Bṛhadbhūtasandhāna Ḍāmara Tantra · as given in the Bṛhat Tantrasāra

योगिनीनायिकाकवचम्

Yogini Nayika Kavacham (Bhutasandhana Damara) — A kavaca of the yakṣiṇī-nāyikās, told by Unmattabhairava

A hymn of protection (Kavach) from the Ḍāmara tradition. It opens by saying that the kavaca is rare even for the gods and that merely knowing it brings siddhi. Then a different yakṣiṇī goddess is set over each part of the body, from the head to the feet, and over the empty house, the wilderness, the cremation ground and the river bank. The closing verses tell what reciting it, wearing it and repeating the mantra in a lonely place is said to bring.

अथ नायिकाकवचम्The kavaca of the nāyikā

Verse 1

उन्मत्तभैरव उवाच — उन्मत्तभैरव ने कहा Unmattabhairava said

शृणु कल्याणि मद्वाक्यं कवचं देवदुर्लभम् ।
यक्षिणीनायिकानान्तु संक्षेपात्सिद्धिदायकम् ॥१॥

śṛṇu kalyāṇi madvākyaṃ kavacaṃ devadurlabham
yakṣiṇīnāyikānāntu saṃkṣepātsiddhidāyakam

शृणुकल्याणिमत्-वाक्यम्कवचम्देव-दुर्लभम्यक्षिणी-नायिकानाम्तुसंक्षेपात्सिद्धि-दायकम्
हिन्दी अर्थ

हे कल्याणी, मेरी बात सुनो — यक्षिणी-नायिकाओं का कवच, जो देवों को भी दुर्लभ है और संक्षेप में सिद्धि देता है।

English sense

Hear my word, O Kalyāṇī — the armour of the yakṣiṇī-nāyikās, hard even for the gods to gain, which gives siddhi in brief.

पदार्थ · word by word
शृणु
hearसुनो
कल्याणि
O Kalyāṇīहे कल्याणी
मत्-वाक्यम्
my wordमेरी बात
कवचम्
the armourकवच
देव-दुर्लभम्
hard even for the gods to gainदेवों को भी दुर्लभ
यक्षिणी-नायिकानाम्
of the yakṣiṇī-nāyikāsयक्षिणी-नायिकाओं का
तु
indeedही
संक्षेपात्
in briefसंक्षेप में
सिद्धि-दायकम्
giving siddhiसिद्धि देने वाला

Verse 2

ज्ञानमात्रेण देवेशि सिद्धिमाप्नोति निश्चितम् ।
यक्षिणी स्वयमायाति कवचज्ञानमात्रतः ॥२॥

jñānamātreṇa deveśi siddhimāpnoti niścitam
yakṣiṇī svayamāyāti kavacajñānamātrataḥ

ज्ञान-मात्रेणदेवेशिसिद्धिम्आप्नोतिनिश्चितम्यक्षिणीस्वयम्आयातिकवच-ज्ञान-मात्रतः
हिन्दी अर्थ

हे देवेशी, केवल जानने से ही निश्चित सिद्धि मिलती है; कवच जान लेने मात्र से यक्षिणी स्वयं आती है।

English sense

By merely knowing it, O queen of the gods, one certainly gains siddhi; the yakṣiṇī comes of herself from merely knowing the armour.

पदार्थ · word by word
ज्ञान-मात्रेण
by merely knowing itकेवल जानने से
देवेशि
O queen of the godsहे देवेशी
सिद्धिम्
siddhiसिद्धि
आप्नोति
one gainsपाता है
निश्चितम्
certainlyनिश्चित
यक्षिणी
the yakṣiṇīयक्षिणी
स्वयम्
of herselfस्वयं
आयाति
comesआती है
कवच-ज्ञान-मात्रतः
from merely knowing the armourकवच जान लेने मात्र से

Verse 3

सर्वत्र दुर्लभं देवि डामरेषु प्रकाशितम् ।
पठनाद्धारणान्मर्त्यो यक्षिणी वशमानयेत् ॥३॥

sarvatra durlabhaṃ devi ḍāmareṣu prakāśitam
paṭhanāddhāraṇānmartyo yakṣiṇī vaśamānayet

सर्वत्रदुर्लभम्देविडामरेषुप्रकाशितम्पठनात्धारणात्मर्त्यःयक्षिणीवशम्आनयेत्
हिन्दी अर्थ

हे देवी, सब जगह दुर्लभ यह कवच डामर तन्त्रों में प्रकट किया गया है; पढ़ने और धारण करने से मनुष्य यक्षिणी को वश में कर लेता है।

English sense

Hard to gain anywhere, O goddess, it is revealed in the Ḍāmara texts; by reciting and wearing it a mortal brings the yakṣiṇī under his sway.

पदार्थ · word by word
सर्वत्र
everywhereसब जगह
दुर्लभम्
hard to gainदुर्लभ
देवि
O goddessहे देवी
डामरेषु
in the Ḍāmara textsडामर तन्त्रों में
प्रकाशितम्
revealedप्रकट किया गया
पठनात्
by recitingपढ़ने से
धारणात्
by wearingधारण करने से
मर्त्यः
a mortalमनुष्य
यक्षिणी
the yakṣiṇīयक्षिणी को
वशम्
under his swayवश में
आनयेत्
bringsलाता है

Verse 4

कवचस्य ऋषिर्गर्गो गायत्रीच्छन्द ईरितम् ।
देवता यक्षिणी देवी सर्वसिद्धिप्रदायिनी ॥४॥

kavacasya ṛṣirgargo gāyatrīcchanda īritam
devatā yakṣiṇī devī sarvasiddhipradāyinī

कवचस्यऋषिःगर्गःगायत्रीछन्दःईरितम्देवतायक्षिणीदेवीसर्व-सिद्धि-प्रदायिनी
हिन्दी अर्थ

कवच के ऋषि गर्ग हैं, छन्द गायत्री कहा गया है, देवता सब सिद्धि देने वाली यक्षिणी देवी हैं।

English sense

The seer of the armour is Garga, its metre is declared to be gāyatrī, its deity the yakṣiṇī goddess who gives every siddhi.

पदार्थ · word by word
कवचस्य
of the armourकवच के
ऋषिः
the seerऋषि
गर्गः
Gargaगर्ग
गायत्री
gāyatrīगायत्री
छन्दः
the metreछन्द
ईरितम्
is declaredकहा गया
देवता
the deityदेवता
यक्षिणी
the yakṣiṇīयक्षिणी
देवी
goddessदेवी
सर्व-सिद्धि-प्रदायिनी
giver of every siddhiसब सिद्धि देने वाली

Verse 5

साक्षात्सिद्धिसमृद्ध्यर्थे विनियोगः प्रकीर्तितः ।
ॐ शिरो मे यक्षिणी पातु ललाटं यक्षकन्यका ॥५॥

sākṣātsiddhisamṛddhyarthe viniyogaḥ prakīrtitaḥ
oṃ śiro me yakṣiṇī pātu lalāṭaṃ yakṣakanyakā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 6

मुखं श्रीधनदा पातु कर्णौ मे कुलनायिका ।
चक्षुषी वरदा पातु नासिकां भक्तवत्सला ॥६॥

mukhaṃ śrīdhanadā pātu karṇau me kulanāyikā
cakṣuṣī varadā pātu nāsikāṃ bhaktavatsalā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 7

केशाग्रं पिङ्गला पातु धनदा श्रीमहेश्वरी ।
स्कन्धौ कुलालया पातु गलं मे कमलानना ॥७॥

keśāgraṃ piṅgalā pātu dhanadā śrīmaheśvarī
skandhau kulālayā pātu galaṃ me kamalānanā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 8

किरातिनी सदा पातु भुजयुग्मं जटेश्वरी ।
विकृतास्या सदा पातु महावक्रप्रिया मम ॥८॥

kirātinī sadā pātu bhujayugmaṃ jaṭeśvarī
vikṛtāsyā sadā pātu mahāvakrapriyā mama

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 9

अस्त्रहस्ता पातु नित्यं पृष्ठमुदरदेशकम् ।
भेरुण्डा माकरी देवी हृदयं देवसम्मता ॥९॥

astrahastā pātu nityaṃ pṛṣṭhamudaradeśakam
bheruṇḍā mākarī devī hṛdayaṃ devasammatā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 10

अलङ्कारान्विता पातु मे नितम्बस्थलं दया ।
धार्मिकागुह्यदेशं मे पादयुग्मं सुराङ्गना ॥१०॥

alaṅkārānvitā pātu me nitambasthalaṃ dayā
dhārmikāguhyadeśaṃ me pādayugmaṃ surāṅganā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 11

शून्यागारे सदा पातु मन्त्रमातास्वरूपिणी ।
निष्कलङ्का सदा पातु चाम्बुवत्यखिलां तनुम् ॥११॥

śūnyāgāre sadā pātu mantramātāsvarūpiṇī
niṣkalaṅkā sadā pātu cāmbuvatyakhilāṃ tanum

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 12

प्रान्तरे धनदा पातु निजबीजप्रकाशिनी ।
लक्ष्मीबीजात्मिका पातु निजबीजप्रकाशिनी ॥१२॥

prāntare dhanadā pātu nijabījaprakāśinī
lakṣmībījātmikā pātu nijabījaprakāśinī

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 13

लक्ष्मीबीजात्मिका पातु खड्गहस्ता श्मशानके ।
शून्यागारे नदीतीरे महायक्षेशकन्यका ॥१३॥

lakṣmībījātmikā pātu khaḍgahastā śmaśānake
śūnyāgāre nadītīre mahāyakṣeśakanyakā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 14

पातु मां वरदाख्या मे सर्वाङ्गं पातु मोहिनी ।
महासङ्कटमध्ये तु संग्रामे रिपुसञ्चये ॥१४॥

pātu māṃ varadākhyā me sarvāṅgaṃ pātu mohinī
mahāsaṅkaṭamadhye tu saṃgrāme ripusañcaye

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 15

क्रोधरूपा सदा पातु महादेवनिषेविका ।
सर्वत्र सर्वदा पातु भवानी कुलदायिका ॥१५॥

krodharūpā sadā pātu mahādevaniṣevikā
sarvatra sarvadā pātu bhavānī kuladāyikā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 16

इत्येतत्कवचं देवि महामन्त्रौघविग्रहम् ।
अस्यापि स्मरणादेव राजत्वं लभतेऽचिरात् ॥१६॥

ityetatkavacaṃ devi mahāmantraughavigraham
asyāpi smaraṇādeva rājatvaṃ labhate'cirāt

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 17

पञ्चवर्षसहस्राणि स्थिरो भवति भूतले ।
वेदज्ञानी सर्वशास्त्रवेत्ता भवति निश्चितम् ॥१७॥

pañcavarṣasahasrāṇi sthiro bhavati bhūtale
vedajñānī sarvaśāstravettā bhavati niścitam

पञ्च-वर्ष-सहस्राणिस्थिरःभवतिभूतलेवेद-ज्ञानीसर्व-शास्त्र-वेत्ताभवतिनिश्चितम्
हिन्दी अर्थ

वह पाँच हज़ार वर्ष पृथ्वी पर स्थिर रहता है; निश्चित ही वेद का ज्ञाता और सब शास्त्रों का वेत्ता होता है।

English sense

He remains steady on earth five thousand years; he certainly becomes a knower of the Veda and of all the śāstras.

पदार्थ · word by word
पञ्च-वर्ष-सहस्राणि
five thousand yearsपाँच हज़ार वर्ष
स्थिरः
steadyस्थिर
भवति
he remainsरहता है
भूतले
on earthपृथ्वी पर
वेद-ज्ञानी
a knower of the Vedaवेद का ज्ञाता
सर्व-शास्त्र-वेत्ता
a knower of all the śāstrasसब शास्त्रों का वेत्ता
भवति
he becomesहोता है
निश्चितम्
certainlyनिश्चित

Verse 18

अरण्ये सिद्धिमाप्नोति महाकवचपाठतः ।
यक्षिणी कुलविद्या च समायाति सुसिद्धिदा ॥१८॥

araṇye siddhimāpnoti mahākavacapāṭhataḥ
yakṣiṇī kulavidyā ca samāyāti susiddhidā

अरण्येसिद्धिम्आप्नोतिमहा-कवच-पाठतःयक्षिणीकुल-विद्याचसमायातिसु-सिद्धि-दा
हिन्दी अर्थ

वन में महाकवच के पाठ से वह सिद्धि पाता है; उत्तम सिद्धि देने वाली यक्षिणी कुलविद्या उसके पास आती है।

English sense

In a forest he gains siddhi by reciting the great armour; the yakṣiṇī kula-vidyā, giving fine siddhi, comes to him.

पदार्थ · word by word
अरण्ये
in a forestवन में
सिद्धिम्
siddhiसिद्धि
आप्नोति
he gainsपाता है
महा-कवच-पाठतः
by reciting the great armourमहाकवच के पाठ से
यक्षिणी
the yakṣiṇīयक्षिणी
कुल-विद्या
the kula-vidyāकुलविद्या
च
andऔर
समायाति
comesआती है
सु-सिद्धि-दा
giving fine siddhiउत्तम सिद्धि देने वाली

Verse 19

अणिमा लघिमा प्राप्तिः सुखसिद्धिफलं लभेत् ।
पठित्वा धारयित्वा च निर्जनेऽरण्यमस्तके ।
स्थित्वा जपेल्लक्षमन्त्रमिष्टसिद्धि लभेन्निशि ॥१९॥

aṇimā laghimā prāptiḥ sukhasiddhiphalaṃ labhet
paṭhitvā dhārayitvā ca nirjane'raṇyamastake
sthitvā japellakṣamantramiṣṭasiddhi labhenniśi

अणिमालघिमाप्राप्तिःसुख-सिद्धि-फलम्लभेत्पठित्वाधारयित्वाचनिर्जनेअरण्य-मस्तकेस्थित्वाजपेत्लक्ष-मन्त्रम्इष्ट-सिद्धिलभेत्निशि
हिन्दी अर्थ

उसे अणिमा, लघिमा, प्राप्ति और सुख-सिद्धि का फल मिलता है। पढ़कर और धारण करके, निर्जन वन के सिरे पर बैठकर लाख मन्त्र जपे; रात में उसे इष्ट सिद्धि मिलती है।

English sense

He gains aṇimā, laghimā, prāpti and the fruit of happiness and siddhi. Having recited and worn it, staying in a lonely place at the head of a forest, he should repeat the mantra a lakh of times; by night he gains the siddhi he desires.

पदार्थ · word by word
अणिमा
aṇimā, minutenessअणिमा
लघिमा
laghimā, lightnessलघिमा
प्राप्तिः
prāpti, attainmentप्राप्ति
सुख-सिद्धि-फलम्
the fruit of happiness and siddhiसुख और सिद्धि का फल
लभेत्
he gainsपाता है
पठित्वा
having recitedपढ़कर
धारयित्वा
having wornधारण करके
च
andऔर
निर्जने
in a lonely placeनिर्जन में
अरण्य-मस्तके
at the head of a forestवन के सिरे पर
स्थित्वा
stayingबैठकर
जपेत्
he should repeatजपे
लक्ष-मन्त्रम्
the mantra a lakh of timesलाख मन्त्र
इष्ट-सिद्धि
the siddhi he desiresइष्ट सिद्धि
लभेत्
he gainsपाता है
निशि
by nightरात में

Verse 20

भार्या भवति सा देवी महाकवचपाठतः ।
योगिनां दुर्लभं देवि किमन्यत् साधनादिकम् ।
ग्रहणादेव सिद्धिः स्यान्नात्र कार्या विचारणा ॥२०॥

bhāryā bhavati sā devī mahākavacapāṭhataḥ
yogināṃ durlabhaṃ devi kimanyat sādhanādikam
grahaṇādeva siddhiḥ syānnātra kāryā vicāraṇā

भार्याभवतिसादेवीमहा-कवच-पाठतःयोगिनाम्दुर्लभम्देविकिम्अन्यत्साधन-आदिकम्ग्रहणात्एवसिद्धिःस्यात्नअत्रकार्याविचारणा
हिन्दी अर्थ

महाकवच के पाठ से वह देवी उसकी भार्या बनती है — हे देवी, जो योगियों को भी दुर्लभ है; और साधन आदि की क्या बात? ग्रहण से ही सिद्धि हो जाती है; इसमें कोई विचार नहीं करना चाहिए।

English sense

By reciting the great armour that goddess becomes his wife — a thing hard even for yogins to gain, O goddess; what need of other practice? By merely receiving it there is siddhi; let there be no doubt about this.

पदार्थ · word by word
भार्या
wifeभार्या
भवति
becomesबनती है
सा
sheवह
देवी
goddessदेवी
महा-कवच-पाठतः
by reciting the great armourमहाकवच के पाठ से
योगिनाम्
for yoginsयोगियों को
दुर्लभम्
hard to gainदुर्लभ
देवि
O goddessहे देवी
किम्
whatक्या
अन्यत्
elseऔर
साधन-आदिकम्
practice and the restसाधन आदि
ग्रहणात्
by receiving itग्रहण से
एव
aloneही
सिद्धिः
siddhiसिद्धि
स्यात्
there isहोती है
न
notन
अत्र
hereइसमें
कार्या
to be madeकरना चाहिए
विचारणा
doubtविचार
इति वृहद्भूतसन्धानडामरे महातन्त्रे योगिनीनायिकाकवचं समाप्तम् ।

Terms on this page

siddhi सिद्धि Attainment or spiritual accomplishment through sustained practice, often pursued at a specific tirtha.
Kavach कवच A protective text or armor recited for a deity's shielding power — such as the Durga Kavach or Hanuman Kavach.

Translated and edited by Gaurav Verma under the site's published method. The Sanskrit text is in the public domain. Our transliteration, translation and apparatus are licensed CC BY-SA 4.0 — see /license.

← All stotras