Traditional · Śiva speaking to Pārvatī

कमलास्तोत्रम् २

Kamala Stotram 2 (Anantarupini Lakshmi) — Lakṣmī named in the order of the alphabet, with her kavaca and the fruit of reciting both

A hymn to Kamalā, Lakshmi as the tenth of the Mahavidyas, spoken by Shiva to Parvati. After two verses of opening, fifty-four verses call on the Goddess by names that begin with each letter in turn, and each ends by bowing to her or saluting her. A long section follows on what the hymn gives, then a short kavaca that asks her forms to guard the reciter from front to back.

Verse 1

श्री शङ्कर उवाच — श्री शंकर ने कहा Śrī Śaṅkara said

श्री लक्ष्म्यै नमः ।
अथातः सम्प्रवक्ष्यामि लक्ष्मीस्तोत्रमनुत्तमम् ।
पठनात् श्रवणाद्यस्य नरो मोक्षमावाप्नुयात् ॥ १ ॥

śrī lakṣmyai namaḥ
athātaḥ sampravakṣyāmi lakṣmīstotramanuttamam
paṭhanāt śravaṇādyasya naro mokṣamāvāpnuyāt

श्रीलक्ष्म्यैनमःअथातःसम्प्रवक्ष्यामिलक्ष्मीस्तोत्रमनुत्तमम्पठनात्श्रवणाद्यस्यनरोमोक्षमावाप्नुयात्
हिन्दी अर्थ

अब मैं लक्ष्मी का सर्वोत्तम स्तोत्र कहूँगा; इसे पढ़ने या सुनने से मनुष्य मोक्ष पाता है।

English sense

Now I shall tell the best hymn to Lakṣmī; by reading or hearing it a person reaches liberation.

पदार्थ · word by word
श्री
Śrīश्री
लक्ष्म्यै
to Lakṣmīलक्ष्मी को
नमः
salutationनमस्कार
अथातः
nowअब
सम्प्रवक्ष्यामि
I shall tellमैं कहूँगा
लक्ष्मीस्तोत्रमनुत्तमम्
the best hymn to Lakṣmīलक्ष्मी का सर्वोत्तम स्तोत्र
पठनात्
by readingपढ़ने से
श्रवणाद्यस्य
or by hearing whichया सुनने से जिसके
नरो
a personमनुष्य
मोक्षमावाप्नुयात्
would reach liberationमोक्ष पाता है

Verse 2

गुह्याद्गुह्यतरं पुण्यं सर्वदेवनमस्कृतम् ।
सर्वमन्त्रमयं साक्षाच्छृणु पर्वतनन्दिनि ॥ २ ॥

guhyādguhyataraṃ puṇyaṃ sarvadevanamaskṛtam
sarvamantramayaṃ sākṣācchṛṇu parvatanandini

गुह्याद्गुह्यतरंपुण्यंसर्वदेवनमस्कृतम्सर्वमन्त्रमयंसाक्षाच्छृणुपर्वतनन्दिनि
हिन्दी अर्थ

यह गुप्त से भी अधिक गुप्त है, पवित्र है, सब देवताओं से नमस्कृत है और सब मन्त्रों से भरा है। सुनो, हे पर्वत की पुत्री।

English sense

It is more secret than the secret, holy, bowed to by all the gods, and made wholly of mantras. Listen, daughter of the mountain.

पदार्थ · word by word
गुह्याद्गुह्यतरं
more secret than the secretगुप्त से भी अधिक गुप्त
पुण्यं
holyपवित्र
सर्वदेवनमस्कृतम्
bowed to by all the godsसब देवताओं से नमस्कृत
सर्वमन्त्रमयं
made wholly of mantrasसब मन्त्रों से भरा
साक्षाच्छृणु
truly, listenसचमुच, सुनो
पर्वतनन्दिनि
daughter of the mountainहे पर्वत की पुत्री

Verse 3

अनन्तरूपिणी लक्ष्मीरपारगुणसागरी ।
अणिमादिसिद्धिदात्री शिरसा प्रणमाम्यहम् ॥ ३ ॥

anantarūpiṇī lakṣmīrapāraguṇasāgarī
aṇimādisiddhidātrī śirasā praṇamāmyaham

अनन्तरूपिणीलक्ष्मीरपारगुणसागरीअणिमादिसिद्धिदात्रीशिरसाप्रणमाम्यहम्
हिन्दी अर्थ

तुम अनन्त रूपों वाली लक्ष्मी हो, असीम गुणों का सागर हो, अणिमा आदि सिद्धियाँ देने वाली हो। मैं सिर झुकाकर तुम्हें प्रणाम करता हूँ।

English sense

Lakṣmī of endless forms, ocean of boundless virtues, giver of the powers beginning with aṇimā. I bow my head to you.

पदार्थ · word by word
अनन्तरूपिणी
of endless formsअनन्त रूपों वाली
लक्ष्मीरपारगुणसागरी
Lakṣmī, ocean of boundless virtuesलक्ष्मी, असीम गुणों का सागर
अणिमादिसिद्धिदात्री
giver of the powers beginning with aṇimāअणिमा आदि सिद्धियाँ देने वाली
शिरसा
with my headसिर से
प्रणमाम्यहम्
I bowमैं प्रणाम करता हूँ

Verse 4

आपदुद्धारिणी त्वं हि आद्या शक्तिः शुभा परा ।
आद्या आनन्ददात्री च शिरसा प्रणमाम्यहम् ॥ ४ ॥

āpaduddhāriṇī tvaṃ hi ādyā śaktiḥ śubhā parā
ādyā ānandadātrī ca śirasā praṇamāmyaham

आपदुद्धारिणीत्वंहिआद्याशक्तिःशुभापराआद्याआनन्ददात्रीचशिरसाप्रणमाम्यहम्
हिन्दी अर्थ

तुम संकट से उबारने वाली हो, आदि शक्ति हो, शुभ और परम हो, आनन्द देने वाली हो। मैं सिर झुकाकर तुम्हें प्रणाम करता हूँ।

English sense

You are the rescuer from trouble, the first power, auspicious and highest, the giver of bliss. I bow my head to you.

पदार्थ · word by word
आपदुद्धारिणी
rescuer from troubleसंकट से उबारने वाली
त्वं
youतुम
हि
indeedही
आद्या
the firstआदि
शक्तिः
powerशक्ति
शुभा
auspiciousशुभ
परा
highestपरम
आद्या
the firstआदि
आनन्ददात्री
giver of blissआनन्द देने वाली
च
andऔर
शिरसा
with my headसिर से
प्रणमाम्यहम्
I bowमैं प्रणाम करता हूँ

Verse 5

इन्दुमुखी इष्टदात्री इष्टमन्त्रस्वरूपिणी ।
इच्छामयी जगन्मातः शिरसा प्रणमाम्यहम् ॥ ५ ॥

indumukhī iṣṭadātrī iṣṭamantrasvarūpiṇī
icchāmayī jaganmātaḥ śirasā praṇamāmyaham

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 6

उमा उमापतेस्त्वन्तु ह्युत्कण्ठाकुलनाशिनी ।
उर्वीश्वरी जगन्मातर्लक्ष्मि देवि नमोऽस्तु ते ॥ ६ ॥

umā umāpatestvantu hyutkaṇṭhākulanāśinī
urvīśvarī jaganmātarlakṣmi devi namo'stu te

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 7

ऐरावतपतिपूज्या ऐश्वर्याणां प्रदायिनी ।
औदार्यगुणसम्पन्ना लक्ष्मि देवि नमोऽस्तु ते ॥ ७ ॥

airāvatapatipūjyā aiśvaryāṇāṃ pradāyinī
audāryaguṇasampannā lakṣmi devi namo'stu te

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 8

कृष्णवक्षःस्थिता देवि कलिकल्मषनाशिनी ।
कृष्णचित्तहरा कर्त्री शिरसा प्रणमाम्यहम् ॥ ८ ॥

kṛṣṇavakṣaḥsthitā devi kalikalmaṣanāśinī
kṛṣṇacittaharā kartrī śirasā praṇamāmyaham

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 9

कन्दर्पदमना देवि कल्याणी कमलानना ।
करुणार्णवसम्पूर्णा शिरसा प्रणमाम्यहम् ॥ ९ ॥

kandarpadamanā devi kalyāṇī kamalānanā
karuṇārṇavasampūrṇā śirasā praṇamāmyaham

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 10

खञ्जनाक्षी खञ्जनासा देवि खेदविनाशिनी ।
खञ्जरीटगतिश्चैव शिरसा प्रणमाम्यहम् ॥ १० ॥

khañjanākṣī khañjanāsā devi khedavināśinī
khañjarīṭagatiścaiva śirasā praṇamāmyaham

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 11

गोविन्दवल्लभा देवी गन्धर्वकुलपावनी ।
गोलोकवासिनी मातः शिरसा प्रणमाम्यहम् ॥ ११ ॥

govindavallabhā devī gandharvakulapāvanī
golokavāsinī mātaḥ śirasā praṇamāmyaham

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 12

ज्ञानदा गुणदा देवि गुणाध्यक्षा गुणाकरी ।
गन्धपुष्पधरा मातः शिरसा प्रणमाम्यहम् ॥ १२ ॥

jñānadā guṇadā devi guṇādhyakṣā guṇākarī
gandhapuṣpadharā mātaḥ śirasā praṇamāmyaham

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 13

घनश्यामप्रिया देवि घोरसंसारतारिणी ।
घोरपापहरा चैव शिरसा प्रणमाम्यहम् ॥ १३ ॥

ghanaśyāmapriyā devi ghorasaṃsāratāriṇī
ghorapāpaharā caiva śirasā praṇamāmyaham

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 14

चतुर्वेदमयी चिन्त्या चित्ताचैतन्यदायिनी ।
चतुराननपूज्या च शिरसा प्रणमाम्यहम् ॥ १४ ॥

caturvedamayī cintyā cittācaitanyadāyinī
caturānanapūjyā ca śirasā praṇamāmyaham

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 15

चैतन्यरूपिणी देवि चन्द्रकोटिसमप्रभा ।
चन्द्रार्कनखरज्योतिर्लक्ष्मि देवि नमाम्यहम् ॥ १५ ॥

caitanyarūpiṇī devi candrakoṭisamaprabhā
candrārkanakharajyotirlakṣmi devi namāmyaham

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 16

चपला चतुराध्यक्षी चरमे गतिदायिनी ।
चराचरेश्वरी लक्ष्मि शिरसा प्रणमाम्यहम् ॥ १६ ॥

capalā caturādhyakṣī carame gatidāyinī
carācareśvarī lakṣmi śirasā praṇamāmyaham

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 17

छत्रचामरयुक्ता च छलचातुर्यनाशिनी ।
छिद्रौघहारिणी मातः शिरसा प्रणमाम्यहम् ॥ १७ ॥

chatracāmarayuktā ca chalacāturyanāśinī
chidraughahāriṇī mātaḥ śirasā praṇamāmyaham

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 18

जगन्माता जगत्कर्त्री जगदाधाररूपिणी ।
जयप्रदा जानकी च शिरसा प्रणमाम्यहम् ॥ १८ ॥

jaganmātā jagatkartrī jagadādhārarūpiṇī
jayapradā jānakī ca śirasā praṇamāmyaham

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 19

जानकीशप्रिया त्वं हि जनकोत्सवदायिनी ।
जीवात्मनां च त्वं मातः शिरसा प्रणमाम्यहम् ॥ १९ ॥

jānakīśapriyā tvaṃ hi janakotsavadāyinī
jīvātmanāṃ ca tvaṃ mātaḥ śirasā praṇamāmyaham

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 20

झिञ्जीरवस्वना देवि झञ्झावातनिवारिणी ।
झर्झरप्रियवाद्या च शिरसा प्रणमाम्यहम् ॥ २० ॥

jhiñjīravasvanā devi jhañjhāvātanivāriṇī
jharjharapriyavādyā ca śirasā praṇamāmyaham

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 21

अर्थप्रदायिनीं त्वं हि त्वञ्च ठकाररूपिणी ।
ढक्कादिवाद्यप्रणया डम्फवाद्यविनोदिनी ।
डमरूप्रणया मातः शिरसा प्रणमाम्यहम् ॥ २१ ॥

arthapradāyinīṃ tvaṃ hi tvañca ṭhakārarūpiṇī
ḍhakkādivādyapraṇayā ḍamphavādyavinodinī
ḍamarūpraṇayā mātaḥ śirasā praṇamāmyaham

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 22

तप्तकाञ्चनवर्णाभा त्रैलोक्यलोकतारिणी ।
त्रिलोकजननी लक्ष्मि शिरसा प्रणमाम्यहम् ॥ २२ ॥

taptakāñcanavarṇābhā trailokyalokatāriṇī
trilokajananī lakṣmi śirasā praṇamāmyaham

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 23

त्रिलोक्यसुन्दरी त्वं हि तापत्रयनिवारिणी ।
त्रिगुणधारिणी मातः शिरसा प्रणमाम्यहम् ॥ २३ ॥

trilokyasundarī tvaṃ hi tāpatrayanivāriṇī
triguṇadhāriṇī mātaḥ śirasā praṇamāmyaham

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 24

त्रैलोक्यमङ्गला त्वं हि तीर्थमूलपदद्वया ।
त्रिकालज्ञा त्राणकर्त्री शिरसा प्रणमाम्यहम् ॥ २४ ॥

trailokyamaṅgalā tvaṃ hi tīrthamūlapadadvayā
trikālajñā trāṇakartrī śirasā praṇamāmyaham

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 25

दुर्गतिनाशिनी त्वं हि दारिद्र्यापद्विनाशिनी ।
द्वारकावासिनी मातः शिरसा प्रणमाम्यहम् ॥ २५ ॥

durgatināśinī tvaṃ hi dāridryāpadvināśinī
dvārakāvāsinī mātaḥ śirasā praṇamāmyaham

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 26

देवतानां दुराराध्या दुःखशोकविनाशिनी ।
दिव्याभरणभूषाङ्गी शिरसा प्रणमाम्यहम् ॥ २६ ॥

devatānāṃ durārādhyā duḥkhaśokavināśinī
divyābharaṇabhūṣāṅgī śirasā praṇamāmyaham

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 27

दामोदरप्रिया त्वं हि दिव्ययोगप्रदर्शिनी ।
दयामयी दयाध्यक्षी शिरसा प्रणमाम्यहम् ॥ २७ ॥

dāmodarapriyā tvaṃ hi divyayogapradarśinī
dayāmayī dayādhyakṣī śirasā praṇamāmyaham

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 28

ध्यानातीता धराध्यक्षा धनधान्यप्रदायिनी ।
धर्मदा धैर्यदा मातः शिरसा प्रणमाम्यहम् ॥ २८ ॥

dhyānātītā dharādhyakṣā dhanadhānyapradāyinī
dharmadā dhairyadā mātaḥ śirasā praṇamāmyaham

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 29

नवगोरोचना गौरी नन्दनन्दनगेहिनी ।
नवयौवनचार्वङ्गी शिरसा प्रणमाम्यहम् ॥ २९ ॥

navagorocanā gaurī nandanandanagehinī
navayauvanacārvaṅgī śirasā praṇamāmyaham

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 30

नानारत्नादिभूषाढ्या नानारत्नप्रदायिनी ।
निताम्बिनी नलिनाक्षी लक्ष्मि देवि नमोऽस्तु ते ॥ ३० ॥

nānāratnādibhūṣāḍhyā nānāratnapradāyinī
nitāmbinī nalinākṣī lakṣmi devi namo'stu te

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 31

निधुवनप्रेमानन्दा निराश्रयगतिप्रदा ।
निर्विकारा नित्यरूपा लक्ष्मि देवि नमोऽस्तु ते ॥ ३१ ॥

nidhuvanapremānandā nirāśrayagatipradā
nirvikārā nityarūpā lakṣmi devi namo'stu te

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 32

पूर्णानन्दमयी त्वं हि पूर्णब्रह्मसनातनी ।
परा शक्तिः परा भक्तिर्लक्ष्मि देवि नमोऽस्तु ते ॥ ३२ ॥

pūrṇānandamayī tvaṃ hi pūrṇabrahmasanātanī
parā śaktiḥ parā bhaktirlakṣmi devi namo'stu te

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 33

पूर्णचन्द्रमुखी त्वं हि परानन्दप्रदायिनी ।
परमार्थप्रदा लक्ष्मि शिरसा प्रणमाम्यहम् ॥ ३३ ॥

pūrṇacandramukhī tvaṃ hi parānandapradāyinī
paramārthapradā lakṣmi śirasā praṇamāmyaham

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 34

पुण्डरीकाक्षिणी त्वं हि पुण्डरीकाक्षगेहिनी ।
पद्मरागधरा त्वं हि शिरसा प्रणमाम्यहम् ॥ ३४ ॥

puṇḍarīkākṣiṇī tvaṃ hi puṇḍarīkākṣagehinī
padmarāgadharā tvaṃ hi śirasā praṇamāmyaham

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 35

पद्मा पद्मासना त्वं हि पद्ममालाविधारिणी ।
प्रणवरूपिणी मातः शिरसा प्रणमाम्यहम् ॥ ३५ ॥

padmā padmāsanā tvaṃ hi padmamālāvidhāriṇī
praṇavarūpiṇī mātaḥ śirasā praṇamāmyaham

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 36

फुल्लेन्दुवदना त्वं हि फणिवेणिविमोहिनी ।
फणिशायिप्रिया मातः शिरसा प्रणमाम्यहम् ॥ ३६ ॥

phullenduvadanā tvaṃ hi phaṇiveṇivimohinī
phaṇiśāyipriyā mātaḥ śirasā praṇamāmyaham

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 37

विश्वकर्त्री विश्वभर्त्री विश्वत्रात्री विश्वेश्वरी ।
विश्वाराध्या विश्वबाह्या लक्ष्मि देवि नमोऽस्तु ते ॥ ३७ ॥

viśvakartrī viśvabhartrī viśvatrātrī viśveśvarī
viśvārādhyā viśvabāhyā lakṣmi devi namo'stu te

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 38

विष्णुप्रिया विष्णुशक्तिर्बीजमन्त्रस्वरूपिणी ।
वरदा वाक्यसिद्धा च शिरसा प्रणमाम्यहम् ॥ ३८ ॥

viṣṇupriyā viṣṇuśaktirbījamantrasvarūpiṇī
varadā vākyasiddhā ca śirasā praṇamāmyaham

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 39

वेणुवाद्यप्रिया त्वं हि वंशीवाद्यविनोदिनी ।
विद्युद्गौरी महादेवि लक्ष्मी देवि नमोऽस्तु ते ॥ ३९ ॥

veṇuvādyapriyā tvaṃ hi vaṃśīvādyavinodinī
vidyudgaurī mahādevi lakṣmī devi namo'stu te

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 40

भुक्तिमुक्तिप्रदा त्वं हि भक्तानुग्रहकारिणी ।
भवार्णवत्राणकर्त्री लक्ष्मि देवि नमोऽस्तु ते ॥ ४० ॥

bhuktimuktipradā tvaṃ hi bhaktānugrahakāriṇī
bhavārṇavatrāṇakartrī lakṣmi devi namo'stu te

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 41

भक्तप्रिया भागीरथी भक्तमङ्गलदायिनी ।
भयादा भयदात्री च लक्ष्मि देवि नमोऽस्तु ते ॥ ४१ ॥

bhaktapriyā bhāgīrathī bhaktamaṅgaladāyinī
bhayādā bhayadātrī ca lakṣmi devi namo'stu te

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 42

मनोऽभीष्टप्रदा त्वं हि महामोहविनाशिनी ।
मोक्षदा मानदात्री च लक्ष्मि देवि नमोऽस्तु ते ॥ ४२ ॥

mano'bhīṣṭapradā tvaṃ hi mahāmohavināśinī
mokṣadā mānadātrī ca lakṣmi devi namo'stu te

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 43

महाधन्या महामान्या माधवस्यात्ममोहिनी ।
मुखराप्राणहन्त्री च लक्ष्मि देवि नमोऽतु ते ॥ ४३ ॥

mahādhanyā mahāmānyā mādhavasyātmamohinī
mukharāprāṇahantrī ca lakṣmi devi namo'tu te

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 44

यौवनपूर्णसौन्दर्या योगमाया तथेश्वरी ।
युग्मश्रीफलवृक्षा च लक्ष्मि देवि नमोऽस्तु ते ॥ ४४ ॥

yauvanapūrṇasaundaryā yogamāyā tatheśvarī
yugmaśrīphalavṛkṣā ca lakṣmi devi namo'stu te

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 45

युग्माङ्गदविभूषाढ्या युवतीनां शिरोमणिः ।
यशोदासुतपत्नी च लक्ष्मि देवि नमोऽस्तु ते ॥ ४५ ॥

yugmāṅgadavibhūṣāḍhyā yuvatīnāṃ śiromaṇiḥ
yaśodāsutapatnī ca lakṣmi devi namo'stu te

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 46

रूपयौवनसम्पन्ना रत्नालङ्कारधारिणी ।
राकेन्दुकोटिसौन्दर्या लक्ष्मि देवि नमोऽस्तु ते ॥ ४६ ॥

rūpayauvanasampannā ratnālaṅkāradhāriṇī
rākendukoṭisaundaryā lakṣmi devi namo'stu te

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 47

रमा रामा रामपत्नी राजराजेश्वरी तथा ।
राज्यदा राज्यहन्त्री च लक्ष्मि देवि नमोऽस्तु ते ॥ ४७ ॥

ramā rāmā rāmapatnī rājarājeśvarī tathā
rājyadā rājyahantrī ca lakṣmi devi namo'stu te

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 48

लीलालावण्यसम्पन्ना लोकानुग्रहकारिणी ।
ललना प्रीतिदात्री च लक्ष्मि देवि नमोऽस्तु ते ॥ ४८ ॥

līlālāvaṇyasampannā lokānugrahakāriṇī
lalanā prītidātrī ca lakṣmi devi namo'stu te

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 49

विद्याधरी तथा विद्या वसुदा त्वन्तु वन्दिता ।
विन्ध्याचलवासिनी च लक्ष्मि देवि नमोऽस्तु ते ॥ ४९ ॥

vidyādharī tathā vidyā vasudā tvantu vanditā
vindhyācalavāsinī ca lakṣmi devi namo'stu te

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 50

शुभकाञ्चनगौराङ्गी शङ्खकङ्कणधारिणी ।
शुभदा शीलसम्पन्ना लक्ष्मि देवि नमोऽस्तु ते ॥ ५० ॥

śubhakāñcanagaurāṅgī śaṅkhakaṅkaṇadhāriṇī
śubhadā śīlasampannā lakṣmi devi namo'stu te

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 51

षट्चक्रभेदिनी त्वं हि षडैश्वर्यप्रदायिनी ।
षोडशी वयसा त्वन्तु लक्ष्मि देवि नमोऽस्तु ते ॥ ५१ ॥

ṣaṭcakrabhedinī tvaṃ hi ṣaḍaiśvaryapradāyinī
ṣoḍaśī vayasā tvantu lakṣmi devi namo'stu te

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 52

सदानन्दमयी त्वं हि सर्वसम्पत्तिदायिनी ।
संसारतारिणी देवि शिरसा प्रणमाम्यहम् ॥ ५२ ॥

sadānandamayī tvaṃ hi sarvasampattidāyinī
saṃsāratāriṇī devi śirasā praṇamāmyaham

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 53

सुकेशी सुखदा देवि सुन्दरी सुमनोरमा ।
सुरेश्वरी सिद्धिदात्री शिरसा प्रणमाम्यहम् ॥ ५३ ॥

sukeśī sukhadā devi sundarī sumanoramā
sureśvarī siddhidātrī śirasā praṇamāmyaham

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 54

सर्वसङ्कटहन्त्री त्वं सत्यसत्त्वगुणान्विता ।
सीतापतिप्रिया देवि शिरसा प्रणमाम्यहम् ॥ ५४ ॥

sarvasaṅkaṭahantrī tvaṃ satyasattvaguṇānvitā
sītāpatipriyā devi śirasā praṇamāmyaham

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 55

हेमाङ्गिनी हास्यमुखी हरिचित्तविमोहिनी ।
हरिपादप्रिया देवि शिरसा प्रणमाम्यहम् ॥ ५५ ॥

hemāṅginī hāsyamukhī haricittavimohinī
haripādapriyā devi śirasā praṇamāmyaham

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 56

क्षेमङ्करी क्षमादात्री क्षौमवासोविधारिणी ।
क्षीणमध्या च क्षेत्राङ्गी लक्ष्मि देवि नमोऽस्तु ते ॥ ५६ ॥

kṣemaṅkarī kṣamādātrī kṣaumavāsovidhāriṇī
kṣīṇamadhyā ca kṣetrāṅgī lakṣmi devi namo'stu te

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

फलश्रुतिःPhalaśruti

Verse 57

श्री शङ्कर उवाच — श्री शंकर ने कहा Śrī Śaṅkara said

अकारादि क्षकारान्तं लक्ष्मीदेव्याः स्तवं शुभम् ।
पठितव्यं प्रयत्नेन त्रिसन्ध्यञ्च दिने दिने ॥ ५७ ॥

akārādi kṣakārāntaṃ lakṣmīdevyāḥ stavaṃ śubham
paṭhitavyaṃ prayatnena trisandhyañca dine dine

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 58

पूजनीया प्रयत्नेन कमला करुणामयी ।
वाञ्छाकल्पलता साक्षाद्भुक्तिमुक्ति प्रदायिनी ॥ ५८ ॥

pūjanīyā prayatnena kamalā karuṇāmayī
vāñchākalpalatā sākṣādbhuktimukti pradāyinī

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 59

इदं स्तोत्रं पठेद्यस्तु शृणुयात् श्रावयेदपि ।
इष्टसिद्धिर्भवेत्तस्य सत्यं सत्यं हि पार्वति ॥ ५९ ॥

idaṃ stotraṃ paṭhedyastu śṛṇuyāt śrāvayedapi
iṣṭasiddhirbhavettasya satyaṃ satyaṃ hi pārvati

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 60

इदं स्तोत्रं महापुण्यं यः पठेद्भक्तिसंयुतः ।
तञ्च दृष्ट्वा भवेन्मूको वादी सत्यं न संशयः ॥ ६० ॥

idaṃ stotraṃ mahāpuṇyaṃ yaḥ paṭhedbhaktisaṃyutaḥ
tañca dṛṣṭvā bhavenmūko vādī satyaṃ na saṃśayaḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 61

शृणुयाछ्रावयेद्यस्तु पठेद्वा पाठयेदपि ।
राजानो वशमायान्ति तं दृष्ट्वा गिरिनन्दिनि ॥ ६१ ॥

śṛṇuyāchrāvayedyastu paṭhedvā pāṭhayedapi
rājāno vaśamāyānti taṃ dṛṣṭvā girinandini

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 62

तं दृष्ट्वा दुष्टसङ्घाश्च पलायन्ते दिशो दश ।
भूतप्रेतग्रहा यक्षा राक्षसाः पन्नगादयः ।
विद्रवन्ति भयार्ता वै स्तोत्रस्यापि च कीर्तनात् ॥ ६२ ॥

taṃ dṛṣṭvā duṣṭasaṅghāśca palāyante diśo daśa
bhūtapretagrahā yakṣā rākṣasāḥ pannagādayaḥ
vidravanti bhayārtā vai stotrasyāpi ca kīrtanāt

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 63

सुराश्च ह्यसुराश्चैव गन्धर्वकिन्नरादयः ।
प्रणमन्ति सदा भक्त्या तं दृष्ट्वा पाठकं मुदा ॥ ६३ ॥

surāśca hyasurāścaiva gandharvakinnarādayaḥ
praṇamanti sadā bhaktyā taṃ dṛṣṭvā pāṭhakaṃ mudā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 64

धनार्थी लभते चार्थ पुत्रार्थी च सुतं लभेत् ।
राज्यार्थी लभते राज्यं स्तवराजस्य कीर्तनात् ॥ ६४ ॥

dhanārthī labhate cārtha putrārthī ca sutaṃ labhet
rājyārthī labhate rājyaṃ stavarājasya kīrtanāt

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 65

ब्रह्महत्या सुरापानं स्तेयं गुर्वङ्गनागमः ।
महापापोपपापञ्च तरन्ति स्तवकीर्तनात् ॥ ६५ ॥

brahmahatyā surāpānaṃ steyaṃ gurvaṅganāgamaḥ
mahāpāpopapāpañca taranti stavakīrtanāt

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 66

गद्यपद्यमयी वाणी मुखात्तस्य प्रजायते ।
अष्टसिद्धिमवाप्नोति लक्ष्मीस्तोत्रस्य कीर्तनात् ॥ ६६ ॥

gadyapadyamayī vāṇī mukhāttasya prajāyate
aṣṭasiddhimavāpnoti lakṣmīstotrasya kīrtanāt

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 67

वन्ध्या चापि लभेत् पुत्रं गर्भिणी प्रसवेत्सुतम् ।
पठनात्स्मरणात् सत्यं वच्मि ते गिरिनन्दिनि ॥ ६७ ॥

vandhyā cāpi labhet putraṃ garbhiṇī prasavetsutam
paṭhanātsmaraṇāt satyaṃ vacmi te girinandini

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 68

भूर्जपत्रे समालिख्य रोचनाकुङ्कुमेन तु ।
भक्त्या सम्पूजयेद्यस्तु गन्धपुष्पाक्षतैस्तथा ॥ ६८ ॥

bhūrjapatre samālikhya rocanākuṅkumena tu
bhaktyā sampūjayedyastu gandhapuṣpākṣataistathā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 69

धारयेद्दक्षिणे बाहौ पुरुषः सिद्धिकाङ्क्षया ।
योषिद्वामभुजे धृत्वा सर्वसौख्यमयी भवेत् ॥ ६९ ॥

dhārayeddakṣiṇe bāhau puruṣaḥ siddhikāṅkṣayā
yoṣidvāmabhuje dhṛtvā sarvasaukhyamayī bhavet

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 70

विषं निर्विषतां याति अग्निर्याति च शीतताम् ।
शत्रवो मित्रतां यान्ति स्तवस्यास्य प्रसादतः ॥ ७० ॥

viṣaṃ nirviṣatāṃ yāti agniryāti ca śītatām
śatravo mitratāṃ yānti stavasyāsya prasādataḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 71

बहुना किमिहोक्तेन स्तवस्यास्य प्रसादतः ।
वैकुण्ठे च वसेन्नित्यं सत्यं वच्मि सुरेश्वरि ॥ ७१ ॥

bahunā kimihoktena stavasyāsya prasādataḥ
vaikuṇṭhe ca vasennityaṃ satyaṃ vacmi sureśvari

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

अथ लक्ष्मीकवचम्The kavaca of Lakṣmī

Verse 72

लक्ष्मीर्मे चाग्रतः पातु कमला पातु पृष्ठतः ।
नारायणी शीर्षदेशे सर्वाङ्गे श्रीस्वरूपिणी ॥ ७२ ॥

lakṣmīrme cāgrataḥ pātu kamalā pātu pṛṣṭhataḥ
nārāyaṇī śīrṣadeśe sarvāṅge śrīsvarūpiṇī

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 73

रामपत्नी प्रत्यङ्गे तु सदावतु रमेश्वरी ।
विशालाक्षी योगमाया कौमारी चकिणी तथा ॥ ७३ ॥

rāmapatnī pratyaṅge tu sadāvatu rameśvarī
viśālākṣī yogamāyā kaumārī cakiṇī tathā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 74

जयदात्री धनदात्री पाशाक्षमालिनी शुभा ।
हरिप्रिया हरिरामा जयङ्करी महोदरी ॥ ७४ ॥

jayadātrī dhanadātrī pāśākṣamālinī śubhā
haripriyā harirāmā jayaṅkarī mahodarī

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 75

कृष्णपरायणा देवी श्रीकृष्णमनोमोहिनी ।
जयङ्करी महारौद्री सिद्धिदात्री शुभङ्करी ॥ ७५ ॥

kṛṣṇaparāyaṇā devī śrīkṛṣṇamanomohinī
jayaṅkarī mahāraudrī siddhidātrī śubhaṅkarī

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 76

सुखदा मोक्षदा देवी चित्रकूटवासिनी ।
भयं हरेत्सदा पायाद् भवबन्धाद्विमोचयेत् ॥ ७६ ॥

sukhadā mokṣadā devī citrakūṭavāsinī
bhayaṃ haretsadā pāyād bhavabandhādvimocayet

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 77

कवचन्तु महापुण्यं यः पठेत् भक्तिसंयुतः ।
त्रिसन्ध्यमेकसन्ध्यं वा मुच्यते सर्वसङ्कटात् ॥ ७७ ॥

kavacantu mahāpuṇyaṃ yaḥ paṭhet bhaktisaṃyutaḥ
trisandhyamekasandhyaṃ vā mucyate sarvasaṅkaṭāt

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 78

पठनं कवचस्यास्य पुत्रधनविवर्धनम् ।
भीतिविनाशनञ्चैव त्रिषु लोकेषु कीर्तितम् ॥ ७८ ॥

paṭhanaṃ kavacasyāsya putradhanavivardhanam
bhītivināśanañcaiva triṣu lokeṣu kīrtitam

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 79

भूर्जपत्रे समालिख्य रोचनाकुङ्कुमेन तु ।
धारणाद्गलदेशे च सर्वसिद्धिर्भविष्यति ॥ ७९ ॥

bhūrjapatre samālikhya rocanākuṅkumena tu
dhāraṇādgaladeśe ca sarvasiddhirbhaviṣyati

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 80

अपुत्रो लभते पुत्रं धनार्थी लभते धनम् ।
मोक्षार्थी मोक्षमाप्नोति कवचस्य प्रसादतः ॥ ८० ॥

aputro labhate putraṃ dhanārthī labhate dhanam
mokṣārthī mokṣamāpnoti kavacasya prasādataḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 81

गर्भिणीं लभते पुत्रं वन्ध्या च गर्भिणी भवेत् ।
धारयेद्यदि कण्ठे च अथवा वामबाहुके ॥ ८१ ॥

garbhiṇīṃ labhate putraṃ vandhyā ca garbhiṇī bhavet
dhārayedyadi kaṇṭhe ca athavā vāmabāhuke

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 82

यः पठेन्नियतो भक्त्या स एव विष्णुवद्भवेत् ।
मृत्युव्याधिभयं तस्य नास्ति किञ्चिन्महीतले ॥ ८२ ॥

yaḥ paṭhenniyato bhaktyā sa eva viṣṇuvadbhavet
mṛtyuvyādhibhayaṃ tasya nāsti kiñcinmahītale

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 83

पठेद्वा पाठयेद्वापि शृणुयाछ्रावयेदपि ।
सर्वपापविमुक्तस्तु लभते परमां गतिम् ॥ ८३ ॥

paṭhedvā pāṭhayedvāpi śṛṇuyāchrāvayedapi
sarvapāpavimuktastu labhate paramāṃ gatim

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 84

विपदि सङ्कटे घोरे तथा च गहने वने ।
राजद्वारे च नौकायां तथा च रणमध्यतः ।
पठनाद्धारणाद्यस्य जयमाप्नोति निश्चितम् ॥ ८४ ॥

vipadi saṅkaṭe ghore tathā ca gahane vane
rājadvāre ca naukāyāṃ tathā ca raṇamadhyataḥ
paṭhanāddhāraṇādyasya jayamāpnoti niścitam

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 85

अपुत्रा च तथा वन्ध्या त्रिपक्षं शृणुयादपि ।
सुपुत्रं लभते सा तु दीर्घायुष्यं यशस्विनम् ॥ ८५ ॥

aputrā ca tathā vandhyā tripakṣaṃ śṛṇuyādapi
suputraṃ labhate sā tu dīrghāyuṣyaṃ yaśasvinam

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 86

शृणुयाद्यः शुद्धबुद्ध्या द्वौ मासौ विप्रवक्रतः ।
सर्वान्कामानवाप्नोति सर्वबन्धाद्विमुच्यते ॥ ८६ ॥

śṛṇuyādyaḥ śuddhabuddhyā dvau māsau vipravakrataḥ
sarvānkāmānavāpnoti sarvabandhādvimucyate

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 87

मृतवत्सा जीववत्सा त्रिमासं शृणुयाद्यदि ।
रोगी रोगाद्विमुच्येत पठनान्मासमध्यतः ॥ ८७ ॥

mṛtavatsā jīvavatsā trimāsaṃ śṛṇuyādyadi
rogī rogādvimucyeta paṭhanānmāsamadhyataḥ

मृतवत्साजीववत्सात्रिमासंशृणुयाद्यदिरोगीरोगाद्विमुच्येतपठनान्मासमध्यतः
हिन्दी अर्थ

जिस स्त्री के बच्चे मर जाते हैं, वह तीन महीने सुने तो उसके बच्चे जीते हैं। रोगी एक महीने के भीतर पढ़ने से रोग से मुक्त हो जाता है।

English sense

A woman whose children die, if she hears it for three months, has children who live. A sick person is freed from disease by reading it within a month.

पदार्थ · word by word
मृतवत्सा
a woman whose children dieजिसके बच्चे मर जाते हैं
जीववत्सा
one whose children liveजिसके बच्चे जीते हैं
त्रिमासं
for three monthsतीन महीने
शृणुयाद्यदि
if she hearsयदि सुने
रोगी
the sick personरोगी
रोगाद्विमुच्येत
would be freed from diseaseरोग से मुक्त हो जाता है
पठनान्मासमध्यतः
by reading within a monthएक महीने के भीतर पढ़ने से

Verse 88

लिखित्वा भूर्जपत्रे च ह्यथवा ताडपत्रके ।
स्थापयेन्नियतं गेहे नाग्निचौरभयं क्वचित् ॥ ८८ ॥

likhitvā bhūrjapatre ca hyathavā tāḍapatrake
sthāpayenniyataṃ gehe nāgnicaurabhayaṃ kvacit

लिखित्वाभूर्जपत्रेचह्यथवाताडपत्रकेस्थापयेन्नियतंगेहेनाग्निचौरभयंक्वचित्
हिन्दी अर्थ

भोजपत्र या ताड़पत्र पर लिखकर नियम से घर में रखने से कहीं भी आग या चोर का भय नहीं रहता।

English sense

Written on birch bark or palm leaf and kept regularly in the house, it leaves no fear of fire or thieves anywhere.

पदार्थ · word by word
लिखित्वा
having writtenलिखकर
भूर्जपत्रे
on birch barkभोजपत्र पर
च
andऔर
ह्यथवा
orअथवा
ताडपत्रके
on palm leafताड़पत्र पर
स्थापयेन्नियतं
may keep regularlyनियम से रखे
गेहे
in the houseघर में
नाग्निचौरभयं
no fear of fire or thievesआग और चोर का भय नहीं
क्वचित्
anywhereकहीं भी

Verse 89

शृणुयाद्धारयेद्वापि पठेद्वा पाठयेदपि ।
यः पुमान्सततं तस्मिन्प्रसन्ना सर्व देवताः ॥ ८९ ॥

śṛṇuyāddhārayedvāpi paṭhedvā pāṭhayedapi
yaḥ pumānsatataṃ tasminprasannā sarva devatāḥ

शृणुयाद्धारयेद्वापिपठेद्वापाठयेदपियःपुमान्सततंतस्मिन्प्रसन्नासर्वदेवताः
हिन्दी अर्थ

जो मनुष्य इसे सदा सुनता, धारण करता, पढ़ता या पढ़वाता है, उससे सब देवता प्रसन्न रहते हैं।

English sense

A man who hears it, wears it, reads it or has it read always, all the gods are pleased with him.

पदार्थ · word by word
शृणुयाद्धारयेद्वापि
may hear or wear itसुने या धारण करे
पठेद्वा
or readsया पढ़े
पाठयेदपि
or has it readया पढ़वाए
यः
whoजो
पुमान्सततं
a man alwaysमनुष्य सदा
तस्मिन्प्रसन्ना
pleased with himउससे प्रसन्न
सर्व
allसब
देवताः
the godsदेवता

Verse 90

बहुना किमिहोक्तेन सर्वजीवेश्वरेश्वरी ।
आद्या शक्तिः सदा लक्ष्मीर्भक्तानुग्रहकारिणी ।
धारके पाठके चैव निश्चला निवसेद् ध्रुवम् ॥ ९० ॥

bahunā kimihoktena sarvajīveśvareśvarī
ādyā śaktiḥ sadā lakṣmīrbhaktānugrahakāriṇī
dhārake pāṭhake caiva niścalā nivased dhruvam

बहुनाकिमिहोक्तेनसर्वजीवेश्वरेश्वरीआद्याशक्तिःसदालक्ष्मीर्भक्तानुग्रहकारिणीधारकेपाठकेचैवनिश्चलानिवसेद्ध्रुवम्
हिन्दी अर्थ

अधिक कहने से क्या? आदि शक्ति, सदा लक्ष्मी, सब जीवों के स्वामियों की स्वामिनी, भक्तों पर कृपा करने वाली, धारण करने वाले और पढ़ने वाले के पास निश्चय ही स्थिर होकर रहती हैं।

English sense

What is the use of saying more? The first power, always Lakṣmī, lady of the lords of all beings, who blesses devotees, stays unmoving, surely, with the one who wears or reads it.

पदार्थ · word by word
बहुना
by muchबहुत
किमिहोक्तेन
what is the use of saying hereयहाँ कहने से क्या
सर्वजीवेश्वरेश्वरी
lady of the lords of all beingsसब जीवों के स्वामियों की स्वामिनी
आद्या
the firstआदि
शक्तिः
powerशक्ति
सदा
alwaysसदा
लक्ष्मीर्भक्तानुग्रहकारिणी
Lakṣmī, who blesses devoteesलक्ष्मी, भक्तों पर कृपा करने वाली
धारके
with the one who wears itधारण करने वाले के पास
पाठके
with the one who reads itपढ़ने वाले के पास
चैव
and alsoऔर भी
निश्चला
unmovingस्थिर
निवसेद्
she livesरहती हैं
ध्रुवम्
surelyनिश्चय ही
इति श्रीकमला स्तोत्रं सम्पूर्णम् ॥

Terms on this page

Mahavidyas महाविद्या One of ten tantric wisdom-goddess forms of the Devi; Kalika is traditionally counted foremost among them.
Kali काली The fierce Goddess; for home worship the gentle Dakshina Kali form, granting boons and fearlessness, is recommended over her destructive postures.
Lakshmi लक्ष्मी The Goddess of wealth and prosperity; for home worship a seated form is preferred, since a standing posture is understood to symbolize the instability of wealth.
Shiva शिव One of the principal deities of Hinduism.
Parvati पार्वती The daughter of the mountain and consort of Shiva; the questioner to whom much of tantra is expounded.

Translated and edited by Gaurav Verma under the site's published method. The Sanskrit text is in the public domain. Our transliteration, translation and apparatus are licensed CC BY-SA 4.0 — see /license.

← All stotras