Bṛhat Tantrasāra स्तोत्रकवचानि Chapter 4
Lang
IAST
Words

॥ श्रीगणेशाय नमः ॥

बृहत्तन्त्रसारः

स्तोत्रकवचानि
Chapter Four · The Armour of Annapūrṇā · Verses 1–22

अन्नपूर्णाकवचम्

The goddess, having heard all the vidyās of Annapūrṇā, asks for the armour called Trailokyamaṅgala. Īśvara names it also Trailokyarakṣaṇa, "the protection of the three worlds", the body of brahma-vidyā, the giver of great lordship; its seer is Śiva, its metre virāṭ, its deity Annapūrṇā the giver of every siddhi, its use for dharma, wealth, desire and liberation. The seventeen-lettered vidyā "hrīṃ namo bhagavati māheśvari annapūrṇe svāhā" protects him; the same without the māyā bīja and with the praṇava protects the whole body; with the Śrī bīja it is the eighteen-lettered and protects the face; with the praṇava it protects the brows, with the speech-bīja the throat, with the Kāma bīja the heart; the nineteen-lettered "oṃ śrīṃ hrīṃ namo bhagavati māheśvari annapūrṇe svāhā" protects the navel; the sixteen-lettered with tāra, māyā, Ramā and Kāma bījas — the twenty-lettered — protects the head, hands, feet and banner; Bhuvaneśvarī with hrīṃ protects the head and Tripuṭā with śrīṃ hrīṃ klīṃ the anus; the bīja with the six long vowels purifies the six limbs. Indra guards the east, Agni the fire corner, Yama the south, Nirṛti the south-west, Varuṇa the west, Vāyu the north-west, Kubera the north, Śaṅkara the north-east, Brahmā above and Ananta below, and the thunderbolt and the other weapons the ten directions. By wearing and reciting it the gods gained all lordship and Brahmā, Viṣṇu and Rudra create, keep and destroy in every age; eight handfuls of flowers with the root mantra give the fruit of the worship; Sarasvatī dwells in the reciter's mouth; its puraścaraṇa is a hundred and eight repetitions; written on birch bark and worn in gold at the throat or on the right arm it makes even the brahmāstra fall on the body like garlands of flowers. देवी अन्नपूर्णा की सब विद्याएँ सुनकर त्रैलोक्यमङ्गल नाम का कवच पूछती हैं। ईश्वर इसे त्रैलोक्यरक्षण भी कहते हैं — ब्रह्मविद्या का रूप, महान ऐश्वर्य देने वाला; इसके ऋषि शिव, छन्द विराट्, देवता सर्वसिद्धिदा अन्नपूर्णा हैं और विनियोग धर्म, अर्थ, काम और मोक्ष में है। सत्रह अक्षरों की विद्या "ह्रीं नमो भगवति माहेश्वरि अन्नपूर्णे स्वाहा" उसकी रक्षा करे; माया बीज के बिना प्रणव सहित वही सारे शरीर की रक्षा करे; श्री बीज सहित अठारह अक्षरों की मुख की; प्रणव सहित भौंहों की, वाग्बीज सहित कण्ठ की, काम बीज सहित हृदय की; उन्नीस अक्षरों की "ॐ श्रीं ह्रीं नमो भगवति माहेश्वरि अन्नपूर्णे स्वाहा" नाभि की; तार, माया, रमा और काम बीज सहित सोलह अक्षरों वाली — बीस अक्षरों की — सिर, हाथ, पैर और ध्वज की; ह्रीं सहित भुवनेश्वरी सिर की और श्रीं ह्रीं क्लीं सहित त्रिपुटा गुदा की रक्षा करे; छह दीर्घ स्वरों वाले बीज से छह अङ्ग पवित्र हों। इन्द्र पूर्व में, अग्नि अग्नि कोण में, यम दक्षिण में, निर्ऋति नैर्ऋत्य में, वरुण पश्चिम में, वायु वायव्य में, कुबेर उत्तर में, शङ्कर ईशान में, ब्रह्मा ऊपर और अनन्त नीचे, तथा वज्र आदि आयुध दसों दिशाओं में रक्षा करें। इसे धारण करने और पढ़ने से देवताओं ने सब ऐश्वर्य पाया और ब्रह्मा, विष्णु, रुद्र हर कल्प में सृष्टि, पालन और संहार करते हैं; मूल मन्त्र से आठ पुष्पाञ्जलि देने से पूजा का फल मिलता है; पढ़ने वाले के मुख में वाणी बसती है; इसका पुरश्चरण एक सौ आठ जप है; भोजपत्र पर लिखकर सोने में मढ़कर कण्ठ या दाहिनी भुजा में धारण करने से ब्रह्मास्त्र भी उसके शरीर पर फूलों की माला बन जाते हैं।

Begin verses ↓

श्रीदेव्युवाच — The blessed goddess said: श्रीदेवी ने कहा:

Verse 1

अथ अन्नपूर्णाकवचम् कथिताश्चान्नपूर्णाया या या विद्याः सुदुर्लभाः । कृपया कथिताः सर्वाः श्रुताश्चाधिगता मया ॥१॥

atha annapūrṇākavacam | kathitāścānnapūrṇāyā yā yā vidyāḥ sudurlabhāḥ | kṛpayā kathitāḥ sarvāḥ śrutāścādhigatā mayā ||

Citeउद्धृत करें

OccultGuide. Bṛhat Tantrasāra 4.1. https://occultguide.com/scripture/brihat-tantrasara/stotra-kavacha-chapter-four-annapurna-kavacha#v1. Sanskrit text in the public domain; translation CC BY-SA 4.0.

JSON ↗
· हिन्दी

अब अन्नपूर्णा कवच। "अन्नपूर्णा की जो-जो अत्यन्त दुर्लभ विद्याएँ आपने कृपा से कहीं, वे सब मैंने सुनीं और समझीं।

Now the armour of Annapūrṇā. "Whatever vidyās of Annapūrṇā, so hard to get, you have out of grace told, I have heard and learnt them all.

Word by wordपदार्थ

कथिताः (kathitāḥ)toldकही गईं (ca)andऔरअन्नपूर्णायाः (annapūrṇāyāḥ)of Annapūrṇāअन्नपूर्णा कीयाः (yāḥ)whichजोयाः (yāḥ)whichजोविद्याः (vidyāḥ)vidyāsविद्याएँसु-दुर्लभाः (su-durlabhāḥ)very hard to getअत्यन्त दुर्लभकृपया (kṛpayā)out of graceकृपा सेकथिताः (kathitāḥ)toldकही गईंसर्वाः (sarvāḥ)allसबश्रुताः (śrutāḥ)heardसुनीं (ca)andऔरअधिगताः (adhigatāḥ)learntसमझींमया (mayā)by meमैंने

Verse 2

साम्प्रतं श्रोतुमिच्छामि कवचं यत्पुरोदितम् । त्रैलोक्यमङ्गलं नाम कवचं मन्त्रविग्रहम् ॥२॥

sāmprataṃ śrotumicchāmi kavacaṃ yatpuroditam | trailokyamaṅgalaṃ nāma kavacaṃ mantravigraham ||

Citeउद्धृत करें

OccultGuide. Bṛhat Tantrasāra 4.2. https://occultguide.com/scripture/brihat-tantrasara/stotra-kavacha-chapter-four-annapurna-kavacha#v2. Sanskrit text in the public domain; translation CC BY-SA 4.0.

JSON ↗
· हिन्दी

अब मैं वह कवच सुनना चाहती हूँ जो पहले कहा गया था — त्रैलोक्यमङ्गल नाम का कवच, जिसका शरीर मन्त्र ही है।"

Now I wish to hear the armour that was spoken of before — the armour called Trailokyamaṅgala, whose body is mantra."

Word by wordपदार्थ

साम्प्रतम् (sāmpratam)nowअबश्रोतुम् (śrotum)to hearसुननाइच्छामि (icchāmi)I wishचाहती हूँकवचम् (kavacam)the armourकवचयत् (yat)whichजोपुरा (purā)formerlyपहलेउदितम् (uditam)was spokenकहा गयात्रैलोक्य-मङ्गलम् (trailokya-maṅgalam)Trailokyamaṅgalaत्रैलोक्यमङ्गलनाम (nāma)by nameनाम काकवचम् (kavacam)the armourकवचमन्त्र-विग्रहम् (mantra-vigraham)whose body is mantraमन्त्र ही जिसका शरीर है

ईश्वर उवाच — Īśvara said: ईश्वर ने कहा:

Verse 3

शृणु पार्वति वक्ष्यामि सावधानावधारय । त्रैलोक्यमङ्गलं नाम कवचं ब्रह्मनामकम् । ब्रह्मविद्यास्वरूपञ्च महदैश्वर्यदायकम् । पठनाद्धारणान्मर्त्यस्त्रैलोक्यैश्वर्यभाग्भवेत् ॥३॥

śṛṇu pārvati vakṣyāmi sāvadhānāvadhāraya | trailokyamaṅgalaṃ nāma kavacaṃ brahmanāmakam | brahmavidyāsvarūpañca mahadaiśvaryadāyakam | paṭhanāddhāraṇānmartyastrailokyaiśvaryabhāgbhavet ||

Citeउद्धृत करें

OccultGuide. Bṛhat Tantrasāra 4.3. https://occultguide.com/scripture/brihat-tantrasara/stotra-kavacha-chapter-four-annapurna-kavacha#v3. Sanskrit text in the public domain; translation CC BY-SA 4.0.

JSON ↗
· हिन्दी

"सुनो पार्वती, मैं कहता हूँ; सावधान होकर समझो — त्रैलोक्यमङ्गल नाम का कवच, जो ब्रह्म नाम वाला है, ब्रह्मविद्या का स्वरूप है और महान ऐश्वर्य देने वाला है। इसे पढ़ने और धारण करने से मनुष्य तीनों लोकों के ऐश्वर्य का भागी हो जाता है।

"Listen, O Pārvatī, I shall tell it; take it in attentively — the armour called Trailokyamaṅgala, named brahman, the very form of brahma-vidyā, the giver of great lordship. By reciting and wearing it a mortal comes to share the lordship of the three worlds.

Word by wordपदार्थ

शृणु (śṛṇu)listenसुनोपार्वति (pārvati)O Pārvatīहे पार्वतीवक्ष्यामि (vakṣyāmi)I shall tellकहूँगासावधाना (sāvadhānā)attentiveसावधान होकरअवधारय (avadhāraya)take it inध्यान से समझोत्रैलोक्य-मङ्गलम् (trailokya-maṅgalam)Trailokyamaṅgalaत्रैलोक्यमङ्गलनाम (nāma)by nameनाम काकवचम् (kavacam)the armourकवचब्रह्म-नामकम् (brahma-nāmakam)named brahmanब्रह्म नाम वालाब्रह्म-विद्या-स्वरूपम् (brahma-vidyā-svarūpam)the very form of brahma-vidyāब्रह्मविद्या का स्वरूप (ca)andऔरमहत्-ऐश्वर्य-दायकम् (mahat-aiśvarya-dāyakam)giver of great lordshipमहान ऐश्वर्य देने वालापठनात् (paṭhanāt)by recitingपढ़ने सेधारणात् (dhāraṇāt)by wearingधारण करने सेमर्त्यः (martyaḥ)a mortalमनुष्यत्रैलोक्य-ऐश्वर्य-भाक् (trailokya-aiśvarya-bhāk)sharer in the lordship of the three worldsतीनों लोकों के ऐश्वर्य का भागीभवेत् (bhavet)becomesहो जाता है

Verse 4

त्रैलोक्यरक्षणस्यास्य कवचस्य ऋषिः शिवः । छन्दो विराडन्नपूर्णा देवता सर्वसिद्धिदा । धर्मार्थकाममोक्षेषु विनियोगः प्रकीर्तितः ॥४॥

trailokyarakṣaṇasyāsya kavacasya ṛṣiḥ śivaḥ | chando virāḍannapūrṇā devatā sarvasiddhidā | dharmārthakāmamokṣeṣu viniyogaḥ prakīrtitaḥ ||

Citeउद्धृत करें

OccultGuide. Bṛhat Tantrasāra 4.4. https://occultguide.com/scripture/brihat-tantrasara/stotra-kavacha-chapter-four-annapurna-kavacha#v4. Sanskrit text in the public domain; translation CC BY-SA 4.0.

JSON ↗
· हिन्दी

इस त्रैलोक्यरक्षण कवच के ऋषि शिव हैं, छन्द विराट् है, देवता सब सिद्धि देने वाली अन्नपूर्णा हैं; इसका विनियोग धर्म, अर्थ, काम और मोक्ष में कहा गया है।

Of this armour Trailokyarakṣaṇa the seer is Śiva, the metre virāṭ, the deity Annapūrṇā who gives every siddhi; its application is declared to be for dharma, wealth, desire and liberation.

Word by wordपदार्थ

त्रैलोक्य-रक्षणस्य (trailokya-rakṣaṇasya)of Trailokyarakṣaṇaत्रैलोक्यरक्षणअस्य (asya)of thisइसकवचस्य (kavacasya)armourकवच केऋषिः (ṛṣiḥ)the seerऋषिशिवः (śivaḥ)Śivaशिवछन्दः (chandaḥ)the metreछन्दविराट् (virāṭ)virāṭविराट्अन्नपूर्णा (annapūrṇā)Annapūrṇāअन्नपूर्णादेवता (devatā)the deityदेवतासर्व-सिद्धि-दा (sarva-siddhi-dā)giver of every siddhiसब सिद्धि देने वालीधर्म-अर्थ-काम-मोक्षेषु (dharma-artha-kāma-mokṣeṣu)in dharma, wealth, desire and liberationधर्म, अर्थ, काम और मोक्ष मेंविनियोगः (viniyogaḥ)the applicationविनियोगप्रकीर्तितः (prakīrtitaḥ)is declaredकहा गया है

Verse 5

ह्रीं नमो भगवत्यन्ते माहेश्वरि पदं ततः ॥५॥

hrīṃ namo bhagavatyante māheśvari padaṃ tataḥ ||

Citeउद्धृत करें

OccultGuide. Bṛhat Tantrasāra 4.5. https://occultguide.com/scripture/brihat-tantrasara/stotra-kavacha-chapter-four-annapurna-kavacha#v5. Sanskrit text in the public domain; translation CC BY-SA 4.0.

JSON ↗
· हिन्दी

ह्रीं, फिर "नमो भगवति", फिर "माहेश्वरि" पद,

Hrīṃ, then "namo bhagavati", then the word "māheśvari",

Word by wordपदार्थ

ह्रीं (hrīṃ)hrīṃह्रींनमः (namaḥ)namaḥनमःभगवति (bhagavati)bhagavatiभगवतिअन्ते (ante)at the endअन्त मेंमाहेश्वरि (māheśvari)māheśvariमाहेश्वरिपदम् (padam)the wordपदततः (tataḥ)thenफिर

Verse 6

अन्नपूर्णे ततः स्वाहा चैषा सप्तदशाक्षरी । पातु मामन्नपूर्णा सा या ख्याता भुवनत्रये ॥६॥

annapūrṇe tataḥ svāhā caiṣā saptadaśākṣarī | pātu māmannapūrṇā sā yā khyātā bhuvanatraye ||

Citeउद्धृत करें

OccultGuide. Bṛhat Tantrasāra 4.6. https://occultguide.com/scripture/brihat-tantrasara/stotra-kavacha-chapter-four-annapurna-kavacha#v6. Sanskrit text in the public domain; translation CC BY-SA 4.0.

JSON ↗
· हिन्दी

"अन्नपूर्णे", फिर "स्वाहा" — यह सत्रह अक्षरों वाली विद्या है। तीनों लोकों में प्रसिद्ध वह अन्नपूर्णा मेरी रक्षा करे।

"annapūrṇe", then "svāhā" — this is the seventeen-syllabled vidyā. May Annapūrṇā, famed in the three worlds, protect me.

Word by wordपदार्थ

अन्नपूर्णे (annapūrṇe)annapūrṇeअन्नपूर्णेततः (tataḥ)thenफिरस्वाहा (svāhā)svāhāस्वाहा (ca)andऔरएषा (eṣā)thisयहसप्तदश-अक्षरी (saptadaśa-akṣarī)the seventeen-syllabledसत्रह अक्षरों वालीपातु (pātu)may protectरक्षा करेमाम् (mām)meमेरीअन्नपूर्णा (annapūrṇā)Annapūrṇāअन्नपूर्णासा (sā)sheवहया (yā)whoजोख्याता (khyātā)famedप्रसिद्धभुवन-त्रये (bhuvana-traye)in the three worldsतीनों लोकों में

Verse 7

विमाया प्रणवाद्यैषा तथा सप्तदशाक्षरी । पात्वन्नपूर्णा सर्वाङ्गं रत्नकुम्भान्नपात्रदा ॥७॥

vimāyā praṇavādyaiṣā tathā saptadaśākṣarī | pātvannapūrṇā sarvāṅgaṃ ratnakumbhānnapātradā ||

Citeउद्धृत करें

OccultGuide. Bṛhat Tantrasāra 4.7. https://occultguide.com/scripture/brihat-tantrasara/stotra-kavacha-chapter-four-annapurna-kavacha#v7. Sanskrit text in the public domain; translation CC BY-SA 4.0.

JSON ↗
· हिन्दी

माया बीज के बिना और प्रणव से शुरू यही विद्या वैसे ही सत्रह अक्षरों वाली है; रत्न-कलश और अन्न-पात्र देने वाली अन्नपूर्णा सारे अङ्गों की रक्षा करे।

This same vidyā, without the māyā bīja and beginning with the praṇava, is likewise seventeen-syllabled; may Annapūrṇā, giver of the jewelled pot and the bowl of food, protect the whole body.

Word by wordपदार्थ

वि-माया (vi-māyā)without the māyā bījaमाया बीज के बिनाप्रणव-आद्या (praṇava-ādyā)beginning with the praṇavaप्रणव से शुरूएषा (eṣā)thisयहतथा (tathā)likewiseवैसे हीसप्तदश-अक्षरी (saptadaśa-akṣarī)seventeen-syllabledसत्रह अक्षरों वालीपातु (pātu)may protectरक्षा करेअन्नपूर्णा (annapūrṇā)Annapūrṇāअन्नपूर्णासर्व-अङ्गम् (sarva-aṅgam)the whole bodyसारे अङ्गों कीरत्न-कुम्भ-अन्न-पात्र-दा (ratna-kumbha-anna-pātra-dā)giver of the jewelled pot and the bowl of foodरत्न-कलश और अन्न-पात्र देने वाली

Verse 8

श्रीबीजाद्या तथैवैषा द्विरन्ध्रार्णा तथा मुखम् । प्रणवाद्या भ्रुवौ पातु कण्ठं वाग्बीजपूर्विका ॥८॥

śrībījādyā tathaivaiṣā dvirandhrārṇā tathā mukham | praṇavādyā bhruvau pātu kaṇṭhaṃ vāgbījapūrvikā ||

Citeउद्धृत करें

OccultGuide. Bṛhat Tantrasāra 4.8. https://occultguide.com/scripture/brihat-tantrasara/stotra-kavacha-chapter-four-annapurna-kavacha#v8. Sanskrit text in the public domain; translation CC BY-SA 4.0.

JSON ↗
· हिन्दी

वैसे ही श्री बीज से शुरू यही अठारह अक्षरों वाली विद्या मुख की रक्षा करे; प्रणव से शुरू होकर भौंहों की, और वाग्बीज से शुरू होकर कण्ठ की रक्षा करे।

Likewise this vidyā beginning with the Śrī bīja, of eighteen letters, protects the face; beginning with the praṇava may it protect the brows, and preceded by the speech-bīja, the throat.

Word by wordपदार्थ

श्री-बीज-आद्या (śrī-bīja-ādyā)beginning with the Śrī bījaश्री बीज से शुरूतथा (tathā)likewiseवैसे हीएव (eva)indeedहीएषा (eṣā)thisयहद्वि-रन्ध्र-अर्णा (dvi-randhra-arṇā)of eighteen lettersअठारह अक्षरों वालीतथा (tathā)likewiseवैसे हीमुखम् (mukham)the faceमुख कीप्रणव-आद्या (praṇava-ādyā)beginning with the praṇavaप्रणव से शुरूभ्रुवौ (bhruvau)the two browsदोनों भौंहों कीपातु (pātu)may protectरक्षा करेकण्ठम् (kaṇṭham)the throatकण्ठ कीवाक्-बीज-पूर्विका (vāk-bīja-pūrvikā)preceded by the speech-bījaवाग्बीज से शुरू

Verse 9

कामबीजादिका चैषा हृदयं तु महेश्वरी । तारं श्रीं ह्रीं च नमोऽन्ते च भगवतीपदं ततः ॥९॥

kāmabījādikā caiṣā hṛdayaṃ tu maheśvarī | tāraṃ śrīṃ hrīṃ ca namo'nte ca bhagavatīpadaṃ tataḥ ||

Citeउद्धृत करें

OccultGuide. Bṛhat Tantrasāra 4.9. https://occultguide.com/scripture/brihat-tantrasara/stotra-kavacha-chapter-four-annapurna-kavacha#v9. Sanskrit text in the public domain; translation CC BY-SA 4.0.

JSON ↗
· हिन्दी

और काम बीज से शुरू यही महेश्वरी विद्या हृदय की रक्षा करे। तार, श्रीं और ह्रीं, फिर "नमः", फिर "भगवति" पद,

And this same Maheśvarī vidyā beginning with the Kāma bīja protects the heart. The tāra, śrīṃ and hrīṃ, then "namaḥ", then the word "bhagavati",

Word by wordपदार्थ

काम-बीज-आदिका (kāma-bīja-ādikā)beginning with the Kāma bījaकाम बीज से शुरू (ca)andऔरएषा (eṣā)thisयहहृदयम् (hṛdayam)the heartहृदय कीतु (tu)andऔरमहेश्वरी (maheśvarī)Maheśvarīमहेश्वरीतारम् (tāram)the tāra, oṃतार, ॐश्रीं (śrīṃ)śrīṃश्रींह्रीं (hrīṃ)hrīṃह्रीं (ca)andऔरनमः (namaḥ)namaḥनमःअन्ते (ante)afterबाद में (ca)andऔरभगवती-पदम् (bhagavatī-padam)the word bhagavatīभगवती पदततः (tataḥ)thenफिर

Verse 10

१० माहेश्वरीपदं चान्नपूर्णे स्वाहेति पातु मे । नाभिमेकोनविंशार्णा पायान्माहेश्वरी सदा ॥१०॥

māheśvarīpadaṃ cānnapūrṇe svāheti pātu me | nābhimekonaviṃśārṇā pāyānmāheśvarī sadā ||

Citeउद्धृत करें

OccultGuide. Bṛhat Tantrasāra 4.10. https://occultguide.com/scripture/brihat-tantrasara/stotra-kavacha-chapter-four-annapurna-kavacha#v10. Sanskrit text in the public domain; translation CC BY-SA 4.0.

JSON ↗
· हिन्दी

फिर "माहेश्वरि" पद, फिर "अन्नपूर्णे स्वाहा" — यह उन्नीस अक्षरों वाली माहेश्वरी सदा मेरी नाभि की रक्षा करे।

then the word "māheśvari", then "annapūrṇe svāhā" — may this nineteen-lettered Māheśvarī always protect my navel.

Word by wordपदार्थ

माहेश्वरी-पदम् (māheśvarī-padam)the word māheśvariमाहेश्वरि पद (ca)andऔरअन्नपूर्णे (annapūrṇe)annapūrṇeअन्नपूर्णेस्वाहा (svāhā)svāhāस्वाहाइति (iti)thusयहपातु (pātu)may protectरक्षा करेमे (me)myमेरीनाभिम् (nābhim)the navelनाभि कीएकोनविंश-अर्णा (ekonaviṃśa-arṇā)the nineteen-letteredउन्नीस अक्षरों वालीपायात् (pāyāt)may protectरक्षा करेमाहेश्वरी (māheśvarī)Māheśvarīमाहेश्वरीसदा (sadā)alwaysसदा

Verse 11

११ तारं माया रमा कामः षोडशार्णास्ततः परम् । शिरःस्था सर्वदा पातु विंशत्यर्णात्मिका परा ॥११॥

tāraṃ māyā ramā kāmaḥ ṣoḍaśārṇāstataḥ param | śiraḥsthā sarvadā pātu viṃśatyarṇātmikā parā ||

Citeउद्धृत करें

OccultGuide. Bṛhat Tantrasāra 4.11. https://occultguide.com/scripture/brihat-tantrasara/stotra-kavacha-chapter-four-annapurna-kavacha#v11. Sanskrit text in the public domain; translation CC BY-SA 4.0.

JSON ↗
· हिन्दी

तार, माया, रमा और काम बीज, और उसके बाद सोलह अक्षर — सिर पर रहने वाली वह बीस अक्षरों की परा विद्या सदा रक्षा करे।

The tāra, the māyā, Ramā and Kāma bījas, and then the sixteen letters — may that supreme vidyā of twenty letters, standing on the head, always protect.

Word by wordपदार्थ

तारम् (tāram)the tāra, oṃतार, ॐमाया (māyā)the māyā bīja, hrīṃमाया बीज, ह्रींरमा (ramā)the Ramā bīja, śrīṃरमा बीज, श्रींकामः (kāmaḥ)the Kāma bīja, klīṃकाम बीज, क्लींषोडश-अर्णाः (ṣoḍaśa-arṇāḥ)the sixteen lettersसोलह अक्षरततः (tataḥ)thenउसकेपरम् (param)afterबादशिरः-स्था (śiraḥ-sthā)standing on the headसिर पर रहने वालीसर्वदा (sarvadā)alwaysसदापातु (pātu)may protectरक्षा करेविंशति-अर्ण-आत्मिका (viṃśati-arṇa-ātmikā)made of twenty lettersबीस अक्षरों वालीपरा (parā)the supremeपरा

Verse 12

१२ करौ पादौ सदा पातु रमा कामो ध्रुवस्तथा । ध्वजञ्च सर्वदा पातु विंशत्यर्णात्मिका च या ॥१२॥

karau pādau sadā pātu ramā kāmo dhruvastathā | dhvajañca sarvadā pātu viṃśatyarṇātmikā ca yā ||

Citeउद्धृत करें

OccultGuide. Bṛhat Tantrasāra 4.12. https://occultguide.com/scripture/brihat-tantrasara/stotra-kavacha-chapter-four-annapurna-kavacha#v12. Sanskrit text in the public domain; translation CC BY-SA 4.0.

JSON ↗
· हिन्दी

रमा और काम बीज तथा ध्रुव सदा हाथों और पैरों की रक्षा करें; और जो बीस अक्षरों वाली विद्या है वह सदा ध्वज की रक्षा करे।

May the Ramā and Kāma bījas and the dhruva always protect the hands and feet; and may the vidyā of twenty letters always protect the banner.

Word by wordपदार्थ

करौ (karau)the two handsदोनों हाथों कीपादौ (pādau)the two feetदोनों पैरों कीसदा (sadā)alwaysसदापातु (pātu)may protectरक्षा करेरमा (ramā)the Ramā bīja, śrīṃरमा बीज, श्रींकामः (kāmaḥ)the Kāma bījaकाम बीजध्रुवः (dhruvaḥ)the dhruva, oṃध्रुव, ॐतथा (tathā)likewiseवैसे हीध्वजम् (dhvajam)the bannerध्वज की (ca)andऔरसर्वदा (sarvadā)alwaysसदापातु (pātu)may protectरक्षा करेविंशति-अर्ण-आत्मिका (viṃśati-arṇa-ātmikā)made of twenty lettersबीस अक्षरों वाली (ca)andऔरया (yā)whichजो

Verse 13

१३ अन्नपूर्णा महाविद्या ह्रीं पातु भुवनेश्वरी । शिरः श्रीं ह्रीं तथा क्लीं च त्रिपुटा पातु मे गुदम् ॥१३॥

annapūrṇā mahāvidyā hrīṃ pātu bhuvaneśvarī | śiraḥ śrīṃ hrīṃ tathā klīṃ ca tripuṭā pātu me gudam ||

Citeउद्धृत करें

OccultGuide. Bṛhat Tantrasāra 4.13. https://occultguide.com/scripture/brihat-tantrasara/stotra-kavacha-chapter-four-annapurna-kavacha#v13. Sanskrit text in the public domain; translation CC BY-SA 4.0.

JSON ↗
· हिन्दी

महाविद्या अन्नपूर्णा रक्षा करे, और ह्रीं सहित भुवनेश्वरी सिर की रक्षा करे; श्रीं ह्रीं क्लीं त्रिपुटा मेरी गुदा की रक्षा करे।

May Annapūrṇā the great vidyā protect, and Bhuvaneśvarī with hrīṃ protect the head; may Tripuṭā, śrīṃ hrīṃ klīṃ, protect my anus.

Word by wordपदार्थ

अन्नपूर्णा (annapūrṇā)Annapūrṇāअन्नपूर्णामहा-विद्या (mahā-vidyā)the great vidyāमहाविद्याह्रीं (hrīṃ)hrīṃह्रींपातु (pātu)may protectरक्षा करेभुवनेश्वरी (bhuvaneśvarī)Bhuvaneśvarīभुवनेश्वरीशिरः (śiraḥ)the headसिर कीश्रीं (śrīṃ)śrīṃश्रींह्रीं (hrīṃ)hrīṃह्रींतथा (tathā)likewiseवैसे हीक्लीं (klīṃ)klīṃक्लीं (ca)andऔरत्रिपुटा (tripuṭā)Tripuṭāत्रिपुटापातु (pātu)may protectरक्षा करेमे (me)myमेरीगुदम् (gudam)the anusगुदा की

Verse 14

१४ षट्दीर्घभाजा बीजेन षडङ्गानि पुनन्तु माम् । इन्द्रो मां पातु पूर्वे च वह्निकोणेऽनलोऽवतु ॥१४॥

ṣaṭdīrghabhājā bījena ṣaḍaṅgāni punantu mām | indro māṃ pātu pūrve ca vahnikoṇe'nalo'vatu ||

Citeउद्धृत करें

OccultGuide. Bṛhat Tantrasāra 4.14. https://occultguide.com/scripture/brihat-tantrasara/stotra-kavacha-chapter-four-annapurna-kavacha#v14. Sanskrit text in the public domain; translation CC BY-SA 4.0.

JSON ↗
· हिन्दी

छह दीर्घ स्वरों वाले बीज से छह अङ्ग मुझे पवित्र करें। इन्द्र पूर्व में मेरी रक्षा करे और अग्नि अग्नि कोण में रक्षा करे।

May the six limbs, with the bīja bearing the six long vowels, purify me. May Indra protect me in the east and Agni protect in the fire corner.

Word by wordपदार्थ

षट्-दीर्घ-भाजा (ṣaṭ-dīrgha-bhājā)bearing the six long vowelsछह दीर्घ स्वरों वालेबीजेन (bījena)with the bījaबीज सेषट्-अङ्गानि (ṣaṭ-aṅgāni)the six limbsछह अङ्गपुनन्तु (punantu)may they purifyपवित्र करेंमाम् (mām)meमेरीइन्द्रः (indraḥ)Indraइन्द्रमाम् (mām)meमेरीपातु (pātu)may protectरक्षा करेपूर्वे (pūrve)in the eastपूर्व में (ca)andऔरवह्नि-कोणे (vahni-koṇe)in the fire cornerअग्नि कोण मेंअनलः (analaḥ)Agniअग्निअवतु (avatu)may protectरक्षा करे

Verse 15

१५ यमो मां दक्षिणे पातु नैर्ऋत्यां निर्ऋतिस्तथा । पश्चिमे वरुणः पातु वायव्यां पवनोऽवतु ॥१५॥

yamo māṃ dakṣiṇe pātu nairṛtyāṃ nirṛtistathā | paścime varuṇaḥ pātu vāyavyāṃ pavano'vatu ||

Citeउद्धृत करें

OccultGuide. Bṛhat Tantrasāra 4.15. https://occultguide.com/scripture/brihat-tantrasara/stotra-kavacha-chapter-four-annapurna-kavacha#v15. Sanskrit text in the public domain; translation CC BY-SA 4.0.

JSON ↗
· हिन्दी

यम दक्षिण में मेरी रक्षा करे और निर्ऋति वैसे ही नैर्ऋत्य में; वरुण पश्चिम में रक्षा करे और वायु वायव्य में रक्षा करे।

May Yama protect me in the south and Nirṛti likewise in the south-west; may Varuṇa protect in the west and Vāyu protect in the north-west.

Word by wordपदार्थ

यमः (yamaḥ)Yamaयममाम् (mām)meमेरीदक्षिणे (dakṣiṇe)in the southदक्षिण मेंपातु (pātu)may protectरक्षा करेनैर्ऋत्याम् (nairṛtyām)in the south-westनैर्ऋत्य मेंनिर्ऋतिः (nirṛtiḥ)Nirṛtiनिर्ऋतितथा (tathā)likewiseवैसे हीपश्चिमे (paścime)in the westपश्चिम मेंवरुणः (varuṇaḥ)Varuṇaवरुणपातु (pātu)may protectरक्षा करेवायव्याम् (vāyavyām)in the north-westवायव्य मेंपवनः (pavanaḥ)Vāyuवायुअवतु (avatu)may protectरक्षा करे

Verse 16

१६ कुबेरश्चोत्तरे पातु मामैशान्यं शङ्करोऽवतु । ऊर्ध्वाधः पातु सततं ब्रह्मानन्तो यथाक्रमात् ॥१६॥

kuberaścottare pātu māmaiśānyaṃ śaṅkaro'vatu | ūrdhvādhaḥ pātu satataṃ brahmānanto yathākramāt ||

Citeउद्धृत करें

OccultGuide. Bṛhat Tantrasāra 4.16. https://occultguide.com/scripture/brihat-tantrasara/stotra-kavacha-chapter-four-annapurna-kavacha#v16. Sanskrit text in the public domain; translation CC BY-SA 4.0.

JSON ↗
· हिन्दी

और कुबेर उत्तर में मेरी रक्षा करे और शङ्कर ईशान में रक्षा करे; ब्रह्मा और अनन्त क्रम से ऊपर और नीचे निरन्तर रक्षा करें।

And may Kubera protect me in the north and Śaṅkara protect in the north-east; may Brahmā and Ananta, in that order, constantly protect above and below.

Word by wordपदार्थ

कुबेरः (kuberaḥ)Kuberaकुबेर (ca)andऔरउत्तरे (uttare)in the northउत्तर मेंपातु (pātu)may protectरक्षा करेमाम् (mām)meमेरीऐशान्यम् (aiśānyam)in the north-eastईशान मेंशङ्करः (śaṅkaraḥ)Śaṅkaraशङ्करअवतु (avatu)may protectरक्षा करेऊर्ध्व-अधः (ūrdhva-adhaḥ)above and belowऊपर और नीचेपातु (pātu)may protectरक्षा करेसततम् (satatam)constantlyनिरन्तरब्रह्मा (brahmā)Brahmāब्रह्माअनन्तः (anantaḥ)Anantaअनन्तयथाक्रमात् (yathākramāt)in orderक्रम से

Verse 17

१७ पान्तु वज्राद्यायुधानि दशदिक्षु यथाक्रमात् । इति ते कथितं पुण्यं त्रैलोक्यरक्षणं परम् ॥१७॥

pāntu vajrādyāyudhāni daśadikṣu yathākramāt | iti te kathitaṃ puṇyaṃ trailokyarakṣaṇaṃ param ||

Citeउद्धृत करें

OccultGuide. Bṛhat Tantrasāra 4.17. https://occultguide.com/scripture/brihat-tantrasara/stotra-kavacha-chapter-four-annapurna-kavacha#v17. Sanskrit text in the public domain; translation CC BY-SA 4.0.

JSON ↗
· हिन्दी

वज्र आदि आयुध क्रम से दसों दिशाओं में रक्षा करें। इस प्रकार मैंने तुम्हें पुण्य और श्रेष्ठ त्रैलोक्यरक्षण कहा,

May the thunderbolt and the other weapons protect in the ten directions in order. Thus I have told you the holy, supreme Trailokyarakṣaṇa,

Word by wordपदार्थ

पान्तु (pāntu)may protectरक्षा करेंवज्र-आदि-आयुधानि (vajra-ādi-āyudhāni)the thunderbolt and the other weaponsवज्र आदि आयुधदश-दिक्षु (daśa-dikṣu)in the ten directionsदसों दिशाओं मेंयथाक्रमात् (yathākramāt)in orderक्रम सेइति (iti)thusइस प्रकारते (te)to youतुम्हेंकथितम् (kathitam)has been toldकहा गयापुण्यम् (puṇyam)holyपुण्यत्रैलोक्य-रक्षणम् (trailokya-rakṣaṇam)Trailokyarakṣaṇaत्रैलोक्यरक्षणपरम् (param)supremeश्रेष्ठ

Verse 18

१८ यद्धृत्वा पठनाद्देवाः सर्वैश्वर्यमवाप्नुयुः । ब्रह्मा विष्णुश्च रुद्रश्च धारणात्पठनाद्यतः ॥१८॥

yaddhṛtvā paṭhanāddevāḥ sarvaiśvaryamavāpnuyuḥ | brahmā viṣṇuśca rudraśca dhāraṇātpaṭhanādyataḥ ||

Citeउद्धृत करें

OccultGuide. Bṛhat Tantrasāra 4.18. https://occultguide.com/scripture/brihat-tantrasara/stotra-kavacha-chapter-four-annapurna-kavacha#v18. Sanskrit text in the public domain; translation CC BY-SA 4.0.

JSON ↗
· हिन्दी

जिसे धारण करके और पढ़कर देवताओं ने सब ऐश्वर्य पाया; क्योंकि इसे धारण करने और पढ़ने से ही ब्रह्मा, विष्णु और रुद्र

by wearing and reciting which the gods obtained every lordship; since it is by wearing and reciting it that Brahmā, Viṣṇu and Rudra

Word by wordपदार्थ

यत् (yat)whichजिसेधृत्वा (dhṛtvā)having wornधारण करकेपठनात् (paṭhanāt)by recitingपढ़ने सेदेवाः (devāḥ)the godsदेवतासर्व-ऐश्वर्यम् (sarva-aiśvaryam)every lordshipसब ऐश्वर्यअवाप्नुयुः (avāpnuyuḥ)obtainedपा गएब्रह्मा (brahmā)Brahmāब्रह्माविष्णुः (viṣṇuḥ)Viṣṇuविष्णु (ca)andऔररुद्रः (rudraḥ)Rudraरुद्र (ca)andऔरधारणात् (dhāraṇāt)by wearingधारण करने सेपठनात् (paṭhanāt)by recitingपढ़ने सेयतः (yataḥ)sinceक्योंकि

Verse 19

१९ सृजत्यवति हन्त्येव कल्पे कल्पे पृथक्पृथक् । पुष्पाञ्जल्यष्टकं देव्यै मूलेनैव समर्पयेत् ॥१९॥

sṛjatyavati hantyeva kalpe kalpe pṛthakpṛthak | puṣpāñjalyaṣṭakaṃ devyai mūlenaiva samarpayet ||

Citeउद्धृत करें

OccultGuide. Bṛhat Tantrasāra 4.19. https://occultguide.com/scripture/brihat-tantrasara/stotra-kavacha-chapter-four-annapurna-kavacha#v19. Sanskrit text in the public domain; translation CC BY-SA 4.0.

JSON ↗
· हिन्दी

हर कल्प में अलग-अलग सृष्टि, पालन और संहार करते हैं। मूल मन्त्र से देवी को आठ पुष्पाञ्जलि अर्पित करे;

each separately creates, keeps and destroys in age after age. One should offer eight handfuls of flowers to the goddess with the root mantra;

Word by wordपदार्थ

सृजति (sṛjati)createsसृष्टि करता हैअवति (avati)keepsपालन करता हैहन्ति (hanti)destroysसंहार करता हैएव (eva)indeedहीकल्पे (kalpe)ageकल्पकल्पे (kalpe)after ageकल्प मेंपृथक् (pṛthak)eachअलगपृथक् (pṛthak)separatelyअलगपुष्पाञ्जलि-अष्टकम् (puṣpāñjali-aṣṭakam)eight handfuls of flowersआठ पुष्पाञ्जलिदेव्यै (devyai)to the goddessदेवी कोमूलेन (mūlena)with the root mantraमूल मन्त्र सेएव (eva)itselfहीसमर्पयेत् (samarpayet)one should offerअर्पित करे

Verse 20

२० कवचस्यास्य पठनात्पूजायाः फलमाप्नुयात् । वाणी वक्त्रे वसेत्तस्य सत्यं सत्यं न संशयः ॥२०॥

kavacasyāsya paṭhanātpūjāyāḥ phalamāpnuyāt | vāṇī vaktre vasettasya satyaṃ satyaṃ na saṃśayaḥ ||

Citeउद्धृत करें

OccultGuide. Bṛhat Tantrasāra 4.20. https://occultguide.com/scripture/brihat-tantrasara/stotra-kavacha-chapter-four-annapurna-kavacha#v20. Sanskrit text in the public domain; translation CC BY-SA 4.0.

JSON ↗
· हिन्दी

इस कवच के पाठ से पूजा का फल मिलता है। उसके मुख में वाणी बसती है — सत्य है, सत्य है, इसमें सन्देह नहीं।

by reciting this armour one obtains the fruit of the worship. Sarasvatī dwells in his mouth — true, true, there is no doubt.

Word by wordपदार्थ

कवचस्य (kavacasya)of the armourकवच केअस्य (asya)of thisइसपठनात् (paṭhanāt)by recitingपाठ सेपूजायाः (pūjāyāḥ)of the worshipपूजा काफलम् (phalam)the fruitफलआप्नुयात् (āpnuyāt)one obtainsपाता हैवाणी (vāṇī)Sarasvatīवाणीवक्त्रे (vaktre)in the mouthमुख मेंवसेत् (vaset)dwellsबसती हैतस्य (tasya)hisउसकेसत्यम् (satyam)trueसत्यसत्यम् (satyam)trueसत्य (na)noनहींसंशयः (saṃśayaḥ)doubtसन्देह

Verse 21

२१ अष्टोत्तरशतं चास्य पुरश्चर्याविधिः स्मृतः । भूर्जे विलिख्य गुटिकां स्वर्णस्थां धारयेद्यदि ॥२१॥

aṣṭottaraśataṃ cāsya puraścaryāvidhiḥ smṛtaḥ | bhūrje vilikhya guṭikāṃ svarṇasthāṃ dhārayedyadi ||

Citeउद्धृत करें

OccultGuide. Bṛhat Tantrasāra 4.21. https://occultguide.com/scripture/brihat-tantrasara/stotra-kavacha-chapter-four-annapurna-kavacha#v21. Sanskrit text in the public domain; translation CC BY-SA 4.0.

JSON ↗
· हिन्दी

इसका पुरश्चरण एक सौ आठ जप कहा गया है। यदि भोजपत्र पर लिखकर सोने में मढ़ी गुटिका धारण करे,

Its puraścaraṇa is laid down as a hundred and eight repetitions. If one writes it on birch bark and wears it as an amulet set in gold,

Word by wordपदार्थ

अष्टोत्तर-शतम् (aṣṭottara-śatam)a hundred and eightएक सौ आठ (ca)andऔरअस्य (asya)of thisइसकापुरश्चर्या-विधिः (puraścaryā-vidhiḥ)the rule of puraścaraṇaपुरश्चरण का विधानस्मृतः (smṛtaḥ)is laid downकहा गया हैभूर्जे (bhūrje)on birch barkभोजपत्र परविलिख्य (vilikhya)having writtenलिखकरगुटिकाम् (guṭikām)the amuletगुटिकास्वर्ण-स्थाम् (svarṇa-sthām)set in goldसोने में मढ़ीधारयेत् (dhārayet)wearsधारण करेयदि (yadi)ifयदि

Verse 22

२२ कण्ठे वा दक्षिणे बाहौ सोऽपि पुण्यवतां वरः । ब्रह्मास्त्रादीनि शस्त्राणि तद्गात्रं प्राप्य पार्वति । माल्यानि कुसुमान्येव सुखदानि भवन्ति हि ॥२२॥ इति भैरवतन्त्रे भैरवभैरवीसंवादे अन्नपूर्णाकवचं समाप्तम् ।

kaṇṭhe vā dakṣiṇe bāhau so'pi puṇyavatāṃ varaḥ | brahmāstrādīni śastrāṇi tadgātraṃ prāpya pārvati | mālyāni kusumānyeva sukhadāni bhavanti hi | iti bhairavatantre bhairavabhairavīsaṃvāde annapūrṇākavacaṃ samāptam ||

Citeउद्धृत करें

OccultGuide. Bṛhat Tantrasāra 4.22. https://occultguide.com/scripture/brihat-tantrasara/stotra-kavacha-chapter-four-annapurna-kavacha#v22. Sanskrit text in the public domain; translation CC BY-SA 4.0.

JSON ↗
· हिन्दी

कण्ठ में या दाहिनी भुजा में, तो वह भी पुण्यवानों में श्रेष्ठ है। हे पार्वती, ब्रह्मास्त्र आदि शस्त्र उसके शरीर तक पहुँचकर निश्चय ही सुख देने वाली फूलों की मालाएँ बन जाते हैं।" भैरवतन्त्र में भैरव और भैरवी के संवाद में अन्नपूर्णा कवच समाप्त हुआ।

at the throat or on the right arm, he too is the best of the meritorious. O Pārvatī, weapons, the brahmāstra and the rest, on reaching his body surely become garlands of flowers that give pleasure." Here ends the armour of Annapūrṇā, in the dialogue of Bhairava and Bhairavī in the Bhairavatantra.

Word by wordपदार्थ

कण्ठे (kaṇṭhe)at the throatकण्ठ मेंवा (vā)orयादक्षिणे (dakṣiṇe)on the rightदाहिनीबाहौ (bāhau)armभुजा मेंसः (saḥ)heवहअपि (api)tooभीपुण्यवताम् (puṇyavatām)of the meritoriousपुण्यवानों मेंवरः (varaḥ)the bestश्रेष्ठब्रह्मास्त्र-आदीनि (brahmāstra-ādīni)the brahmāstra and the restब्रह्मास्त्र आदिशस्त्राणि (śastrāṇi)weaponsशस्त्रतत्-गात्रम् (tat-gātram)his bodyउसके शरीर कोप्राप्य (prāpya)having reachedपाकरपार्वति (pārvati)O Pārvatīहे पार्वतीमाल्यानि (mālyāni)garlandsमालाएँकुसुमानि (kusumāni)flowersफूलएव (eva)indeedहीसुख-दानि (sukha-dāni)giving pleasureसुख देने वालेभवन्ति (bhavanti)becomeहो जाते हैंहि (hi)surelyनिश्चय

The Sanskrit text is in the public domain. Our transliteration, translation and apparatus are licensed CC BY-SA 4.0 — see /license. संस्कृत मूल पाठ पब्लिक डोमेन में है। हमारा लिप्यंतरण, अनुवाद और टिप्पणियाँ CC BY-SA 4.0 के अंतर्गत उपलब्ध हैं — देखें /license.