Rudrayāmala Tantra · as given in the Mantra Mahārṇava

श्रीभुवनेश्वरीस्तोत्रम्

Bhuvaneshvari Stotram (Rudrayamala) — A hymn to Bhuvaneśvarī, from the form of the goddess to the fruit of praise

This is a hymn to Bhuvaneshwari, one of the ten Mahavidyas, as the mother of the world and the source of the power of Shiva. The poet praises her, then turns to those who worship her and the yogis who see her. The middle of the hymn is a slow meditation on her form, from her feet and calves up through her waist, throat and face to her hair. It ends with the reward of reciting it.

अथ भुवनेश्वरीस्तोत्रम्The hymn to Bhuvaneśvarī

Verse 1

अथानन्दमयीं साक्षाच्छब्दब्रह्मस्वरूपिणीम् ।
ईडे सकलसंपत्त्यै जगत्कारणमम्बिकाम् ॥१॥

athānandamayīṃ sākṣācchabdabrahmasvarūpiṇīm
īḍe sakalasaṃpattyai jagatkāraṇamambikām

अथआनन्द-मयीम्साक्षात् शब्द-ब्रह्म-स्वरूपिणीम्ईडेसकल-सम्पत्त्यैजगत्-कारणम् अम्बिकाम्
हिन्दी अर्थ

मैं अम्बिका की स्तुति करता हूँ, जो आनंद से भरी हैं, स्वयं शब्द-ब्रह्म हैं और जगत् की कारण माता हैं, ताकि मुझे सब प्रकार की सम्पत्ति मिले।

English sense

I praise Ambikā, full of bliss, who is the Word itself, the Brahman of sound, the mother who is the cause of the world, so that I may gain every kind of wealth.

पदार्थ · word by word
अथ
nowअब
आनन्द-मयीम्
full of blissआनंद से भरी
साक्षात् शब्द-ब्रह्म-स्वरूपिणीम्
the Brahman of sound itselfस्वयं शब्द-ब्रह्म
ईडे
I praiseमैं स्तुति करता हूँ
सकल-सम्पत्त्यै
for every kind of wealthसब प्रकार की सम्पत्ति के लिए
जगत्-कारणम् अम्बिकाम्
Ambikā, the cause of the worldजगत् की कारण अम्बिका को

Verse 2

आद्यामशेषजननीमरविंदयोनेर्विष्णोः शिवस्य च वपुःप्रतिपादयित्रीम् ।
सृष्टिस्थितिक्षयकरीं जगतां त्रयाणां स्तुत्वा गिरं विमलयाम्यहमम्बिके त्वाम् ॥२॥

ādyāmaśeṣajananīmaravindayonerviṣṇoḥ śivasya ca vapuḥpratipādayitrīm
sṛṣṭisthitikṣayakarīṃ jagatāṃ trayāṇāṃ stutvā giraṃ vimalayāmyahamambike tvām

आद्याम् अशेष-जननीम्अरविन्द-योनेः विष्णोः शिवस्य चवपुः-प्रतिपादयित्रीम्सृष्टि-स्थिति-क्षय-करीम्जगतां त्रयाणाम्स्तुत्वा गिरं विमलयामिअम्बिके
हिन्दी अर्थ

आप आदि हैं, सबकी माता हैं, ब्रह्मा, विष्णु और शिव को उनका शरीर देने वाली हैं, और तीनों लोकों की रचना, पालन और अंत करती हैं। हे अम्बिका, आपकी स्तुति करके मैं अपनी वाणी को निर्मल करता हूँ।

English sense

You are the first one, the mother of all, who gives Brahmā, Viṣṇu and Śiva their very bodies, and who makes, keeps and ends the three worlds. Having praised you, Ambikā, I make my speech clean.

पदार्थ · word by word
आद्याम् अशेष-जननीम्
the first one, mother of allआदि, सबकी माता
अरविन्द-योनेः विष्णोः शिवस्य च
of Brahmā, Viṣṇu and Śivaब्रह्मा, विष्णु और शिव के
वपुः-प्रतिपादयित्रीम्
who gives the bodyशरीर देने वाली
सृष्टि-स्थिति-क्षय-करीम्
who makes, keeps and endsरचना, पालन और अंत करने वाली
जगतां त्रयाणाम्
of the three worldsतीनों लोकों का
स्तुत्वा गिरं विमलयामि
having praised you, I make my speech cleanस्तुति करके वाणी निर्मल करता हूँ
अम्बिके
O Ambikāहे अम्बिका

Verse 3

पृथ्व्या जलेन शिखिना मरुतां वरेण होत्रेन्दुना दिनकरेण च मूर्तिभाजः ।
देवस्य मन्मथरिपोरपि शक्तिमत्ताहेतुस्त्वमेव खलु पर्वतराजपुत्रि ॥३॥

pṛthvyā jalena śikhinā marutāṃ vareṇa hotrendunā dinakareṇa ca mūrtibhājaḥ
devasya manmathariporapi śaktimattāhetustvameva khalu parvatarājaputri

पृथ्व्या जलेन शिखिना मरुताम् वरेणहोत्र-इन्दुना दिनकरेण चमूर्ति-भाजःदेवस्य मन्मथ-रिपोः अपिशक्तिमत्ता-हेतुः त्वम् एवपर्वतराज-पुत्रि
हिन्दी अर्थ

हे पर्वतराज की पुत्री, कामदेव को जीतने वाले उन देव की शक्ति का भी सच्चा कारण आप ही हैं। उनका शरीर पृथ्वी, जल, अग्नि, वायु, यज्ञ, चन्द्रमा और सूर्य से बना है।

English sense

Daughter of the mountain king, you are the true cause of the power even of the god who burned Kāma. He has a body of earth, water, fire, wind, the sacrifice, the moon and the sun.

पदार्थ · word by word
पृथ्व्या जलेन शिखिना मरुताम् वरेण
earth, water, fire and windपृथ्वी, जल, अग्नि और वायु
होत्र-इन्दुना दिनकरेण च
the sacrifice, moon and sunयज्ञ, चन्द्रमा और सूर्य
मूर्ति-भाजः
who takes a bodyजो शरीर धारण करता है
देवस्य मन्मथ-रिपोः अपि
even of the god, enemy of Kāmaकामदेव के शत्रु देव की भी
शक्तिमत्ता-हेतुः त्वम् एव
you alone are the cause of powerशक्ति का कारण आप ही हैं
पर्वतराज-पुत्रि
daughter of the mountain kingहे पर्वतराज की पुत्री

Verse 4

त्रिस्रोतसः सकलदेवसमर्चितायाः वैशिष्ट्यकारणमवैमि तदेव मातः ।
त्वत्पादपंकजपरागपवित्रितासु शंभोर्जटासु सततं परिवर्तनं यत् ॥४॥

trisrotasaḥ sakaladevasamarcitāyāḥ vaiśiṣṭyakāraṇamavaimi tadeva mātaḥ
tvatpādapaṃkajaparāgapavitritāsu śambhorjaṭāsu satataṃ parivartanaṃ yat

त्रिस्रोतसःसकल-देव-समर्चितायाःवैशिष्ट्य-कारणम् अवैमित्वत्-पाद-पंकज-पराग-पवित्रितासुशंभोः जटासुसततं परिवर्तनं यत्
हिन्दी अर्थ

हे माता, मैं जानता हूँ कि तीन धाराओं वाली गंगा, जिसे सब देवता पूजते हैं, क्यों विशेष है: वह सदा शम्भु की जटाओं में बहती है, जो आपके चरण-कमलों की धूल से पवित्र हुई हैं।

English sense

Mother, I know why the Gaṅgā of three streams, whom all the gods honour, is special: she flows always in the matted hair of Śambhu, which is made pure by the dust of your lotus feet.

पदार्थ · word by word
त्रिस्रोतसः
of the Gaṅgā of three streamsतीन धाराओं वाली गंगा का
सकल-देव-समर्चितायाः
honoured by all the godsसब देवताओं से पूजित
वैशिष्ट्य-कारणम् अवैमि
I know the reason for her being specialविशेष होने का कारण जानता हूँ
त्वत्-पाद-पंकज-पराग-पवित्रितासु
made pure by the dust of your lotus feetआपके चरण-कमलों की धूल से पवित्र
शंभोः जटासु
in the matted hair of Śambhuशम्भु की जटाओं में
सततं परिवर्तनं यत्
that she flows alwaysजो वह सदा बहती है

Verse 5

आनंदयेत्कुमुदिनीमधिपः कलानां नान्यामिनः कमलिनीमथ नेतरां वा ।
एकत्र मोदनविधौ परमे क ईष्टे त्वं तु प्रपंचमभिनंदयसि स्वदृष्ट्या ॥५॥

ānandayetkumudinīmadhipaḥ kalānāṃ nānyāminaḥ kamalinīmatha netarāṃ vā
ekatra modanavidhau parame ka īṣṭe tvaṃ tu prapañcamabhinandayasi svadṛṣṭyā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 6

आद्याप्यशेषजगतां नवयौवनासि शैलाधिराजतनयाप्यतिकोमलासि ।
त्रय्याः प्रसूरपि तथा न समीक्षितासि ध्येयासि गौरि मनसो न पथि स्थितासि ॥६॥

ādyāpyaśeṣajagatāṃ navayauvanāsi śailādhirājatanayāpyatikomalāsi
trayyāḥ prasūrapi tathā na samīkṣitāsi dhyeyāsi gauri manaso na pathi sthitāsi

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 7

आसाद्य जन्म मनुजेषु चिराद्दुरापं तत्रापि पाटवमवाप्य निजेन्द्रियाणाम् ।
नाभ्यर्चयंति जगतां जनयित्रि ये त्वां निःश्रेणिकाग्रमधिरुह्य पुनः पतंति ॥७॥

āsādya janma manujeṣu cirāddurāpaṃ tatrāpi pāṭavamavāpya nijendriyāṇām
nābhyarcayanti jagatāṃ janayitri ye tvāṃ niḥśreṇikāgramadhiruhya punaḥ patanti

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 8

कर्पूरचूर्णहिमवारिविलोडितेन ये चंदनेन कुसुमैश्च सुगंधिगंधैः ।
आराधयंति हि भवानि समुत्सुकास्त्वां ते खल्वशेषभुवनाधिभुवः प्रथंते ॥८॥

karpūracūrṇahimavāriviloḍitena ye caṃdanena kusumaiśca sugaṃdhigaṃdhaiḥ
ārādhayanti hi bhavāni samutsukāstvāṃ te khalvaśeṣabhuvanādhibhuvaḥ prathante

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 9

आविश्य मध्यपदवीं प्रथमे सरोजे सुधाहिराजसदृशी विरचय्य विश्वम् ।
विद्युच्छतावलयविभ्रममुद्वहंती पद्मानि पंच विदलय्य समश्नुवाना ॥९॥

āviśya madhyapadavīṃ prathame saroje sudhāhirājasadṛśī viracayya viśvam
vidyucchatāvalayavibhramamudvahantī padmāni pañca vidalayya samaśnuvānā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

सुधाहिराजसदृशी uncertain

Verse 10

तन्निर्गतामृतरसैः परिषिक्तगात्रमार्गेण तेन निलयं पुनरप्यवाप्ता ।
येषां हृदि स्फुरसि जातु न ते भवेयुर्मातर्महेश्वरकुटुंबिनि गर्भभाजः ॥१०॥

tannirgatāmṛtarasaiḥ pariṣiktagātramārgeṇa tena nilayaṃ punarapyavāptā
yeṣāṃ hṛdi sphurasi jātu na te bhaveyurmātarmaheśvarakuṭumbini garbhabhājaḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 11

आलंविकुंडलभरामभिरामवक्रामापीवरस्तनतटीं तनुवृत्तमध्याम् ।
चिंताक्षसूत्रकलशालिखिताढ्यहस्तामावर्तयामि मनसा तव गौरि मूर्तिम् ॥११॥

ālaṃvikuṇḍalabharāmabhirāmavakrāmāpīvarastanataṭīṃ tanuvṛttamadhyām
ciṃtākṣasūtrakalaśālikhitāḍhyahastāmāvartayāmi manasā tava gauri mūrtim

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 12

आस्थाय योगमवजित्य च वारषट्कमावद्ध्य चेंद्रियगणं मनसि प्रसन्ने ।
पाशांकुशाभयवराढ्यकरां सुवक्रामालोकयंति भुवनेश्वरि योगिनस्त्वाम् ॥१२॥

āsthāya yogamavajitya ca vāraṣaṭkamāvaddhya cendriyagaṇaṃ manasi prasanne
pāśāṃkuśābhayavarāḍhyakarāṃ suvakrāmālokayanti bhuvaneśvari yoginastvām

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

वारषट्कमावद्ध्य uncertain

Verse 13

उत्तप्तहाटकनिभाकरिभिश्चतुर्भिरावर्तितामृतघटैरभिषिच्यमाना ।
हस्तद्वयेन नलिने रुचिरे वहंती पद्मापि साभयवरा भवसि त्वमेव ॥१३॥

uttaptahāṭakanibhākaribhiścaturbhirāvartitāmṛtaghaṭairabhiṣicyamānā
hastadvayena naline rucire vahantī padmāpi sābhayavarā bhavasi tvameva

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 14

अष्टाभिरुद्यद्विविधायुधवाहिनीभिर्दोर्वल्लरीभिरधिरुह्य मृगाधिराजम् ।
दूर्वादलद्युतिरमर्त्यविपक्षपक्षान् न्यक्कुर्वती त्वमसि देवि भवानि दुर्गा ॥१४॥

aṣṭābhirudyadvividhāyudhavāhinībhirdorvallarībhiradhiruhya mṛgādhirājam
dūrvādaladyutiramartyavipakṣapakṣān nyakkurvatī tvamasi devi bhavāni durgā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 15

आविर्भिन्नदाघजलशीकरशोभिवक्त्रां गुंजाफलेन परिकल्पितहारयष्टिम् ।
पीतांशुकामसितकांतिमनंगमातां पुलिंदतरुणीमसकृत्स्मरामि ॥१५॥

āvirbhinnadāghajalaśīkaraśobhivaktrāṃ guṃjāphalena parikalpitahārayaṣṭim
pītāṃśukāmasitakāṃtimanaṃgamātāṃ pulindataruṇīmasakṛtsmarāmi

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

पीतांशुकामसितकांतिमनंगमातां uncertain

Verse 16

हंसैर्गतिकणितनूपुरदूरदृष्टे मूर्तैरिवार्थवचनैरनुगम्यमानौ ।
पद्माविवोर्ध्वमुखरूढसुजातनालौ श्रीकंठपत्नि शिरसा विदधे तवांघ्री ॥१६॥

haṃsairgatikaṇitanūpuradūradṛṣṭe mūrtairivārthavacanairanugamyamānau
padmāvivordhvamukharūḍhasujātanālau śrīkaṃṭhapatni śirasā vidadhe tavāṃghrī

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 17

द्वाभ्यां समीक्षितुमतृप्तिमतेव दृग्भ्यामुत्पाट्य भालनयनं वृषकेतनेन ।
सांद्रानुरागतरलेन निरीक्ष्यमाणे जंघे शुभे अपि भवानि तवानतोऽस्मि ॥१७॥

dvābhyāṃ samīkṣitumatṛptimateva dṛgbhyāmutpāṭya bhālanayanaṃ vṛṣaketanena
sāṃdrānurāgataralena nirīkṣyamāṇe jaṃghe śubhe api bhavāni tavānato'smi

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 18

ऊरू स्मरामि जितहस्तिकरावलेपौ स्थौल्येन मार्दवतया परिभूतरंभौ ।
श्रोणीभरस्य सहनौ परिकल्प्य दत्तौ स्तंभाविवांगवयसा तव मध्यमेन ॥१८॥

ūrū smarāmi jitahastikarāvalepau sthaulyena mārdavatayā paribhūtarambhau
śroṇībharasya sahanau parikalpya dattau staṃbhāvivāṃgavayasā tava madhyamena

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 19

श्रोण्यौ स्तनौ च युगपत् प्रथयिष्यतोच्चैर्वात्याऽत्परेण वयसा परिहृष्टसारौ ।
रोमावलीविलसितेन विभाव्य मूर्तिं मध्यं तव स्फुरतु मे हृदयस्य मध्ये ॥१९॥

śroṇyau stanau ca yugapat prathayiṣyatoccairvātyā'tpareṇa vayasā parihṛṣṭasārau
romāvalīvilasitena vibhāvya mūrtiṃ madhyaṃ tava sphuratu me hṛdayasya madhye

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 20

सख्यः स्मरस्य हरनेत्रहुताशशांत्यै लावण्यवारिभारितं नवयौवनेन ।
आपाद्य दत्तमिव पल्लवमप्रविष्टं नाभिं कदापि तव देवि न विस्मरेयम् ॥२०॥

sakhyaḥ smarasya haranetrahutāśaśāṃtyai lāvaṇyavāribhāritaṃ navayauvanena
āpādya dattamiva pallavamapraviṣṭaṃ nābhiṃ kadāpi tava devi na vismareyam

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 21

ईशोऽपि गेहपिशुनं भसितं दधाने काश्मीरकर्दममनुस्तनपंकजे ते ।
स्नातोत्थितस्य करिणः क्षणलक्ष्यफेनौ सिंदूरितौ स्मरयतः समदस्य कुंभौ ॥२१॥

īśo'pi gehapiśunaṃ bhasitaṃ dadhāne kāśmīrakardamamanustanapaṃkaje te
snātotthitasya kariṇaḥ kṣaṇalakṣyaphenau siṃdūritau smarayataḥ samadasya kuṃbhau

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 22

कंठातिरिक्तगलदुज्ज्वलकांतिधाराशोभौ भुजौ निजरिपोर्मकरध्वजेन ।
कंठग्रहाय रचितौ किल दीर्घपाशौ मातर्मम स्मृतिपथं न विलंघयेताम् ॥२२॥

kaṃṭhātiriktagaladujjvalakāṃtidhārāśobhau bhujau nijaripormakaradhvajena
kaṃṭhagrahāya racitau kila dīrghapāśau mātarmama smṛtipathaṃ na vilaṃghayetām

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 23

नात्यायतं रचितकंबुविलासचौर्यं भूषाभरेण विविधेन विराजमानम् ।
कंठं मनोहरगुणं गिरिराजकन्ये संचिंत्य तृप्तिमुपयामि कदापि नाहम् ॥२३॥

nātyāyataṃ racitakaṃbuvilāsacauryaṃ bhūṣābhareṇa vividhena virājamānam
kaṃṭhaṃ manoharaguṇaṃ girirājakanye saṃciṃtya tṛptimupayāmi kadāpi nāham

न अति-आयतम्रचित-कम्बु-विलास-चौर्यम्भूषा-भरेण विविधेन विराजमानम्कण्ठं मनोहर-गुणम्गिरिराज-कन्येसञ्चिन्त्य तृप्तिम् उपयामि कदा अपि न अहम्
हिन्दी अर्थ

हे पर्वतराज की पुत्री, जब मैं आपके कंठ का ध्यान करता हूँ, जो बहुत लंबा नहीं है, शंख जैसी सुंदर बनावट वाला है, कई गहनों से चमकता है और मनोहर है, तब मैं कभी तृप्त नहीं होता।

English sense

Mountain king's daughter, when I think of your throat, not too long, shaped with the charm of a conch, shining with many ornaments, and lovely in form, I am never satisfied.

पदार्थ · word by word
न अति-आयतम्
not too longबहुत लंबा नहीं
रचित-कम्बु-विलास-चौर्यम्
shaped with the charm of a conchशंख की शोभा जैसी बनावट वाला
भूषा-भरेण विविधेन विराजमानम्
shining with many ornamentsकई गहनों से चमकता
कण्ठं मनोहर-गुणम्
the throat of lovely qualitiesमनोहर गुणों वाला कंठ
गिरिराज-कन्ये
daughter of the mountain kingहे पर्वतराज की पुत्री
सञ्चिन्त्य तृप्तिम् उपयामि कदा अपि न अहम्
thinking of it I am never satisfiedसोचकर मैं कभी तृप्त नहीं होता

Verse 24

अत्यायताक्षमभिजातललाटपट्टं मंदस्मितेन दरफुल्लकपोलरेखम् ।
बिंबाधरं वदनमुन्नतदीर्घनासं यस्ते स्मरत्यसकृदंब स एव जातः ॥२४॥

atyāyatākṣamabhijātalalāṭapaṭṭaṃ maṃdasmitena daraphullakapolarekham
biṃbādharaṃ vadanamunnatadīrghanāsaṃ yaste smaratyasakṛdaṃba sa eva jātaḥ

अत्यायत-अक्षम्अभिजात-ललाट-पट्टम्मन्द-स्मितेन दर-फुल्ल-कपोल-रेखम्बिम्ब-अधरम्वदनम् उन्नत-दीर्घ-नासम्यः ते स्मरति असकृत् अम्ब सः एव जातः
हिन्दी अर्थ

हे माता, सच में जन्म उसी का सफल है जो आपके मुख को बार-बार याद करता है: बड़ी आँखें, ऊँचा माथा, हल्की मुस्कान से थोड़े खिले गाल, बिम्ब फल जैसे लाल होंठ और ऊँची लंबी नाक।

English sense

Mother, only the one who remembers your face again and again is truly born: wide eyes, a noble forehead, cheeks that open a little in a gentle smile, red lips like the bimba fruit, and a high long nose.

पदार्थ · word by word
अत्यायत-अक्षम्
with very wide eyesबहुत बड़ी आँखों वाला
अभिजात-ललाट-पट्टम्
with a noble foreheadउत्तम माथे वाला
मन्द-स्मितेन दर-फुल्ल-कपोल-रेखम्
cheeks slightly open in a gentle smileहल्की मुस्कान से थोड़े खिले गाल
बिम्ब-अधरम्
with bimba-red lipsबिम्ब फल जैसे लाल होंठ
वदनम् उन्नत-दीर्घ-नासम्
a face with a high long noseऊँची लंबी नाक वाला मुख
यः ते स्मरति असकृत् अम्ब सः एव जातः
whoever remembers it often, Mother, is truly bornजो आपको बार-बार याद करता है, हे माता, वही सचमुच जन्मा

Verse 25

आविस्तुपारकरलेखमनल्पगंधपुष्पोपरिश्रमदलिव्रजनिर्विशेषम् ।
यश्चेतसा कलयते तव केशपाशं तस्य स्वयं गलति देवि पुराणपाशः ॥२५॥

āvistupārakaralekhamanalpagaṃdhapuṣpopariśramadalivrajanirviśeṣam
yaścetasā kalayate tava keśapāśaṃ tasya svayaṃ galati devi purāṇapāśaḥ

आविः-तुपार-कर-लेखम्अनल्प-गन्ध-पुष्प-उपरि-श्रम-दलि-व्रज-निर्विशेषम्यः चेतसा कलयते तव केश-पाशम्तस्य स्वयं गलति देवि पुराण-पाशः
हिन्दी अर्थ

जो आपके केशों को मन में रखता है, जो अनेक खुशबूदार फूलों पर बैठे भौंरों के झुंड से अलग नहीं दिखते, हे देवी, उसका पुराना बंधन अपने आप खुल जाता है।

English sense

Whoever holds your hair in mind, which is no different from a swarm of bees resting on many sweet-scented flowers, from him, goddess, the old bond falls away of itself.

पदार्थ · word by word
आविः-तुपार-कर-लेखम्
(the print's words) showing the touch of your handआपके हाथ की छुअन दिखाते
अनल्प-गन्ध-पुष्प-उपरि-श्रम-दलि-व्रज-निर्विशेषम्
no different from a swarm of bees resting on richly scented flowersखुशबूदार फूलों पर बैठे भौंरों के झुंड से अलग नहीं
यः चेतसा कलयते तव केश-पाशम्
whoever holds your hair in mindजो आपके केशों को मन में रखता है
तस्य स्वयं गलति देवि पुराण-पाशः
for him, goddess, the old bond falls away of itselfहे देवी, उसका पुराना बंधन अपने आप खुल जाता है

फलश्रुतिःThe fruit of reciting

Verse 26

श्रुतिसुचरितपाकं श्रीमता स्तोत्रमेतत्पठति य इह मर्त्यो नित्यमार्द्रांतरात्मा ।
स भवति पदमुच्चैः संपदां पादनम्रक्षितिपमुकुटलक्ष्मीलक्षणानां चिराय ॥२६॥

śrutisucaritapākaṃ śrīmatā stotrametatpaṭhati ya iha martyo nityamārdrāṃtarātmā
sa bhavati padamuccaiḥ saṃpadāṃ pādanamrakṣitipamukuṭalakṣmīlakṣaṇānāṃ cirāya

श्रुति-सुचरित-पाकम्श्रीमता स्तोत्रम् एतत्पठति य इह मर्त्यःनित्यम् आर्द्र-अन्तरात्मासः भवति पदम् उच्चैः सम्पदाम्पाद-नम्र-क्षितिप-मुकुट-लक्ष्मी-लक्षणानाम्चिराय
हिन्दी अर्थ

जो यहाँ सदा भीगे हृदय से, वेदों के अच्छे आचरण से पके इस स्तोत्र का पाठ करता है, वह लंबे समय तक उन सम्पत्तियों के ऊँचे पद पर पहुँचता है जिन्हें राजा अपने मुकुट झुकाकर प्रणाम करते हैं।

English sense

Whoever here, with a heart always wet with love, recites this hymn, ripe with the good conduct of the Vedas, comes to a high place for a long time among the riches that kings bow to, crowns at his feet.

पदार्थ · word by word
श्रुति-सुचरित-पाकम्
ripe with the good conduct of the Vedasवेदों के अच्छे आचरण से पके
श्रीमता स्तोत्रम् एतत्
this hymn of the gloriousइस श्रेष्ठ स्तोत्र
पठति य इह मर्त्यः
the mortal who recites it hereजो मनुष्य यहाँ पढ़ता है
नित्यम् आर्द्र-अन्तरात्मा
with a heart always wet with loveसदा भीगे हृदय से
सः भवति पदम् उच्चैः सम्पदाम्
he comes to a high place of richesवह सम्पत्तियों के ऊँचे पद पर पहुँचता है
पाद-नम्र-क्षितिप-मुकुट-लक्ष्मी-लक्षणानाम्
that kings with crowns bent at his feet bringजिनके आगे राजा मुकुट झुकाते हैं
चिराय
for a long timeलंबे समय तक
इति श्रीरुद्रयामले तंत्रे भुवनेश्वरीस्तोत्रं समाप्तम् ॥

Terms on this page

Mahavidyas महाविद्या One of ten tantric wisdom-goddess forms of the Devi; Kalika is traditionally counted foremost among them.
Shiva शिव One of the principal deities of Hinduism.
Kundalini कुण्डलिनी The dormant serpent-power said to lie coiled at the base of the spine, which fully awakens in a practitioner who has mastered a deity's protective mantra at moments of grave danger.
Bhuvaneshwari भुवनेश्वरी One of the ten Mahavidyas, meditated upon using the Dhyana mantra from Chapter 11 of the Durga Saptashati, together with the Devi Pranava — permissible without formal initiation.
Parvati पार्वती The daughter of the mountain and consort of Shiva; the questioner to whom much of tantra is expounded.

Translated and edited by Gaurav Verma under the site's published method. The Sanskrit text is in the public domain. Our transliteration, translation and apparatus are licensed CC BY-SA 4.0 — see /license.

← All stotras