Devīrahasya Tantra · as given in the Mantra Mahārṇava

श्रीदुर्गासहस्रनामस्तोत्रम्

Durga Sahasranama Stotram — The thousand names of the eight-syllable Durgā

This is the thousand-name hymn of Durga in her eight-syllable form, given as a Sahasranama in which the names run through the alphabet from a to kṣa. Bhairava speaks it to the Goddess as the whole essence of Durgā, a secret of all the gods; several of its names are bīja syllables that carry her mantra. After the names come the fruits of reciting them, the way they may be written and worn, and the rule about whom they may be given to.

अथ दुर्गाष्टाक्षरसहस्रनामप्रारंभःThe thousand names of the eight-syllable Durgā

Verse 1

भैरव उवाच — भैरव ने कहा Bhairava said

अधुना शृणु वक्ष्यामि दुर्गासर्वस्वमीश्वरि ॥
रहस्यं सर्वदेवानां दुर्लभं यमिनामपि ॥ १ ॥

adhunā śṛṇu vakṣyāmi durgāsarvasvamīśvari
rahasyaṃ sarvadevānāṃ durlabhaṃ yamināmapi

अधुनाशृणुवक्ष्यामिदुर्गासर्वस्वम्ईश्वरिरहस्यम्सर्वदेवानाम्दुर्लभम्यमिनाम्अपि
हिन्दी अर्थ

हे ईश्वरि, अब सुनो, मैं तुम्हें दुर्गा का पूरा सार बताता हूँ। यह सब देवताओं का रहस्य है और तपस्वियों को भी कठिनाई से मिलता है।

English sense

Now listen, O queen, I will tell you the whole essence of Durgā, the secret of all the gods, hard to reach even for ascetics.

पदार्थ · word by word
अधुना
nowअब
शृणु
listenसुनो
वक्ष्यामि
I will tellमैं बताता हूँ
दुर्गासर्वस्वम्
the whole essence of Durgāदुर्गा का पूरा सार
ईश्वरि
O queenहे ईश्वरि
रहस्यम्
the secretरहस्य
सर्वदेवानाम्
of all the godsसब देवताओं का
दुर्लभम्
hard to reachकठिनाई से मिलने वाला
यमिनाम्
for asceticsतपस्वियों के लिए
अपि
evenभी

Verse 2

श्रीदुर्गातत्त्वमुद्दिष्टं सारं त्रैलोक्यकारणम् ॥
मंत्रनामसहस्रं च दुर्गायाः पुण्यदं परम् ॥ २ ॥

śrīdurgātattvamuddiṣṭaṃ sāraṃ trailokyakāraṇam
mantranāmasahasraṃ ca durgāyāḥ puṇyadaṃ param

श्रीदुर्गातत्त्वम्उद्दिष्टम्सारम्त्रैलोक्यकारणम्मंत्रनामसहस्रम्चदुर्गायाःपुण्यदम्परम्
हिन्दी अर्थ

यह श्रीदुर्गा का बताया गया तत्त्व है, सार है, तीनों लोकों का कारण है। यह दुर्गा के मंत्र-रूप एक हज़ार नाम हैं, जो सबसे बड़ा पुण्य देते हैं।

English sense

This is the truth of Śrī Durgā as it has been taught, the essence, the cause of the three worlds. It is the thousand mantra-names of Durgā, and it gives the highest merit.

पदार्थ · word by word
श्रीदुर्गातत्त्वम्
the truth of Śrī Durgāश्रीदुर्गा का तत्त्व
उद्दिष्टम्
as it has been taughtबताया गया
सारम्
the essenceसार
त्रैलोक्यकारणम्
the cause of the three worldsतीनों लोकों का कारण
मंत्रनामसहस्रम्
the thousand mantra-namesमंत्र-रूप एक हज़ार नाम
च
andऔर
दुर्गायाः
of Durgāदुर्गा के
पुण्यदम्
it gives meritपुण्य देने वाले
परम्
the highestसबसे बड़ा

Verse 3

यत्पठित्वा शिवे धृत्वा देवीनामसहस्रकम् ॥
अश्वमेधायुतं पुण्यं लोके सौभाग्यवर्धनम् ॥ ३ ॥

yatpaṭhitvā śive dhṛtvā devīnāmasahasrakam
aśvamedhāyutaṃ puṇyaṃ loke saubhāgyavardhanam

यत्पठित्वाशिवेधृत्वादेवीनामसहस्रकम्अश्वमेधायुतम्पुण्यम्लोकेसौभाग्यवर्धनम्
हिन्दी अर्थ

हे शिवे, देवी के इन एक हज़ार नामों को पढ़ने या अपने पास रखने से दस हज़ार अश्वमेध यज्ञों का पुण्य मिलता है और संसार में सौभाग्य बढ़ता है।

English sense

By reciting or keeping with you, O Śivā, this thousand names of the goddess, you gain the merit of ten thousand horse-sacrifices, and your good fortune grows in the world.

पदार्थ · word by word
यत्
whichजिसे
पठित्वा
by recitingपढ़कर
शिवे
O Śivāहे शिवे
धृत्वा
by keeping with youपास रखकर
देवीनामसहस्रकम्
the thousand names of the goddessदेवी के एक हज़ार नाम
अश्वमेधायुतम्
ten thousand horse-sacrificesदस हज़ार अश्वमेध
पुण्यम्
meritपुण्य
लोके
in the worldसंसार में
सौभाग्यवर्धनम्
it increases good fortuneसौभाग्य बढ़ाने वाला

Verse 4

श्रेयस्करं विश्ववंद्यं सर्वदेवनमस्कृतम् ॥
गुह्यं गोप्यतमं देवि पठनात्सिद्धिदायकम् ॥ ४ ॥

śreyaskaraṃ viśvavandyaṃ sarvadevanamaskṛtam
guhyaṃ gopyatamaṃ devi paṭhanātsiddhidāyakam

श्रेयस्करम्विश्ववंद्यम्सर्वदेवनमस्कृतम्गुह्यम्गोप्यतमम्देविपठनात्सिद्धिदायकम्
हिन्दी अर्थ

यह कल्याण करने वाला है, सारा संसार इसे प्रणाम करता है और सब देवताओं ने इसे नमस्कार किया है। हे देवि, यह गुप्त है, सबसे अधिक छिपाने योग्य है, और इसके पाठ से सिद्धि मिलती है।

English sense

It brings what is best, the whole universe bows to it, and all the gods have saluted it. It is hidden, the most secret thing, O goddess, and by reciting it one gains success.

पदार्थ · word by word
श्रेयस्करम्
it brings what is bestश्रेष्ठ कल्याण करने वाला
विश्ववंद्यम्
bowed to by the whole universeसारे संसार का वंदनीय
सर्वदेवनमस्कृतम्
saluted by all the godsसब देवताओं से नमस्कृत
गुह्यम्
hiddenगुप्त
गोप्यतमम्
the most secretसबसे अधिक गोपनीय
देवि
O goddessहे देवि
पठनात्
by recitingपाठ से
सिद्धिदायकम्
it gives successसिद्धि देने वाला

सहस्रनामानिThe names

Verse 5

ह्रीं दुर्गा जगन्माता भद्रिका भद्रकालिका ॥
प्रचंडा चंडिका चंडी चंडमुंडनिषूदिनी ॥ ५ ॥

hrīṃ durgā jaganmātā bhadrikā bhadrakālikā
pracaṇḍā caṇḍikā caṇḍī caṇḍamuṇḍaniṣūdinī

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 6

अनसूया त्रुटिस्तारा कृत्तिका कुब्जकालया ॥
प्रलयस्थितिसंभूतिविभूतिर्भयनाशिनी ॥ ६ ॥

anasūyā truṭistārā kṛttikā kubjakālayā
pralayasthitisambhūtivibhūtirbhayanāśinī

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 7

महामाया महाविद्या मूलविद्या चिदीश्वरी ॥
मदालसा मदोत्तुंगा मदिरा मदनप्रिया ॥ ७ ॥

mahāmāyā mahāvidyā mūlavidyā cidīśvarī
madālasā madottuṅgā madirā madanapriyā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 8

अलिव्यालप्रसूः पुण्या पवित्रा परमेश्वरी ॥
आदिदेवी कलाकांता त्रिपुरा जगदीश्वरी ॥ ८ ॥

alivyālaprasūḥ puṇyā pavitrā parameśvarī
ādidevī kalākāntā tripurā jagadīśvarī

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 9

मनोन्मनी महालक्ष्मीः सिद्धलक्ष्मीः सरस्वती ॥
सरित्कादंबरी गोधा गुह्यकाली गणेश्वरी ॥ ९ ॥

manonmanī mahālakṣmīḥ siddhalakṣmīḥ sarasvatī
saritkādambarī godhā guhyakālī gaṇeśvarī

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 10

गणांबिका जया तापी तपना तापहारिणी ॥
तपोमयी दुरालंभा दुष्टग्रहनिवारिणी ॥ १० ॥

gaṇāmbikā jayā tāpī tapanā tāpahāriṇī
tapomayī durālambhā duṣṭagrahanivāriṇī

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 11

दुःखघ्नी सुखदा माध्वी परमामृतसूः सुरा ॥
सुधा सुधांशुनिलया प्रलयानलसन्निभा ॥ ११ ॥

duḥkhaghnī sukhadā mādhvī paramāmṛtasūḥ surā
sudhā sudhāṃśunilayā pralayānalasannibhā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 12

समस्तसंपदंभोजविलया कलिमालया ॥
विद्येश्वरी विश्वमयी विराट्छंदोगतिर्मतिः ॥ १२ ॥

samastasampadambhojavilayā kalimālayā
vidyeśvarī viśvamayī virāṭchandogatirmatiḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 13

धृतिश्च दांभिकी दोला लोपामुद्रा पटीयसी ॥
गरिष्ठारिष्टहा दुष्टा कृशा काशी कुलाकुला ॥ १३ ॥

dhṛtiśca dāmbhikī dolā lopāmudrā paṭīyasī
gariṣṭhāriṣṭahā duṣṭā kṛśā kāśī kulākulā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 14

अकुलस्था पदन्यासा न्यासरूपा विरूपिणी ॥
विरूपाक्षी कोटराक्षी कुलकांतापराजिता ॥ १४ ॥

akulasthā padanyāsā nyāsarūpā virūpiṇī
virūpākṣī koṭarākṣī kulakāntāparājitā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 15

अजिता कुलिकालंबा लंपटा त्रिपुरेश्वरी ॥
त्रितयी वेदविन्यासा संन्यासा सुमतिर्भया ॥ १५ ॥

ajitā kulikālambā lampaṭā tripureśvarī
tritayī vedavinyāsā saṃnyāsā sumatirbhayā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 16

अभया स्वर्मुखी देवी महौषधिरलंबुषा ॥
चपला चंडिका चंडमुंडनिषूदिनी ॥ १६ ॥

abhayā svarmukhī devī mahauṣadhiralambuṣā
capalā caṇḍikā caṇḍamuṇḍaniṣūdinī

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 17

चपलाक्षी मदाविष्टा मदिरारुणलोचना ॥
पुरी त्रिपुरसूराद्या रमा रामा मनोरमा ॥ १७ ॥

capalākṣī madāviṣṭā madirāruṇalocanā
purī tripurasūrādyā ramā rāmā manoramā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 18

संध्या संध्याभ्रशीला च शाला श्यामपयोधरा ॥
शशांकमुकुटा श्यामा सुरा सुंदरलोचना ॥ १८ ॥

sandhyā sandhyābhraśīlā ca śālā śyāmapayodharā
śaśāṅkamukuṭā śyāmā surā sundaralocanā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 19

विषमाक्षी विशालाक्षी वशा वागीश्वरी शिला ॥
मनःशिला च कस्तूरी मृगनाभिर्मृगेक्षणा ॥ १९ ॥

viṣamākṣī viśālākṣī vaśā vāgīśvarī śilā
manaḥśilā ca kastūrī mṛganābhirmṛgekṣaṇā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 20

मृगारिवाहना साध्वी मानदा मत्तभाषिणी ॥
नारसिंही वामदेवी वामा वामश्रुतिप्रिया ॥ २० ॥

mṛgārivāhanā sādhvī mānadā mattabhāṣiṇī
nārasiṃhī vāmadevī vāmā vāmaśrutipriyā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 21

पुण्यापुण्यगतिः पुण्या पुत्री पुण्यजनप्रिया ॥
चामुंडा चोग्रमुंडा च महाचंडतमा उमा ॥ २१ ॥

puṇyāpuṇyagatiḥ puṇyā putrī puṇyajanapriyā
cāmuṇḍā cogramuṇḍā ca mahācaṇḍatamā umā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 22

तमस्विनी प्रभा ज्योत्स्ना महाज्योतिःस्वरूपिणी ॥
स्वरूपा सद्गतिः साध्वी सदसद्रूपराजिता ॥ २२ ॥

tamasvinī prabhā jyotsnā mahājyotiḥsvarūpiṇī
svarūpā sadgatiḥ sādhvī sadasadrūparājitā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 23

सृष्टिस्थितिः क्षेमकरी क्षमा क्षामोन्नतस्तनी ॥
क्षोणी क्षयकरी क्षीणा शवस्था शिववल्लभा ॥ २३ ॥

sṛṣṭisthitiḥ kṣemakarī kṣamā kṣāmonnatastanī
kṣoṇī kṣayakarī kṣīṇā śavasthā śivavallabhā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 24

दंतुरा दाडिमप्रीतिर्दया दांभिकसूदिनी ॥
राक्षसी डाकिनी योग्या योगिनी योगवल्लभा ॥ २४ ॥

danturā dāḍimaprītirdayā dāmbhikasūdinī
rākṣasī ḍākinī yogyā yoginī yogavallabhā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 25

कबंधा कंदरा कृत्या कृत्तिका कंटककांतका ॥
कलंकरहिता काली कंपा काश्मीरवल्लभा ॥ २५ ॥

kabandhā kandarā kṛtyā kṛttikā kaṇṭakakāntakā
kalaṅkarahitā kālī kampā kāśmīravallabhā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 26

काशी कीर्तिप्रदा कांची काश्मीरी कोकिलस्वना ॥
प्रभावती महारौद्री रुद्रपत्नी रुजापहा ॥ २६ ॥

kāśī kīrtipradā kāñcī kāśmīrī kokilasvanā
prabhāvatī mahāraudrī rudrapatnī rujāpahā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 27

रतिः स्तुतिस्तुरी तुर्या तोतला तलवासिनी ॥
तपःप्रिया सरिच्छ्रेष्ठा पंगुपुत्री यमस्वसा ॥ २७ ॥

ratiḥ stutisturī turyā totalā talavāsinī
tapaḥpriyā saricchreṣṭhā paṅguputrī yamasvasā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 28

यामी यमांतका याम्या यमुना स्वर्नदी तडित् ॥
नारायणी विश्वमाता भवानी पापनाशिनी ॥ २८ ॥

yāmī yamāntakā yāmyā yamunā svarnadī taḍit
nārāyaṇī viśvamātā bhavānī pāpanāśinī

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 29

विगता विगतप्रश्ना कृशा कृष्टासिधारिणी ॥
वारी वरांबरधरा वरदा वीरसूदिनी ॥ २९ ॥

vigatā vigatapraśnā kṛśā kṛṣṭāsidhāriṇī
vārī varāmbaradharā varadā vīrasūdinī

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 30

वीरसूर्वामनाकारा दीर्घसूत्रा दयावती ॥
दरी धनप्रिया धात्री धात्रीवल्ली महोदरी ॥ ३० ॥

vīrasūrvāmanākārā dīrghasūtrā dayāvatī
darī dhanapriyā dhātrī dhātrīvallī mahodarī

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 31

गणेश्वरी गणा कांची कांचीकिंकिणिघंटिका ॥
माया मायावती मत्ता प्रमत्ता प्रवरेश्वरी ॥ ३१ ॥

gaṇeśvarī gaṇā kāñcī kāñcīkiṅkiṇighaṇṭikā
māyā māyāvatī mattā pramattā pravareśvarī

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 32

पौरंदरी शची सीता शीतातपस्वभावजा ॥
स्वाभाविकगुणा गण्या गांभीर्यगुणभूषणा ॥ ३२ ॥

paurandarī śacī sītā śītātapasvabhāvajā
svābhāvikaguṇā gaṇyā gāmbhīryaguṇabhūṣaṇā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 33

सूतिः सूर्यकला सुप्ता सप्तसप्ततिरूपिणी ॥
तेजस्विनी सदानंदा सभासंतोषवर्धिनी ॥ ३३ ॥

sūtiḥ sūryakalā suptā saptasaptatirūpiṇī
tejasvinī sadānandā sabhāsantoṣavardhinī

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 34

तर्पणा कर्षणा होत्री संकल्पा शुभमंत्रिका ॥
दर्भा द्रोणिकला शांता समिधा सुरवेदिका ॥ ३४ ॥

tarpaṇā karṣaṇā hotrī saṅkalpā śubhamantrikā
darbhā droṇikalā śāntā samidhā suravedikā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 35

धूम्राहुतिश्च्यवनमतिश्चामीकररुचिश्चिता ॥
दिव्यानलेश्वरी नीला कालानलसरस्वती ॥ ३५ ॥

dhūmrāhutiścyavanamatiścāmīkararuciścitā
divyānaleśvarī nīlā kālānalasarasvatī

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 36

अपर्णा सुफला यज्ञा सभया निर्भयाभया ॥
भीमस्वना भर्गशिखा भास्वती भास्करा विभा ॥ ३६ ॥

aparṇā suphalā yajñā sabhayā nirbhayābhayā
bhīmasvanā bhargaśikhā bhāsvatī bhāskarā vibhā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 37

विभावरी नदी नंद्या नद्यावर्तप्रवर्तिनी ॥
पृथ्वीधरा विषधरा विश्वगर्भा प्रवर्तिका ॥ ३७ ॥

vibhāvarī nadī nandyā nadyāvartapravartinī
pṛthvīdharā viṣadharā viśvagarbhā pravartikā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 38

विश्वमाया विश्वबाला विश्वंभरविलासिनी ॥
उरगेशा पद्मनाभा पद्मनाभप्रसूः प्रजा ॥ ३८ ॥

viśvamāyā viśvabālā viśvambharavilāsinī
urageśā padmanābhā padmanābhaprasūḥ prajā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 39

तोरणा तुलसी दीक्षा दक्षा दाक्षायणी द्युतिः ॥
संपुटा शयना शय्या शासना शमनांतका ॥ ३९ ॥

toraṇā tulasī dīkṣā dakṣā dākṣāyaṇī dyutiḥ
sampuṭā śayanā śayyā śāsanā śamanāntakā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 40

श्यामाकवर्णा शार्दूली शष्पनीतांशुवल्लभा ॥
स्तुत्या प्रणीता नियतिः कंपना कंपहारिणी ॥ ४० ॥

śyāmākavarṇā śārdūlī śaṣpanītāṃśuvallabhā
stutyā praṇītā niyatiḥ kampanā kampahāriṇī

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 41

चंपका भूधरा चीना दीना दीनजनप्रिया ॥
वसुंधरा वासवेशी वसुनाथा वटेश्वरी ॥ ४१ ॥

campakā bhūdharā cīnā dīnā dīnajanapriyā
vasundharā vāsaveśī vasunāthā vaṭeśvarī

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 42

समुद्रासंगमा पूर्णा तरला तरुवासिनी ॥
पार्वती पामरी मान्या माननीया मधुप्रिया ॥ ४२ ॥

samudrāsaṅgamā pūrṇā taralā taruvāsinī
pārvatī pāmarī mānyā mānanīyā madhupriyā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 43

माधवी मधुपानस्था मंदिरा मंदुरा मृगी ॥
मुमूर्षार्भरुषा रेवा रेवती रमणी रमा ॥ ४३ ॥

mādhavī madhupānasthā mandirā mandurā mṛgī
mumūrṣārbharuṣā revā revatī ramaṇī ramā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 44

ऋद्धिहस्ता सिद्धिहस्ता चान्नपूर्णा महेश्वरी ॥
अणुरूपा जगज्ज्योतिः समस्तासुरघातिनी ॥ ४४ ॥

ṛddhihastā siddhihastā cānnapūrṇā maheśvarī
aṇurūpā jagajjyotiḥ samastāsuraghātinī

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 45

गारुडी गगनालंबा लंबमानकचप्रिया ॥
पीतांबरा पीतपुष्पा पूतना पीतवल्लभा ॥ ४५ ॥

gāruḍī gaganālambā lambamānakacapriyā
pītāmbarā pītapuṣpā pūtanā pītavallabhā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 46

बलाका जगदंता च जरा जयवरप्रदा ॥
प्रीतिः कठोरवदना करालवदना रमा ॥ ४६ ॥

balākā jagadantā ca jarā jayavarapradā
prītiḥ kaṭhoravadanā karālavadanā ramā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 47

जिह्वाहस्ता च बगला प्रणया विनयप्रदा ॥
कीरी करालदेहा च शेमुषी मक्षिका मषी ॥ ४७ ॥

jihvāhastā ca bagalā praṇayā vinayapradā
kīrī karāladehā ca śemuṣī makṣikā maṣī

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 48

उत्तीर्णा तर्णिका तीक्ष्णा श्लक्ष्णा कामेश्वरी शिवा ॥
शिवपत्नी सरोजाक्षी पद्महस्ता सरस्वती ॥ ४८ ॥

uttīrṇā tarṇikā tīkṣṇā ślakṣṇā kāmeśvarī śivā
śivapatnī sarojākṣī padmahastā sarasvatī

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 49

तथ्या पथ्याकरी रथ्या रथस्था विततस्वरा ॥
महती रागिणी मार्गी शुचिहासा हरीश्वरी ॥ ४९ ॥

tathyā pathyākarī rathyā rathasthā vitatasvarā
mahatī rāgiṇī mārgī śucihāsā harīśvarī

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 50

हरिद्रालांशुलसिता लक्ष्मीनायकसुंदरी ॥
अंबालिकांबा देवेशी हुताग्निशिखा श्रुतिः ॥ ५० ॥

haridrālāṃśulasitā lakṣmīnāyakasundarī
ambālikāmbā deveśī hutāgniśikhā śrutiḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 51

अलसाल्पगतिश्चांत्यानंतानंतगुणाश्रया ॥
आद्या चादित्यसंकाशा ह्यादित्यकुलसुंदरी ॥ ५१ ॥

alasālpagatiścāntyānantānantaguṇāśrayā
ādyā cādityasaṅkāśā hyādityakulasundarī

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 52

आत्मरूपाधिशमिनी चादिमायादिदेवता ॥
इंद्रप्रसूरिनद्योतिरिनाग्निशशिलोचना ॥ ५२ ॥

ātmarūpādhiśaminī cādimāyādidevatā
indraprasūrinadyotirināgniśaśilocanā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 53

उमा उर्वी उरुभुजा उत्तुंगा चोक्षवाहना ॥
उत्तंका चोत्तमाध्येया उल्लासा चोरुगर्विणी ॥ ५३ ॥

umā urvī urubhujā uttuṅgā cokṣavāhanā
uttaṅkā cottamādhyeyā ullāsā corugarviṇī

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 54

ऊष्मा ऊर्णा च गुर्वंगी ऊर्ध्वाक्षी ऊर्ध्वमस्तका ॥
ऋद्धिश्वर्या ऋवर्णेशी ऋणहर्त्री च वार्तकी ॥ ५४ ॥

ūṣmā ūrṇā ca gurvaṅgī ūrdhvākṣī ūrdhvamastakā
ṛddhiśvaryā ṛvarṇeśī ṛṇahartrī ca vārtakī

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 55

ऋद्धिजा चारुवस्त्रा च ऋणिवासा महालसा ॥
लृकारा लृक्वुरा लीना लूकारावरधारिणी ॥ ५५ ॥

ṛddhijā cāruvastrā ca ṛṇivāsā mahālasā
lṛkārā lṛkvurā līnā lūkārāvaradhāriṇī

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 56

एणांकमुकुटा चेहा चारुचंद्रकला कला ॥
ऐंकारगतिरैश्वर्यदायिनी चैश्वरी गतिः ॥ ५६ ॥

eṇāṅkamukuṭā cehā cārucandrakalā kalā
aiṅkāragatiraiśvaryadāyinī caiśvarī gatiḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 57

ॐकारबीजरूपा च औत्रिकी बीजधारिणी ॥
अंबिकालंबिकांबा च अस्वरोद्गाररूपिणी ॥ ५७ ॥

oṅkārabījarūpā ca autrikī bījadhāriṇī
ambikālambikāmbā ca asvarodgārarūpiṇī

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 58

काली च भद्रकाली च कालिका कालवल्लभा ॥
कदंबनिलया कन्या कांचीमंडनमंडिता ॥ ५८ ॥

kālī ca bhadrakālī ca kālikā kālavallabhā
kadambanilayā kanyā kāñcīmaṇḍanamaṇḍitā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 59

कलंकरहिता कूर्पा कांचनाभा करीरगा ॥
कनकाचलवासा च कारुण्याकुलमानसा ॥ ५९ ॥

kalaṅkarahitā kūrpā kāñcanābhā karīragā
kanakācalavāsā ca kāruṇyākulamānasā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 60

कुलत्था कौलिनी कुल्या कुरुकुल्ला कपालिनी ॥
कपालकुलनिर्विण्णा केकरा कंजलोचना ॥ ६० ॥

kulatthā kaulinī kulyā kurukullā kapālinī
kapālakulanirviṇṇā kekarā kañjalocanā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 61

खंजनाक्षी खड्गधरा खेटकायुधभूषणा ॥
खर्पराढ्या च खलहा खेटिनी खेचरी खगा ॥ ६१ ॥

khañjanākṣī khaḍgadharā kheṭakāyudhabhūṣaṇā
kharparāḍhyā ca khalahā kheṭinī khecarī khagā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 62

खगायुधा खगगतिः खकाराशरभूषणा ॥
गणाध्यक्षा गजगतिर्गणेशजननी गदा ॥ ६२ ॥

khagāyudhā khagagatiḥ khakārāśarabhūṣaṇā
gaṇādhyakṣā gajagatirgaṇeśajananī gadā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 63

गोधा गदाधरप्राज्या गगनेशी महीमला ॥
घुर्घुरा घटभूर्घूका घुसृणाभा घनेश्वरी ॥ ६३ ॥

godhā gadādharaprājyā gaganeśī mahīmalā
ghurghurā ghaṭabhūrghūkā ghusṛṇābhā ghaneśvarī

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 64

घुनसारप्रिया साम्या घुवर्णरुतभूषणा ॥
चांद्री चंद्रस्तुता चार्वी चंद्रिका चंडनिःस्वना ॥ ६४ ॥

ghunasārapriyā sāmyā ghuvarṇarutabhūṣaṇā
cāndrī candrastutā cārvī candrikā caṇḍaniḥsvanā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 65

चंचरीकस्वना देवी चंचच्चामीकरांगदा ॥
छत्रिका च्छुरिका छच्छा छत्रचामरभूषणा ॥ ६५ ॥

cañcarīkasvanā devī cañcaccāmīkarāṅgadā
chatrikā cchurikā chacchā chatracāmarabhūṣaṇā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 66

ज्रींकारी जलजिह्वा च जृंभिका जलयोगिनी ॥
जटाजूटधरा जातिर्जातीपुष्पसमानना ॥ ६६ ॥

jrīṅkārī jalajihvā ca jṛmbhikā jalayoginī
jaṭājūṭadharā jātirjātīpuṣpasamānanā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 67

जलेश्वरी जगद्ध्येया जानकी जननी जटा ॥
झञ्झाझरीझरत्कारी झरत्कांची त्वकिंकिणी ॥ ६७ ॥

jaleśvarī jagaddhyeyā jānakī jananī jaṭā
jhañjhājharījharatkārī jharatkāñcī tvakiṅkiṇī

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 68

झिंटिका झंपकुज्झंपा झंपत्रासनिवारिणी ॥
अणुरूपा जकहस्ता जकाराक्षरसम्मता ॥ ६८ ॥

jhiṇṭikā jhampakujjhampā jhampatrāsanivāriṇī
aṇurūpā jakahastā jakārākṣarasammatā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 69

टंकायुधा महातथ्या टंकारा करुणा सती ॥
ठक्कुरा ठत्करा ठानी डिंडीरवसना डला ॥ ६९ ॥

ṭaṅkāyudhā mahātathyā ṭaṅkārā karuṇā satī
ṭhakkurā ṭhatkarā ṭhānī ḍiṇḍīravasanā ḍalā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 70

ढंडानिलमयी ढंडा ढणत्कारकरा ढला ॥
णांतानणी णीलायुधा णवर्णाक्षरभूषणा ॥ ७० ॥

ḍhaṇḍānilamayī ḍhaṇḍā ḍhaṇatkārakarā ḍhalā
ṇāntānaṇī ṇīlāyudhā ṇavarṇākṣarabhūṣaṇā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 71

तरुणी तुंदिला तोदा तामसी तामसप्रिया ॥
ताम्रानना ताम्रकरा ताम्रांबरधरा तुला ॥ ७१ ॥

taruṇī tundilā todā tāmasī tāmasapriyā
tāmrānanā tāmrakarā tāmrāmbaradharā tulā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 72

तापत्रयहरी तापी तैलसक्ता तिलोत्तमा ॥
स्थाणुपत्नी स्थली स्थूला स्थितिः स्थैर्यधरा स्थूला ॥ ७२ ॥

tāpatrayaharī tāpī tailasaktā tilottamā
sthāṇupatnī sthalī sthūlā sthitiḥ sthairyadharā sthūlā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 73

दंतिनी दंतुरा दावी देवकी देवनायिका ॥
दामिनी दमिनी दंड्या दंडहस्ता दुरानतिः ॥ ७३ ॥

dantinī danturā dāvī devakī devanāyikā
dāminī daminī daṇḍyā daṇḍahastā durānatiḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 74

दुर्वारा दुर्गतिघ्री द्राक्षा द्रविडवासिनी ॥
दूरस्था दुंदुभिध्वाना दरदा दरनाशिनी ॥ ७४ ॥

durvārā durgatighrī drākṣā draviḍavāsinī
dūrasthā dundubhidhvānā daradā daranāśinī

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 75

दुःखघ्नी च दुर्गा दृष्टी दया दांभिकनाशिनी ॥
धर्म्या धर्मप्रसूर्धन्या धनदा धातृवल्लभा ॥ ७५ ॥

duḥkhaghnī ca durgā dṛṣṭī dayā dāmbhikanāśinī
dharmyā dharmaprasūrdhanyā dhanadā dhātṛvallabhā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 76

धनुर्धरा धनुर्वल्ली धनुष्कवरदायिनी ॥
धूमाली धूम्रवदना धूमश्रीर्धूम्रलोचना ॥ ७६ ॥

dhanurdharā dhanurvallī dhanuṣkavaradāyinī
dhūmālī dhūmravadanā dhūmaśrīrdhūmralocanā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 77

नलिनी नर्तकी नांतानंगा नलिनलोचना ॥
निर्मला निगमाचारा निम्नगा नगजा नमिः ॥ ७७ ॥

nalinī nartakī nāntānaṅgā nalinalocanā
nirmalā nigamācārā nimnagā nagajā namiḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 78

नीलग्रीवा निरीहा च नीपोपवनवासिनी ॥
निरंजनजनिर्जन्या निद्रालुर्नीरवासिनी ॥ ७८ ॥

nīlagrīvā nirīhā ca nīpopavanavāsinī
nirañjanajanirjanyā nidrālurnīravāsinī

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 79

नटिनी नाट्यनिरता नवनीतप्रियानिला ॥
नारायणी निराकारा निर्लेपा नित्यवल्लभा ॥ ७९ ॥

naṭinī nāṭyaniratā navanītapriyānilā
nārāyaṇī nirākārā nirlepā nityavallabhā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 80

पद्मावती पद्मकरा पुत्रदा पुत्रवत्सला ॥
परोत्तरा पुरी पाठा पीनश्रोणिः पुलोमजा ॥ ८० ॥

padmāvatī padmakarā putradā putravatsalā
parottarā purī pāṭhā pīnaśroṇiḥ pulomajā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 81

पुष्पिणी पुस्तककरा पटुः पाटीरवाहना ॥
पापघ्नी पद्मिनी पाली पल्ली परमसुंदरी ॥ ८१ ॥

puṣpiṇī pustakakarā paṭuḥ pāṭīravāhanā
pāpaghnī padminī pālī pallī paramasundarī

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 82

पिशाची च पिशाचघ्नी पानपात्रधरा पुटा ॥
पूर्णिमा पंचमी पोत्री पुरूरववरप्रदा ॥ ८२ ॥

piśācī ca piśācaghnī pānapātradharā puṭā
pūrṇimā pañcamī potrī purūravavarapradā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 83

पंचयज्ञा पंचशरी पंचाशन्मनुवल्लभा ॥
पांचाली पंचपुत्रा च पूर्णा पूर्णमनोरथा ॥ ८३ ॥

pañcayajñā pañcaśarī pañcāśanmanuvallabhā
pāñcālī pañcaputrā ca pūrṇā pūrṇamanorathā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 84

फलिनी फलदात्री च फलहस्ता फणिप्रिया ॥
फिरंगघ्नी स्फीतमतिः स्फीतिः स्फीतिमती स्फुरा ॥ ८४ ॥

phalinī phaladātrī ca phalahastā phaṇipriyā
phiraṅgaghnī sphītamatiḥ sphītiḥ sphītimatī sphurā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 85

बलमाया बलस्तन्या बिल्वसेना बलाबला ॥
बगलेश्वरपूज्या च बलिनी बलवर्धिनी ॥ ८५ ॥

balamāyā balastanyā bilvasenā balābalā
bagaleśvarapūjyā ca balinī balavardhinī

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 86

बुद्धमाता बौद्धमतिर्बुद्धा बंधनमोचिनी ॥
भगिनी भगमाला च भगलिंगासूत्रसा ॥ ८६ ॥

buddhamātā bauddhamatirbuddhā bandhanamocinī
bhaginī bhagamālā ca bhagaliṅgāsūtrasā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 87

भीमेश्वरी च भेरुंडा भगेशी भगमर्षिणी ॥
भगलिंगस्थिता भग्या भाग्यदा भगमालिनी ॥ ८७ ॥

bhīmeśvarī ca bheruṇḍā bhageśī bhagamarṣiṇī
bhagaliṅgasthitā bhagyā bhāgyadā bhagamālinī

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 88

मत्ता मनोहरा मेना मैनाकजननी मुरी ॥
मुरली मानवी मोक्त्री मनस्विजनमोदिता ॥ ८८ ॥

mattā manoharā menā mainākajananī murī
muralī mānavī moktrī manasvijanamoditā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 89

मत्तमातंगगा माद्री मरालगतिमंजुला ॥
यज्ञेश्वरीश्वरी यज्ञा यजुर्वेदप्रियाश्रिता ॥ ८९ ॥

mattamātaṅgagā mādrī marālagatimañjulā
yajñeśvarīśvarī yajñā yajurvedapriyāśritā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 90

यशोवती यतिस्था च यातिस्था यतिवल्लभा ॥
यवनी यौवनस्था च यवा यक्षजनाश्रया ॥ ९० ॥

yaśovatī yatisthā ca yātisthā yativallabhā
yavanī yauvanasthā ca yavā yakṣajanāśrayā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 91

यज्ञसूत्रप्रदा ज्येष्ठा यज्ञभूयूपमालिनी ॥
रंजिता राजपत्नी च राजसूयफलप्रदा ॥ ९१ ॥

yajñasūtrapradā jyeṣṭhā yajñabhūyūpamālinī
rañjitā rājapatnī ca rājasūyaphalapradā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 92

रजोवती रजश्चित्रा राज्यदा राज्यवर्धिनी ॥
राज्ञी रात्रिचरेशानी रोगघ्नी त्रिपुरेश्वरी ॥ ९२ ॥

rajovatī rajaścitrā rājyadā rājyavardhinī
rājñī rātricareśānī rogaghnī tripureśvarī

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 93

ललिता ललितालापा लोपा ललनलालसा ॥
लाटीद्रुममासा च लाटीद्रुमवर्तिनी ॥ ९३ ॥

lalitā lalitālāpā lopā lalanalālasā
lāṭīdrumamāsā ca lāṭīdrumavartinī

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 94

लंका ललज्जटाजूटा लंघिता सुरसुंदरी ॥
लोकेश्वरवरदा लीना लयकर्त्री महालया ॥ ९४ ॥

laṅkā lalajjaṭājūṭā laṅghitā surasundarī
lokeśvaravaradā līnā layakartrī mahālayā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 95

वेदिविनग्ना वाणी च वेणुर्वनेश्वरी ॥
वेद्यमाना ववर्णाढ्या वाराही वीरमातृका ॥ ९५ ॥

vedivinagnā vāṇī ca veṇurvaneśvarī
vedyamānā vavarṇāḍhyā vārāhī vīramātṛkā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 96

शंखिनी शंखवलया शक्त्यायुधधरा शमा ॥
शशिमंडलमध्यस्था शीतलांबुनिवासिनी ॥ ९६ ॥

śaṅkhinī śaṅkhavalayā śaktyāyudhadharā śamā
śaśimaṇḍalamadhyasthā śītalāmbunivāsinī

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 97

श्मशानस्था महाघोरा श्मशाननिलयेश्वरी ॥
सिंधुः सूत्रधरा सूत्रा समस्तकुलचारिणी ॥ ९७ ॥

śmaśānasthā mahāghorā śmaśānanilayeśvarī
sindhuḥ sūtradharā sūtrā samastakulacāriṇī

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 98

सप्तमी सात्त्विकी सत्त्वा सत्रस्यासुरसूदिनी ॥
सुरेश्वरी संपदाद्या समस्ताचलचारिणी ॥ ९८ ॥

saptamī sāttvikī sattvā satrasyāsurasūdinī
sureśvarī sampadādyā samastācalacāriṇī

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 99

समदा सम्मसिः सम्मा सवना सवनेश्वरी ॥
हंसी हरिप्रिया हास्या हरिनेत्रा हरांबिका ॥ ९९ ॥

samadā sammasiḥ sammā savanā savaneśvarī
haṃsī haripriyā hāsyā harinetrā harāmbikā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 100

हेषा कटीश्वरी हीरा हलिनी हलदायिनी ॥
हेहहारवा हालाहालाहलहताशया ॥ १०० ॥

heṣā kaṭīśvarī hīrā halinī haladāyinī
hehahāravā hālāhālāhalahatāśayā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 101

क्षेमा क्षेमप्रदा क्षामा क्षीमांबरधराक्षया ॥
क्षितिः क्षीरप्रिया लक्ष्या क्षितिभृत्क्षणदा क्षुधा ॥ १०१ ॥

kṣemā kṣemapradā kṣāmā kṣīmāmbaradharākṣayā
kṣitiḥ kṣīrapriyā lakṣyā kṣitibhṛtkṣaṇadā kṣudhā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 102

क्षत्रिणी ब्राह्मणी क्षेत्रा क्षपा क्षंवीजमंडिता ॥
लक्ष्यबीजस्वरूपा च क्षकाराक्षरमातृका ॥ १०२ ॥

kṣatriṇī brāhmaṇī kṣetrā kṣapā kṣaṃvījamaṇḍitā
lakṣyabījasvarūpā ca kṣakārākṣaramātṛkā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 103

दुर्गाद्यनाशिनी दूर्वा दुर्गमा दुर्गनाशिनी ॥
दुर्गा दुर्गातिनाशिनी ह्रीं दुं बीजमंडिता ॥ १०३ ॥

durgādyanāśinī dūrvā durgamā durganāśinī
durgā durgātināśinī hrīṃ duṃ bījamaṇḍitā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

फलश्रुतिःThe fruit of reciting

Verse 104

इति नामसहस्रं तु मंत्रगर्भं महाफलम् ॥
दुर्गायां दुर्गातिहरं सर्वदेवनमस्कृतम् ॥ १०४ ॥

iti nāmasahasraṃ tu mantragarbhaṃ mahāphalam
durgāyāṃ durgātiharaṃ sarvadevanamaskṛtam

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 105

सर्वमंत्रमयं दिव्यं देवदानवपूजितम् ॥
श्रेयस्करं महापुण्यं महापातकनाशनम् ॥ १०५ ॥

sarvamantramayaṃ divyaṃ devadānavapūjitam
śreyaskaraṃ mahāpuṇyaṃ mahāpātakanāśanam

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 106

यः पठेत्पाठयेद्वापि शृणोति श्रावयेत्तथा ॥
स महापातकैर्मुक्तो देवदानवसेवितः ॥ १०६ ॥

yaḥ paṭhetpāṭhayedvāpi śṛṇoti śrāvayettathā
sa mahāpātakairmukto devadānavasevitaḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 107

इह लोके सुखं भुक्त्वा परत्र त्रिदिवं व्रजेत् ॥
दुर्गानामसहस्रं तु मूलमंत्रैकसाधनम् ॥ १०७ ॥

iha loke sukhaṃ bhuktvā paratra tridivaṃ vrajet
durgānāmasahasraṃ tu mūlamantraikasādhanam

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 108

अर्धरात्रे पठेद्वीरो मधुरं भवसेवितम् ॥
त्रिवारं वर्मपूर्वं तु भवेद्वागीशसन्निभः ॥ १०८ ॥

ardharātre paṭhedvīro madhuraṃ bhavasevitam
trivāraṃ varmapūrvaṃ tu bhavedvāgīśasannibhaḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 109

यः पठेद्देवि मध्याह्ने स्त्रीयुतो मुक्तकुंतलः ॥
तस्य वैरिकुलं त्रस्येद्दर्शनादेव नश्यति ॥ १०९ ॥

yaḥ paṭheddevi madhyāhne strīyuto muktakuntalaḥ
tasya vairikulaṃ trasyeddarśanādeva naśyati

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 110

दहनादिव देवेशि पतंगकुलमद्रिजे ॥
यः पठेद्वेतसीमूले सायं पूजितभैरवः ॥ ११० ॥

dahanādiva deveśi pataṅgakulamadrije
yaḥ paṭhedvetasīmūle sāyaṃ pūjitabhairavaḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 111

तस्यास्यकुहराद्वाणी निःसरेद्गद्यपद्यभाक् ॥
यः पठेत्सततं देवि शयने स्त्रीरताकुलः ॥ १११ ॥

tasyāsyakuharādvāṇī niḥsaredgadyapadyabhāk
yaḥ paṭhetsatataṃ devi śayane strīratākulaḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 112

स भवेद्वैरिविध्वंसी धनेन धनदोपमः ॥
वाग्भिर्वागीशसदृशः कवित्वेन सितोपमः ॥ ११२ ॥

sa bhavedvairividhvaṃsī dhanena dhanadopamaḥ
vāgbhirvāgīśasadṛśaḥ kavitvena sitopamaḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 113

तेजसा सूर्यसंकाशो यशसा सोमसन्निभः ॥
बलेन वायुतुल्यो हि लक्ष्म्या गीर्वाणनायकः ॥ ११३ ॥

tejasā sūryasaṅkāśo yaśasā somasannibhaḥ
balena vāyutulyo hi lakṣmyā gīrvāṇanāyakaḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 114

देवि किं बहुनोक्तेन स भवेद्भैरवोपमः ॥
स्तंभनाकर्षणोच्चाटवशीकरणकक्षमः ॥ ११४ ॥

devi kiṃ bahunoktena sa bhavedbhairavopamaḥ
stambhanākarṣaṇoccāṭavaśīkaraṇakakṣamaḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 115

रवौ भूर्जे लिखेद्देवि निशीथे चाष्टगंधकैः ॥
सस्तन्यरेतोराजस्कैः साधको मंत्रसाधकः ॥ ११५ ॥

ravau bhūrje likheddevi niśīthe cāṣṭagandhakaiḥ
sastanyaretorājaskaiḥ sādhako mantrasādhakaḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 116

लिखित्वा वेष्टयेन्नामसहस्रमणिमीश्वरि ॥
श्वेतवस्त्रेण संवेष्ट्य लाक्षया परिवेष्टयेत् ॥ ११६ ॥

likhitvā veṣṭayennāmasahasramaṇimīśvari
śvetavastreṇa saṃveṣṭya lākṣayā pariveṣṭayet

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 117

सुवर्णरजताढ्यैश्च वेष्टयेत्पीतसूत्रकैः ॥
संपूज्य गुटिकां देवि शुभाहे साधकोत्तमः ॥ ११७ ॥

suvarṇarajatāḍhyaiśca veṣṭayetpītasūtrakaiḥ
sampūjya guṭikāṃ devi śubhāhe sādhakottamaḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 118

धारयेन्मूर्ध्नि वा बाहौ गुटिकां कामदायिनीम् ॥
रणे रिपून्विजित्याशु कल्याणी गृहमाविशेत् ॥ ११८ ॥

dhārayenmūrdhni vā bāhau guṭikāṃ kāmadāyinīm
raṇe ripūnvijityāśu kalyāṇī gṛhamāviśet

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 119

वंध्या वामभुजे धृत्वा कृत्वा साधकपूजनम् ॥
लभते तनयांदेवि साक्षाद्वैश्रवणोपमान् ॥ ११९ ॥

vandhyā vāmabhuje dhṛtvā kṛtvā sādhakapūjanam
labhate tanayāndevi sākṣādvaiśravaṇopamān

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 120

गुटिकैषा महादिव्या गोप्या कामफलप्रदा ॥
साधकैः सततं पूज्या साक्षाद्दुर्गास्वरूपिणी ॥ १२० ॥

guṭikaiṣā mahādivyā gopyā kāmaphalapradā
sādhakaiḥ satataṃ pūjyā sākṣāddurgāsvarūpiṇī

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 121

योऽर्चयेत्साधको दुर्गां गुटिकां धारयेत्प्रिये ॥
पठेद्वाऽपि शिवे मंत्रं नामसाहस्रिकं परम् ॥ १२१ ॥

yo'rcayetsādhako durgāṃ guṭikāṃ dhārayetpriye
paṭhedvā'pi śive mantraṃ nāmasāhasrikaṃ param

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 122

अंगस्तोत्रं फलं तस्य देवि वक्ष्येऽधुना शृणु ॥
वने राजकुले वापि दुर्भिक्षे शत्रुसंकटे ॥ १२२ ॥

aṅgastotraṃ phalaṃ tasya devi vakṣye'dhunā śṛṇu
vane rājakule vāpi durbhikṣe śatrusaṅkaṭe

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 123

ग्रहयक्षपिशाचादिभूतप्रेतमये तथा ॥
वीरो विगतभीर्देवि सर्वत्र विजयी भवेत् ॥ १२३ ॥

grahayakṣapiśācādibhūtapretamaye tathā
vīro vigatabhīrdevi sarvatra vijayī bhavet

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 124

स्तंभयेद्वायुसूर्यौ च चेंद्रादीन्साधकोत्तमः ॥
मोहयेत्त्रिजगत्सद्यः कांताश्चाकर्षयेद्ध्रुवम् ॥ १२४ ॥

stambhayedvāyusūryau ca cendrādīnsādhakottamaḥ
mohayettrijagatsadyaḥ kāntāścākarṣayeddhruvam

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 125

मारयेदखिलाञ्शत्रूंस्त्रिपून्नुच्चाटयेत्तथा ॥
वशयेद्देवताः सद्यः किं पुनर्मानवांछिवे ॥ १२५ ॥

mārayedakhilāñśatrūṃstripūnnuccāṭayettathā
vaśayeddevatāḥ sadyaḥ kiṃ punarmānavāñchive

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 126

शमयेदखिलान्रोगान्महोत्पातानुपद्रवान् ॥
किं किं न लभते वीरो दुर्गापंचांगपूजनात् ॥ १२६ ॥

śamayedakhilānrogānmahotpātānupadravān
kiṃ kiṃ na labhate vīro durgāpañcāṅgapūjanāt

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 127

इदं रहस्यं दुर्गाया अष्टाक्षर्या महेश्वरि ॥
सर्वस्वं सारतत्त्वं च मूलविद्यामयं परम् ॥ १२७ ॥

idaṃ rahasyaṃ durgāyā aṣṭākṣaryā maheśvari
sarvasvaṃ sāratattvaṃ ca mūlavidyāmayaṃ param

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 128

महाचीनक्रमस्थानां साधकानां यशस्करम् ॥
पठेत्संपूजयेद्देव्या मंत्रनामसहस्रकम् ॥ १२८ ॥

mahācīnakramasthānāṃ sādhakānāṃ yaśaskaram
paṭhetsampūjayeddevyā mantranāmasahasrakam

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 129

इदं सारं हि तत्त्वानां तत्त्वमुत्तमम् ॥
दुर्गानामसहस्रं तु तव भक्त्या प्रकाशितम् ॥ १२९ ॥

idaṃ sāraṃ hi tattvānāṃ tattvamuttamam
durgānāmasahasraṃ tu tava bhaktyā prakāśitam

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 130

अभक्ताय न दातव्यं गोप्तव्यं पशुसंकटे ॥
अभक्तेभ्योऽपि पुत्रेभ्यो दत्त्वा नरकमाप्नुयात् ॥ १३० ॥

abhaktāya na dātavyaṃ goptavyaṃ paśusaṅkaṭe
abhaktebhyo'pi putrebhyo dattvā narakamāpnuyāt

अभक्तायनदातव्यम्गोप्तव्यम्पशुसंकटेअभक्तेभ्यःअपिपुत्रेभ्यःदत्त्वानरकम्आप्नुयात्
हिन्दी अर्थ

इसे भक्तिहीन को नहीं देना चाहिए, और पशु-स्वभाव वालों के संकट में भी इसे छिपाकर रखना चाहिए। जो इसे भक्तिहीन पुत्रों को भी देता है, वह नरक पाता है।

English sense

It should not be given to one who has no devotion, and it should be kept hidden even in danger from the unspiritual. Whoever gives it even to sons who have no devotion goes to hell.

पदार्थ · word by word
अभक्ताय
to one without devotionभक्तिहीन को
न
notनहीं
दातव्यम्
should be givenदेना चाहिए
गोप्तव्यम्
should be kept hiddenछिपाना चाहिए
पशुसंकटे
in danger from the unspiritualपशु-स्वभाव वालों के संकट में
अभक्तेभ्यः
to those without devotionभक्तिहीनों को
अपि
evenभी
पुत्रेभ्यः
to sonsपुत्रों को
दत्त्वा
having givenदेकर
नरकम्
hellनरक
आप्नुयात्
he reachesपाता है

Verse 131

दीक्षिताय कुलीनाय गुरुभक्तिरताय च ॥
शांताय भक्तियुक्ताय देयं नामसहस्रकम् ॥ १३१ ॥

dīkṣitāya kulīnāya gurubhaktiratāya ca
śāntāya bhaktiyuktāya deyaṃ nāmasahasrakam

दीक्षितायकुलीनायगुरुभक्तिरतायचशांतायभक्तियुक्तायदेयम्नामसहस्रकम्
हिन्दी अर्थ

सहस्रनाम उसे देना चाहिए जो दीक्षित हो, अच्छे कुल का हो, गुरु की भक्ति में लगा हो, शांत हो और भक्ति से भरा हो।

English sense

The thousand names should be given to one who is initiated, of good family, devoted to his teacher, peaceful, and full of devotion.

पदार्थ · word by word
दीक्षिताय
to one who is initiatedदीक्षित को
कुलीनाय
to one of good familyअच्छे कुल वाले को
गुरुभक्तिरताय
to one devoted to his teacherगुरु की भक्ति में लगे को
च
andऔर
शांताय
to the peaceful oneशांत को
भक्तियुक्ताय
to one full of devotionभक्ति से भरे को
देयम्
should be givenदेना चाहिए
नामसहस्रकम्
the thousand namesसहस्रनाम

Verse 132

विना दानं न गृह्णीयान्न दद्यादक्षिणां विना ॥
दत्त्वा गृहीत्वाप्युभयोः सिद्धिहानिर्भवेद्ध्रुवम् ॥ १३२ ॥

vinā dānaṃ na gṛhṇīyānna dadyādakṣiṇāṃ vinā
dattvā gṛhītvāpyubhayoḥ siddhihānirbhaveddhruvam

विनादानम्नगृह्णीयात्नदद्यात्दक्षिणाम्विनादत्त्वागृहीत्वाअपिउभयोःसिद्धिहानिःभवेत्ध्रुवम्
हिन्दी अर्थ

बिना दान दिए इसे न ले और बिना दक्षिणा लिए इसे न दे। जो इस तरह देता या लेता है, उन दोनों की सिद्धि निश्चय ही नष्ट हो जाती है।

English sense

He should not take it without giving a gift, and he should not give it without receiving a fee. If it is given or taken in any other way, both lose their success for certain.

पदार्थ · word by word
विना
withoutबिना
दानम्
a giftदान
न
notन
गृह्णीयात्
he should takeले
न
notन
दद्यात्
he should giveदे
दक्षिणाम्
a feeदक्षिणा
विना
withoutबिना
दत्त्वा
having givenदेकर
गृहीत्वा
having takenलेकर
अपि
evenभी
उभयोः
of bothदोनों की
सिद्धिहानिः
loss of successसिद्धि की हानि
भवेत्
there will beहोगी
ध्रुवम्
for certainनिश्चय ही

Verse 133

इदं नामसहस्रं तु गुप्तं गोप्यतमं शिवे ॥
तव भक्त्या मयाख्यातं गोपनीयं स्वयोनिवत् ॥ १३३ ॥

idaṃ nāmasahasraṃ tu guptaṃ gopyatamaṃ śive
tava bhaktyā mayākhyātaṃ gopanīyaṃ svayonivat

इदम्नामसहस्रम्तुगुप्तम्गोप्यतमम्शिवेतवभक्त्यामयाआख्यातम्गोपनीयम्स्वयोनिवत्
हिन्दी अर्थ

हे शिवे, यह सहस्रनाम गुप्त है, सबसे अधिक गोपनीय है। मैंने इसे तुम्हारी भक्ति के कारण बताया है। इसे अपने गुप्त अंग की तरह बचाकर रखना चाहिए।

English sense

This thousand names, O Śivā, is hidden, the most secret thing. I have told it to you out of devotion, and it must be guarded like one's own secret place.

पदार्थ · word by word
इदम्
thisयह
नामसहस्रम्
the thousand namesएक हज़ार नाम
तु
indeedनिश्चय ही
गुप्तम्
hiddenगुप्त
गोप्यतमम्
the most secretसबसे अधिक गोपनीय
शिवे
O Śivāहे शिवे
तव
yourतुम्हारी
भक्त्या
by devotionभक्ति से
मया
by meमेरे द्वारा
आख्यातम्
toldबताया गया
गोपनीयम्
to be guardedछिपाने योग्य
स्वयोनिवत्
like one's own secret placeअपने गुप्त स्थान की तरह
इति श्रीदेवीरहस्यतंत्रोक्तं दुर्गासहस्रनामस्तोत्रं समाप्तम् ॥

Terms on this page

Sahasranama सहस्रनाम A recitation of a deity's thousand names — a devotional text genre used across many deities, not one single fixed composition.
Bhairava भैरव A fierce form of Shiva, worshipped at home in gentler forms like Batuk or Bal Bhairava, protecting the household alongside the family deity.
Durga दुर्गा One of the principal deities of Hinduism - The warrior Goddess.
Kavach कवच A protective text or armor recited for a deity's shielding power — such as the Durga Kavach or Hanuman Kavach.

Translated and edited by Gaurav Verma under the site's published method. The Sanskrit text is in the public domain. Our transliteration, translation and apparatus are licensed CC BY-SA 4.0 — see /license.

← All stotras