Bhairava to the Goddess · as given in the Mantra Mahārṇava

महामृत्युंजयकवचम्

Mahamrityunjaya Kavacham — The kavaca of the conqueror of death, told by Bhairava
Author Bhairava (as spoken to the Goddess) Verses 23, anuṣṭubh metre

A hymn of protection (Kavach) for the lord who conquers death. Bhairava begins by saying that this kavaca is not to be given away. After a meditation on Rudra in the disc of the moon, each part of the body, from the head to the feet, is given to one name of Śiva, with the seed-syllables (Bija Mantra) of the mantra placed at the start. Then the ten directions and the hours from dawn to the end of night are guarded in turn. The last verses speak of the fruit of the kavaca in battle, in disease and in famine.

अथ मृत्युंजयकवचम्The Mṛtyuñjaya kavaca

Verse 1

१I

भैरव उवाच — भैरव ने कहा Bhairava said

शृणुष्व परमेशानि कवचं मन्मुखोदितम् ॥
महामृत्युंजयस्यास्य न देयं परमाद्भुतम् ॥ १ ॥

śṛṇuṣva parameśāni kavacaṃ manmukhoditam
mahāmṛtyuṃjayasyāsya na deyaṃ paramādbhutam

शृणुष्व परम-ईशानिकवचम् मत्-मुख-उदितम्महा-मृत्युंजयस्य अस्यन देयम् परम-अद्भुतम्
हिन्दी अर्थ

हे परमेशानि, मेरे मुख से कहा इस महामृत्युञ्जय का कवच सुनो, परम अद्भुत, किसी को न देने योग्य।

English sense

Hear, supreme Goddess, the kavaca spoken from my mouth, of this Mahāmṛtyuñjaya, most wondrous, not to be given away.

पदार्थ · word by word
शृणुष्व परम-ईशानि
hear, supreme Goddessहे परमेशानि, सुनो
कवचम् मत्-मुख-उदितम्
the kavaca uttered from my mouthमेरे मुख से कहा कवच
महा-मृत्युंजयस्य अस्य
of this Mahāmṛtyuñjayaइस महामृत्युञ्जय का
न देयम् परम-अद्भुतम्
most wondrous, not to be given awayपरम अद्भुत, न देने योग्य

Verse 2

२II

यं धृत्वा यं पठित्वा च यं श्रुत्वा कवचोत्तमम् ॥
त्रैलोक्याधिपतिर्भूत्वा सुखितोऽस्मि महेश्वरि ॥ २ ॥

yaṃ dhṛtvā yaṃ paṭhitvā ca yaṃ śrutvā kavacottamam
trailokyādhipatirbhūtvā sukhito'smi maheśvari

यम् धृत्वा यम् पठित्वा चयम् श्रुत्वा कवच-उत्तमम्त्रैलोक्य-अधिपतिः भूत्वासुखितः अस्मि महेश्वरि
हिन्दी अर्थ

इस उत्तम कवच को धारण करके, पढ़कर और सुनकर मैं त्रैलोक्य का अधिपति होकर सुखी हूँ, हे महेश्वरि।

English sense

Wearing, reciting and hearing this excellent kavaca, I have become lord of the three worlds and am happy, Maheśvarī.

पदार्थ · word by word
यम् धृत्वा यम् पठित्वा च
wearing which, reciting whichजिसे धारण करके, जिसे पढ़कर
यम् श्रुत्वा कवच-उत्तमम्
hearing which excellent kavacaजिस उत्तम कवच को सुनकर
त्रैलोक्य-अधिपतिः भूत्वा
having become lord of the three worldsत्रैलोक्य का अधिपति होकर
सुखितः अस्मि महेश्वरि
I am happy, Maheśvarīहे महेश्वरि, मैं सुखी हूँ

Verse 3

३III

तदेव वर्णयिष्यामि तव प्रीत्या वरानने ॥
तथापि परमं तत्त्वं न दातव्यं दुरात्मने ॥ ३ ॥

tadeva varṇayiṣyāmi tava prītyā varānane
tathāpi paramaṃ tattvaṃ na dātavyaṃ durātmane

तत् एव वर्णयिष्यामितव प्रीत्या वर-आननेतथापि परमम् तत्त्वम्न दातव्यम् दुरात्मने
हिन्दी अर्थ

हे वरानने, तुम्हारे प्रेम से उसी को कहूँगा; फिर भी यह परम तत्त्व दुरात्मा को नहीं देना चाहिए।

English sense

That I shall describe out of love for you, O fair-faced one; yet this supreme truth is not to be given to the wicked.

पदार्थ · word by word
तत् एव वर्णयिष्यामि
that I shall describeउसी को कहूँगा
तव प्रीत्या वर-आनने
out of love for you, O fair-faced oneहे वरानने, तुम्हारे प्रेम से
तथापि परमम् तत्त्वम्
yet this supreme truthफिर भी यह परम तत्त्व
न दातव्यम् दुरात्मने
is not to be given to the wickedदुरात्मा को नहीं देना चाहिए

Verse 4

४IV

ॐ चन्द्रमंडलमध्यस्थे रुद्रमाले विचित्रिते ॥
तत्रस्थं चिंतयेत्साध्यं मृत्युं प्राप्तोऽपि जीवति ॥ ४ ॥

oṃ candramaṃḍalamadhyasthe rudramāle vicitrite
tatrasthaṃ ciṃtayetsādhyaṃ mṛtyuṃ prāpto'pi jīvati

ॐ चन्द्र-मंडल-मध्य-स्थेरुद्र-माले विचित्रितेतत्र-स्थम् चिंतयेत् साध्यम्मृत्युम् प्राप्तः अपि जीवति
हिन्दी अर्थ

ॐ। चन्द्रमण्डल के बीच में विचित्र रुद्रमाला पर वहाँ स्थित साध्य का चिन्तन करे; मृत्यु को प्राप्त हुआ भी जीता है।

English sense

Oṃ. In the middle of the disc of the moon, on the many-coloured garland of Rudras, one should contemplate the person to be helped as standing there; even one who has reached death lives.

पदार्थ · word by word
ॐ चन्द्र-मंडल-मध्य-स्थे
oṃ, in the middle of the disc of the moonॐ चन्द्रमण्डल के बीच में
रुद्र-माले विचित्रिते
on the many-coloured garland of Rudrasविचित्र रुद्रमाला पर
तत्र-स्थम् चिंतयेत् साध्यम्
one should contemplate the person to be helped as standing thereवहाँ स्थित साध्य का चिन्तन करे
मृत्युम् प्राप्तः अपि जीवति
even one who has reached death livesमृत्यु को प्राप्त भी जीता है

Verse 5

५V

ॐ जूँ सः हौं शिरः पातु देवो मृत्युंजयो मम ॥
श्रीशिवो वै ललाटं च ॐ हौं भ्रुवौ सदाशिवः ॥ ५ ॥

oṃ jū̃ saḥ hauṃ śiraḥ pātu devo mṛtyuṃjayo mama
śrīśivo vai lalāṭaṃ ca oṃ hauṃ bhruvau sadāśivaḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 6

६VI

नीलकंठोऽवतान्नेत्रे कपर्दी मेऽवताच्छ्रुती ॥
त्रिलोचनोऽवताद्गण्डौ नासां मे त्रिपुरांतकः ॥ ६ ॥

nīlakaṃṭho'vatānnetre kapardī me'vatācchrutī
trilocano'vatādgaṇḍau nāsāṃ me tripurāṃtakaḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 7

७VII

मुखं पीयूषघटभृदोष्ठौ मे कृत्तिकाम्बरः ॥
हनुं मे हाटकेशानो मुखं वटुकभैरवः ॥ ७ ॥

mukhaṃ pīyūṣaghaṭabhṛdoṣṭhau me kṛttikāmbaraḥ
hanuṃ me hāṭakeśāno mukhaṃ vaṭukabhairavaḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 8

८VIII

कंधरां कालमथनो गलं गणप्रियोऽवतु ॥
स्कंधौ स्कंदपिता पातु हस्तौ मे गिरिशोऽवतु ॥ ८ ॥

kaṃdharāṃ kālamathano galaṃ gaṇapriyo'vatu
skaṃdhau skaṃdapitā pātu hastau me giriśo'vatu

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 9

९IX

नखान्मे गिरिजानाथः पायादंगुलिसंयुतान् ॥
स्तनौ तारापतिः पातु वक्षः पशुपतिर्मम ॥ ९ ॥

nakhānme girijānāthaḥ pāyādaṃgulisaṃyutān
stanau tārāpatiḥ pātu vakṣaḥ paśupatirmama

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 10

१०X

कुक्षिं कुबेरवदनः पार्श्वौ मे मारशासनः ॥
शर्वः पातु तथा नाभिं शूली पृष्ठं ममावतु ॥ १० ॥

kukṣiṃ kuberavadanaḥ pārśvau me māraśāsanaḥ
śarvaḥ pātu tathā nābhiṃ śūlī pṛṣṭhaṃ mamāvatu

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 11

११XI

शिश्नं मे शंकरः पातु गुह्यं गुह्यकवल्लभः ॥
कटिं कालांतकः पायादूरू मेऽंधकघातकः ॥ ११ ॥

śiśnaṃ me śaṃkaraḥ pātu guhyaṃ guhyakavallabhaḥ
kaṭiṃ kālāṃtakaḥ pāyādūrū me'ṃdhakaghātakaḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 12

१२XII

जागरूकोऽवताज्जानू जंघे मे कालभैरवः ॥
गुल्फौ पायाज्जटाधारी पादौ मृत्युंजयोऽवतु ॥ १२ ॥

jāgarūko'vatājjānū jaṃghe me kālabhairavaḥ
gulphau pāyājjaṭādhārī pādau mṛtyuṃjayo'vatu

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 13

१३XIII

पादादिमूर्द्धपर्यंतं सद्योजातो ममावतु ॥
रक्षाहीनं नामहीनं वपुः पात्वमृतेश्वरः ॥ १३ ॥

pādādimūrddhaparyaṃtaṃ sadyojāto mamāvatu
rakṣāhīnaṃ nāmahīnaṃ vapuḥ pātvamṛteśvaraḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 14

१४XIV

पूर्वे बलविकरणो दक्षिणे कालशासनः ॥
पश्चिमे पार्वतीनाथ उत्तरे मां मनोन्मनः ॥ १४ ॥

pūrve balavikaraṇo dakṣiṇe kālaśāsanaḥ
paścime pārvatīnātha uttare māṃ manonmanaḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 15

१५XV

ऐशान्यामीश्वरः पायादाग्नेय्यामग्निलोचनः ॥
नैर्ऋत्यां शंभुरव्यान्मां वायव्यां वायुवाहनः ॥ १५ ॥

aiśānyāmīśvaraḥ pāyādāgneyyāmagnilocanaḥ
nairṛtyāṃ śaṃbhuravyānmāṃ vāyavyāṃ vāyuvāhanaḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 16

१६XVI

ऊर्ध्वं बलप्रमथनः पाताले परमेश्वरः ॥
दशदिक्षु सदा पातु महामृत्युंजयश्च माम् ॥ १६ ॥

ūrdhvaṃ balapramathanaḥ pātāle parameśvaraḥ
daśadikṣu sadā pātu mahāmṛtyuṃjayaśca mām

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 17

१७XVII

रणे राजकुले द्यूते विषमे प्राणसंशये ॥
पायादों जूं महारुद्रो देवदेवो दशाक्षरः ॥ १७ ॥

raṇe rājakule dyūte viṣame prāṇasaṃśaye
pāyādoṃ jūṃ mahārudro devadevo daśākṣaraḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 18

१८XVIII

प्रभाते पातु मां ब्रह्मा मध्याह्ने भैरवोऽवतु ॥
सायं सर्वेश्वरः पातु निशायां नित्यचेतनः ॥ १८ ॥

prabhāte pātu māṃ brahmā madhyāhne bhairavo'vatu
sāyaṃ sarveśvaraḥ pātu niśāyāṃ nityacetanaḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 19

१९XIX

अर्धरात्रे महादेवो निशांते मां महोदयः ॥
सर्वदा सर्वतः पातु ॐ जूं सः हौं मृत्युंजयः ॥ १९ ॥

ardharātre mahādevo niśāṃte māṃ mahodayaḥ
sarvadā sarvataḥ pātu oṃ jūṃ saḥ hauṃ mṛtyuṃjayaḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 20

२०XX

इतीदं कवचं पुण्यं त्रिषु लोकेषु दुर्लभम् ॥
सर्वमंत्रमयं गुह्यं सर्वतंत्रेषु गोपितम् ॥ २० ॥

itīdaṃ kavacaṃ puṇyaṃ triṣu lokeṣu durlabham
sarvamaṃtramayaṃ guhyaṃ sarvataṃtreṣu gopitam

इति इदम् कवचम् पुण्यम्त्रिषु लोकेषु दुर्लभम्सर्व-मंत्र-मयम् गुह्यम्सर्व-तंत्रेषु गोपितम्
हिन्दी अर्थ

ऐसा यह पुण्य कवच, तीनों लोकों में दुर्लभ, सब मन्त्रों से बना, गुह्य, सब तन्त्रों में गोपित;

English sense

Such is this holy kavaca, rare in the three worlds, made of all mantras, secret, hidden in all the tantras;

पदार्थ · word by word
इति इदम् कवचम् पुण्यम्
such is this holy kavacaऐसा यह पुण्य कवच
त्रिषु लोकेषु दुर्लभम्
rare in the three worldsतीनों लोकों में दुर्लभ
सर्व-मंत्र-मयम् गुह्यम्
made of all mantras, secretसब मन्त्रों से बना, गुह्य
सर्व-तंत्रेषु गोपितम्
hidden in all the tantrasसब तन्त्रों में गोपित

Verse 21

२१XXI

पुण्यं पुण्यप्रदं दिव्यं देवदेवादिदैवतम् ॥
य इदं च पठेन्मंत्रं कवचं वाचयेत्ततः ॥ २१ ॥

puṇyaṃ puṇyapradaṃ divyaṃ devadevādidaivatam
ya idaṃ ca paṭhenmaṃtraṃ kavacaṃ vācayettataḥ

पुण्यम् पुण्य-प्रदम् दिव्यम्देव-देव-आदि-दैवतम्यः इदम् च पठेत् मंत्रम्कवचम् वाचयेत् ततः
हिन्दी अर्थ

पुण्य, पुण्य देने वाला, दिव्य, देवदेव आदि जिसके देवता हैं। जो इस मन्त्र को पढ़ता है और फिर कवच पढ़वाता है —

English sense

holy, giving merit, divine, whose deity is the god of gods and the rest. He who recites this mantra and then has the kavaca read —

पदार्थ · word by word
पुण्यम् पुण्य-प्रदम् दिव्यम्
holy, giving merit, divineपुण्य, पुण्य देने वाला, दिव्य
देव-देव-आदि-दैवतम्
whose deity is the god of gods and the restदेवदेव आदि जिसके देवता हैं
यः इदम् च पठेत् मंत्रम्
he who recites this mantraजो इस मन्त्र को पढ़ता है
कवचम् वाचयेत् ततः
and then has the kavaca readऔर फिर कवच पढ़वाता है

Verse 22

२२XXII

तस्य हस्ते महादेवि त्र्यंबकस्याष्टसिद्धयः ॥
रणे धृत्वा चरेद्युद्धं हत्वा शत्रूञ्जयं लभेत् ॥ २२ ॥

tasya haste mahādevi tryaṃbakasyāṣṭasiddhayaḥ
raṇe dhṛtvā caredyuddhaṃ hatvā śatrūñjayaṃ labhet

तस्य हस्ते महा-देवित्र्यंबकस्य अष्ट-सिद्धयःरणे धृत्वा चरेत् युद्धम्हत्वा शत्रून् जयम् लभेत्
हिन्दी अर्थ

हे महादेवी, उसके हाथ में त्र्यम्बक की आठ सिद्धियाँ हैं। युद्ध में धारण करके लड़े; शत्रुओं को मारकर विजय पाता है।

English sense

in his hand, great Goddess, are the eight siddhis of Tryambaka. Wearing it in battle he should fight; having slain his enemies he gains victory.

पदार्थ · word by word
तस्य हस्ते महा-देवि
in his hand, great Goddessहे महादेवी, उसके हाथ में
त्र्यंबकस्य अष्ट-सिद्धयः
are the eight siddhis of Tryambakaत्र्यम्बक की आठ सिद्धियाँ
रणे धृत्वा चरेत् युद्धम्
wearing it in battle he should fightयुद्ध में धारण करके लड़े
हत्वा शत्रून् जयम् लभेत्
having slain his enemies he gains victoryशत्रुओं को मारकर विजय पाता है

Verse 23

२३XXIII

जपं कृत्वा गृहे देवि संप्राप्स्यति सुखं पुनः ॥
महाभये महारोगे महामारीभये तथा ॥
दुर्भिक्षे शत्रुसंहारे पठेत्कवचमादरात् ॥ २३ ॥

japaṃ kṛtvā gṛhe devi saṃprāpsyati sukhaṃ punaḥ
mahābhaye mahāroge mahāmārībhaye tathā
durbhikṣe śatrusaṃhāre paṭhetkavacamādarāt

जपम् कृत्वा गृहे देविसंप्राप्स्यति सुखम् पुनःमहा-भये महा-रोगेमहामारी-भये तथादुर्भिक्षे शत्रु-संहारेपठेत् कवचम् आदरात्
हिन्दी अर्थ

हे देवी, घर में जप करके वह फिर सुख पाएगा। महाभय में, महारोग में, महामारी के भय में, दुर्भिक्ष में और शत्रु-संहार में आदर से कवच पढ़े।

English sense

Having done the japa at home, O Goddess, he will again gain happiness. In great fear, in great disease, in fear of pestilence, in famine and in the destruction of enemies, one should recite the kavaca with reverence.

पदार्थ · word by word
जपम् कृत्वा गृहे देवि
having done the japa at home, O Goddessहे देवी, घर में जप करके
संप्राप्स्यति सुखम् पुनः
he will again gain happinessवह फिर सुख पाएगा
महा-भये महा-रोगे
in great fear, in great diseaseमहाभय में, महारोग में
महामारी-भये तथा
and in fear of pestilenceऔर महामारी के भय में
दुर्भिक्षे शत्रु-संहारे
in famine, in the destruction of enemiesदुर्भिक्ष में, शत्रु-संहार में
पठेत् कवचम् आदरात्
one should recite the kavaca with reverenceआदर से कवच पढ़े
इति श्रीमहामृत्युंजयकवचं समाप्तम् ॥

Terms on this page

Bija Mantra बीज मंत्र A "seed" mantra whose power depends on exact pronunciation — even a small mispronunciation can misdirect the energy it draws in.
Bhairava भैरव A fierce form of Shiva, worshipped at home in gentler forms like Batuk or Bal Bhairava, protecting the household alongside the family deity.
Kavach कवच A protective text or armor recited for a deity's shielding power — such as the Durga Kavach or Hanuman Kavach.
Mahamrityunjay Mantra महामृत्युंजय मंत्र The "great death-conquering" mantra to Shiva, recited for healing and protection from untimely death.
Akala Mrityu अकाल मृत्यु An untimely or unnatural death — for which Narayana Bali is performed to assist the deceased's transition and relieve the resulting ancestral affliction.

Translated and edited by Gaurav Verma under the site's published method. The Sanskrit text is in the public domain. Our transliteration, translation and apparatus are licensed CC BY-SA 4.0 — see /license.

← All stotras