudra-samhita-ten-the-wrath-of-narasimha#v11. Sanskrit text in the public domain; translation CC BY-SA 4.0.

JSON ↗
· हिन्दी

बहुत पहले ब्रह्माने पृथ्वीके उद्धारके लिये प्रभुसे प्रार्थना की थी। तब विष्णुने वराहका रूप धारण करके हिरण्याक्षको मार डाला।

Long ago Brahmā begged the Lord to rescue the earth. So Viṣṇu took the form of a boar and killed Hiraṇyākṣa.

Word by wordपदार्थ

पृथ्वी-उद्धारे (pṛthvī-uddhāre) — to rescue the earthपृथ्वीके उद्धारके लियेविधात्रा (vidhātrā) — Brahmāब्रह्मानेवै (vai) — indeedहीप्रार्थितः (prārthitaḥ) — beggedप्रार्थना की थीहि (hi) — indeedहीपुरा (purā) — long agoबहुत पहलेप्रभुः (prabhuḥ) — the Lordप्रभुसेहिरण्याक्षम् (hiraṇyākṣam) — Hiraṇyākṣaहिरण्याक्षकोजघान (jaghāna) — killedमार डालाअसौ (asau) — heउन्होंनेविष्णुः (viṣṇuḥ) — Viṣṇuविष्णुनेवाराह-रूप-धृक् (vārāha-rūpa-dhṛk) — took the form of a boarवराहका रूप धारण करके

Verse 12

१२12 तं श्रुत्वा भ्रातरं वीरं निहतं प्राणसन्निभम्। चुकोप हरयेऽतीव हिरण्यकशिपुर्मुने॥ १२

taṃ śrutvā bhrātaraṃ vīraṃ nihataṃ prāṇasannibham | cukopa haraye'tīva hiraṇyakaśipurmune 12 ||

✓
Citeउद्धृत करें

OccultGuide. Śrī Śiva Mahāpurāṇa, Śatarudra Saṃhitā 10.12. https://occultguide.com/scripture/shree-shiv-mahapuran/shatarudra-samhita-ten-the-wrath-of-narasimha#v12. Sanskrit text in the public domain; translation CC BY-SA 4.0.

JSON ↗
· हिन्दी

हे मुनि! हिरण्यकशिपुने सुना कि उसका वीर भाई, जो उसे प्राणोंके समान प्रिय था, मारा गया। वह हरिपर बहुत क्रोधित हुआ।

O sage, Hiraṇyakaśipu heard that his brave brother, dear to him as his own life, was killed. He became very angry with Hari.

Word by wordपदार्थ

तम् (tam) — thatकिश्रुत्वा (śrutvā) — heardसुनकरभ्रातरम् (bhrātaram) — his brotherउसका भाईवीरम् (vīram) — braveवीरनिहतम् (nihatam) — was killedमारा गयाप्राण-सन्निभम् (prāṇa-sannibham) — dear to him as his own lifeप्राणोंके समान प्रियचुकोप (cukopa) — became angryक्रोधित हुआहरये (haraye) — with Hariहरिपरअतीव (atīva) — veryबहुतहिरण्यकशिपुः (hiraṇyakaśipuḥ) — Hiraṇyakaśipuहिरण्यकशिपुमुने (mune) — O sageहे मुनि

Verse 13

१३13 वर्षाणामयुतं तप्त्वा ब्रह्मणो वरमाप सः। न कश्चिन्मारयेन्मां वै त्वत्सृष्टाविति तुष्टतः॥ १३

varṣāṇāmayutaṃ taptvā brahmaṇo varamāpa saḥ | na kaścinmārayenmāṃ vai tvatsṛṣṭāviti tuṣṭataḥ 13 ||

✓
Citeउद्धृत करें

OccultGuide. Śrī Śiva Mahāpurāṇa, Śatarudra Saṃhitā 10.13. https://occultguide.com/scripture/shree-shiv-mahapuran/shatarudra-samhita-ten-the-wrath-of-narasimha#v13. Sanskrit text in the public domain; translation CC BY-SA 4.0.

JSON ↗
· हिन्दी

उसने दस हजार वर्ष तप करके ब्रह्माको प्रसन्न किया। उसने यह वर पाया — "तुम्हारी सृष्टिमें कोई मुझे न मार सके।"

He did tapas for ten thousand years and pleased Brahmā. He got this boon: "No one in your creation shall kill me."

Word by wordपदार्थ

वर्षाणाम् (varṣāṇām) — yearsवर्षअयुतम् (ayutam) — ten thousandदस हजारतप्त्वा (taptvā) — did tapasतप करकेब्रह्मणः (brahmaṇaḥ) — from Brahmāब्रह्मासेवरम् (varam) — boonवरआप (āpa) — gotपायासः (saḥ) — heउसनेन (na) — noनकश्चित् (kaścit) — oneकोईमारयेत् (mārayet) — shall killमार सकेमाम् (mām) — meमुझेवै (vai) — indeedहीत्वत्-सृष्टौ (tvat-sṛṣṭau) — in your creationतुम्हारी सृष्टिमेंइति (iti) — thusऐसातुष्टतः (tuṣṭataḥ) — pleasedप्रसन्न हुए

Verse 14

१४14 शोणिताख्यपुरं गत्वा देवानाहूय सर्वतः। त्रिलोकीं स्ववशे कृत्वा चक्रे राज्यमकण्टकम्॥ १४

śoṇitākhyapuraṃ gatvā devānāhūya sarvataḥ | trilokīṃ svavaśe kṛtvā cakre rājyamakaṇṭakam 14 ||

✓
Citeउद्धृत करें

OccultGuide. Śrī Śiva Mahāpurāṇa, Śatarudra Saṃhitā 10.14. https://occultguide.com/scripture/shree-shiv-mahapuran/shatarudra-samhita-ten-the-wrath-of-narasimha#v14. Sanskrit text in the public domain; translation CC BY-SA 4.0.

JSON ↗
· हिन्दी

वह शोणित नामक नगरमें गया और सब ओरसे देवताओंको बुलाया। उसने तीनों लोकोंको अपने वशमें करके बिना रोक-टोकके राज्य किया।

He went to the city called Śoṇita and called the gods from all sides. He brought the three worlds under his control and ruled with no one to stop him.

Word by wordपदार्थ

शोणित-आख्य-पुरम् (śoṇita-ākhya-puram) — to the city called Śoṇitaशोणित नामक नगरमेंगत्वा (gatvā) — wentजाकरदेवान् (devān) — the godsदेवताओंकोआहूय (āhūya) — calledबुलाकरसर्वतः (sarvataḥ) — from all sidesसब ओरसेत्रिलोकीम् (trilokīm) — the three worldsतीनों लोकोंकोस्व-वशे (sva-vaśe) — under his controlअपने वशमेंकृत्वा (kṛtvā) — broughtकरकेचक्रे (cakre) — ruledकियाराज्यम् (rājyam) — ruleराज्यअकण्टकम् (akaṇṭakam) — with no one to stop himबिना रोक-टोकके

Verse 15

१५15 देवर्षिकदनं चक्रे सर्वधर्मविलोपकः। द्विजपीडाकरः पापी हिरण्यकशिपुर्मुने॥ १५

devarṣikadanaṃ cakre sarvadharmavilopakaḥ | dvijapīḍākaraḥ pāpī hiraṇyakaśipurmune 15 ||

✓
Citeउद्धृत करें

OccultGuide. Śrī Śiva Mahāpurāṇa, Śatarudra Saṃhitā 10.15. https://occultguide.com/scripture/shree-shiv-mahapuran/shatarudra-samhita-ten-the-wrath-of-narasimha#v15. Sanskrit text in the public domain; translation CC BY-SA 4.0.

JSON ↗
· हिन्दी

हे मुनि! पापी हिरण्यकशिपुने सारा धर्म नष्ट कर दिया और ब्राह्मणोंको सताया। उसने देवताओं और ऋषियोंको कष्ट दिया।

O sage, the wicked Hiraṇyakaśipu destroyed all dharma and tormented the brāhmaṇas. He brought harm to gods and sages.

Word by wordपदार्थ

देव-ऋषि-कदनम् (deva-ṛṣi-kadanam) — harm to gods and sagesदेवताओं और ऋषियोंको कष्टचक्रे (cakre) — broughtदियासर्व-धर्म-विलोपकः (sarva-dharma-vilopakaḥ) — destroyed all dharmaसारा धर्म नष्ट करनेवालाद्विज-पीडा-करः (dvija-pīḍā-karaḥ) — tormented the brāhmaṇasब्राह्मणोंको सतानेवालापापी (pāpī) — the wickedपापीहिरण्यकशिपुः (hiraṇyakaśipuḥ) — Hiraṇyakaśipuहिरण्यकशिपुमुने (mune) — O sageहे मुनि

Verse 16

१६16 प्रह्लादेन स्वपुत्रेण हरिभक्तेन दैत्यराट्। यदा विद्वेषमकरोद्धरिवैरी विशेषतः॥ १६

prahlādena svaputreṇa haribhaktena daityarāṭ | yadā vidveṣamakaroddharivairī viśeṣataḥ 16 ||

✓
Citeउद्धृत करें

OccultGuide. Śrī Śiva Mahāpurāṇa, Śatarudra Saṃhitā 10.16. https://occultguide.com/scripture/shree-shiv-mahapuran/shatarudra-samhita-ten-the-wrath-of-narasimha#v16. Sanskrit text in the public domain; translation CC BY-SA 4.0.

JSON ↗
· हिन्दी

दैत्योंका राजा, हरिका शत्रु, सबसे अधिक अपने ही पुत्र प्रह्लादसे द्वेष करने लगा, जो हरिका भक्त था।

The king of the Daityas, Hari's enemy, came to hate most of all his own son Prahlāda, who was devoted to Hari.

Word by wordपदार्थ

प्रह्लादेन (prahlādena) — Prahlādaप्रह्लादसेस्व-पुत्रेण (sva-putreṇa) — his own sonअपने ही पुत्रहरि-भक्तेन (hari-bhaktena) — who was devoted to Hariहरिके भक्तदैत्य-राट् (daitya-rāṭ) — the king of the Daityasदैत्योंका राजायदा (yadā) — whenजबविद्वेषम् (vidveṣam) — hateद्वेषअकरोत् (akarot) — came toकरने लगाहरि-वैरी (hari-vairī) — Hari's enemyहरिका शत्रुविशेषतः (viśeṣataḥ) — most of allसबसे अधिक

Verse 17

१७17 सभास्तम्भात्तदा विष्णुरभूदाविर्भूतं मुने। सन्ध्यायां क्रोधमापन्नो नृसिंहवपुषा ततः॥ १७

sabhāstambhāttadā viṣṇurabhūdāvirbhūtaṃ mune | sandhyāyāṃ krodhamāpanno nṛsiṃhavapuṣā tataḥ 17 ||

✓
Citeउद्धृत करें

OccultGuide. Śrī Śiva Mahāpurāṇa, Śatarudra Saṃhitā 10.17. https://occultguide.com/scripture/shree-shiv-mahapuran/shatarudra-samhita-ten-the-wrath-of-narasimha#v17. Sanskrit text in the public domain; translation CC BY-SA 4.0.

JSON ↗
· हिन्दी

तब, हे मुनि, सन्ध्याके समय क्रोधमें भरे विष्णु सभाके खम्भेसे नृसिंहके शरीरमें प्रकट हुए।

Then, O sage, at twilight, Viṣṇu came out of a pillar in the hall, full of anger, in the body of Narasiṃha.

Word by wordपदार्थ

सभा-स्तम्भात् (sabhā-stambhāt) — out of a pillar in the hallसभाके खम्भेसेतदा (tadā) — thenतबविष्णुः (viṣṇuḥ) — Viṣṇuविष्णुअभूत् (abhūt) — cameहुएआविर्भूतम् (āvirbhūtam) — outप्रकटमुने (mune) — O sageहे मुनिसन्ध्यायाम् (sandhyāyām) — at twilightसन्ध्याके समयक्रोधम् (krodham) — angerक्रोधमेंआपन्नः (āpannaḥ) — full ofभरेनृसिंह-वपुषा (nṛsiṃha-vapuṣā) — in the body of Narasiṃhaनृसिंहके शरीरमेंततः (tataḥ) — thenतब

Verse 18

१८18 सर्वथा मुनिशार्दूल करालं नृहरेर्वपुः। प्रज्ज्वालातिभयदं त्रासयन्दैत्यसत्तमान्॥ १८

sarvathā muniśārdūla karālaṃ nṛharervapuḥ | prajjvālātibhayadaṃ trāsayandaityasattamān 18 ||

✓
Citeउद्धृत करें

OccultGuide. Śrī Śiva Mahāpurāṇa, Śatarudra Saṃhitā 10.18. https://occultguide.com/scripture/shree-shiv-mahapuran/shatarudra-samhita-ten-the-wrath-of-narasimha#v18. Sanskrit text in the public domain; translation CC BY-SA 4.0.

JSON ↗
· हिन्दी

हे मुनिश्रेष्ठ! नरहरिका शरीर हर प्रकारसे विकराल था। वह जलता हुआ, बहुत डरावना था और बड़े-बड़े दैत्योंको भी डरा रहा था।

Tiger among sages, Narahari's body was fearsome in every way. It blazed and struck terror, frightening even the mightiest Daityas.

Word by wordपदार्थ

सर्वथा (sarvathā) — in every wayहर प्रकारसेमुनि-शार्दूल (muni-śārdūla) — tiger among sagesहे मुनिश्रेष्ठकरालम् (karālam) — fearsomeविकरालनृहरेः (nṛhareḥ) — Narahari'sनरहरिकावपुः (vapuḥ) — bodyशरीरप्रजज्वाल (prajajvāla) — blazedजल उठाअति-भय-दम् (ati-bhaya-dam) — struck terrorबहुत डरावनात्रासयन् (trāsayan) — frighteningडराते हुएदैत्य-सत्तमान् (daitya-sattamān) — the mightiest Daityasबड़े-बड़े दैत्योंको

Verse 19

१९19 नृसिंहेन तदा दैत्या निहताश्चैव तत्क्षणम्। हिरण्यकशिपुश्चाथ युद्धं चक्रे सुदारुणम्॥ १९

nṛsiṃhena tadā daityā nihatāścaiva tatkṣaṇam | hiraṇyakaśipuścātha yuddhaṃ cakre sudāruṇam 19 ||

✓
Citeउद्धृत करें

OccultGuide. Śrī Śiva Mahāpurāṇa, Śatarudra Saṃhitā 10.19. https://occultguide.com/scripture/shree-shiv-mahapuran/shatarudra-samhita-ten-the-wrath-of-narasimha#v19. Sanskrit text in the public domain; translation CC BY-SA 4.0.

JSON ↗
· हिन्दी

नृसिंहने उसी क्षण दैत्योंको मार डाला। फिर हिरण्यकशिपुने उनसे भयंकर युद्ध किया।

Narasiṃha killed the Daityas at that very moment. Then Hiraṇyakaśipu fought a terrible battle with him.

Word by wordपदार्थ

नृसिंहेन (nṛsiṃhena) — Narasiṃhaनृसिंहनेतदा (tadā) — thenतबदैत्याः (daityāḥ) — the Daityasदैत्योंकोनिहताः (nihatāḥ) — killedमार डालाच (ca) — andऔरएव (eva) — veryहीतत्-क्षणम् (tat-kṣaṇam) — at that momentउसी क्षणहिरण्यकशिपुः (hiraṇyakaśipuḥ) — Hiraṇyakaśipuहिरण्यकशिपुनेच (ca) — andऔरअथ (atha) — thenफिरयुद्धम् (yuddham) — battleयुद्धचक्रे (cakre) — foughtकियासु-दारुणम् (su-dāruṇam) — terribleभयंकर

Verse 20

२०20 महायुद्धं तयोरासीन्मुहूर्तं मुनिसत्तमाः। विकरालं च भयदं सर्वेषां रोमहर्षणम्॥ २०

mahāyuddhaṃ tayorāsīnmuhūrtaṃ munisattamāḥ | vikarālaṃ ca bhayadaṃ sarveṣāṃ romaharṣaṇam 20 ||

✓
Citeउद्धृत करें

OccultGuide. Śrī Śiva Mahāpurāṇa, Śatarudra Saṃhitā 10.20. https://occultguide.com/scripture/shree-shiv-mahapuran/shatarudra-samhita-ten-the-wrath-of-narasimha#v20. Sanskrit text in the public domain; translation CC BY-SA 4.0.

JSON ↗
· हिन्दी

हे मुनिश्रेष्ठो! दोनोंमें कुछ समयतक बड़ा युद्ध हुआ। वह विकराल और डरावना था, और उससे सबके रोंगटे खड़े हो गये।

O best of sages, a great battle raged between the two for a while. It was fierce and frightening and made everyone's hair stand on end.

Word by wordपदार्थ

महा-युद्धम् (mahā-yuddham) — a great battleबड़ा युद्धतयोः (tayoḥ) — between the twoदोनोंमेंआसीत् (āsīt) — ragedहुआमुहूर्तम् (muhūrtam) — for a whileकुछ समयतकमुनि-सत्तमाः (muni-sattamāḥ) — O best of sagesहे मुनिश्रेष्ठोविकरालम् (vikarālam) — fierceविकरालच (ca) — andऔरभय-दम् (bhaya-dam) — frighteningडरावनासर्वेषाम् (sarveṣām) — everyone'sसबकेरोम-हर्षणम् (roma-harṣaṇam) — made hair stand on endरोंगटे खड़े करनेवाला

Verse 21

२१21 सायं चकर्ष देवेशो देहल्यां दैत्यपुङ्गवम्। व्योम्नि देवेषु पश्यत्सु नृसिंहश्च रमेश्वरः॥ २१

sāyaṃ cakarṣa deveśo dehalyāṃ daityapuṅgavam | vyomni deveṣu paśyatsu nṛsiṃhaśca rameśvaraḥ 21 ||

✓
Citeउद्धृत करें

OccultGuide. Śrī Śiva Mahāpurāṇa, Śatarudra Saṃhitā 10.21. https://occultguide.com/scripture/shree-shiv-mahapuran/shatarudra-samhita-ten-the-wrath-of-narasimha#v21. Sanskrit text in the public domain; translation CC BY-SA 4.0.

JSON ↗
· हिन्दी

शामको, जब देवता आकाशसे देख रहे थे, देवेश्वर रमापति नृसिंहने दैत्यराजको देहलीपर घसीट लिया।

In the evening, while the gods watched from the sky, Narasiṃha, lord of the gods and husband of Ramā, dragged the chief Daitya to the doorstep.

Word by wordपदार्थ

सायम् (sāyam) — in the eveningशामकोचकर्ष (cakarṣa) — draggedघसीट लियादेव-ईशः (deva-īśaḥ) — lord of the godsदेवेश्वरदेहल्याम् (dehalyām) — to the doorstepदेहलीपरदैत्य-पुङ्गवम् (daitya-puṅgavam) — the chief Daityaदैत्यराजकोव्योम्नि (vyomni) — from the skyआकाशसेदेवेषु (deveṣu) — the godsदेवतापश्यत्सु (paśyatsu) — while watchedदेख रहे थेनृसिंहः (nṛsiṃhaḥ) — Narasiṃhaनृसिंहनेच (ca) — andऔररमा-ईश्वरः (ramā-īśvaraḥ) — husband of Ramāरमापति

Verse 22

२२22 अथोत्संगे च तं कृत्वा नखैस्तदुदरं द्रुतम्। विदार्य मारयामास पश्यतां त्रिदिवौकसाम्॥ २२

athotsaṅge ca taṃ kṛtvā nakhaistadudaraṃ drutam | vidārya mārayāmāsa paśyatāṃ tridivaukasām 22 ||

✓
Citeउद्धृत करें

OccultGuide. Śrī Śiva Mahāpurāṇa, Śatarudra Saṃhitā 10.22. https://occultguide.com/scripture/shree-shiv-mahapuran/shatarudra-samhita-ten-the-wrath-of-narasimha#v22. Sanskrit text in the public domain; translation CC BY-SA 4.0.

JSON ↗
· हिन्दी

फिर उसे अपनी गोदमें रखकर उन्होंने नखोंसे तुरन्त उसका पेट फाड़ डाला और स्वर्गवासियोंके देखते-देखते उसे मार दिया।

Then he put him on his lap, quickly tore open his belly with his claws and killed him, while the gods of heaven watched.

Word by wordपदार्थ

अथ (atha) — thenफिरउत्सङ्गे (utsaṅge) — on his lapअपनी गोदमेंच (ca) — andऔरतम् (tam) — himउसेकृत्वा (kṛtvā) — putरखकरनखैः (nakhaiḥ) — with his clawsनखोंसेतत्-उदरम् (tat-udaram) — his bellyउसका पेटद्रुतम् (drutam) — quicklyतुरन्तविदार्य (vidārya) — tore openफाड़करमारयामास (mārayāmāsa) — killed himमार दियापश्यताम् (paśyatām) — watchedदेखते-देखतेत्रिदिव-ओकसाम् (tridiva-okasām) — while the gods of heavenस्वर्गवासियोंके

Verse 23

२३23 हते हिरण्यकशिपौ नृसिंहेनैव विष्णुना। जगत्स्वास्थ्यं तदा लेभे न वै देवा विशेषतः॥ २३

hate hiraṇyakaśipau nṛsiṃhenaiva viṣṇunā | jagatsvāsthyaṃ tadā lebhe na vai devā viśeṣataḥ 23 ||

✓
Citeउद्धृत करें

OccultGuide. Śrī Śiva Mahāpurāṇa, Śatarudra Saṃhitā 10.23. https://occultguide.com/scripture/shree-shiv-mahapuran/shatarudra-samhita-ten-the-wrath-of-narasimha#v23. Sanskrit text in the public domain; translation CC BY-SA 4.0.

JSON ↗
· हिन्दी

जब नृसिंहरूप विष्णुने हिरण्यकशिपुको मार दिया, तब जगत्में फिर शान्ति हो गयी। पर देवताओंको सचमुच चैन नहीं मिला।

When Viṣṇu as Narasiṃha had killed Hiraṇyakaśipu, the world became calm again. But the gods did not truly feel at ease.

Word by wordपदार्थ

हते (hate) — had killedमारे जानेपरहिरण्यकशिपौ (hiraṇyakaśipau) — Hiraṇyakaśipuहिरण्यकशिपुकेनृसिंहेन (nṛsiṃhena) — as Narasiṃhaनृसिंहरूपएव (eva) — himselfहीविष्णुना (viṣṇunā) — Viṣṇuविष्णुद्वाराजगत् (jagat) — the worldजगत्मेंस्वास्थ्यम् (svāsthyam) — calmशान्तितदा (tadā) — thenतबलेभे (lebhe) — became againहो गयीन (na) — notनहींवै (vai) — indeedहीदेवाः (devāḥ) — the godsदेवताओंकोविशेषतः (viśeṣataḥ) — trulyसचमुच

Verse 24

२४24 देवदुन्दुभयो नेदुः प्रह्लादो विस्मयं गतः। लक्ष्मीश्च विस्मयं प्राप्ता रूपं दृष्ट्वाऽद्भुतं हरेः॥ २४

devadundubhayo neduḥ prahlādo vismayaṃ gataḥ | lakṣmīśca vismayaṃ prāptā rūpaṃ dṛṣṭvā'dbhutaṃ hareḥ 24 ||

✓
Citeउद्धृत करें

OccultGuide. Śrī Śiva Mahāpurāṇa, Śatarudra Saṃhitā 10.24. https://occultguide.com/scripture/shree-shiv-mahapuran/shatarudra-samhita-ten-the-wrath-of-narasimha#v24. Sanskrit text in the public domain; translation CC BY-SA 4.0.

JSON ↗
· हिन्दी

देवताओंके नगाड़े बजने लगे और प्रह्लाद चकित हो गया। हरिका अद्भुत रूप देखकर लक्ष्मी भी चकित हो गयीं।

The drums of the gods sounded, and Prahlāda was amazed. Lakṣmī too was amazed when she saw Hari's wonderful form.

Word by wordपदार्थ

देव-दुन्दुभयः (deva-dundubhayaḥ) — the drums of the godsदेवताओंके नगाड़ेनेदुः (neduḥ) — soundedबजने लगेप्रह्लादः (prahlādaḥ) — Prahlādaप्रह्लादविस्मयम् (vismayam) — amazedचकितगतः (gataḥ) — wasहो गयालक्ष्मीः (lakṣmīḥ) — Lakṣmīलक्ष्मीच (ca) — tooभीविस्मयम् (vismayam) — amazedचकितप्राप्ता (prāptā) — wasहो गयींरूपम् (rūpam) — formरूपदृष्ट्वा (dṛṣṭvā) — when she sawदेखकरअद्भुतम् (adbhutam) — wonderfulअद्भुतहरेः (hareḥ) — Hari'sहरिका

Verse 25

२५25 हतो यद्यपि दैत्येन्द्रस्तथापि न परं सुखम्। ययुर्देवा नृसिंहस्य ज्वाला सा न निवर्तिता॥ २५

hato yadyapi daityendrastathāpi na paraṃ sukham | yayurdevā nṛsiṃhasya jvālā sā na nivartitā 25 ||

✓
Citeउद्धृत करें

OccultGuide. Śrī Śiva Mahāpurāṇa, Śatarudra Saṃhitā 10.25. https://occultguide.com/scripture/shree-shiv-mahapuran/shatarudra-samhita-ten-the-wrath-of-narasimha#v25. Sanskrit text in the public domain; translation CC BY-SA 4.0.

JSON ↗
· हिन्दी

दैत्यराज मारा गया, फिर भी देवताओंको सच्चा सुख नहीं मिला। नृसिंहकी क्रोधकी ज्वाला शान्त नहीं हुई थी।

Though the king of the Daityas was killed, the gods did not feel true joy. Narasiṃha's flame of anger had not died down.

Word by wordपदार्थ

हतः (hataḥ) — was killedमारा गयायदि-अपि (yadi-api) — thoughयद्यपिदैत्य-इन्द्रः (daitya-indraḥ) — the king of the Daityasदैत्यराजतथा-अपि (tathā-api) — yetफिर भीन (na) — notनहींपरम् (param) — trueसच्चासुखम् (sukham) — joyसुखययुः (yayuḥ) — did feelमिलादेवाः (devāḥ) — the godsदेवताओंकोनृसिंहस्य (nṛsiṃhasya) — Narasiṃha'sनृसिंहकीज्वाला (jvālā) — flameज्वालासा (sā) — thatवहन (na) — notनहींनिवर्तिता (nivartitā) — had died downशान्त हुई थी

Verse 26

२६26 तया च व्याकुलं जातं सर्वं चैव जगत्पुनः। देवाश्च दुःखमापन्नाः किं भविष्यति वा पुनः॥ २६

tayā ca vyākulaṃ jātaṃ sarvaṃ caiva jagatpunaḥ | devāśca duḥkhamāpannāḥ kiṃ bhaviṣyati vā punaḥ 26 ||

✓
Citeउद्धृत करें

OccultGuide. Śrī Śiva Mahāpurāṇa, Śatarudra Saṃhitā 10.26. https://occultguide.com/scripture/shree-shiv-mahapuran/shatarudra-samhita-ten-the-wrath-of-narasimha#v26. Sanskrit text in the public domain; translation CC BY-SA 4.0.

JSON ↗
· हिन्दी

उस ज्वालासे सारा जगत् फिर व्याकुल हो गया। देवता दुखी होकर सोचने लगे — "अब क्या होगा?"

Because of that flame, the whole world was thrown into turmoil again. The gods were upset and wondered, "What will happen now?"

Word by wordपदार्थ

तया (tayā) — because of that flameउस ज्वालासेच (ca) — andऔरव्याकुलम् (vyākulam) — into turmoilव्याकुलजातम् (jātam) — was thrownहो गयासर्वम् (sarvam) — the wholeसाराच (ca) — andऔरएव (eva) — indeedहीजगत् (jagat) — worldजगत्पुनः (punaḥ) — againफिरदेवाः (devāḥ) — the godsदेवताच (ca) — andऔरदुःखम् (duḥkham) — upsetदुखीआपन्नाः (āpannāḥ) — wereहोकरकिम् (kim) — whatक्याभविष्यति (bhaviṣyati) — will happenहोगावा (vā) — orयापुनः (punaḥ) — nowअब

Verse 27

२७27 इत्येवं च वदन्तस्ते भयाद् दूरमुपस्थिताः। नृसिंहक्रोधजज्वालाव्याकुलाः पद्मभूमुखाः॥ २७

ityevaṃ ca vadantaste bhayād dūramupasthitāḥ | nṛsiṃhakrodhajajvālāvyākulāḥ padmabhūmukhāḥ 27 ||

✓
Citeउद्धृत करें

OccultGuide. Śrī Śiva Mahāpurāṇa, Śatarudra Saṃhitā 10.27. https://occultguide.com/scripture/shree-shiv-mahapuran/shatarudra-samhita-ten-the-wrath-of-narasimha#v27. Sanskrit text in the public domain; translation CC BY-SA 4.0.

JSON ↗
· हिन्दी

ऐसा कहते हुए कमलजन्मा ब्रह्मा आदि देवता डरके मारे दूर खड़े रहे। वे नृसिंहके क्रोधसे उठी ज्वालासे व्याकुल थे।

Saying this, the gods led by the lotus-born Brahmā stood far away in fear. They were troubled by the flame born of Narasiṃha's anger.

Word by wordपदार्थ

इति (iti) — thisऐसाएवम् (evam) — thusइस प्रकारच (ca) — andऔरवदन्तः (vadantaḥ) — sayingकहते हुएते (te) — theyवेभयात् (bhayāt) — in fearडरके मारेदूरम् (dūram) — far awayदूरउपस्थिताः (upasthitāḥ) — stoodखड़े रहेनृसिंह-क्रोध-ज-ज्वाला-व्याकुलाः (nṛsiṃha-krodha-ja-jvālā-vyākulāḥ) — troubled by the flame born of Narasiṃha's angerनृसिंहके क्रोधसे उठी ज्वालासे व्याकुलपद्मभू-मुखाः (padmabhū-mukhāḥ) — led by the lotus-born Brahmāकमलजन्मा ब्रह्मा आदि

Verse 28

२८28 प्रह्लादं प्रेषयामासुस्तच्छान्त्यै निकटं हरेः। सर्वान्मिलित्वा प्रह्लादः प्रार्थितो गतवांस्तदा॥ २८

prahlādaṃ preṣayāmāsustacchāntyai nikaṭaṃ hareḥ | sarvānmilitvā prahlādaḥ prārthito gatavāṃstadā 28 ||

✓
Citeउद्धृत करें

OccultGuide. Śrī Śiva Mahāpurāṇa, Śatarudra Saṃhitā 10.28. https://occultguide.com/scripture/shree-shiv-mahapuran/shatarudra-samhita-ten-the-wrath-of-narasimha#v28. Sanskrit text in the public domain; translation CC BY-SA 4.0.

JSON ↗
· हिन्दी

उन्होंने उन्हें शान्त करनेके लिये प्रह्लादको हरिके पास भेजा। प्रह्लाद सबसे मिलकर उनकी प्रार्थनापर वहाँ गया।

They sent Prahlāda to Hari to calm him. Prahlāda met with them all and went at their request.

Word by wordपदार्थ

प्रह्लादम् (prahlādam) — Prahlādaप्रह्लादकोप्रेषयामासुः (preṣayāmāsuḥ) — they sentभेजातत्-शान्त्यै (tat-śāntyai) — to calm himउन्हें शान्त करनेके लियेनिकटम् (nikaṭam) — toपासहरेः (hareḥ) — Hariहरिकेसर्वान् (sarvān) — them allसबसेमिलित्वा (militvā) — met withमिलकरप्रह्लादः (prahlādaḥ) — Prahlādaप्रह्लादप्रार्थितः (prārthitaḥ) — at their requestप्रार्थना किये जानेपरगतवान् (gatavān) — wentगयातदा (tadā) — thenतब

Verse 29

२९29 उरसाऽऽलिंगयामास तं नृसिंहः कृपानिधिः। हृदयं शीतलं जातं रुड्ज्वाला न निवर्त्तिता॥ २९

urasā''liṅgayāmāsa taṃ nṛsiṃhaḥ kṛpānidhiḥ | hṛdayaṃ śītalaṃ jātaṃ ruḍjvālā na nivarttitā 29 ||

✓
Citeउद्धृत करें

OccultGuide. Śrī Śiva Mahāpurāṇa, Śatarudra Saṃhitā 10.29. https://occultguide.com/scripture/shree-shiv-mahapuran/shatarudra-samhita-ten-the-wrath-of-narasimha#v29. Sanskrit text in the public domain; translation CC BY-SA 4.0.

JSON ↗
· हिन्दी

दयाके सागर नृसिंहने उसे छातीसे लगा लिया। उनका हृदय शीतल हो गया, पर क्रोधकी ज्वाला शान्त नहीं हुई।

Narasiṃha, the ocean of mercy, hugged him to his chest. His heart grew cool, but the flame of anger did not die down.

Word by wordपदार्थ

उरसा (urasā) — to his chestछातीसेआलिङ्गयामास (āliṅgayāmāsa) — huggedलगा लियातम् (tam) — himउसेनृसिंहः (nṛsiṃhaḥ) — Narasiṃhaनृसिंहनेकृपा-निधिः (kṛpā-nidhiḥ) — the ocean of mercyदयाके सागरहृदयम् (hṛdayam) — heartहृदयशीतलम् (śītalam) — coolशीतलजातम् (jātam) — grewहो गयारुट्-ज्वाला (ruṭ-jvālā) — the flame of angerक्रोधकी ज्वालान (na) — notनहींनिवर्तिता (nivartitā) — did die downशान्त हुई

Verse 30

३०30 तथापि न निवृत्ता रुड्ज्वाला नरहरेर्यदा। दुःखं प्राप्तास्ततो देवाः शङ्करं शरणं ययुः॥ ३०

tathāpi na nivṛttā ruḍjvālā naraharer yadā | duḥkhaṃ prāptāstato devāḥ śaṅkaraṃ śaraṇaṃ yayuḥ 30 ||

✓
Citeउद्धृत करें

OccultGuide. Śrī Śiva Mahāpurāṇa, Śatarudra Saṃhitā 10.30. https://occultguide.com/scripture/shree-shiv-mahapuran/shatarudra-samhita-ten-the-wrath-of-narasimha#v30. Sanskrit text in the public domain; translation CC BY-SA 4.0.

JSON ↗
· हिन्दी

जब नरहरिकी क्रोधकी ज्वाला फिर भी शान्त नहीं हुई, तब देवता दुखी होकर शंकरकी शरणमें गये।

When Narahari's flame of anger still did not stop, the gods were upset and went to Śaṅkara for shelter.

Word by wordपदार्थ

तथा-अपि (tathā-api) — stillफिर भीन (na) — notनहींनिवृत्ता (nivṛttā) — did stopशान्त हुईरुट्-ज्वाला (ruṭ-jvālā) — flame of angerक्रोधकी ज्वालानरहरेः (narahareḥ) — Narahari'sनरहरिकीयदा (yadā) — whenजबदुःखम् (duḥkham) — upsetदुखीप्राप्ताः (prāptāḥ) — wereहोकरततः (tataḥ) — thenतबदेवाः (devāḥ) — the godsदेवताशङ्करम् (śaṅkaram) — Śaṅkaraशंकरकीशरणम् (śaraṇam) — for shelterशरणमेंययुः (yayuḥ) — wentगये

Verse 31

३१31 तत्र गत्वा सुराः सर्वे ब्रह्माद्या मुनयस्तथा। शङ्करं स्तवयामासुर्लोकानां सुखहेतवे॥ ३१

tatra gatvā surāḥ sarve brahmādyā munayastathā | śaṅkaraṃ stavayāmāsurlokānāṃ sukhahetave 31 ||

✓
Citeउद्धृत करें

OccultGuide. Śrī Śiva Mahāpurāṇa, Śatarudra Saṃhitā 10.31. https://occultguide.com/scripture/shree-shiv-mahapuran/shatarudra-samhita-ten-the-wrath-of-narasimha#v31. Sanskrit text in the public domain; translation CC BY-SA 4.0.

JSON ↗
· हिन्दी

ब्रह्मा आदि सब देवता और मुनि वहाँ जाकर लोकोंके सुखके लिये शंकरकी स्तुति करने लगे।

All the gods led by Brahmā, and the sages too, went there and praised Śaṅkara for the happiness of the worlds.

Word by wordपदार्थ

तत्र (tatra) — thereवहाँगत्वा (gatvā) — wentजाकरसुराः (surāḥ) — the godsदेवतासर्वे (sarve) — allसबब्रह्म-आद्याः (brahma-ādyāḥ) — led by Brahmāब्रह्मा आदिमुनयः (munayaḥ) — the sagesमुनितथा (tathā) — tooभीशङ्करम् (śaṅkaram) — Śaṅkaraशंकरकीस्तवयामासुः (stavayāmāsuḥ) — praisedस्तुति करने लगेलोकानाम् (lokānām) — of the worldsलोकोंकेसुख-हेतवे (sukha-hetave) — for the happinessसुखके लिये

देवा ऊचुः — The gods said: देवता बोले:

Verse 32

३२32 देवदेव महादेव शरणागतवत्सल। पाहि नः शरणापन्नान्सर्वान्देवाञ्जगन्ति च॥ ३२

devadeva mahādeva śaraṇāgatavatsala | pāhi naḥ śaraṇāpannānsarvāndevāñjaganti ca 32 ||

✓
Citeउद्धृत करें

OccultGuide. Śrī Śiva Mahāpurāṇa, Śatarudra Saṃhitā 10.32. https://occultguide.com/scripture/shree-shiv-mahapuran/shatarudra-samhita-ten-the-wrath-of-narasimha#v32. Sanskrit text in the public domain; translation CC BY-SA 4.0.

JSON ↗
· हिन्दी

"हे देवाधिदेव! हे महादेव! आप शरणमें आये लोगोंसे प्रेम करते हैं। हमारी रक्षा कीजिये, जो आपकी शरणमें आये हैं, और सब देवताओं तथा लोकोंकी भी।

"God of gods, Mahādeva, you love those who come to you for shelter. Protect us who have come to you, and all the gods and worlds.

Word by wordपदार्थ

देव-देव (deva-deva) — God of godsहे देवाधिदेवमहादेव (mahādeva) — Mahādevaहे महादेवशरण-आगत-वत्सल (śaraṇa-āgata-vatsala) — you love those who come to you for shelterशरणमें आये लोगोंसे प्रेम करनेवालेपाहि (pāhi) — protectरक्षा कीजियेनः (naḥ) — usहमारीशरण-आपन्नान् (śaraṇa-āpannān) — who have come to youशरणमें आयेसर्वान् (sarvān) — allसबदेवान् (devān) — the godsदेवताओंजगन्ति (jaganti) — worldsलोकोंकीच (ca) — andऔर

Verse 33

३३33 नमस्तेऽस्तु नमस्तेऽस्तु नमस्तेऽस्तु सदाशिव। पूर्वं दुःखं यदा जातं तदा ते रक्षिता वयम्॥ ३३

namaste'stu namaste'stu namaste'stu sadāśiva | pūrvaṃ duḥkhaṃ yadā jātaṃ tadā te rakṣitā vayam 33 ||

✓
Citeउद्धृत करें

OccultGuide. Śrī Śiva Mahāpurāṇa, Śatarudra Saṃhitā 10.33. https://occultguide.com/scripture/shree-shiv-mahapuran/shatarudra-samhita-ten-the-wrath-of-narasimha#v33. Sanskrit text in the public domain; translation CC BY-SA 4.0.

JSON ↗
· हिन्दी

हे सदाशिव! आपको नमस्कार है, नमस्कार है, नमस्कार है। पहले जब भी दुःख आया, तब आपने ही हमारी रक्षा की।

Sadāśiva, we bow to you, we bow to you, we bow to you. Before, whenever trouble came, you protected us.

Word by wordपदार्थ

नमः (namaḥ) — we bowनमस्कारते (te) — to youआपकोअस्तु (astu) — let there beहैनमः (namaḥ) — we bowनमस्कारते (te) — to youआपकोअस्तु (astu) — let there beहैनमः (namaḥ) — we bowनमस्कारते (te) — to youआपकोअस्तु (astu) — let there beहैसदाशिव (sadāśiva) — Sadāśivaहे सदाशिवपूर्वम् (pūrvam) — beforeपहलेदुःखम् (duḥkham) — troubleदुःखयदा (yadā) — wheneverजब भीजातम् (jātam) — cameआयातदा (tadā) — thenतबते (te) — youआपनेरक्षिताः (rakṣitāḥ) — protectedरक्षा कीवयम् (vayam) — usहमारी

Verse 34

३४34 समुद्रो मथितश्चैव रत्नानां च विभागशः। कृते देवैस्तदा शंभो गृहीतं गरलं त्वया॥ ३४

samudro mathitaścaiva ratnānāṃ ca vibhāgaśaḥ | kṛte devaistadā śaṃbho gṛhītaṃ garalaṃ tvayā 34 ||

✓
Citeउद्धृत करें

OccultGuide. Śrī Śiva Mahāpurāṇa, Śatarudra Saṃhitā 10.34. https://occultguide.com/scripture/shree-shiv-mahapuran/shatarudra-samhita-ten-the-wrath-of-narasimha#v34. Sanskrit text in the public domain; translation CC BY-SA 4.0.

JSON ↗
· हिन्दी

समुद्रका मन्थन हुआ और देवताओंने उसके रत्न बाँट लिये। तब, हे शम्भु, आपने विष ग्रहण किया।

The ocean was churned and the gods shared out its jewels. Then, Śambhu, you took the poison.

Word by wordपदार्थ

समुद्रः (samudraḥ) — the oceanसमुद्रकामथितः (mathitaḥ) — was churnedमन्थन हुआच (ca) — andऔरएव (eva) — indeedहीरत्नानाम् (ratnānām) — its jewelsरत्नच (ca) — andऔरविभागशः (vibhāgaśaḥ) — shared outबाँट लियेकृते (kṛte) — doneकिये जानेपरदेवैः (devaiḥ) — the godsदेवताओंनेतदा (tadā) — thenतबशम्भो (śambho) — Śambhuहे शम्भुगृहीतम् (gṛhītam) — tookग्रहण कियागरलम् (garalam) — the poisonविषत्वया (tvayā) — youआपने

Verse 35

३५35 रक्षिताः स्म तदा नाथ नीलकण्ठ इति श्रुतः। विषं पास्यसि नो चेत्त्वं भस्मीभूतास्तदाखिलाः॥ ३५

rakṣitāḥ sma tadā nātha nīlakaṇṭha iti śrutaḥ | viṣaṃ pāsyasi no cettvaṃ bhasmībhūtāstadākhilāḥ 35 ||

✓
Citeउद्धृत करें

OccultGuide. Śrī Śiva Mahāpurāṇa, Śatarudra Saṃhitā 10.35. https://occultguide.com/scripture/shree-shiv-mahapuran/shatarudra-samhita-ten-the-wrath-of-narasimha#v35. Sanskrit text in the public domain; translation CC BY-SA 4.0.

JSON ↗
· हिन्दी

हे नाथ! तब आपने हमारी रक्षा की और आप नीलकण्ठ कहलाये। यदि आप विष न पीते, तो हम सब भस्म हो जाते।

Lord, then you protected us, and you became known as Nīlakaṇṭha. If you had not drunk the poison, we would all have been burned to ashes.

Word by wordपदार्थ

रक्षिताः (rakṣitāḥ) — protectedरक्षा की गयीस्म (sma) — wereथीतदा (tadā) — thenतबनाथ (nātha) — Lordहे नाथनीलकण्ठः (nīlakaṇṭhaḥ) — Nīlakaṇṭhaनीलकण्ठइति (iti) — asनामसेश्रुतः (śrutaḥ) — became knownप्रसिद्ध हुएविषम् (viṣam) — the poisonविषपास्यसि (pāsyasi) — had drunkपीतेन (na) — notनउ (u) — indeedहीचेत् (cet) — ifयदित्वम् (tvam) — youआपभस्मी-भूताः (bhasmī-bhūtāḥ) — burned to ashesभस्मतदा (tadā) — thenतोअखिलाः (akhilāḥ) — we allहम सब

Verse 36

३६36 प्रसिद्धं च यदा यस्य दुःखं च जायते प्रभो। तदा त्वन्नाममात्रेण सर्वं दुःखं विलीयते॥ ३६

prasiddhaṃ ca yadā yasya duḥkhaṃ ca jāyate prabho | tadā tvannāmamātreṇa sarvaṃ duḥkhaṃ vilīyate 36 ||

✓
Citeउद्धृत करें

OccultGuide. Śrī Śiva Mahāpurāṇa, Śatarudra Saṃhitā 10.36. https://occultguide.com/scripture/shree-shiv-mahapuran/shatarudra-samhita-ten-the-wrath-of-narasimha#v36. Sanskrit text in the public domain; translation CC BY-SA 4.0.

JSON ↗
· हिन्दी

हे प्रभु! यह प्रसिद्ध है कि जब भी किसीको दुःख होता है, तब केवल आपका नाम लेनेसे उसका सारा दुःख मिट जाता है।

Lord, it is well known that whenever someone is in trouble, all his sorrow melts away just by saying your name.

Word by wordपदार्थ

प्रसिद्धम् (prasiddham) — it is well knownयह प्रसिद्ध हैच (ca) — andऔरयदा (yadā) — wheneverजब भीयस्य (yasya) — someoneकिसीकोदुःखम् (duḥkham) — troubleदुःखच (ca) — andऔरजायते (jāyate) — is inहोता हैप्रभो (prabho) — Lordहे प्रभुतदा (tadā) — thenतबत्वत्-नाम-मात्रेण (tvat-nāma-mātreṇa) — just by saying your nameकेवल आपका नाम लेनेसेसर्वम् (sarvam) — allसारादुःखम् (duḥkham) — sorrowदुःखविलीयते (vilīyate) — melts awayमिट जाता है

Verse 37

३७37 इदानीं नृहरिज्वालापीडितान्नः सदाशिव। तां त्वं शमयितुं देव शक्तोऽसीति सुनिश्चितम्॥ ३७

idānīṃ nṛharijvālāpīḍitānnaḥ sadāśiva | tāṃ tvaṃ śamayituṃ deva śakto'sīti suniścitam 37 ||

✓
Citeउद्धृत करें

OccultGuide. Śrī Śiva Mahāpurāṇa, Śatarudra Saṃhitā 10.37. https://occultguide.com/scripture/shree-shiv-mahapuran/shatarudra-samhita-ten-the-wrath-of-narasimha#v37. Sanskrit text in the public domain; translation CC BY-SA 4.0.

JSON ↗
· हिन्दी

हे सदाशिव! अब नरहरिकी ज्वाला हमें सता रही है। हे देव! यह निश्चित है कि आप ही उसे शान्त कर सकते हैं।"

Sadāśiva, now Narahari's flame of anger is hurting us. Lord, it is certain that you alone can calm it."

Word by wordपदार्थ

इदानीम् (idānīm) — nowअबनृहरि-ज्वाला-पीडितान् (nṛhari-jvālā-pīḍitān) — Narahari's flame of anger is hurtingनरहरिकी ज्वालासे पीड़ितनः (naḥ) — usहमेंसदाशिव (sadāśiva) — Sadāśivaहे सदाशिवताम् (tām) — itउसेत्वम् (tvam) — youआपशमयितुम् (śamayitum) — to calmशान्त करनेमेंदेव (deva) — Lordहे देवशक्तः (śaktaḥ) — canसमर्थअसि (asi) — aloneहैंइति (iti) — thatयहसु-निश्चितम् (su-niścitam) — it is certainनिश्चित है

नन्दीश्वर उवाच — Nandīśvara said: नन्दीश्वर बोले:

Verse 38

३८38 इति स्तुतस्तदा देवैः शङ्करो भक्तवत्सलः। प्रत्युवाच प्रसन्नात्माऽभयं दत्त्वा परं प्रभुः॥ ३८

iti stutastadā devaiḥ śaṅkaro bhaktavatsalaḥ | pratyuvāca prasannātmā'bhayaṃ dattvā paraṃ prabhuḥ 38 ||

✓
Citeउद्धृत करें

OccultGuide. Śrī Śiva Mahāpurāṇa, Śatarudra Saṃhitā 10.38. https://occultguide.com/scripture/shree-shiv-mahapuran/shatarudra-samhita-ten-the-wrath-of-narasimha#v38. Sanskrit text in the public domain; translation CC BY-SA 4.0.

JSON ↗
· हिन्दी

देवताओंसे इस प्रकार स्तुति पाकर भक्तवत्सल शंकर प्रसन्न हुए। परम प्रभुने उन्हें अभय दिया और उत्तर दिया।

Praised in this way by the gods, Śaṅkara, who loves his devotees, was pleased. The Supreme Lord took away their fear and answered them.

Word by wordपदार्थ

इति (iti) — in this wayइस प्रकारस्तुतः (stutaḥ) — praisedस्तुति पाकरतदा (tadā) — thenतबदेवैः (devaiḥ) — by the godsदेवताओंसेशङ्करः (śaṅkaraḥ) — Śaṅkaraशंकरभक्त-वत्सलः (bhakta-vatsalaḥ) — who loves his devoteesभक्तवत्सलप्रत्युवाच (pratyuvāca) — answeredउत्तर दियाप्रसन्न-आत्मा (prasanna-ātmā) — was pleasedप्रसन्न होकरअभयम् (abhayam) — their fearअभयदत्त्वा (dattvā) — took awayदेकरपरम् (param) — Supremeपरमप्रभुः (prabhuḥ) — Lordप्रभुने

शङ्कर उवाच — Śaṅkara said: शंकर बोले:

Verse 39

३९39 स्वस्थानं गच्छत सुराः सर्वे ब्रह्मादयोऽभयाः। शमयिष्यामि यद्दुःखं सर्वथा हि व्रतं मम॥ ३९

svasthānaṃ gacchata surāḥ sarve brahmādayo'bhayāḥ | śamayiṣyāmi yadduḥkhaṃ sarvathā hi vrataṃ mama 39 ||

✓
Citeउद्धृत करें

OccultGuide. Śrī Śiva Mahāpurāṇa, Śatarudra Saṃhitā 10.39. https://occultguide.com/scripture/shree-shiv-mahapuran/shatarudra-samhita-ten-the-wrath-of-narasimha#v39. Sanskrit text in the public domain; translation CC BY-SA 4.0.

JSON ↗
· हिन्दी

"हे ब्रह्मा आदि देवताओ! तुम सब निर्भय होकर अपने-अपने स्थानको जाओ। मैं तुम्हारा दुःख अवश्य दूर करूँगा। यही मेरा व्रत है।

"Gods led by Brahmā, all of you, go to your own homes without fear. I will surely end your trouble. That is my vow.

Word by wordपदार्थ

स्व-स्थानम् (sva-sthānam) — to your own homesअपने-अपने स्थानकोगच्छत (gacchata) — goजाओसुराः (surāḥ) — godsहे देवताओसर्वे (sarve) — all of youतुम सबब्रह्म-आदयः (brahma-ādayaḥ) — led by Brahmāब्रह्मा आदिअभयाः (abhayāḥ) — without fearनिर्भय होकरशमयिष्यामि (śamayiṣyāmi) — I will endदूर करूँगायत् (yat) — yourजोदुःखम् (duḥkham) — troubleदुःखसर्वथा (sarvathā) — surelyअवश्यहि (hi) — indeedहीव्रतम् (vratam) — vowव्रतमम (mama) — myमेरा

Verse 40

४०40 गतो मच्छरणं यस्तु तस्य दुःखं क्षयं गतम्। मत्प्रियः शरणापन्नः प्राणेभ्योऽपि न संशयः॥ ४०

gato macharaṇaṃ yastu tasya duḥkhaṃ kṣayaṃ gatam | matpriyaḥ śaraṇāpannaḥ prāṇebhyo'pi na saṃśayaḥ 40 ||

✓
Citeउद्धृत करें

OccultGuide. Śrī Śiva Mahāpurāṇa, Śatarudra Saṃhitā 10.40. https://occultguide.com/scripture/shree-shiv-mahapuran/shatarudra-samhita-ten-the-wrath-of-narasimha#v40. Sanskrit text in the public domain; translation CC BY-SA 4.0.

JSON ↗
· हिन्दी

जो मेरी शरणमें आता है, उसका दुःख मिट जाता है। शरणमें आया हुआ मुझे प्राणोंसे भी प्यारा है, इसमें सन्देह नहीं।"

Whoever comes to me for shelter, his sorrow comes to an end. One who takes shelter in me is dearer to me than my own life. There is no doubt."

Word by wordपदार्थ

गतः (gataḥ) — comesआता हैमत्-शरणम् (mat-śaraṇam) — to me for shelterमेरी शरणमेंयः (yaḥ) — whoeverजोतु (tu) — andतोतस्य (tasya) — hisउसकादुःखम् (duḥkham) — sorrowदुःखक्षयम् (kṣayam) — to an endमिटगतम् (gatam) — comesजाता हैमत्-प्रियः (mat-priyaḥ) — dearer to meमुझे प्याराशरण-आपन्नः (śaraṇa-āpannaḥ) — one who takes shelter in meशरणमें आया हुआप्राणेभ्यः (prāṇebhyaḥ) — than my own lifeप्राणोंसेअपि (api) — evenभीन (na) — noनहींसंशयः (saṃśayaḥ) — doubtसन्देह

नन्दीश्वर उवाच — Nandīśvara said: नन्दीश्वर बोले:

Verse 41

४१41 इति श्रुत्वा तदा देवा ह्यानन्दं परमं गताः। यथागतं तथा जग्मुः स्मरन्तः शङ्करं मुदा॥ ४१

iti śrutvā tadā devā hyānandaṃ paramaṃ gatāḥ | yathāgataṃ tathā jagmuḥ smarantaḥ śaṅkaraṃ mudā 41 ||

✓
Citeउद्धृत करें

OccultGuide. Śrī Śiva Mahāpurāṇa, Śatarudra Saṃhitā 10.41. https://occultguide.com/scripture/shree-shiv-mahapuran/shatarudra-samhita-ten-the-wrath-of-narasimha#v41. Sanskrit text in the public domain; translation CC BY-SA 4.0.

JSON ↗
· हिन्दी

यह सुनकर देवता परम आनन्दसे भर गये। वे प्रसन्नतासे शंकरका स्मरण करते हुए जैसे आये थे, वैसे ही लौट गये।

Hearing this, the gods were filled with the greatest joy. They went back the way they came, happily remembering Śaṅkara.

Word by wordपदार्थ

इति (iti) — thisयहश्रुत्वा (śrutvā) — hearingसुनकरतदा (tadā) — thenतबदेवाः (devāḥ) — the godsदेवताहि (hi) — indeedहीआनन्दम् (ānandam) — with joyआनन्दसेपरमम् (paramam) — the greatestपरमगताः (gatāḥ) — were filledभर गयेयथा-आगतम् (yathā-āgatam) — the way they cameजैसे आये थेतथा (tathā) — soवैसे हीजग्मुः (jagmuḥ) — went backलौट गयेस्मरन्तः (smarantaḥ) — rememberingस्मरण करते हुएशङ्करम् (śaṅkaram) — Śaṅkaraशंकरकामुदा (mudā) — happilyप्रसन्नतासे

❁ ❁ ❁

इति श्रीशिवमहापुराणे तृतीयायां शतरुद्रसंहितायां शार्दूलावतारे नृसिंहचरितवर्णनं नाम दशमोऽध्यायः॥ १०॥

Thus ends the tenth chapter, called "The Description of Narasiṃha's Deeds," in the avatāra of Śārdūla, in the third Śatarudra-saṃhitā, in the glorious Śiva Mahāpurāṇa.

॥ इस प्रकार श्रीशिवमहापुराणके अन्तर्गत तृतीय शतरुद्रसंहिताके शार्दूल-अवतारमें नृसिंहचरितवर्णन नामक दसवाँ अध्याय पूर्ण हुआ॥ १०॥

Questions people ask

Ask your own in OG's chat, or see every answered question.

Translated and edited by Gaurav Verma under the site's published method. The Sanskrit text is in the public domain. Our transliteration, translation and apparatus are licensed CC BY-SA 4.0 — see /license. अनुवाद और सम्पादन: Gaurav Verma — प्रकाशन-पद्धति देखें। संस्कृत मूल पाठ पब्लिक डोमेन में है। हमारा लिप्यंतरण, अनुवाद और टिप्पणियाँ CC BY-SA 4.0 के अंतर्गत उपलब्ध हैं — देखें /license.