Rāma stotra · ascribed to Vyāsa

श्रीरामाष्टकम्

Rama Ashtakam — Eight verses to Rāma, the one without a second

Each verse ends on the same refrain, bhaje ha rāmam advayam, "I worship Rāma, the one without a second". The first half of each verse names who he is: beautiful, sin-destroying, the delight of his devotees. Then the words turn to the Vedānta he teaches: the world is only imagined on him, and he stays as pure awareness. A short Ashtakam that holds a devotee's picture and a seeker's teaching together.

Verse 1

भजे विशेषसुन्दरं समस्तपापखण्डनम् ।
स्वभक्तचित्तरञ्जनं सदैव राममद्वयम् ॥ १॥

bhaje viśeṣasundaraṃ samastapāpakhaṇḍanam |
svabhaktacittarañjanaṃ sadaiva rāmamadvayam ||

भजेविशेषसुन्दरम्समस्तपापखण्डनम्स्वभक्तचित्तरञ्जनम्सदैवरामम् अद्वयम्
हिन्दी अर्थ

मैं अद्वितीय राम को भजता हूँ। वे अनोखे सुन्दर हैं, सब पापों को तोड़ देते हैं और अपने भक्तों के मन को सदा आनन्द देते हैं।

English sense

I worship Rāma, the one without a second. He is uniquely beautiful, he breaks up every sin, and he always delights the hearts of his own devotees.

पदार्थ · word by word
भजे
I worshipमैं भजता हूँ
विशेषसुन्दरम्
uniquely beautifulअनोखे सुन्दर
समस्तपापखण्डनम्
who breaks up every sinजो सब पापों को तोड़ देते हैं
स्वभक्तचित्तरञ्जनम्
who delights the hearts of his own devoteesजो अपने भक्तों के मन को आनन्द देते हैं
सदैव
alwaysसदा
रामम् अद्वयम्
Rāma, the one without a secondअद्वितीय राम को

Verse 2

जटाकलापशोभितं समस्तपापनाशकम् ।
स्वभक्तभीतिभञ्जनं भजे ह राममद्वयम् ॥ २॥

jaṭākalāpaśobhitaṃ samastapāpanāśakam |
svabhaktabhītibhañjanaṃ bhaje ha rāmamadvayam ||

जटाकलापशोभितम्समस्तपापनाशकम्स्वभक्तभीतिभञ्जनम्भजे हरामम् अद्वयम्
हिन्दी अर्थ

जटाओं के समूह से शोभित वे सब पापों का नाश करते हैं और अपने भक्तों का भय तोड़ देते हैं। मैं अद्वितीय राम को भजता हूँ।

English sense

Shining with a mass of matted hair, he destroys every sin and breaks the fear of his own devotees. I worship Rāma, the one without a second.

पदार्थ · word by word
जटाकलापशोभितम्
shining with a mass of matted hairजटाओं के समूह से शोभित
समस्तपापनाशकम्
who destroys every sinजो सब पापों का नाश करते हैं
स्वभक्तभीतिभञ्जनम्
who breaks the fear of his own devoteesजो अपने भक्तों का भय तोड़ देते हैं
भजे ह
I worshipमैं भजता हूँ
रामम् अद्वयम्
Rāma, the one without a secondअद्वितीय राम को

Verse 3

निजस्वरूपबोधकं कृपाकरं भवापहम् ।
समं शिवं निरञ्जनं भजे ह राममद्वयम् ॥ ३॥

nijasvarūpabodhakaṃ kṛpākaraṃ bhavāpaham |
samaṃ śivaṃ nirañjanaṃ bhaje ha rāmamadvayam ||

निजस्वरूपबोधकम्कृपाकरम्भवापहम्समम्शिवम्निरञ्जनम्भजे ह राममद्वयम्
हिन्दी अर्थ

वे हमें हमारा अपना सच्चा स्वरूप दिखाते हैं। वे दया की खान हैं और जन्म-मरण को हर लेते हैं। वे सबके लिए एक समान, कल्याणकारी और निर्मल हैं। मैं अद्वितीय राम को भजता हूँ।

English sense

He shows us our own true nature. He is a mine of mercy and he takes away rebirth. He is even toward all, kind and spotless. I worship Rāma, the one without a second.

पदार्थ · word by word
निजस्वरूपबोधकम्
who shows our own true natureजो हमारा अपना सच्चा स्वरूप दिखाते हैं
कृपाकरम्
a mine of mercyदया की खान
भवापहम्
who takes away rebirthजो जन्म-मरण को हर लेते हैं
समम्
even toward allसबके लिए एक समान
शिवम्
kindकल्याणकारी
निरञ्जनम्
spotlessनिर्मल
भजे ह राममद्वयम्
I worship Rāma, the one without a secondमैं अद्वितीय राम को भजता हूँ

Verse 4

सदा प्रपञ्चकल्पितं ह्यनामरूपवास्तवम् ।
निराकृतिं निरामयं भजे ह राममद्वयम् ॥ ४॥

sadā prapañcakalpitaṃ hyanāmarūpavāstavam |
nirākṛtiṃ nirāmayaṃ bhaje ha rāmamadvayam ||

सदाप्रपञ्चकल्पितम्हिअनामरूपवास्तवम्निराकृतिम्निरामयम्भजे ह राममद्वयम्
हिन्दी अर्थ

उन पर संसार सदा कल्पित होता है, फिर भी वे ही सत्य हैं, जिनका कोई नाम या रूप नहीं। उनका कोई आकार नहीं और कोई रोग नहीं। मैं अद्वितीय राम को भजता हूँ।

English sense

The world is always imagined upon him, yet he is the real one, without name or form. He has no shape and no ailment. I worship Rāma, the one without a second.

Variant reading सहप्रपञ्चकल्पितं for सदा प्रपञ्चकल्पितं ("with the world imagined" for "the world always imagined")
पदार्थ · word by word
सदा
alwaysसदा
प्रपञ्चकल्पितम्
the world imagined upon himजिन पर संसार कल्पित होता है
हि
yetफिर भी
अनामरूपवास्तवम्
the real one, without name or formनाम-रूप से रहित सत्य
निराकृतिम्
without shapeआकार से रहित
निरामयम्
without ailmentरोग से रहित
भजे ह राममद्वयम्
I worship Rāma, the one without a secondमैं अद्वितीय राम को भजता हूँ

Verse 5

निष्प्रपञ्चनिर्विकल्पनिर्मलं निरामयम् ।
चिदेकरूपसन्ततं भजे ह राममद्वयम् ॥ ५॥

niṣprapañcanirvikalpanirmalaṃ nirāmayam |
cidekarūpasantataṃ bhaje ha rāmamadvayam ||

निष्प्रपञ्चनिर्विकल्पनिर्मलम्निरामयम्चिदेकरूपसन्ततम्भजे ह राममद्वयम्
हिन्दी अर्थ

वे संसार के फैलाव से मुक्त हैं, सब विकल्पों से परे हैं, निर्मल हैं और रोग से रहित हैं। उनका एक ही अटूट रूप शुद्ध चेतना है। मैं अद्वितीय राम को भजता हूँ।

English sense

He is free of the world's spread, free of all alternatives, spotless and free of ailment. His one unbroken form is pure awareness. I worship Rāma, the one without a second.

पदार्थ · word by word
निष्प्रपञ्चनिर्विकल्पनिर्मलम्
free of the world's spread, free of alternatives, spotlessसंसार के फैलाव और विकल्पों से मुक्त, निर्मल
निरामयम्
free of ailmentरोग से रहित
चिदेकरूपसन्ततम्
whose one unbroken form is pure awarenessजिनका एक अटूट रूप शुद्ध चेतना है
भजे ह राममद्वयम्
I worship Rāma, the one without a secondमैं अद्वितीय राम को भजता हूँ

Verse 6

भवाब्धिपोतरूपकं ह्यशेषदेहकल्पितम् ।
गुणाकरं कृपाकरं भजे ह राममद्वयम् ॥ ६॥

bhavābdhipotarūpakaṃ hyaśeṣadehakalpitam |
guṇākaraṃ kṛpākaraṃ bhaje ha rāmamadvayam ||

भवाब्धिपोतरूपकम्अशेषदेहकल्पितम्गुणाकरम्कृपाकरम्भजे ह राममद्वयम्
हिन्दी अर्थ

वे जन्म-मरण के सागर को पार कराने वाली नाव हैं, जो हर देह में कल्पित हैं। वे गुणों की खान हैं और दया की खान हैं। मैं अद्वितीय राम को भजता हूँ।

English sense

He is a boat across the ocean of rebirth, imagined in every body. He is a mine of good qualities and a mine of mercy. I worship Rāma, the one without a second.

पदार्थ · word by word
भवाब्धिपोतरूपकम्
a boat across the ocean of rebirthजन्म-मरण के सागर की नाव
अशेषदेहकल्पितम्
imagined in every bodyहर देह में कल्पित
गुणाकरम्
a mine of good qualitiesगुणों की खान
कृपाकरम्
a mine of mercyदया की खान
भजे ह राममद्वयम्
I worship Rāma, the one without a secondमैं अद्वितीय राम को भजता हूँ

Verse 7

महासुवाक्यबोधकैर्विराजमानवाक्पदैः ।
परं च ब्रह्म व्यापकं भजे ह राममद्वयम् ॥ ७॥

mahāsuvākyabodhakairvirājamānavākpadaiḥ |
paraṃ ca brahma vyāpakaṃ bhaje ha rāmamadvayam ||

महासुवाक्यबोधकैःविराजमानवाक्पदैःपरम्च ब्रह्म व्यापकम्भजे ह राममद्वयम्
हिन्दी अर्थ

उन्हें वेदान्त के महान और सुन्दर वाक्य अपने चमकते शब्दों से समझाते हैं। वे सबमें व्यापने वाले परम ब्रह्म हैं। मैं अद्वितीय राम को भजता हूँ।

English sense

He is taught by shining words, the great and fine sayings of the Vedānta. He is the supreme Brahman that fills everything. I worship Rāma, the one without a second.

Variant reading परब्रह्म व्यापकं for परं च ब्रह्म व्यापकं (the same meaning, "the all-pervading supreme Brahman")
पदार्थ · word by word
महासुवाक्यबोधकैः
taught by the great and fine sayingsमहान और सुन्दर वाक्यों से समझाए जाने वाले
विराजमानवाक्पदैः
by shining wordsचमकते शब्दों से
परम्
the supremeपरम
च ब्रह्म व्यापकम्
Brahman that fills everythingसबमें व्यापने वाले ब्रह्म
भजे ह राममद्वयम्
I worship Rāma, the one without a secondमैं अद्वितीय राम को भजता हूँ

Verse 8

शिवप्रदं सुखप्रदं भवच्छिदं भ्रमापहम् ।
विराजमानदैशिकं भजे ह राममद्वयम् ॥ ८॥

śivapradaṃ sukhapradaṃ bhavacchidaṃ bhramāpaham |
virājamānadaiśikaṃ bhaje ha rāmamadvayam ||

शिवप्रदम्सुखप्रदम्भवच्छिदम्भ्रमापहम्विराजमानदैशिकम्भजे ह राममद्वयम्
हिन्दी अर्थ

वे कल्याण देते हैं और सुख देते हैं। वे जन्म-मरण को काटते हैं और भ्रम को हर लेते हैं। वे गुरु के रूप में चमकते हैं। मैं अद्वितीय राम को भजता हूँ।

English sense

He gives good and gives happiness. He cuts rebirth and takes away delusion. He shines as the teacher. I worship Rāma, the one without a second.

पदार्थ · word by word
शिवप्रदम्
who gives goodजो कल्याण देते हैं
सुखप्रदम्
who gives happinessजो सुख देते हैं
भवच्छिदम्
who cuts rebirthजो जन्म-मरण को काटते हैं
भ्रमापहम्
who takes away delusionजो भ्रम को हर लेते हैं
विराजमानदैशिकम्
who shines as the teacherजो गुरु के रूप में चमकते हैं
भजे ह राममद्वयम्
I worship Rāma, the one without a secondमैं अद्वितीय राम को भजता हूँ

फलश्रुतिःThe fruit of reciting

Verse 9

रामाष्टकं पठति यः सुखदं सुपुण्यं
व्यासेन भाषितमिदं शृणुते मनुष्यः ।
विद्यां श्रियं विपुलसौख्यमनन्तकीर्तिं
सम्प्राप्य देहविलये लभते च मोक्षम् ॥ ९॥

rāmāṣṭakaṃ paṭhati yaḥ sukhadaṃ supuṇyaṃ
vyāsena bhāṣitamidaṃ śṛṇute manuṣyaḥ |
vidyāṃ śriyaṃ vipulasaukhyamanantakīrtiṃ
samprāpya dehavilaye labhate ca mokṣam ||

रामाष्टकम्पठतियःसुखदम्सुपुण्यम्व्यासेन भाषितम् इदम्शृणुतेमनुष्यःविद्याम्श्रियम्विपुलसौख्यम्अनन्तकीर्तिम्सम्प्राप्यदेहविलयेलभते च मोक्षम्
हिन्दी अर्थ

जो इस रामाष्टक का पाठ करता है, जो सुख और बड़ा पुण्य देने वाला है, या इसे वैसे सुनता है जैसे व्यास ने कहा, वह विद्या, लक्ष्मी, बड़ा सुख और अनन्त यश पाता है। इस देह के अन्त में उसे मोक्ष मिलता है।

English sense

Whoever recites this Rāma-aṣṭaka, which gives happiness and great merit, or hears it as Vyāsa spoke it, gains knowledge, fortune, great joy and endless fame. At the end of this body, he reaches liberation.

Variant reading सुकरं for सुखदं ("easy" for "giving happiness")
पदार्थ · word by word
रामाष्टकम्
this Rāma-aṣṭakaयह रामाष्टक
पठति
recitesपाठ करता है
यः
whoeverजो
सुखदम्
which gives happinessजो सुख देने वाला है
सुपुण्यम्
great meritबड़ा पुण्य
व्यासेन भाषितम् इदम्
this as Vyāsa spoke itइसे जैसे व्यास ने कहा
शृणुते
hearsसुनता है
मनुष्यः
a personमनुष्य
विद्याम्
knowledgeविद्या
श्रियम्
fortuneलक्ष्मी
विपुलसौख्यम्
great joyबड़ा सुख
अनन्तकीर्तिम्
endless fameअनन्त यश
सम्प्राप्य
having gainedपाकर
देहविलये
at the end of the bodyदेह के अन्त में
लभते च मोक्षम्
and reaches liberationऔर मोक्ष पाता है
॥ इति श्रीव्यासविरचितं रामाष्टकं सम्पूर्णम् ॥

Terms on this page

Ashtakam अष्टकम् A devotional hymn made up of eight verses praising a deity, often reserved for recitation during times of adversity rather than daily worship.
Phalashruti फलश्रुति The closing section of a hymn or scripture that lists the benefits and results promised to whoever recites it.

Translated and edited by Gaurav Verma under the site's published method. The Sanskrit text is in the public domain. Our transliteration, translation and apparatus are licensed CC BY-SA 4.0 — see /license.

← All stotras