Bhṛgu to the king

माहेश्वरकवचम्

Maheshvara Kavacham (Bhrigu) — The kavaca of the Great Lord, told by Bhṛgu to a king

A hymn of protection (Kavach) for Maheśvara, Shiva. A king asks Bhṛgu how the placing of the god’s letters on the body (nyāsa) is done, and Bhṛgu answers with the kavaca itself. First the eight directions are given to names of Śiva, then the body from the head to the feet and the breaths within it. The middle verses tell how, with a lamp lit with ghee and a handful of Kusha grass, fever and other ills are sent into the flame. The last verses tell what the kavaca gives to the one who hears it, keeps it and reads it.

Verse 1

राजोवाच — राजा ने कहा The king said

अङ्गन्यासं यदुक्तं भो महेशाक्षर संयुतम् ।
विधानं कीदृशं तस्य कर्तव्यं केन हेतुना ॥ १ ॥

aṅganyāsaṃ yaduktaṃ bho maheśākṣara saṃyutam
vidhānaṃ kīdṛśaṃ tasya kartavyaṃ kena hetunā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 2

भृगुरुवाच — भृगु ने कहा Bhṛgu said

तद्वदस्व महाभाग विस्तरेण ममाग्रतः ।
कवचं महेश्वरं राजन् देवैरपि सुदुर्लभम् ॥ २ ॥

tadvadasva mahābhāga vistareṇa mamāgrataḥ
kavacaṃ maheśvaraṃ rājan devairapi sudurlabham

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 3

यः करोति स्वगात्रेषु पूतात्मा संभवेन्नरः ।
कृत्वा न्यासमिमं यस्तु सङ्ग्रामं प्रविशेन्नरः ॥ ३ ॥

yaḥ karoti svagātreṣu pūtātmā saṃbhavennaraḥ
kṛtvā nyāsamimaṃ yastu saṅgrāmaṃ praviśennaraḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 4

न शरास्तोमरास्तस्य खड्गशक्तिपरश्वधाः ।
प्रभवन्ति रिपोः क्वापि भवेच्छिवपराक्रमः ॥ ४ ॥

na śarāstomarāstasya khaḍgaśaktiparaśvadhāḥ
prabhavanti ripoḥ kvāpi bhavecchivaparākramaḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 5

व्याधिग्रस्तस्तु यः कश्चित्कारयेच्चैवमार्जनम् ।
एकादशकुशैः साग्रैर्मुक्तोभवति नान्यथा ॥ ५ ॥

vyādhigrastastu yaḥ kaścitkārayeccaivamārjanam
ekādaśakuśaiḥ sāgrairmuktobhavati nānyathā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 6

न भूता न पिशाचाश्च कूष्माण्डा न विनायकाः ।
शिवस्मरणमात्रेण न विशन्ति कलेवरे ॥ ६ ॥

na bhūtā na piśācāśca kūṣmāṇḍā na vināyakāḥ
śivasmaraṇamātreṇa na viśanti kalevare

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 7

त्राहि मां देव दुष्प्रेक्ष्य शत्रूणां भयवर्धन ।
ॐ स्वच्छन्दभैरवः प्राच्यामाग्नेय्यां शिखिलोचनः ॥ ७ ॥

trāhi māṃ deva duṣprekṣya śatrūṇāṃ bhayavardhana
oṃ svacchandabhairavaḥ prācyāmāgneyyāṃ śikhilocanaḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 8

भूतेशो दक्षिणे भागे नैरृत्यां भीमदर्शनः ।
वारुणे वृषकेतुश्च वायौ रक्षतु शङ्करः ॥ ८ ॥

bhūteśo dakṣiṇe bhāge nairṛtyāṃ bhīmadarśanaḥ
vāruṇe vṛṣaketuśca vāyau rakṣatu śaṅkaraḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 9

दिग्वासाः सौम्यतो नित्यमैशान्यां मदनान्तकः ।
वामदेव ऊर्ध्वतो रक्षेदधो रक्षेत् त्रिलोचनः ॥ ९ ॥

digvāsāḥ saumyato nityamaiśānyāṃ madanāntakaḥ
vāmadeva ūrdhvato rakṣedadho rakṣet trilocanaḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 10

पुरारिः पुरतः पातु कपर्दी पातु पृष्ठतः ।
विश्वेशो दक्षिणे भागे वामे कालीपतिः सदा ॥ १० ॥

purāriḥ purataḥ pātu kapardī pātu pṛṣṭhataḥ
viśveśo dakṣiṇe bhāge vāme kālīpatiḥ sadā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 11

माहेश्वरः शिरोभागे भवो भाले सदावतु ।
भ्रुवोर्मध्ये महातेजास्त्रिनेत्रो नेत्रयोर्द्वयोः ॥ ११ ॥

māheśvaraḥ śirobhāge bhavo bhāle sadāvatu
bhruvormadhye mahātejāstrinetro netrayordvayoḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 12

पिनाकी नासिका देशे कर्णयोर्गिरिजापतिः ।
उग्रः कपोलतो रक्षेन्मुखदेशे महाभुजः ॥ १२ ॥

pinākī nāsikā deśe karṇayorgirijāpatiḥ
ugraḥ kapolato rakṣenmukhadeśe mahābhujaḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 13

जिह्वायामन्धकध्वंसी दन्तान्रक्षतु मृत्युजित् ।
नीलकण्ठः सदाकण्ठे पृष्ठे कामाङ्गनाशनः ॥ १३ ॥

jihvāyāmandhakadhvaṃsī dantānrakṣatu mṛtyujit
nīlakaṇṭhaḥ sadākaṇṭhe pṛṣṭhe kāmāṅganāśanaḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 14

त्रिपुरारिः स्कन्धदेशे बाह्वोश्च चन्द्रशेखरः ।
हस्तिचर्मधरो हस्ते नखाङ्गुलिषु शूलभृत् ॥ १४ ॥

tripurāriḥ skandhadeśe bāhvośca candraśekharaḥ
hasticarmadharo haste nakhāṅguliṣu śūlabhṛt

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 15

भवानीशः पातु हृदयं पातूदरकटीर्मृडः ।
गुदे लिङ्गे च मेढ्रे च नाभौ च प्रमथाधिपः ॥ १५ ॥

bhavānīśaḥ pātu hṛdayaṃ pātūdarakaṭīrmṛḍaḥ
gude liṅge ca meḍhre ca nābhau ca pramathādhipaḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 16

जङ्घोरुचरणे भीमः सर्वाङ्गे केशवप्रियः ।
रोमकूपे विरूपाक्षः शब्दे स्पर्शे च योगवित् ॥ १६ ॥

jaṅghorucaraṇe bhīmaḥ sarvāṅge keśavapriyaḥ
romakūpe virūpākṣaḥ śabde sparśe ca yogavit

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 17

रक्तमज्जावसामांसशुक्रे वसुगणार्चितः ।
प्राणापानसमानेषु उदानव्यानेषु धूर्जटिः ॥ १७ ॥

raktamajjāvasāmāṃsaśukre vasugaṇārcitaḥ
prāṇāpānasamāneṣu udānavyāneṣu dhūrjaṭiḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 18

रक्षाहीनं तु यत्स्थानं वर्जितं कवचेन यत् ।
तत्सर्वं रक्ष मे देव व्याधिदुर्गज्वरादितः ॥ १८ ॥

rakṣāhīnaṃ tu yatsthānaṃ varjitaṃ kavacena yat
tatsarvaṃ rakṣa me deva vyādhidurgajvarāditaḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 19

कार्यं कर्म त्विदं प्राज्ञैः दीपं प्रज्वाल्य सर्पिषा ।
निवेद्य शिखिनेत्राय वारयेच्चोत्तरं मुखम् ॥ १९ ॥

kāryaṃ karma tvidaṃ prājñaiḥ dīpaṃ prajvālya sarpiṣā
nivedya śikhinetrāya vārayeccottaraṃ mukham

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 20

ज्वरदाहपरिक्रान्तं तथान्यव्याधिसंयुतम् ।
कुशैः संमार्ज्य समार्ज्य क्षिपेद् दीपशिखे ज्वरम् ॥ २० ॥

jvaradāhaparikrāntaṃ tathānyavyādhisaṃyutam
kuśaiḥ saṃmārjya samārjya kṣiped dīpaśikhe jvaram

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 21

ऐकाहिकं द्व्याहिकं वा तृतीयकचतुर्थकम् ।
वातपित्तकफोद्भूतं सन्निपातोग्रतेजसम् ॥ २१ ॥

aikāhikaṃ dvyāhikaṃ vā tṛtīyakacaturthakam
vātapittakaphodbhūtaṃ sannipātogratejasam

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 22

अन्यद्दुःखदुराधर्षं कर्म चाभिचारिकम् ।
धातुस्थं कफसंमिश्रं विषमं कामसम्भवम् ॥ २२ ॥

anyadduḥkhadurādharṣaṃ karma cābhicārikam
dhātusthaṃ kaphasaṃmiśraṃ viṣamaṃ kāmasambhavam

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 23

भूताभिषङ्गसगर्तं भूतचेष्टादिसस्थितम् ।
शिवाज्ञां घोरमन्त्रेण पूर्ववृत्तं स्वयं स्मर ॥ २३ ॥

bhūtābhiṣaṅgasagartaṃ bhūtaceṣṭādisasthitam
śivājñāṃ ghoramantreṇa pūrvavṛttaṃ svayaṃ smara

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

सगर्तं uncertain

Verse 24

जहि देहं मनुष्यस्य दीपं गच्छ महाज्वर ।
कृत्वा तु कवचं दिव्यं सर्वव्याधिभयार्दनम् ॥ २४ ॥

jahi dehaṃ manuṣyasya dīpaṃ gaccha mahājvara
kṛtvā tu kavacaṃ divyaṃ sarvavyādhibhayārdanam

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 25

न बाधन्ते व्याधयस्तं बालग्रहभयाश्च ये ।
लूताविस्फोटकं घोरं शिरोर्तिच्छर्दिविग्रहम् ॥ २५ ॥

na bādhante vyādhayastaṃ bālagrahabhayāśca ye
lūtāvisphoṭakaṃ ghoraṃ śirorticchardivigraham

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

शिरोर्तिच्छर्दिविग्रहम् uncertain

Verse 26

कामलाक्षयकासं च गुल्माश्मरिभगन्दरान् ।
शूलोन्मादं च हृद्रोगं यकृतं पाण्डुविद्रधिम् ॥ २६ ॥

kāmalākṣayakāsaṃ ca gulmāśmaribhagandarān
śūlonmādaṃ ca hṛdrogaṃ yakṛtaṃ pāṇḍuvidradhim

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 27

अतिसारादयो रोगा डाकिनीग्रहपीडिताम् ।
पामाविचर्चिकादद्रुकुष्ठव्याधिविषार्दनम् ॥ २७ ॥

atisārādayo rogā ḍākinīgrahapīḍitām
pāmāvicarcikādadrukuṣṭhavyādhiviṣārdanam

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

डाकिनीग्रहपीडिताम् uncertain

Verse 28

स्मरणान्नाशयत्याशु कवचं शूलपाणिनः ।
यस्तु स्मरति नित्यं वै यस्तु धारयते नरः ॥ २८ ॥

smaraṇānnāśayatyāśu kavacaṃ śūlapāṇinaḥ
yastu smarati nityaṃ vai yastu dhārayate naraḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 29

स मुक्तः सर्वपापेभ्यो वसेच्छिवपुरे चिरम् ।
सङ्ख्याव्रतस्य दानस्य यज्ञस्यास्तीव शास्त्रतः ॥ २९ ॥

sa muktaḥ sarvapāpebhyo vasecchivapure ciram
saṅkhyāvratasya dānasya yajñasyāstīva śāstrataḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 30

न सङ्ख्या विद्यते शम्भोः सर्वकामफलप्रदम् ॥ ३० ॥

na saṅkhyā vidyate śambhoḥ sarvakāmaphalapradam

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 31

श्रोतव्यं सततं भक्त्या कवचं सर्वकामिकम् ।
लिखितं तिष्ठते यस्य गृहे सम्यगनुत्तमम् ॥ ३१ ॥

śrotavyaṃ satataṃ bhaktyā kavacaṃ sarvakāmikam
likhitaṃ tiṣṭhate yasya gṛhe samyaganuttamam

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 32

न तत्र कलहोद्वेगं नाकालमरणं भवेत् ।
नाल्पप्रजाः स्त्रियस्तत्र न दौर्भाग्यसमाश्रिताः ॥ ३२ ॥

na tatra kalahodvegaṃ nākālamaraṇaṃ bhavet
nālpaprajāḥ striyastatra na daurbhāgyasamāśritāḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 33

तस्मान्माहेश्वरं नाम कवचं सुरगणार्चितम् ।
श्रोतव्यं पठितव्यं च मन्तव्यं भावुकप्रदम् ॥ ३३ ॥

tasmānmāheśvaraṃ nāma kavacaṃ suragaṇārcitam
śrotavyaṃ paṭhitavyaṃ ca mantavyaṃ bhāvukapradam

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 34

माहेश्वरस्य कवचं सर्वव्याधिनिषूदनम् ।
यः पठेच्चेन्नरो नित्यं स व्रजेच्छाङ्करं पुरम् ॥ ३४ ॥

māheśvarasya kavacaṃ sarvavyādhiniṣūdanam
yaḥ paṭheccennaro nityaṃ sa vrajecchāṅkaraṃ puram

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

इति श्रीमाहेश्वरकवचं सम्पूर्णम् ॥

Terms on this page

Bhasma भस्म Sacred ash, used as a substitute for milk in a Shivling's abhishekam when milk isn't available.
Viniyoga विनियोग A standard formula recited before a mantra, naming its sage, meter, presiding deities, and the reciter's specific intent.
Shiva शिव One of the principal deities of Hinduism.
Kavach कवच A protective text or armor recited for a deity's shielding power — such as the Durga Kavach or Hanuman Kavach.
Kusha कुश The sacred grass used for seats, rings and purificatory sprinkling; treated as spiritually insulating.

Translated and edited by Gaurav Verma under the site's published method. The Sanskrit text is in the public domain. Our transliteration, translation and apparatus are licensed CC BY-SA 4.0 — see /license.

← All stotras