Kūrma Purāṇa, Pūrva-vibhāga, adhyāya 12

श्रीदेवीसहस्रनामस्तोत्रम्

Devi Sahasranama Stotram (Kurma Purana) — The thousand and eight names of the Goddess

This is the name-hymn of the Goddess that stands inside the Kūrma Purāṇa. Himavat has just seen Parvati in her blazing cosmic form, and he praises her by name: as the highest power, the mother of the worlds, the wife of Śiva and the one who is every goddess and every kind of knowledge. The closing verses tell what repeating the names brings.

Verse 59

आत्मन्याधाय चात्मानमोंकारं समनुस्मरन् ।
नाम्नामष्टसहस्रेण तुष्टाव परमेश्वरीम् ॥ ५९ ॥

ātmanyādhāya cātmānamoṃkāraṃ samanusmaran
nāmnāmaṣṭasahasreṇa tuṣṭāva parameśvarīm

आत्मनिआधायचआत्मानम्ओंकारम्समनुस्मरन्नाम्नाम्अष्टसहस्रेणतुष्टावपरमेश्वरीम्
हिन्दी अर्थ

अपने को आत्मा में स्थापित करके और ओंकार का स्मरण करते हुए उन्होंने एक हज़ार आठ नामों से परमेश्वरी की स्तुति की।

English sense

Placing himself in the Self and calling to mind the syllable Om, he praised the Supreme Goddess with a thousand and eight names.

Term of art Aṣṭasahasra here is taken as "a thousand and eight", the usual count of such name-hymns.
पदार्थ · word by word
आत्मनि
in the Selfआत्मा में
आधाय
placingस्थापित करके
च
andऔर
आत्मानम्
himselfअपने को
ओंकारम्
the syllable Omओंकार का
समनुस्मरन्
calling to mindस्मरण करते हुए
नाम्नाम्
of namesनामों के
अष्टसहस्रेण
with a thousand and eightएक हज़ार आठ से
तुष्टाव
praisedस्तुति की
परमेश्वरीम्
the Supreme Goddessपरमेश्वरी की

सहस्रनामानिThe thousand names

Verse 60

हिमवानुवाच — हिमवान् ने कहा Himavat said

शिवोमा परमा शक्तिरनन्ता निष्कलामला ।
शान्ता माहेश्वरी नित्या शाश्वती परमाक्षरा ॥ ६० ॥

śivomā paramā śaktiranantā niṣkalāmalā
śāntā māheśvarī nityā śāśvatī paramākṣarā

शिवाउमापरमाशक्तिःअनन्तानिष्कलाअमलाशान्तामाहेश्वरीनित्याशाश्वतीपरमाक्षरा
हिन्दी अर्थ

शिवा, उमा, परम शक्ति, अनन्ता, निष्कला, अमला; शान्ता, माहेश्वरी, नित्या, शाश्वती, परमाक्षरा;

English sense

Śivā, Umā, the supreme power, endless, partless, spotless; peaceful, Maheśvara's own, eternal, everlasting, the supreme imperishable;

पदार्थ · word by word
शिवा
Śivā, the auspiciousशिवा
उमा
Umāउमा
परमा
the supremeपरमा
शक्तिः
powerशक्ति
अनन्ता
endlessअनन्ता
निष्कला
partlessनिष्कला
अमला
spotlessअमला
शान्ता
peacefulशान्ता
माहेश्वरी
Maheśvara's ownमाहेश्वरी
नित्या
eternalनित्या
शाश्वती
everlastingशाश्वती
परमाक्षरा
the supreme imperishableपरमाक्षरा

Verse 61

अचिन्त्या केवलानन्त्या शिवात्मा परमात्मिका ।
अनादिरव्यया शुद्धा देवात्मा सर्वगाचला ॥ ६१ ॥

acintyā kevalānantyā śivātmā paramātmikā
anādiravyayā śuddhā devātmā sarvagācalā

अचिन्त्याकेवलाअनन्त्याशिवात्मापरमात्मिकाअनादिःअव्ययाशुद्धादेवात्मासर्वगाअचला
हिन्दी अर्थ

अचिन्त्या, केवला, अनन्त्या, शिवात्मा, परमात्मिका; अनादि, अव्यया, शुद्धा, देवात्मा, सर्वगा, अचला;

English sense

beyond thought, alone, infinite, whose self is Śiva, the Supreme Self; without beginning, unchanging, pure, the self of the gods, all-pervading, unmoving;

पदार्थ · word by word
अचिन्त्या
beyond thoughtअचिन्त्या
केवला
aloneकेवला
अनन्त्या
infiniteअनन्त्या
शिवात्मा
whose self is Śivaशिवात्मा
परमात्मिका
the Supreme Selfपरमात्मिका
अनादिः
without beginningअनादि
अव्यया
unchangingअव्यया
शुद्धा
pureशुद्धा
देवात्मा
self of the godsदेवात्मा
सर्वगा
all-pervadingसर्वगा
अचला
unmovingअचला

Verse 62

एकानेकविभागस्था मायातीता सुनिर्मला ।
महामाहेश्वरी सत्या महादेवी निरञ्जना ॥ ६२ ॥

ekānekavibhāgasthā māyātītā sunirmalā
mahāmāheśvarī satyā mahādevī nirañjanā

एकानेकविभागस्थामायातीतासुनिर्मलामहामाहेश्वरीसत्यामहादेवीनिरञ्जना
हिन्दी अर्थ

एक और अनेक रूप में स्थित, मायातीता, सुनिर्मला; महामाहेश्वरी, सत्या, महादेवी, निरंजना;

English sense

present as one and many, beyond Māyā, utterly pure; the great Māheśvarī, the true, the great goddess, stainless;

पदार्थ · word by word
एकानेकविभागस्था
present as one and manyएक और अनेक रूप में स्थित
मायातीता
beyond Māyāमायातीता
सुनिर्मला
utterly pureसुनिर्मला
महामाहेश्वरी
great Māheśvarīमहामाहेश्वरी
सत्या
trueसत्या
महादेवी
great goddessमहादेवी
निरञ्जना
stainlessनिरंजना

Verse 63

काष्ठा सर्वान्तरस्था च चिच्छक्तिरतिलालसा ।
नन्दा सर्वात्मिका विद्या ज्योतीरूपामृताक्षरा ॥ ६३ ॥

kāṣṭhā sarvāntarasthā ca cicchaktiratilālasā
nandā sarvātmikā vidyā jyotīrūpāmṛtākṣarā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 64

शान्तिः प्रतिष्ठा सर्वेषां निवृत्तिरमृतप्रदा ।
व्योममूर्तिर्व्योमलया व्योमाधाराच्युतामरा ॥ ६४ ॥

śāntiḥ pratiṣṭhā sarveṣāṃ nivṛttiramṛtapradā
vyomamūrtirvyomalayā vyomādhārācyutāmarā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 65

अनादिनिधनामोघा कारणात्मा कुलाकुला ।
स्वतः प्रथमजा नाभिरमृतस्यात्मसंश्रया ॥ ६५ ॥

anādinidhanāmoghā kāraṇātmā kulākulā
svataḥ prathamajā nābhiramṛtasyātmasaṃśrayā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

ours: कुलाकुला, स्वतः; variant कलाकला, क्रतुः

Verse 66

प्राणेश्वरप्रिया माता महामहिषवासिनी ।
प्राणेश्वरी प्राणरूपा प्रधानपुरुषेश्वरी ॥ ६६ ॥

prāṇeśvarapriyā mātā mahāmahiṣavāsinī
prāṇeśvarī prāṇarūpā pradhānapuruṣeśvarī

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 67

सर्वशक्तिकलाकारा ज्योत्स्ना द्योर्महिमास्पदा ।
सर्वकार्यनियन्त्री च सर्वभूतेश्वरेश्वरी ॥ ६७ ॥

sarvaśaktikalākārā jyotsnā dyormahimāspadā
sarvakāryaniyantrī ca sarvabhūteśvareśvarī

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 68

संसारयोनिः सकला सर्वशक्तिसमुद्भवा ।
संसारपोता दुर्वारा दुर्निरीक्ष्या दुरासदा ॥ ६८ ॥

saṃsārayoniḥ sakalā sarvaśaktisamudbhavā
saṃsārapotā durvārā durnirīkṣyā durāsadā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 69

प्राणशक्तिः प्राणविद्या योगिनी परमा कला ।
महाविभूतिर्दुर्धर्षा मूलप्रकृतिसम्भवा ॥ ६९ ॥

prāṇaśaktiḥ prāṇavidyā yoginī paramā kalā
mahāvibhūtirdurdharṣā mūlaprakṛtisambhavā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 70

अनाद्यनन्तविभवा परमाद्यापकर्षिणी ।
सर्गस्थित्यन्तकरणी सुदुर्वाच्या दुरत्यया ॥ ७० ॥

anādyanantavibhavā paramādyāpakarṣiṇī
sargasthityantakaraṇī sudurvācyā duratyayā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 71

शब्दयोनिः शब्दमयी नादाख्या नादविग्रहा ।
अनादिरव्यक्तगुणा महानन्दा सनातनी ॥ ७१ ॥

śabdayoniḥ śabdamayī nādākhyā nādavigrahā
anādiravyaktaguṇā mahānandā sanātanī

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 72

आकाशयोनिर्योगस्था महायोगेश्वरेश्वरी ।
महामाया सुदुष्पारा मूलप्रकृतिरीश्वरी ॥ ७२ ॥

ākāśayoniryogasthā mahāyogeśvareśvarī
mahāmāyā suduṣpārā mūlaprakṛtirīśvarī

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 73

प्रधानपुरुषातीता प्रधानपुरुषात्मिका ।
पुराणी चिन्मयी पुंसामादिपुरुषरूपिणी ॥ ७३ ॥

pradhānapuruṣātītā pradhānapuruṣātmikā
purāṇī cinmayī puṃsāmādipuruṣarūpiṇī

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 74

भूतान्तरस्था कूटस्था महापुरुषसंज्ञिता ।
जन्ममृत्युजरातीता सर्वशक्तिसमन्विता ॥ ७४ ॥

bhūtāntarasthā kūṭasthā mahāpuruṣasaṃjñitā
janmamṛtyujarātītā sarvaśaktisamanvitā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 75

व्यापिनी चानवच्छिन्ना प्रधानानुप्रवेशिनी ।
क्षेत्रज्ञशक्तिरव्यक्तलक्षणा मलवर्जिता ॥ ७५ ॥

vyāpinī cānavacchinnā pradhānānupraveśinī
kṣetrajñaśaktiravyaktalakṣaṇā malavarjitā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 76

अनादिमायासम्भिन्ना त्रितत्त्वा प्रकृतिर्गुहा ।
महामायासमुत्पन्ना तामसी पौरुषी ध्रुवा ॥ ७६ ॥

anādimāyāsambhinnā tritattvā prakṛtirguhā
mahāmāyāsamutpannā tāmasī pauruṣī dhruvā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 77

व्यक्ताव्यक्तात्मिका कृष्णा रक्ता शुक्ला प्रसूतिका ।
अकार्या कार्यजननी नित्यं प्रसवधर्मिणी ॥ ७७ ॥

vyaktāvyaktātmikā kṛṣṇā raktā śuklā prasūtikā
akāryā kāryajananī nityaṃ prasavadharmiṇī

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 78

सर्गप्रलयनिर्मुक्ता सृष्टिस्थित्यन्तधर्मिणी ।
ब्रह्मगर्भा चतुर्विंशा पद्मनाभाच्युतात्मिका ॥ ७८ ॥

sargapralayanirmuktā sṛṣṭisthityantadharmiṇī
brahmagarbhā caturviṃśā padmanābhācyutātmikā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 79

वैद्युती शाश्वती योनिर्जगन्मातेश्वरप्रिया ।
सर्वाधारा महारूपा सर्वैश्वर्यसमन्विता ॥ ७९ ॥

vaidyutī śāśvatī yonirjaganmāteśvarapriyā
sarvādhārā mahārūpā sarvaiśvaryasamanvitā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 80

विश्वरूपा महागर्भा विश्वेशेच्छानुवर्तिनी ।
महीयसी ब्रह्मयोनिर्महालक्ष्मीसमुद्भवा ॥ ८० ॥

viśvarūpā mahāgarbhā viśveśecchānuvartinī
mahīyasī brahmayonirmahālakṣmīsamudbhavā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 81

महाविमानमध्यस्था महानिद्रात्महेतुका ।
सर्वसाधारणी सूक्ष्मा ह्यविद्या पारमार्थिकी ॥ ८१ ॥

mahāvimānamadhyasthā mahānidrātmahetukā
sarvasādhāraṇī sūkṣmā hyavidyā pāramārthikī

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 82

अनन्तरूपानन्तस्था देवी पुरुषमोहिनी ।
अनेकाकारसंस्थाना कालत्रयविवर्जिता ॥ ८२ ॥

anantarūpānantasthā devī puruṣamohinī
anekākārasaṃsthānā kālatrayavivarjitā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 83

ब्रह्मजन्मा हरेर्मूर्तिर्ब्रह्मविष्णुशिवात्मिका ।
ब्रह्मेशविष्णुजननी ब्रह्माख्या ब्रह्मसंश्रया ॥ ८३ ॥

brahmajanmā harermūrtirbrahmaviṣṇuśivātmikā
brahmeśaviṣṇujananī brahmākhyā brahmasaṃśrayā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 84

व्यक्ता प्रथमजा ब्राह्मी महती ब्रह्मरूपिणी ।
वैराग्यैश्वर्यधर्मात्मा ब्रह्ममूर्तिर्हृदि स्थिता ॥ ८४ ॥

vyaktā prathamajā brāhmī mahatī brahmarūpiṇī
vairāgyaiśvaryadharmātmā brahmamūrtirhṛdi sthitā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 85

अपां योनिः स्वयम्भूतिर्मानसी तत्त्वसम्भवा ।
ईश्वराणी च शर्वाणी शंकरार्धशरीरिणी ॥ ८५ ॥

apāṃ yoniḥ svayambhūtirmānasī tattvasambhavā
īśvarāṇī ca śarvāṇī śaṃkarārdhaśarīriṇī

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 86

भवानी चैव रुद्राणी महालक्ष्मीरथाम्बिका ।
महेश्वरसमुत्पन्ना भुक्तिमुक्तिफलप्रदा ॥ ८६ ॥

bhavānī caiva rudrāṇī mahālakṣmīrathāmbikā
maheśvarasamutpannā bhuktimuktiphalapradā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 87

सर्वेश्वरी सर्ववन्द्या नित्यं मुदितमानसा ।
ब्रह्मेन्द्रोपेन्द्रनमिता शंकरेच्छानुवर्तिनी ॥ ८७ ॥

sarveśvarī sarvavandyā nityaṃ muditamānasā
brahmendropendranamitā śaṃkarecchānuvartinī

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 88

ईश्वरार्धासनगता महेश्वरपतिव्रता ।
सकृद्विभाता सर्वार्तिसमुद्रपरिशोषिणी ॥ ८८ ॥

īśvarārdhāsanagatā maheśvarapativratā
sakṛdvibhātā sarvārtisamudrapariśoṣiṇī

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 89

पार्वती हिमवत्पुत्री परमानन्ददायिनी ।
गुणाढ्या योगजा योग्या ज्ञानमूर्तिर्विकाशिनी ॥ ८९ ॥

pārvatī himavatputrī paramānandadāyinī
guṇāḍhyā yogajā yogyā jñānamūrtirvikāśinī

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 90

सावित्री कमला लक्ष्मीः श्रीरनन्तोरसि स्थिता ।
सरोजनिलया गङ्गा योगनिद्रा सुरार्दिनी ॥ ९० ॥

sāvitrī kamalā lakṣmīḥ śrīranantorasi sthitā
sarojanilayā gaṅgā yoganidrā surārdinī

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 91

सरस्वती सर्वविद्या जगज्ज्येष्ठा सुमङ्गला ।
वाग्देवी वरदावाच्या कीर्तिः सर्वार्थसाधिका ॥ ९१ ॥

sarasvatī sarvavidyā jagajjyeṣṭhā sumaṅgalā
vāgdevī varadāvācyā kīrtiḥ sarvārthasādhikā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 92

योगीश्वरी ब्रह्मविद्या महाविद्या सुशोभना ।
गुह्यविद्यात्मविद्या च धर्मविद्यात्मभाविता ॥ ९२ ॥

yogīśvarī brahmavidyā mahāvidyā suśobhanā
guhyavidyātmavidyā ca dharmavidyātmabhāvitā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 93

स्वाहा विश्वम्भरा सिद्धिः स्वधा मेधा धृतिः श्रुतिः ।
नीतिः सुनीतिः सुकृतिर्माधवी नरवाहिनी ॥ ९३ ॥

svāhā viśvambharā siddhiḥ svadhā medhā dhṛtiḥ śrutiḥ
nītiḥ sunītiḥ sukṛtirmādhavī naravāhinī

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 94

पूज्या विभावती सौम्या भोगिनी भोगशायिनी ।
शोभा च शंकरी लोला मालिनी परमेष्ठिनी ॥ ९४ ॥

pūjyā vibhāvatī saumyā bhoginī bhogaśāyinī
śobhā ca śaṃkarī lolā mālinī parameṣṭhinī

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 95

त्रैलोक्यसुन्दरी नम्या सुन्दरी कामचारिणी ।
महानुभावा सत्त्वस्था महामहिषमर्दिनी ॥ ९५ ॥

trailokyasundarī namyā sundarī kāmacāriṇī
mahānubhāvā sattvasthā mahāmahiṣamardinī

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 96

पद्मनाभा पापहरा विचित्रमुकुटाङ्गदा ।
कान्ता चित्राम्बरधरा दिव्याभरणभूषिता ॥ ९६ ॥

padmanābhā pāpaharā vicitramukuṭāṅgadā
kāntā citrāmbaradharā divyābharaṇabhūṣitā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 97

हंसाख्या व्योमनिलया जगत्सृष्टिविवर्धिनी ।
नियन्त्री यन्त्रमध्यस्था नन्दिनी भद्रकालिका ॥ ९७ ॥

haṃsākhyā vyomanilayā jagatsṛṣṭivivardhinī
niyantrī yantramadhyasthā nandinī bhadrakālikā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 98

आदित्यवर्णा कौबेरी मयूरवरवाहना ।
वृषासनगता गौरी महाकाली सुरार्चिता ॥ ९८ ॥

ādityavarṇā kauberī mayūravaravāhanā
vṛṣāsanagatā gaurī mahākālī surārcitā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 99

अदितिर्नियता रौद्रा पद्मगर्भा विवाहना ।
विरूपाक्षी लेलिहाना महासुरविनाशिनी ॥ ९९ ॥

aditirniyatā raudrā padmagarbhā vivāhanā
virūpākṣī lelihānā mahāsuravināśinī

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 100

महाफलानवद्याङ्गी कामरूपा विभावरी ।
विचित्ररत्नमुकुटा प्रणतार्तिप्रभञ्जनी ॥ १०० ॥

mahāphalānavadyāṅgī kāmarūpā vibhāvarī
vicitraratnamukuṭā praṇatārtiprabhañjanī

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 101

कौशिकी कर्षणी रात्रिस्त्रिदशार्तिविनाशिनी ।
बहुरूपा स्वरूपा च विरूपा रूपवर्जिता ॥ १०१ ॥

kauśikī karṣaṇī rātristridaśārtivināśinī
bahurūpā svarūpā ca virūpā rūpavarjitā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 102

भक्तार्तिशमनी भव्या भवतापविनाशिनी ।
निर्गुणा नित्यविभवा निःसारा निरपत्रपा ॥ १०२ ॥

bhaktārtiśamanī bhavyā bhavatāpavināśinī
nirguṇā nityavibhavā niḥsārā nirapatrapā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 103

तपस्विनी सामगीतिर्भवाङ्गनिलयालया ।
दीक्षा विद्याधरी दीप्ता महेन्द्रविनिपातिनी ॥ १०३ ॥

tapasvinī sāmagītirbhavāṅganilayālayā
dīkṣā vidyādharī dīptā mahendravinipātinī

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 104

सर्वातिशायिनी विश्वा सर्वसिद्धिप्रदायिनी ।
सर्वेश्वरप्रिया भार्या समुद्रान्तरवासिनी ।
अकलङ्का निराधारा नित्यसिद्धा निरामया ॥ १०४ ॥

sarvātiśāyinī viśvā sarvasiddhipradāyinī
sarveśvarapriyā bhāryā samudrāntaravāsinī
akalaṅkā nirādhārā nityasiddhā nirāmayā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 105

कामधेनुर्बृहद्गर्भा धीमती मोहनाशिनी ।
निःसंकल्पा निरातङ्का विनया विनयप्रिया ॥ १०५ ॥

kāmadhenurbṛhadgarbhā dhīmatī mohanāśinī
niḥsaṃkalpā nirātaṅkā vinayā vinayapriyā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 106

ज्वालामालासहस्राढ्या देवदेवी मनोमयी ।
महाभगवती भर्गा वासुदेवसमुद्भवा ॥ १०६ ॥

jvālāmālāsahasrāḍhyā devadevī manomayī
mahābhagavatī bhargā vāsudevasamudbhavā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 107

महेन्द्रोपेन्द्रभगिनी भक्तिगम्या परावरा ।
ज्ञानज्ञेया जरातीता वेदान्तविषया गतिः ॥ १०७ ॥

mahendropendrabhaginī bhaktigamyā parāvarā
jñānajñeyā jarātītā vedāntaviṣayā gatiḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 108

दक्षिणा दहती दीर्घा सर्वभूतनमस्कृता ।
योगमाया विभागज्ञा महामोहा गरीयसी ॥ १०८ ॥

dakṣiṇā dahatī dīrghā sarvabhūtanamaskṛtā
yogamāyā vibhāgajñā mahāmohā garīyasī

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 109

संध्या सर्वसमुद्भूतिर्ब्रह्मविद्याश्रयादिभिः ।
बीजाङ्कुरसमुद्भूतिर्महाशक्तिर्महामतिः ॥ १०९ ॥

saṃdhyā sarvasamudbhūtirbrahmavidyāśrayādibhiḥ
bījāṅkurasamudbhūtirmahāśaktirmahāmatiḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 110

क्षान्तिः प्रज्ञा चितिः संविन्महाभोगीन्द्रशायिनी ।
विकृतिः शांकरी शास्त्रिर्गणगन्धर्वसेविता ॥ ११० ॥

kṣāntiḥ prajñā citiḥ saṃvinmahābhogīndraśāyinī
vikṛtiḥ śāṃkarī śāstrirgaṇagandharvasevitā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 111

वैश्वानरी महाशाला महासेना गुहप्रिया ।
महारात्रिः शिवानन्दा शची दुःस्वप्ननाशिनी ॥ १११ ॥

vaiśvānarī mahāśālā mahāsenā guhapriyā
mahārātriḥ śivānandā śacī duḥsvapnanāśinī

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 112

इज्या पूज्या जगद्धात्री दुर्विनेया सुरूपिणी ।
गुहाम्बिका गुणोत्पत्तिर्महापीठा मरुत्सुता ॥ ११२ ॥

ijyā pūjyā jagaddhātrī durvineyā surūpiṇī
guhāmbikā guṇotpattirmahāpīṭhā marutsutā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 113

हव्यवाहान्तरागादिर्हव्यवाहसमुद्भवा ।
जगद्योनिर्जगन्माता जन्ममृत्युजरातिगा ॥ ११३ ॥

havyavāhāntarāgādirhavyavāhasamudbhavā
jagadyonirjaganmātā janmamṛtyujarātigā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

ours: हव्यवाहान्तरागादिः; doubtful

Verse 114

बुद्धिर्महाबुद्धिमती पुरुषान्तरवासिनी ।
तरस्विनी समाधिस्था त्रिनेत्रा दिवि संस्थिता ॥ ११४ ॥

buddhirmahābuddhimatī puruṣāntaravāsinī
tarasvinī samādhisthā trinetrā divi saṃsthitā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 115

सर्वेन्द्रियमनोमाता सर्वभूतहृदि स्थिता ।
संसारतारणी विद्या ब्रह्मवादिमनोलया ॥ ११५ ॥

sarvendriyamanomātā sarvabhūtahṛdi sthitā
saṃsāratāraṇī vidyā brahmavādimanolayā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 116

ब्रह्माणी बृहती ब्राह्मी ब्रह्मभूता भवारणी ।
हिरण्मयी महारात्रिः संसारपरिवर्तिका ॥ ११६ ॥

brahmāṇī bṛhatī brāhmī brahmabhūtā bhavāraṇī
hiraṇmayī mahārātriḥ saṃsāraparivartikā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 117

सुमालिनी सुरूपा च भाविनी हारिणी प्रभा ।
उन्मीलनी सर्वसहा सर्वप्रत्ययसाक्षिणी ॥ ११७ ॥

sumālinī surūpā ca bhāvinī hāriṇī prabhā
unmīlanī sarvasahā sarvapratyayasākṣiṇī

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 118

सुसौम्या चन्द्रवदना ताण्डवासक्तमानसा ।
सत्त्वशुद्धिकरी शुद्धिर्मलत्रयविनाशिनी ॥ ११८ ॥

susaumyā candravadanā tāṇḍavāsaktamānasā
sattvaśuddhikarī śuddhirmalatrayavināśinī

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 119

जगत्प्रिया जगन्मूर्तिस्त्रिमूर्तिरमृताश्रया ।
निराश्रया निराहारा निरङ्कुशपदोद्भवा ॥ ११९ ॥

jagatpriyā jaganmūrtistrimūrtiramṛtāśrayā
nirāśrayā nirāhārā niraṅkuśapadodbhavā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 120

चन्द्रहस्ता विचित्राङ्गी स्रग्विणी पद्मधारिणी ।
परावरविधानज्ञा महापुरुषपूर्वजा ॥ १२० ॥

candrahastā vicitrāṅgī sragviṇī padmadhāriṇī
parāvaravidhānajñā mahāpuruṣapūrvajā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 121

विश्वेश्वरप्रिया विद्युद्विद्युज्जिह्वा जितश्रमा ।
विद्यामयी सहस्राक्षी सहस्रवदनात्मजा ॥ १२१ ॥

viśveśvarapriyā vidyudvidyujjihvā jitaśramā
vidyāmayī sahasrākṣī sahasravadanātmajā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 122

सहस्ररश्मिः सत्त्वस्था महेश्वरपदाश्रया ।
क्षालिनी मृण्मयी व्याप्ता तैजसी पद्मबोधिका ॥ १२२ ॥

sahasraraśmiḥ sattvasthā maheśvarapadāśrayā
kṣālinī mṛṇmayī vyāptā taijasī padmabodhikā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 123

महामायाश्रया मान्या महादेवमनोरमा ।
व्योमलक्ष्मीः सिंहरथा चेकितानामितप्रभा ॥ १२३ ॥

mahāmāyāśrayā mānyā mahādevamanoramā
vyomalakṣmīḥ siṃharathā cekitānāmitaprabhā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 124

वीरेश्वरी विमानस्था विशोका शोकनाशिनी ।
अनाहता कुण्डलिनी नलिनी पद्मभासिनी ॥ १२४ ॥

vīreśvarī vimānasthā viśokā śokanāśinī
anāhatā kuṇḍalinī nalinī padmabhāsinī

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 125

सदानन्दा सदाकीर्तिः सर्वभूताश्रयस्थिता ।
वाग्देवता ब्रह्मकला कलातीता कलारणी ॥ १२५ ॥
ब्रह्मश्रीर्ब्रह्महृदया ब्रह्मविष्णुशिवप्रिया ।

sadānandā sadākīrtiḥ sarvabhūtāśrayasthitā
vāgdevatā brahmakalā kalātītā kalāraṇī
brahmaśrīrbrahmahṛdayā brahmaviṣṇuśivapriyā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

line doubtful

Verse 126

व्योमशक्तिः क्रियाशक्तिर्ज्ञानशक्तिः परा गतिः ।
क्षोभिका बन्धिका भेद्या भेदाभेदविवर्जिता ॥ १२६ ॥

vyomaśaktiḥ kriyāśaktirjñānaśaktiḥ parā gatiḥ
kṣobhikā bandhikā bhedyā bhedābhedavivarjitā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 127

अभिन्ना भिन्नसंस्थाना वशिनी वंशहारिणी ।
गुह्यशक्तिर्गुणातीता सर्वदा सर्वतोमुखी ॥ १२७ ॥

abhinnā bhinnasaṃsthānā vaśinī vaṃśahāriṇī
guhyaśaktirguṇātītā sarvadā sarvatomukhī

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 128

भगिनी भगवत्पत्नी सकला कालहारिणी ।
प्रक्रिया योगमाता च गङ्गा विश्वेश्वरेश्वरी ॥ १२८ ॥

bhaginī bhagavatpatnī sakalā kālahāriṇī
prakriyā yogamātā ca gaṅgā viśveśvareśvarī

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 129

कलिला कपिला कान्ता कमलाभा कलान्तरा ।
पुण्या पुष्करिणी भोक्त्री पुरंदरपुरःसरा ॥ १२९ ॥

kalilā kapilā kāntā kamalābhā kalāntarā
puṇyā puṣkariṇī bhoktrī puraṃdarapuraḥsarā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 130

पोषणी परमैश्वर्यभूतिदा भूतिभूषणा ।
पञ्चब्रह्मसमुत्पत्तिः परमार्थार्थविग्रहा ॥ १३० ॥

poṣaṇī paramaiśvaryabhūtidā bhūtibhūṣaṇā
pañcabrahmasamutpattiḥ paramārthārthavigrahā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 131

धर्मोदया भानुमती योगिज्ञेया मनोजवा ।
मनोरमा मनोरक्षा तापसी वेदरूपिणी ॥ १३१ ॥

dharmodayā bhānumatī yogijñeyā manojavā
manoramā manorakṣā tāpasī vedarūpiṇī

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 132

वेदशक्तिर्वेदमाता वेदविद्याप्रकाशिनी ।
योगेश्वरेश्वरी माता महाशक्तिर्मनोमयी ॥ १३२ ॥

vedaśaktirvedamātā vedavidyāprakāśinī
yogeśvareśvarī mātā mahāśaktirmanomayī

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 133

विश्वावस्था वियन्मूर्तिर्विद्युन्माला विहायसी ।
किंनरी सुरभी विद्या नन्दिनी नन्दिवल्लभा ॥ १३३ ॥

viśvāvasthā viyanmūrtirvidyunmālā vihāyasī
kiṃnarī surabhī vidyā nandinī nandivallabhā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 134

भारती परमानन्दा परापरविभेदिका ।
सर्वप्रहरणोपेता काम्या कामेश्वरेश्वरी ॥ १३४ ॥

bhāratī paramānandā parāparavibhedikā
sarvapraharaṇopetā kāmyā kāmeśvareśvarī

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 135

अचिन्त्यानन्तविभवा भूलेखा कनकप्रभा ।
कूष्माण्डी धनरत्नाढ्या सुगन्धा गन्धदायिनी ॥ १३५ ॥

acintyānantavibhavā bhūlekhā kanakaprabhā
kūṣmāṇḍī dhanaratnāḍhyā sugandhā gandhadāyinī

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 136

त्रिविक्रमपदोद्भूता धनुष्पाणिः शिवोदया ।
सुदुर्लभा धनाध्यक्षा धन्या पिङ्गललोचना ॥ १३६ ॥

trivikramapadodbhūtā dhanuṣpāṇiḥ śivodayā
sudurlabhā dhanādhyakṣā dhanyā piṅgalalocanā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 137

शान्तिः प्रभावती दीप्तिः पङ्कजायतलोचना ।
आद्या भूः कमलोद्भूता गवां माता रणप्रिया ॥ १३७ ॥

śāntiḥ prabhāvatī dīptiḥ paṅkajāyatalocanā
ādyā bhūḥ kamalodbhūtā gavāṃ mātā raṇapriyā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 138

सत्क्रिया गिरिशा शुद्धिर्नित्यपुष्टा निरन्तरा ।
दुर्गा कात्यायनी चण्डी चर्चिताङ्गा सुविग्रहा ॥ १३८ ॥

satkriyā giriśā śuddhirnityapuṣṭā nirantarā
durgā kātyāyanī caṇḍī carcitāṅgā suvigrahā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 139

हिरण्यवर्णा जगती जगद्यन्त्रप्रवर्तिका ।
मन्दराद्रिनिवासा च गरहा स्वर्णमालिनी ॥ १३९ ॥

hiraṇyavarṇā jagatī jagadyantrapravartikā
mandarādrinivāsā ca garahā svarṇamālinī

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 140

रत्नमाला रत्नगर्भा पुष्टिर्विश्वप्रमाथिनी ।
पद्मनाभा पद्मनिभा नित्यरुष्टामृतोद्भवा ॥ १४० ॥

ratnamālā ratnagarbhā puṣṭirviśvapramāthinī
padmanābhā padmanibhā nityaruṣṭāmṛtodbhavā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 141

धुन्वती दुष्प्रकम्प्या च सूर्यमाता दृषद्वती ।
महेन्द्रभगिनी सौम्या वरेण्या वरदायिका ॥ १४१ ॥

dhunvatī duṣprakampyā ca sūryamātā dṛṣadvatī
mahendrabhaginī saumyā vareṇyā varadāyikā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 142

कल्याणी कमलावासा पञ्चचूडा वरप्रदा ।
वाच्यामरेश्वरी विद्या दुर्जया दुरतिक्रमा ॥ १४२ ॥

kalyāṇī kamalāvāsā pañcacūḍā varapradā
vācyāmareśvarī vidyā durjayā duratikramā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 143

कालरात्रिर्महावेगा वीरभद्रप्रिया हिता ।
भद्रकाली जगन्माता भक्तानां भद्रदायिनी ॥ १४३ ॥

kālarātrirmahāvegā vīrabhadrapriyā hitā
bhadrakālī jaganmātā bhaktānāṃ bhadradāyinī

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 144

कराला पिङ्गलाकारा कामभेदा महास्वना ।
यशस्विनी यशोदा च षडध्वपरिवर्तिका ॥ १४४ ॥

karālā piṅgalākārā kāmabhedā mahāsvanā
yaśasvinī yaśodā ca ṣaḍadhvaparivartikā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 145

शङ्खिनी पद्मिनी सांख्या सांख्ययोगप्रवर्तिका ।
चैत्रा संवत्सरारूढा जगत्सम्पूरणी ध्वजा ॥ १४५ ॥

śaṅkhinī padminī sāṃkhyā sāṃkhyayogapravartikā
caitrā saṃvatsarārūḍhā jagatsampūraṇī dhvajā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 146

शुम्भारिः खेचरी स्वस्था कम्बुग्रीवा कलिप्रिया ।
खगध्वजा खगारूढा वाराही पूगमालिनी ॥ १४६ ॥

śumbhāriḥ khecarī svasthā kambugrīvā kalipriyā
khagadhvajā khagārūḍhā vārāhī pūgamālinī

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 147

ऐश्वर्यपद्मनिलया विरक्ता गरुडासना ।
जयन्ती हृद्गुहागम्या गह्वरेष्ठा गणाग्रणीः ॥ १४७ ॥

aiśvaryapadmanilayā viraktā garuḍāsanā
jayantī hṛdguhāgamyā gahvareṣṭhā gaṇāgraṇīḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 148

संकल्पसिद्धा साम्यस्था सर्वविज्ञानदायिनी ।
कलिः कल्कविहन्त्री च गुह्योपनिषदुत्तमा ॥ १४८ ॥

saṃkalpasiddhā sāmyasthā sarvavijñānadāyinī
kaliḥ kalkavihantrī ca guhyopaniṣaduttamā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 149

निष्ठा दृष्टिः स्मृतिर्व्याप्तिः पुष्टिस्तुष्टिः क्रियावती ।
विश्वामरेश्वरेशाना भुक्तिर्मुक्तिः शिवामृता ॥ १४९ ॥

niṣṭhā dṛṣṭiḥ smṛtirvyāptiḥ puṣṭistuṣṭiḥ kriyāvatī
viśvāmareśvareśānā bhuktirmuktiḥ śivāmṛtā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 150

लोहिता सर्पमाला च भीषणी वनमालिनी ।
अनन्तशयनानन्ता नरनारायणोद्भवा ॥ १५० ॥

lohitā sarpamālā ca bhīṣaṇī vanamālinī
anantaśayanānantā naranārāyaṇodbhavā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 151

नृसिंही दैत्यमथनी शङ्खचक्रगदाधरा ।
संकर्षणी समुत्पत्तिरम्बिका पादसंश्रया ॥ १५१ ॥

nṛsiṃhī daityamathanī śaṅkhacakragadādharā
saṃkarṣaṇī samutpattirambikā pādasaṃśrayā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 152

महाज्वाला महाभूतिः सुमूर्तिः सर्वकामधुक् ।
शुभ्रा च सुस्तना सौरी धर्मकामार्थमोक्षदा ॥ १५२ ॥

mahājvālā mahābhūtiḥ sumūrtiḥ sarvakāmadhuk
śubhrā ca sustanā saurī dharmakāmārthamokṣadā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 153

भ्रूमध्यनिलया पूर्वा पुराणपुरुषारणिः ।
महाविभूतिदा मध्या सरोजनयना समा ॥ १५३ ॥

bhrūmadhyanilayā pūrvā purāṇapuruṣāraṇiḥ
mahāvibhūtidā madhyā sarojanayanā samā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 154

अष्टादशभुजानाद्या नीलोत्पलदलप्रभा ।
सर्वशक्त्यासनारूढा धर्माधर्मविवर्जिता ॥ १५४ ॥

aṣṭādaśabhujānādyā nīlotpaladalaprabhā
sarvaśaktyāsanārūḍhā dharmādharmavivarjitā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 155

वैराग्यज्ञाननिरता निरालोका निरिन्द्रिया ।
विचित्रगहनाधारा शाश्वतस्थानवासिनी ॥ १५५ ॥

vairāgyajñānaniratā nirālokā nirindriyā
vicitragahanādhārā śāśvatasthānavāsinī

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 156

स्थानेश्वरी निरानन्दा त्रिशूलवरधारिणी ।
अशेषदेवतामूर्तिर्देवता वरदेवता ॥ १५६ ॥

sthāneśvarī nirānandā triśūlavaradhāriṇī
aśeṣadevatāmūrtirdevatā varadevatā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 157

गणाम्बिका गिरेः पुत्री निशुम्भविनिपातिनी ।
अवर्णा वर्णरहिता त्रिवर्णा जीवसम्भवा ॥ १५७ ॥

gaṇāmbikā gireḥ putrī niśumbhavinipātinī
avarṇā varṇarahitā trivarṇā jīvasambhavā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 158

अनन्तवर्णानन्यस्था शंकरी शान्तमानसा ।
अगोत्रा गोमती गोप्त्री गुह्यरूपा गुणोत्तरा ॥ १५८ ॥

anantavarṇānanyasthā śaṃkarī śāntamānasā
agotrā gomatī goptrī guhyarūpā guṇottarā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 159

गौर्गीर्गव्यप्रिया गौणी गणेश्वरनमस्कृता ।
सत्यभामा सत्यसंधा त्रिसंध्या संधिवर्जिता ॥ १५९ ॥

gaurgīrgavyapriyā gauṇī gaṇeśvaranamaskṛtā
satyabhāmā satyasaṃdhā trisaṃdhyā saṃdhivarjitā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 160

सर्ववादाश्रया संख्या सांख्ययोगसमुद्भवा ।
असंख्येयाप्रमेयाख्या शून्या शुद्धकुलोद्भवा ॥ १६० ॥

sarvavādāśrayā saṃkhyā sāṃkhyayogasamudbhavā
asaṃkhyeyāprameyākhyā śūnyā śuddhakulodbhavā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 161

बिन्दुनादसमुत्पत्तिः शम्भुवामा शशिप्रभा ।
पिशङ्गा भेदरहिता मनोज्ञा मधुसूदनी ॥ १६१ ॥

bindunādasamutpattiḥ śambhuvāmā śaśiprabhā
piśaṅgā bhedarahitā manojñā madhusūdanī

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 162

महाश्रीः श्रीसमुत्पत्तिस्तमःपारे प्रतिष्ठिता ।
त्रितत्त्वमाता त्रिविधा सुसूक्ष्मपदसंश्रया ॥ १६२ ॥

mahāśrīḥ śrīsamutpattistamaḥpāre pratiṣṭhitā
tritattvamātā trividhā susūkṣmapadasaṃśrayā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 163

शान्ताभीता मलातीता निर्विकारा शिवाश्रया ।
शिवाख्या चित्तनिलया शिवज्ञानस्वरूपिणी ॥ १६३ ॥

śāntābhītā malātītā nirvikārā śivāśrayā
śivākhyā cittanilayā śivajñānasvarūpiṇī

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 164

दैत्यदानवनिर्माथी काश्यपी कालकर्णिका ।
शास्त्रयोनिः क्रियामूर्तिश्चतुर्वर्गप्रदर्शिका ॥ १६४ ॥

daityadānavanirmāthī kāśyapī kālakarṇikā
śāstrayoniḥ kriyāmūrtiścaturvargapradarśikā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 165

नारायणी नरोत्पत्तिः कौमुदी लिङ्गधारिणी ।
कामुकी कलिताभावा परावरविभूतिदा ॥ १६५ ॥

nārāyaṇī narotpattiḥ kaumudī liṅgadhāriṇī
kāmukī kalitābhāvā parāvaravibhūtidā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 166

पराङ्गजातमहिमा बडवा वामलोचना ।
सुभद्रा देवकी सीता वेदवेदाङ्गपारगा ॥ १६६ ॥

parāṅgajātamahimā baḍavā vāmalocanā
subhadrā devakī sītā vedavedāṅgapāragā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 167

मनस्विनी मन्युमाता महामन्युसमुद्भवा ।
अमन्युरमृतास्वादा पुरुहूता पुरुष्टुता ॥ १६७ ॥

manasvinī manyumātā mahāmanyusamudbhavā
amanyuramṛtāsvādā puruhūtā puruṣṭutā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 168

अशोच्या भिन्नविषया हिरण्यरजतप्रिया ।
हिरण्यरजनी हैमा हेमाभरणभूषिता ॥ १६८ ॥

aśocyā bhinnaviṣayā hiraṇyarajatapriyā
hiraṇyarajanī haimā hemābharaṇabhūṣitā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 169

विभ्राजमाना दुर्ज्ञेया ज्योतिष्टोमफलप्रदा ।
महानिद्रासमुद्भूतिरनिद्रा सत्यदेवता ॥ १६९ ॥

vibhrājamānā durjñeyā jyotiṣṭomaphalapradā
mahānidrāsamudbhūtiranidrā satyadevatā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 170

दीर्घा ककुद्मिनी हृद्या शान्तिदा शान्तिवर्धिनी ।
लक्ष्म्यादिशक्तिजननी शक्तिचक्रप्रवर्तिका ॥ १७० ॥

dīrghā kakudminī hṛdyā śāntidā śāntivardhinī
lakṣmyādiśaktijananī śakticakrapravartikā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 171

त्रिशक्तिजननी जन्या षडूर्मिपरिवर्जिता ।
सुधौता कर्मकरणी युगान्तदहनात्मिका ॥ १७१ ॥

triśaktijananī janyā ṣaḍūrmiparivarjitā
sudhautā karmakaraṇī yugāntadahanātmikā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

ours: सुधौता; variant सुधामा

Verse 172

संकर्षणी जगद्धात्री कामयोनिः किरीटिनी ।
ऐन्द्री त्रैलोक्यनमिता वैष्णवी परमेश्वरी ॥ १७२ ॥

saṃkarṣaṇī jagaddhātrī kāmayoniḥ kirīṭinī
aindrī trailokyanamitā vaiṣṇavī parameśvarī

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 173

प्रद्युम्नदयिता दात्री युग्मदृष्टिस्त्रिलोचना ।
मदोत्कटा हंसगतिः प्रचण्डा चण्डविक्रमा ॥ १७३ ॥

pradyumnadayitā dātrī yugmadṛṣṭistrilocanā
madotkaṭā haṃsagatiḥ pracaṇḍā caṇḍavikramā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 174

वृषावेशा वियन्माता विन्ध्यपर्वतवासिनी ।
हिमवन्मेरुनिलया कैलासगिरिवासिनी ॥ १७४ ॥

vṛṣāveśā viyanmātā vindhyaparvatavāsinī
himavanmerunilayā kailāsagirivāsinī

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 175

चाणूरहन्तृतनया नीतिज्ञा कामरूपिणी ।
वेदविद्या व्रतस्नाता ब्रह्मशैलनिवासिनी ॥ १७५ ॥

cāṇūrahantṛtanayā nītijñā kāmarūpiṇī
vedavidyā vratasnātā brahmaśailanivāsinī

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 176

वीरभद्रप्रजा वीरा महाकामसमुद्भवा ।
विद्याधरप्रिया सिद्धा विद्याधरनिराकृतिः ॥ १७६ ॥

vīrabhadraprajā vīrā mahākāmasamudbhavā
vidyādharapriyā siddhā vidyādharanirākṛtiḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 177

आप्यायनी हरन्ती च पावनी पोषणी कला ।
मातृका मन्मथोद्भूता वारिजा वाहनप्रिया ॥ १७७ ॥

āpyāyanī harantī ca pāvanī poṣaṇī kalā
mātṛkā manmathodbhūtā vārijā vāhanapriyā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 178

करीषिणी सुधावाणी वीणावादनतत्परा ।
सेविता सेविका सेव्या सिनीवाली गरुत्मती ॥ १७८ ॥

karīṣiṇī sudhāvāṇī vīṇāvādanatatparā
sevitā sevikā sevyā sinīvālī garutmatī

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 179

अरुन्धती हिरण्याक्षी मृगाङ्का मानदायिनी ।
वसुप्रदा वसुमती वसोर्धारा वसुन्धरा ॥ १७९ ॥

arundhatī hiraṇyākṣī mṛgāṅkā mānadāyinī
vasupradā vasumatī vasordhārā vasundharā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 180

धाराधरा वरारोहा परावाससहस्रदा ।
श्रीफला श्रीमती श्रीशा श्रीनिवासा शिवप्रिया ॥ १८० ॥

dhārādharā varārohā parāvāsasahasradā
śrīphalā śrīmatī śrīśā śrīnivāsā śivapriyā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 181

श्रीधरा श्रीकरी कल्या श्रीधरार्धशरीरिणी ।
अनन्तदृष्टिरक्षुद्रा धात्रीशा धनदप्रिया ॥ १८१ ॥

śrīdharā śrīkarī kalyā śrīdharārdhaśarīriṇī
anantadṛṣṭirakṣudrā dhātrīśā dhanadapriyā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 182

निहन्त्री दैत्यसङ्घानां सिंहिका सिंहवाहना ।
सुवर्चला च सुश्रोणी सुकीर्तिश्छिन्नसंशया ॥ १८२ ॥

nihantrī daityasaṅghānāṃ siṃhikā siṃhavāhanā
suvarcalā ca suśroṇī sukīrtiśchinnasaṃśayā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 183

रसज्ञा रसदा रामा लेलिहानामृतस्रवा ।
नित्योदिता स्वयंज्योतिरुत्सुका मृतजीवनी ॥ १८३ ॥

rasajñā rasadā rāmā lelihānāmṛtasravā
nityoditā svayaṃjyotirutsukā mṛtajīvanī

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 184

वज्रदण्डा वज्रजिह्वा वैदेही वज्रविग्रहा ।
मङ्गल्या मङ्गला माला निर्मला मलहारिणी ॥ १८४ ॥

vajradaṇḍā vajrajihvā vaidehī vajravigrahā
maṅgalyā maṅgalā mālā nirmalā malahāriṇī

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 185

गान्धर्वी करुणा चान्द्री कम्बलाश्वतरप्रिया ।
सौदामिनी जनानन्दा भ्रुकुटीकुटिलानना ॥ १८५ ॥

gāndharvī karuṇā cāndrī kambalāśvatarapriyā
saudāminī janānandā bhrukuṭīkuṭilānanā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 186

कर्णिकारकरा कक्षा कंसप्राणापहारिणी ।
युगन्धरा युगावर्ता त्रिसंध्या हर्षवर्धिनी ॥ १८६ ॥

karṇikārakarā kakṣā kaṃsaprāṇāpahāriṇī
yugandharā yugāvartā trisaṃdhyā harṣavardhinī

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 187

प्रत्यक्षदेवता दिव्या दिव्यगन्धा दिवः परा ।
शक्रासनगता शाक्री साध्या चारुशरासना ॥ १८७ ॥

pratyakṣadevatā divyā divyagandhā divaḥ parā
śakrāsanagatā śākrī sādhyā cāruśarāsanā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 188

इष्टा विशिष्टा शिष्टेष्टा शिष्टाशिष्टप्रपूजिता ।
शतरूपा शतावर्ता विनता सुरभिः सुरा ॥ १८८ ॥

iṣṭā viśiṣṭā śiṣṭeṣṭā śiṣṭāśiṣṭaprapūjitā
śatarūpā śatāvartā vinatā surabhiḥ surā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 189

सुरेन्द्रमाता सुद्युम्ना सुषुम्ना सूर्यसंस्थिता ।
समीक्ष्या सत्प्रतिष्ठा च निवृत्तिर्ज्ञानपारगा ॥ १८९ ॥

surendramātā sudyumnā suṣumnā sūryasaṃsthitā
samīkṣyā satpratiṣṭhā ca nivṛttirjñānapāragā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 190

धर्मशास्त्रार्थकुशला धर्मज्ञा धर्मवाहना ।
धर्माधर्मविनिर्मात्री धार्मिकाणां शिवप्रदा ॥ १९० ॥

dharmaśāstrārthakuśalā dharmajñā dharmavāhanā
dharmādharmavinirmātrī dhārmikāṇāṃ śivapradā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 191

धर्मशक्तिर्धर्ममयी विधर्मा विश्वधर्मिणी ।
धर्मान्तरा धर्ममयी धर्मपूर्वा धनावहा ॥ १९१ ॥

dharmaśaktirdharmamayī vidharmā viśvadharmiṇī
dharmāntarā dharmamayī dharmapūrvā dhanāvahā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 192

धर्मोपदेष्ट्री धर्मात्मा धर्मगम्या धराधरा ।
कापाली शकला मूर्तिः कलाकलितविग्रहा ॥ १९२ ॥

dharmopadeṣṭrī dharmātmā dharmagamyā dharādharā
kāpālī śakalā mūrtiḥ kalākalitavigrahā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 193

सर्वशक्तिविनिर्मुक्ता सर्वशक्त्याश्रयाश्रया ।
सर्वा सर्वेश्वरी सूक्ष्मा सूक्ष्मज्ञानस्वरूपिणी ॥ १९३ ॥

sarvaśaktivinirmuktā sarvaśaktyāśrayāśrayā
sarvā sarveśvarī sūkṣmā sūkṣmajñānasvarūpiṇī

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 194

प्रधानपुरुषेशेशा महादेवैकसाक्षिणी ।
सदाशिवा वियन्मूर्तिर्वेदमूर्तिरमूर्तिका ॥ १९४ ॥

pradhānapuruṣeśeśā mahādevaikasākṣiṇī
sadāśivā viyanmūrtirvedamūrtiramūrtikā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 195

एवं नाम्नां सहस्रेण स्तुत्वासौ हिमवान्गिरिः ।
भूयः प्रणम्य भीतात्मा प्रोवाचेदं कृताञ्जलिः ॥ १९५ ॥

evaṃ nāmnāṃ sahasreṇa stutvāsau himavāngiriḥ
bhūyaḥ praṇamya bhītātmā provācedaṃ kṛtāñjaliḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

फलश्रुतिःThe fruit of reciting

Verse 310

यश्चैतत्पठति स्तोत्रं ब्राह्मणानां समीपतः ।
समाहितमनाः सोऽपि सर्वपापैः प्रमुच्यते ॥ ३१० ॥

yaścaitatpaṭhati stotraṃ brāhmaṇānāṃ samīpataḥ
samāhitamanāḥ so'pi sarvapāpaiḥ pramucyate

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 311

नाम्नामष्टसहस्रं तु देव्या यत्समुदीरितम् ।
ज्ञात्वार्कमण्डलगतामावाह्य परमेश्वरीम् ॥ ३११ ॥

nāmnāmaṣṭasahasraṃ tu devyā yatsamudīritam
jñātvārkamaṇḍalagatāmāvāhya parameśvarīm

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 312

अभ्यर्च्य गन्धपुष्पाद्यैर्भक्तियोगसमन्वितः ।
संस्मरन्परमं भावं देव्या माहेश्वरं परम् ॥ ३१२ ॥

abhyarcya gandhapuṣpādyairbhaktiyogasamanvitaḥ
saṃsmaranparamaṃ bhāvaṃ devyā māheśvaraṃ param

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 313

अनन्यमानसो नित्यं जपेदामरणाद्द्विजः ।
सोऽन्तकाले स्मृतिं लब्ध्वा परं ब्रह्माधिगच्छति ॥ ३१३ ॥

ananyamānaso nityaṃ japedāmaraṇāddvijaḥ
so'ntakāle smṛtiṃ labdhvā paraṃ brahmādhigacchati

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 314

अथवा जायते विप्रो ब्राह्मणस्य शुचौ कुले ।
पूर्वसंस्कारमाहात्म्याद्ब्रह्मविद्यामवाप्नुयात् ॥ ३१४ ॥

athavā jāyate vipro brāhmaṇasya śucau kule
pūrvasaṃskāramāhātmyādbrahmavidyāmavāpnuyāt

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 315

सम्प्राप्य योगं परमं दिव्यं तत्पारमेश्वरम् ।
शान्तः सुसंयतो भूत्वा शिवसायुज्यमाप्नुयात् ॥ ३१५ ॥

samprāpya yogaṃ paramaṃ divyaṃ tatpārameśvaram
śāntaḥ susaṃyato bhūtvā śivasāyujyamāpnuyāt

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 316

प्रत्येकं चाथ नामानि जुहुयात्सवनत्रयम् ।
महामारिकृतैर्दोषैर्ग्रहदोषैश्च मुच्यते ॥ ३१६ ॥

pratyekaṃ cātha nāmāni juhuyātsavanatrayam
mahāmārikṛtairdoṣairgrahadoṣaiśca mucyate

प्रत्येकम्चअथनामानिजुहुयात्सवनत्रयम्महामारिकृतैःदोषैःग्रहदोषैःचमुच्यते
हिन्दी अर्थ

जो तीनों सवनों में हर एक नाम से आहुति देता है, वह महामारी से उत्पन्न दोषों और ग्रहदोषों से मुक्त होता है।

English sense

One who offers into the fire with each of the names at the three daily rites is freed from troubles caused by plague and from planetary troubles.

Variant reading पूतनादि for महामारि
पदार्थ · word by word
प्रत्येकम्
each oneहर एक
च
andऔर
अथ
alsoभी
नामानि
namesनामों से
जुहुयात्
should offer into the fireआहुति दे
सवनत्रयम्
at the three daily ritesतीनों सवनों में
महामारिकृतैः
caused by plagueमहामारी से उत्पन्न
दोषैः
from troublesदोषों से
ग्रहदोषैः
from planetary troublesग्रहदोषों से
च
andऔर
मुच्यते
is freedमुक्त होता है

Verse 317

जपेद्वाहरहर्नित्यं संवत्सरमतन्द्रितः ।
श्रीकामः पार्वतीं देवीं पूजयित्वा विधानतः ॥ ३१७ ॥

japedvāharaharnityaṃ saṃvatsaramatandritaḥ
śrīkāmaḥ pārvatīṃ devīṃ pūjayitvā vidhānataḥ

जपेत्वाअहरहःनित्यम्संवत्सरम्अतन्द्रितःश्रीकामःपार्वतीम्देवीम्पूजयित्वाविधानतः
हिन्दी अर्थ

या समृद्धि चाहने वाला विधिपूर्वक देवी पार्वती की पूजा करके एक वर्ष तक आलस्य-रहित होकर नित्य इनका जप करे;

English sense

Or one who wants prosperity should worship the goddess Pārvatī by the rules and repeat the names tirelessly every day for a year;

पदार्थ · word by word
जपेत्
should repeatजपे
वा
orया
अहरहः
day after dayदिन-प्रतिदिन
नित्यम्
regularlyनित्य
संवत्सरम्
for a yearएक वर्ष तक
अतन्द्रितः
tirelesslyआलस्य-रहित
श्रीकामः
one who wants prosperityसमृद्धि चाहने वाला
पार्वतीम्
Pārvatīपार्वती
देवीम्
the goddessदेवी की
पूजयित्वा
having worshippedपूजा करके
विधानतः
by the rulesविधिपूर्वक

Verse 318

सम्पूज्य पार्श्वतः शम्भुं त्रिनेत्रं भक्तिसंयुतः ।
लभते महतीं लक्ष्मीं महादेवप्रसादतः ॥ ३१८ ॥

sampūjya pārśvataḥ śambhuṃ trinetraṃ bhaktisaṃyutaḥ
labhate mahatīṃ lakṣmīṃ mahādevaprasādataḥ

सम्पूज्यपार्श्वतःशम्भुम्त्रिनेत्रम्भक्तिसंयुतःलभतेमहतीम्लक्ष्मीम्महादेवप्रसादतः
हिन्दी अर्थ

और भक्ति से युक्त होकर उनके पास त्रिनेत्र शम्भु की पूजा करके वह महादेव की कृपा से बड़ी समृद्धि पाता है।

English sense

and, full of devotion, worshipping three-eyed Śambhu beside her, he gains great prosperity by Mahādeva's grace.

पदार्थ · word by word
सम्पूज्य
worshippingपूजकर
पार्श्वतः
beside herउनके पास
शम्भुम्
Śambhuशम्भु को
त्रिनेत्रम्
three-eyedत्रिनेत्र
भक्तिसंयुतः
full of devotionभक्ति से युक्त
लभते
gainsपाता है
महतीम्
greatबड़ी
लक्ष्मीम्
prosperityलक्ष्मी
महादेवप्रसादतः
by Mahādeva's graceमहादेव की कृपा से

Verse 319

तस्मात्सर्वप्रयत्नेन जप्तव्यं हि द्विजातिभिः ।
सर्वपापापनोदार्थं देव्या नामसहस्रकम् ॥ ३१९ ॥

tasmātsarvaprayatnena japtavyaṃ hi dvijātibhiḥ
sarvapāpāpanodārthaṃ devyā nāmasahasrakam

तस्मात्सर्वप्रयत्नेनजप्तव्यम्हिद्विजातिभिःसर्वपापापनोदार्थम्देव्याःनामसहस्रकम्
हिन्दी अर्थ

इसलिए द्विजों को सब पाप दूर करने के लिए पूरे प्रयत्न से देवी के सहस्रनाम का जप करना चाहिए।

English sense

So the twice-born should repeat the Goddess's thousand names with every effort, to remove all sin.

पदार्थ · word by word
तस्मात्
thereforeइसलिए
सर्वप्रयत्नेन
with every effortपूरे प्रयत्न से
जप्तव्यम्
should be repeatedजपना चाहिए
हि
indeedही
द्विजातिभिः
by the twice-bornद्विजों द्वारा
सर्वपापापनोदार्थम्
to remove all sinसब पापों को दूर करने के लिए
देव्याः
of the Goddessदेवी के
नामसहस्रकम्
thousand namesसहस्रनाम

Terms on this page

Mahavidyas महाविद्या One of ten tantric wisdom-goddess forms of the Devi; Kalika is traditionally counted foremost among them.
Sahasranama सहस्रनाम A recitation of a deity's thousand names — a devotional text genre used across many deities, not one single fixed composition.
Shiva शिव One of the principal deities of Hinduism.
Durga दुर्गा One of the principal deities of Hinduism - The warrior Goddess.
Parvati पार्वती The daughter of the mountain and consort of Shiva; the questioner to whom much of tantra is expounded.

Translated and edited by Gaurav Verma under the site's published method. The Sanskrit text is in the public domain. Our transliteration, translation and apparatus are licensed CC BY-SA 4.0 — see /license.

← All stotras