क्रियादक्षो दक्षः क्रतुपतिरधीशस्तनुभृता-
मृषीणामार्त्विज्यं शरणद सदस्याः सुरगणाः ।
क्रतुभ्रेषस्त्वत्तः क्रतुफलविधानव्यसनिनो
ध्रुवं कर्तुः श्रद्धाविधुरमभिचाराय हि मखाः ॥ २१ ॥
kriyādakṣo dakṣaḥ kratupatiradhīśastanubhṛtā-
mṛṣīṇāmārtvijyaṃ śaraṇada sadasyāḥ suragaṇāḥ
kratubhreṣastvattaḥ kratuphalavidhānavyasanino
dhruvaṃ kartuḥ śraddhāvidhuramabhicārāya hi makhāḥ
क्रियादक्षःदक्षःक्रतुपतिःअधीशःतनुभृताम्ऋषीणाम्आर्त्विज्यम्शरणदसदस्याःसुरगणाःक्रतुभ्रेषःत्वत्तःक्रतुफलविधानव्यसनिनःध्रुवम्कर्तुःश्रद्धाविधुरम्अभिचारायहिमखाः
हिन्दी अर्थ
हे शरण देने वाले! कर्म में कुशल, देहधारियों के स्वामी दक्ष उस यज्ञ के यजमान थे। ऋषि उसके पुरोहित थे और देवताओं के समूह उसके सदस्य। फिर भी, यज्ञ का फल देना ही जिनकी लगन है, उन आपसे वह यज्ञ नष्ट हो गया। सचमुच, श्रद्धा के बिना किए गए यज्ञ करने वाले का ही अनिष्ट करते हैं।
English sense
O giver of refuge, Dakṣa, skilled in rites and lord of embodied beings, was the master of the sacrifice. The sages were its priests and the hosts of gods sat as its members. Yet that sacrifice was ruined by you, whose delight is to grant the fruit of sacrifice. Surely, sacrifices done without faith turn to harm for the one who does them.
Variant reading क्रतुभ्रंशस्त्वत्तः ("the fall of the sacrifice") for क्रतुभ्रेषस्त्वत्तः, with the same sense; many chanting texts read so.
पदार्थ · word by word
क्रियादक्षः
skilled in ritesकर्म में कुशल
क्रतुपतिः
the master of the sacrificeयज्ञ के यजमान
तनुभृताम्
of embodied beingsदेहधारियों के
आर्त्विज्यम्
its priestsउसके पुरोहित
शरणद
O giver of refugeहे शरण देने वाले
सुरगणाः
the hosts of godsदेवताओं के समूह
क्रतुभ्रेषः
that sacrifice was ruinedवह यज्ञ नष्ट हो गया
क्रतुफलविधानव्यसनिनः
whose delight is to grant the fruit of sacrificeयज्ञ का फल देना ही जिनकी लगन है
कर्तुः
for the one who does themकरने वाले का
श्रद्धाविधुरम्
without faithश्रद्धा के बिना
अभिचाराय
turn to harmअनिष्ट करते हैं