Rudrayāmala Tantra · as given in the Mantra Mahārṇava

श्रीभुवनेश्वरीत्रैलोक्यमङ्गलकवचम्

Bhuvaneshvari Trailokya Mangala Kavacham (Rudrayamala) — The armour of Bhuvaneśvarī, the blessing of the three worlds

A kavaca is a hymn of protection: the reciter names a part of the body or a direction and asks the goddess to guard it. This one is to Bhuvaneshwari, queen of the worlds and one of the ten Mahavidyas. Īśvara tells it to Pārvatī as a Kavach that gives glory in all three worlds. The guards are her seed-syllables (hrīṃ, aiṃ, śrīṃ and others), her forms such as Annapūrṇā and Jayadurgā, and her vidyās, each set over one part of the body or one quarter of the sky. After the armour come the fruits of reciting it and the rule on how to wear it.

अथ त्रैलोक्यमंगलभुवनेश्वरीकवचम्The armour Trailokya-maṅgala of Bhuvaneśvarī

Verse o1

देव्युवाच — देवी ने कहा The Goddess said

देवेश भुवनेश्वर्या या या विद्याः प्रकाशिताः ।
श्रुताश्चाधिगताः सर्वाः श्रोतुमिच्छामि सांप्रतम् ॥१॥

deveśa bhuvaneśvaryā yā yā vidyāḥ prakāśitāḥ
śrutāścādhigatāḥ sarvāḥ śrotumicchāmi sāṃpratam

देवेशभुवनेश्वर्याःया या विद्याः प्रकाशिताःश्रुताः च अधिगताः सर्वाःश्रोतुम् इच्छामिसाम्प्रतम्
हिन्दी अर्थ

हे देवेश, भुवनेश्वरी की जो-जो विद्याएँ बताई गई हैं, वे सब मैंने सुन ली हैं और समझ ली हैं। अब मैं एक और सुनना चाहती हूँ।

English sense

O lord of the gods, I have heard and understood all the vidyās of Bhuvaneśvarī that have been taught. Now I wish to hear one more.

पदार्थ · word by word
देवेश
O lord of the godsहे देवों के स्वामी
भुवनेश्वर्याः
of Bhuvaneśvarīभुवनेश्वरी की
या या विद्याः प्रकाशिताः
whatever vidyās have been taughtजो-जो विद्याएँ बताई गई हैं
श्रुताः च अधिगताः सर्वाः
all heard and understoodसब सुनी और समझी हैं
श्रोतुम् इच्छामि
I wish to hearमैं सुनना चाहती हूँ
साम्प्रतम्
nowअब

Verse o2

त्रैलोक्यमंगलं नाम कवचं यत्पुरोदितम् ।
कथयस्व महादेव मम प्रीतिकरं परम् ॥२॥

trailokyamaṃgalaṃ nāma kavacaṃ yatpurodditam
kathayasva mahādeva mama prītikaraṃ param

त्रैलोक्य-मंगलं नामकवचम्यत् पुरा उदितम्कथयस्वमहादेवममप्रीतिकरं परम्
हिन्दी अर्थ

त्रैलोक्यमंगल नाम का जो कवच पहले कहा गया था, हे महादेव, वह मुझे बताइए। वह मुझे बहुत प्रिय है।

English sense

The armour named Trailokya-maṅgala, which was told before: tell it to me, great god. It brings me the greatest joy.

पदार्थ · word by word
त्रैलोक्य-मंगलं नाम
named Trailokya-maṅgalaत्रैलोक्यमंगल नाम का
कवचम्
the armourकवच
यत् पुरा उदितम्
which was told beforeजो पहले कहा गया था
कथयस्व
tellबताइए
महादेव
great godहे महादेव
मम
to meमुझे
प्रीतिकरं परम्
greatly pleasingबहुत प्रिय

Verse o3

ईश्वर उवाच — ईश्वर ने कहा Īśvara said

शृणु पार्वति वक्ष्यामि सावधानावधारय ।
त्रैलोक्यमंगलं नाम कवचं मंत्रविग्रहम् ॥३॥

śṛṇu pārvati vakṣyāmi sāvadhānāvadhāraya
trailokyamaṃgalaṃ nāma kavacaṃ maṃtravigraham

शृणुपार्वतिवक्ष्यामिसावधानं अवधारयत्रैलोक्य-मंगलं नाम कवचम्मंत्र-विग्रहम्
हिन्दी अर्थ

हे पार्वती, सुनो, मैं बताता हूँ। ध्यान से इसे ग्रहण करो। यह त्रैलोक्यमंगल नाम का कवच है, जिसका शरीर ही मंत्र है।

English sense

Listen, Pārvatī, I will tell it. Take it in with full attention. It is the armour named Trailokya-maṅgala, and its very body is mantra.

पदार्थ · word by word
शृणु
listenसुनो
पार्वति
O Pārvatīहे पार्वती
वक्ष्यामि
I will tellमैं बताता हूँ
सावधानं अवधारय
take it in with full attentionध्यान से ग्रहण करो
त्रैलोक्य-मंगलं नाम कवचम्
the armour named Trailokya-maṅgalaत्रैलोक्यमंगल नाम का कवच
मंत्र-विग्रहम्
whose body is mantraजिसका शरीर मंत्र है

Verse o4

सिद्धविद्यामयं देवि सर्वैश्वर्यसमन्वितम् ।
पठनाद्धारणान्मर्त्यस्त्रैलोक्यैश्वर्यभाग्भवेत् ॥४॥

siddhavidyāmayaṃ devi sarvaiśvaryasamanvitam
paṭhanāddhāraṇānmartyastrailokyaiśvaryabhāgbhavet

सिद्ध-विद्या-मयम्देविसर्व-ऐश्वर्य-समन्वितम्पठनात् धारणात्मर्त्यःत्रैलोक्य-ऐश्वर्य-भाक् भवेत्
हिन्दी अर्थ

हे देवि, यह सिद्ध विद्या से बना है और हर प्रकार के ऐश्वर्य से भरा है। इसका पाठ करने या इसे धारण करने से मनुष्य तीनों लोकों के ऐश्वर्य का भागी बनता है।

English sense

It is made of accomplished vidyā, goddess, and holds every kind of glory. By reciting it or wearing it, a mortal comes to share in the glory of the three worlds.

पदार्थ · word by word
सिद्ध-विद्या-मयम्
made of accomplished vidyāसिद्ध विद्या से बना
देवि
goddessहे देवि
सर्व-ऐश्वर्य-समन्वितम्
holding every kind of gloryहर ऐश्वर्य से भरा
पठनात् धारणात्
by reciting it or wearing itपाठ करने या धारण करने से
मर्त्यः
a mortalमनुष्य
त्रैलोक्य-ऐश्वर्य-भाक् भवेत्
comes to share in the glory of the three worldsतीनों लोकों के ऐश्वर्य का भागी बनता है

कवचम्The armour

Verse 1

ह्रीं बीजं मे शिरः पातु भुवनेशी ललाटकम् ।
ऐं पातु दक्षनेत्रं मे ह्रीं पातु वामलोचनम् ॥१॥

hrīṃ bījaṃ me śiraḥ pātu bhuvaneśī lalāṭakam
aiṃ pātu dakṣanetraṃ me hrīṃ pātu vāmalocanam

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 2

श्रीं पातु दक्षकर्णं मे त्रिवर्णात्मा महेश्वरी ।
वामकर्णं सदा पातु ऐं घ्राणं पातु मे सदा ॥२॥

śrīṃ pātu dakṣakarṇaṃ me trivarṇātmā maheśvarī
vāmakarṇaṃ sadā pātu aiṃ ghrāṇaṃ pātu me sadā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 3

ह्रीं पातु वदनं देवि ऐं पातु रसनां मम ।
वाक्पुटौ च त्रिवर्णात्मा कंठं पातु परात्मिका ॥३॥

hrīṃ pātu vadanaṃ devi aiṃ pātu rasanāṃ mama
vākpuṭau ca trivarṇātmā kaṃṭhaṃ pātu parātmikā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 4

श्रीं स्कंधौ पातु नियतं ह्रीं भुजौ पातु सर्वदा ।
क्लीं करौ त्रिपुटा पातु त्रिपुरैश्वर्यदायिनी ॥४॥

śrīṃ skaṃdhau pātu niyataṃ hrīṃ bhujau pātu sarvadā
klīṃ karau tripuṭā pātu tripuraiśvaryadāyinī

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 5

ॐ पातु हृदयं ह्रीं मे मध्यदेशं सदावतु ।
क्रौं पातु नाभिदेशं मे त्र्यक्षरी भुवनेश्वरी ॥५॥

oṃ pātu hṛdayaṃ hrīṃ me madhyadeśaṃ sadāvatu
krauṃ pātu nābhideśaṃ me tryakṣarī bhuvaneśvarī

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 6

सर्वबीजप्रदा पृष्ठं पातु सर्ववशंकरी ।
ह्रीं पातु गुह्यदेशं मे नमोभगवती कटिम् ॥६॥

sarvabījapradā pṛṣṭhaṃ pātu sarvavaśaṃkarī
hrīṃ pātu guhyadeśaṃ me namobhagavatī kaṭim

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 7

माहेश्वरी सदा पातु शंखिनी जानुयुग्मकम् ।
अन्नपूर्णा सदा पातु स्वाहा पातु पदद्वयम् ॥७॥

māheśvarī sadā pātu śaṃkhinī jānuyugmakam
annapūrṇā sadā pātu svāhā pātu padadvayam

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 8

सप्तदशाक्षरा पायादन्नपूर्णाखिलं वपुः ।
तारं माया रमाकामः षोडशार्णा ततः परम् ॥८॥

saptadaśākṣarā pāyādannapūrṇākhilaṃ vapuḥ
tāraṃ māyā ramākāmaḥ ṣoḍaśārṇā tataḥ param

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 9

शिरःस्था सर्वदा पातु विंशत्यर्णात्मिका परा ।
तारं दुर्गे युगं रक्षिणी स्वाहेति दशाक्षरा ॥९॥

śiraḥsthā sarvadā pātu viṃśatyarṇātmikā parā
tāraṃ durge yugaṃ rakṣiṇī svāheti daśākṣarā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 10

जयदुर्गा घनश्यामा पातु मां सर्वतो मुदा ।
मायाबीजादिका चैव दशार्णा च ततः परा ॥१०॥

jayadurgā ghanaśyāmā pātu māṃ sarvato mudā
māyābījādikā caiva daśārṇā ca tataḥ parā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 11

उत्तप्तकांचनाभासा जयदुर्गाऽऽननेऽवतु ।
तारं ह्रीं दुं च दुर्गायै नमोऽष्टार्णात्मिका परा ॥११॥

uttaptakāṃcanābhāsā jayadurgā''nane'vatu
tāraṃ hrīṃ duṃ ca durgāyai namo'ṣṭārṇātmikā parā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 12

शंखचक्रधनुर्वाणधरा मां दक्षिणेऽवतु ।
महिषामर्दिनी स्वाहा वसुवर्णात्मिका परा ॥१२॥

śaṃkhacakradhanurvāṇadharā māṃ dakṣiṇe'vatu
mahiṣāmardinī svāhā vasuvarṇātmikā parā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 13

नैर्ऋत्यां सर्वदा पातु महिषासुरनाशिनी ।
माया पद्मावती स्वाहा सप्तार्णा परिकीर्तिता ॥१३॥

nairṛtyāṃ sarvadā pātu mahiṣāsuranāśinī
māyā padmāvatī svāhā saptārṇā parikīrtitā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 14

पद्मावती पद्मसंस्था पश्चिमे मां सदावतु ।
पाशांकुशपुटा माया स्वाहा हि परमेश्वरि ॥१४॥

padmāvatī padmasaṃsthā paścime māṃ sadāvatu
pāśāṃkuśapuṭā māyā svāhā hi parameśvari

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

line doubtful

Verse 15

त्रयोदशार्णा ताराद्या अश्वारूढाऽनलेऽवतु ।
सरस्वति पंचस्वरे नित्यक्लिन्ने मदद्रवे ॥१५॥

trayodaśārṇā tārādyā aśvārūḍhā'nale'vatu
sarasvati paṃcasvare nityaklinne madadrave

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

line doubtful

Verse 16

स्वाहा वस्वक्षरा विद्या उत्तरे मां सदावतु ।
तारं माया च कवचं खे रक्षेत्सततं वधूः ॥१६॥

svāhā vasvakṣarā vidyā uttare māṃ sadāvatu
tāraṃ māyā ca kavacaṃ khe rakṣetsatataṃ vadhūḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

line doubtful

Verse 17

हूं क्षीं ह्रीं फट् महाविद्या द्वादशार्णाखिलप्रदा ।
त्वरिताद्याहिभिः पायाच्छिवकोणे सदा च माम् ॥१७॥

hūṃ kṣīṃ hrīṃ phaṭ mahāvidyā dvādaśārṇākhilapradā
tvaritādyāhibhiḥ pāyācchivakoṇe sadā ca mām

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 18

ऐं क्लीं सौः सततं वाला मूर्ध्नदेशे ततोऽवतु ।
विंद्वंता भैरवी वाला हस्तौ मां च सदावतु ॥१८॥

aiṃ klīṃ sauḥ satataṃ vālā mūrdhnadeśe tato'vatu
viṃdvaṃtā bhairavī vālā hastau māṃ ca sadāvatu

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

फलश्रुतिःThe fruit of reciting

Verse 19

इति ते कथितं पुण्यं त्रैलोक्यमंगलं परम् ।
सारात्सारतरं पुण्यं महाविद्यौघविग्रहम् ॥१९॥

iti te kathitaṃ puṇyaṃ trailokyamaṃgalaṃ param
sārātsārataraṃ puṇyaṃ mahāvidyaughavigraham

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 20

अस्यापि पठनात्सद्यः कुबेरोऽपि धनेश्वरः ।
इन्द्राद्याः सकला देवा धारणात्पठनाद्यतः ॥२०॥

asyāpi paṭhanātsadyaḥ kubero'pi dhaneśvaraḥ
indrādyāḥ sakalā devā dhāraṇātpaṭhanādyataḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 21

सर्वसिद्धीश्वराः संतः सर्वैश्वर्यमवाप्नुयुः ।
पुष्पांजल्यष्टकं दद्यान्मूलेनैव पृथक् पृथक् ॥२१॥

sarvasiddhīśvarāḥ saṃtaḥ sarvaiśvaryamavāpnuyuḥ
puṣpāṃjalyaṣṭakaṃ dadyānmūlenaiva pṛthak pṛthak

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 22

संवत्सरकृतायास्तु पूजायाः फलमाप्नुयात् ।
संयोज्यान्यतः कृत्वा कमला निश्चला गृहे ॥२२॥

saṃvatsarakṛtāyāstu pūjāyāḥ phalamāpnuyāt
saṃyojyānyataḥ kṛtvā kamalā niścalā gṛhe

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

line doubtful

Verse 23

वाणी च निवसेदंगे सत्यं सत्यं न संशयः ।
यो धारयति पुण्यात्मा त्रैलोक्यमंगलाभिधम् ॥२३॥

vāṇī ca nivasedaṃge satyaṃ satyaṃ na saṃśayaḥ
yo dhārayati puṇyātmā trailokyamaṃgalābhidham

वाणी च अंगे निवसेत्सत्यं सत्यं न संशयःयः पुण्य-आत्मा धारयतित्रैलोक्य-मंगल-अभिधम्
हिन्दी अर्थ

और वाणी उसके शरीर में रहती हैं। यह सत्य है, सत्य है, इसमें कोई संदेह नहीं, उस पुण्यात्मा के लिए जो त्रैलोक्यमंगल नाम का यह कवच धारण करता है।

English sense

And Vāṇī lives in his body. This is true, true, with no doubt, for the good person who wears the one called Trailokya-maṅgala.

line doubtful

पदार्थ · word by word
वाणी च अंगे निवसेत्
and Vāṇī lives in the bodyऔर वाणी शरीर में रहती हैं
सत्यं सत्यं न संशयः
true, true, no doubtसत्य है, सत्य है, संदेह नहीं
यः पुण्य-आत्मा धारयति
the good person who wearsजो पुण्यात्मा धारण करता है
त्रैलोक्य-मंगल-अभिधम्
the one called Trailokya-maṅgalaत्रैलोक्यमंगल नाम का

Verse 24

कवचं परमं पुण्यं सोऽपि पुण्यवतां वरः ।
सर्वैश्वर्ययुतो भूत्वा त्रैलोक्यविजयी भवेत् ॥२४॥

kavacaṃ paramaṃ puṇyaṃ so'pi puṇyavatāṃ varaḥ
sarvaiśvaryayuto bhūtvā trailokyavijayī bhavet

कवचं परमं पुण्यम्सः पुण्यवतां वरःसर्व-ऐश्वर्य-युतः भूत्वात्रैलोक्य-विजयी भवेत्
हिन्दी अर्थ

यह कवच परम पवित्र है। इसे धारण करने वाला पुण्यवानों में श्रेष्ठ बनता है, और हर ऐश्वर्य से भरकर तीनों लोकों पर विजय पाता है।

English sense

This armour is supremely holy, and whoever wears it becomes the best of the holy. Filled with every kind of glory, he becomes victor over the three worlds.

पदार्थ · word by word
कवचं परमं पुण्यम्
this armour is supremely holyयह कवच परम पवित्र है
सः पुण्यवतां वरः
he becomes the best of the holyवह पुण्यवानों में श्रेष्ठ बनता है
सर्व-ऐश्वर्य-युतः भूत्वा
filled with every kind of gloryहर ऐश्वर्य से भरकर
त्रैलोक्य-विजयी भवेत्
becomes victor over the three worldsतीनों लोकों का विजयी बनता है

Verse 25

पुरुषो दक्षिणे वाहौ नारी वामभुजे तथा ।
बहुपुत्रवती भूयाद्वंध्यापि लभते सुतम् ॥२५॥

puruṣo dakṣiṇe vāhau nārī vāmabhuje tathā
bahuputravatī bhūyādvaṃdhyāpi labhate sutam

पुरुषः दक्षिणे बाहौनारी वाम-भुजे तथाबहुपुत्रवती भूयात्वंध्या अपि सुतं लभते
हिन्दी अर्थ

पुरुष इसे दाहिनी भुजा पर पहने और स्त्री बाईं भुजा पर। उसके बहुत पुत्र होंगे, और बाँझ स्त्री को भी पुत्र मिलता है।

English sense

A man should wear it on his right arm, and a woman on her left arm. She will have many sons, and even a barren woman gets a son.

पदार्थ · word by word
पुरुषः दक्षिणे बाहौ
a man on the right armपुरुष दाहिनी भुजा पर
नारी वाम-भुजे तथा
and a woman on the left armऔर स्त्री बाईं भुजा पर
बहुपुत्रवती भूयात्
she will have many sonsवह बहुत पुत्रों वाली होगी
वंध्या अपि सुतं लभते
even a barren woman gets a sonबाँझ स्त्री भी पुत्र पाती है

Verse 26

ब्रह्मास्त्रादीनि शस्त्राणि नैव कृंतंति तं जनम् ।
कवचमज्ञात्वा यो भजेद्भुवनेश्वरीम् ।
दारिद्र्यं परमं प्राप्य सोऽचिरान्मृत्युमाप्नुयात् ॥२६॥

brahmāstrādīni śastrāṇi naiva kṛṃtaṃti taṃ janam
kavacamajñātvā yo bhajedbhuvaneśvarīm
dāridryaṃ paramaṃ prāpya so'cirānmṛtyumāpnuyāt

ब्रह्मास्त्र-आदीनि शस्त्राणिन एव कृंतंति तं जनम्कवचम् अज्ञात्वायः भुवनेश्वरीं भजेत्दारिद्र्यं परमं प्राप्यअचिरात् मृत्युम् आप्नुयात्
हिन्दी अर्थ

ब्रह्मास्त्र जैसे शस्त्र ऐसे व्यक्ति को नहीं काटते। पर जो इस कवच को जाने बिना भुवनेश्वरी की उपासना करता है, वह घोर गरीबी में पड़कर जल्दी ही मृत्यु को प्राप्त होता है।

English sense

Weapons such as the brahmāstra do not cut that person. But whoever worships Bhuvaneśvarī without knowing this armour falls into the deepest poverty and soon meets his death.

पदार्थ · word by word
ब्रह्मास्त्र-आदीनि शस्त्राणि
weapons such as the brahmāstraब्रह्मास्त्र जैसे शस्त्र
न एव कृंतंति तं जनम्
do not cut that personउस व्यक्ति को नहीं काटते
कवचम् अज्ञात्वा
without knowing the armourकवच को जाने बिना
यः भुवनेश्वरीं भजेत्
whoever worships Bhuvaneśvarīजो भुवनेश्वरी की उपासना करे
दारिद्र्यं परमं प्राप्य
falls into the deepest povertyघोर गरीबी में पड़कर
अचिरात् मृत्युम् आप्नुयात्
soon meets deathजल्दी मृत्यु पाता है
॥ इति श्रीरुद्रयामले तंत्रे देवीश्वरसंवादे त्रैलोक्यमंगलं नाम भुवनेश्वरीकवचं समाप्तम् ॥

Terms on this page

Mahavidyas महाविद्या One of ten tantric wisdom-goddess forms of the Devi; Kalika is traditionally counted foremost among them.
Shiva शिव One of the principal deities of Hinduism.
Kavach कवच A protective text or armor recited for a deity's shielding power — such as the Durga Kavach or Hanuman Kavach.
Bhuvaneshwari भुवनेश्वरी One of the ten Mahavidyas, meditated upon using the Dhyana mantra from Chapter 11 of the Durga Saptashati, together with the Devi Pranava — permissible without formal initiation.
Parvati पार्वती The daughter of the mountain and consort of Shiva; the questioner to whom much of tantra is expounded.

Translated and edited by Gaurav Verma under the site's published method. The Sanskrit text is in the public domain. Our transliteration, translation and apparatus are licensed CC BY-SA 4.0 — see /license.

← All stotras