Garga Saṃhitā · as given in the Mantra Mahārṇava

यमुनासहस्रनामस्तोत्रम्

Yamuna Sahasranama Stotram — The thousand names of the Yamunā, daughter of the Sun

Māndhātā asks Saubhari for the names of Kṛṣṇā, the Yamunā, and Saubhari gives them after a meditation on the Sun's dark, lotus-eyed daughter. The names begin with her birth from Kṛṣṇa's shoulder and her life in Goloka and Vṛndāvana, then follow her through the heroines of the love poets, the rāgas, the great rivers, the holy cities and the whole of creation. The hymn ends with what reciting it gives. See Sahasranama, Nadi, Krishna, Radha and Surya.

अथ यमुनासहस्रनामस्तोत्रप्रारंभःThe beginning of the thousand names of Yamunā

Verse 1

मान्धातोवाच — मान्धाता ने कहा Māndhātā said

नाम्नां सहस्रं कृष्णायाः सर्वसिद्धिकरं परम् ।
वद मां मुनिशार्दूल त्वं सर्वज्ञो निरामयः ॥ १ ॥

nāmnāṃ sahasraṃ kṛṣṇāyāḥ sarvasiddhikaraṃ param
vada māṃ muniśārdūla tvaṃ sarvajño nirāmayaḥ

नाम्नांसहस्रंकृष्णायाःसर्वसिद्धिकरंपरम्वदमांमुनिशार्दूलत्वंसर्वज्ञोनिरामयः
हिन्दी अर्थ

हे मुनिश्रेष्ठ, आप सब जानते हैं और सब दोषों से मुक्त हैं। मुझे कृष्णा के वे श्रेष्ठ हज़ार नाम बताइए जो सब सिद्धियाँ देते हैं।

English sense

O tiger among sages, you know everything and are free from all fault. Tell me Kṛṣṇā's thousand names, the best, which give every success.

पदार्थ · word by word
नाम्नां
namesनाम
सहस्रं
thousandहज़ार
कृष्णायाः
of Kṛṣṇāकृष्णा के
सर्वसिद्धिकरं
giving every successसब सिद्धियाँ देने वाले
परम्
the bestश्रेष्ठ
वद
tellबताइए
मां
meमुझे
मुनिशार्दूल
O tiger among sagesहे मुनिश्रेष्ठ
त्वं
youआप
सर्वज्ञो
who know everythingजो सब जानते हैं
निरामयः
free from all faultसब दोषों से मुक्त

Verse 2

सौभरिरुवाच — सौभरि ने कहा Saubhari said

नाम्नां सहस्रं कालिन्द्या मान्धातस्ते वदाम्यहम् ।
सर्वसिद्धिकरं दिव्यं श्रीकृष्णवशकारकम् ॥ २ ॥

nāmnāṃ sahasraṃ kālindyā māndhātaste vadāmyaham
sarvasiddhikaraṃ divyaṃ śrīkṛṣṇavaśakārakam

नाम्नांसहस्रंकालिन्द्यामान्धातस्तेवदाम्यहम्सर्वसिद्धिकरंदिव्यंश्रीकृष्णवशकारकम्
हिन्दी अर्थ

हे मान्धाता, मैं तुम्हें कालिन्दी के हज़ार नाम बताता हूँ। वे दिव्य हैं, सब सिद्धियाँ देते हैं और श्री कृष्ण को वश में करते हैं।

English sense

Māndhātā, I will tell you Kālindī's thousand names. They are divine, give every success and bring Śrī Kṛṣṇa under one's sway.

पदार्थ · word by word
नाम्नां
namesनाम
सहस्रं
thousandहज़ार
कालिन्द्या
of Kālindīकालिन्दी के
मान्धातस्ते
O Māndhātā, to youहे मान्धाता, तुम्हें
वदाम्यहम्
I will tellमैं बताता हूँ
सर्वसिद्धिकरं
giving every successसब सिद्धियाँ देने वाले
दिव्यं
divineदिव्य
श्रीकृष्णवशकारकम्
bringing Śrī Kṛṣṇa under one's swayश्री कृष्ण को वश में करने वाले

ध्यानम्Meditation

Verse 3

ॐ श्यामामंभोजनेत्रां सघनघनरुचिं रत्नमंजीरकूजत्कांचीकेयूरयुक्तां कनकमणिमये बिभ्रतीं कुण्डले द्वे ।
भ्राजच्छ्रीनीलवस्त्रां स्फुरदमलचलद्धारभारां मनोज्ञां ध्यायेन्मार्तण्डपुत्रीं तनुकिरणचयोद्दीप्तदीपाभिरामाम् ॥ ३ ॥

oṃ śyāmāmaṃbhojanetrāṃ saghanaghanaruciṃ ratnamaṃjīrakūjatkāṃcīkeyūrayuktāṃ kanakamaṇimaye bibhratīṃ kuṇḍale dve
bhrājacchrīnīlavastrāṃ sphuradamalacaladdhārabhārāṃ manojñāṃ dhyāyenmārtaṇḍaputrīṃ tanukiraṇacayoddīptadīpābhirāmām

ॐश्यामामंभोजनेत्रांसघनघनरुचिंरत्नमंजीरकूजत्कांचीकेयूरयुक्तांकनकमणिमयेबिभ्रतींकुण्डलेद्वेभ्राजच्छ्रीनीलवस्त्रांस्फुरदमलचलद्धारभारांमनोज्ञांध्यायेत्मार्तण्डपुत्रींतनुकिरणचयोद्दीप्तदीपाभिरामाम्
हिन्दी अर्थ

सूर्य की पुत्री का ध्यान करे। वे साँवली हैं, कमल जैसी आँखों वाली, घने बादल जैसी चमक वाली। वे रत्नों की बजती पायल, करधनी और बाजूबंद पहनती हैं, और सोने-मणि के दो कुंडल धारण करती हैं। वे चमकता नीला वस्त्र और भारी, चमकता, हिलता हार पहनती हैं। वे मनोहर हैं, और उनके शरीर की ज्योति से दीपक भी चमक उठते हैं।

English sense

One should meditate on the Sun's daughter. She is dark, with lotus eyes, glowing like a thick rain cloud. She wears jewelled anklets that tinkle, a girdle and armlets, and two earrings of gold and gems. She wears a bright blue garment and a heavy, gleaming, swaying necklace. She is lovely, and her body's light makes lamps look bright.

पदार्थ · word by word
ॐ
Omॐ
श्यामामंभोजनेत्रां
dark, with lotus eyesसाँवली, कमल जैसी आँखों वाली
सघनघनरुचिं
glowing like a thick rain cloudघने बादल जैसी चमक वाली
रत्नमंजीरकूजत्कांचीकेयूरयुक्तां
wearing jewelled anklets that tinkle, a girdle and armletsरत्नों की बजती पायल, करधनी और बाजूबंद पहनने वाली
कनकमणिमये
of gold and gemsसोने-मणि के
बिभ्रतीं
wearingधारण करने वाली
कुण्डले
earringsकुंडल
द्वे
twoदो
भ्राजच्छ्रीनीलवस्त्रां
wearing a bright blue garmentचमकता नीला वस्त्र पहनने वाली
स्फुरदमलचलद्धारभारां
with a heavy, gleaming, swaying necklaceभारी, चमकता, हिलता हार पहनने वाली
मनोज्ञां
lovelyमनोहर
ध्यायेत्
one should meditate onध्यान करे
मार्तण्डपुत्रीं
the Sun's daughterसूर्य की पुत्री
तनुकिरणचयोद्दीप्तदीपाभिरामाम्
whose body's light makes lamps look brightजिनके शरीर की ज्योति से दीपक भी चमक उठते हैं

सहस्रनामानिThe names

Verse 4

ॐ कालिन्दी यमुना कृष्णा कृष्णरूपा सनातनी ।
कृष्णवामांससंभूता परमानन्दरूपिणी ॥ ४ ॥

oṃ kālindī yamunā kṛṣṇā kṛṣṇarūpā sanātanī
kṛṣṇavāmāṃsasaṃbhūtā paramānandarūpiṇī

ॐकालिन्दीयमुनाकृष्णाकृष्णरूपासनातनीकृष्णवामांससंभूतापरमानन्दरूपिणी
हिन्दी अर्थ

ॐ। वे कालिन्दी, यमुना, कृष्णा, कृष्ण-रूपा, सनातनी हैं। वे कृष्ण के बाएँ कंधे से जन्मी हैं। वे परम आनंद-रूपिणी हैं।

English sense

Om. She is Kālindī, Yamunā, Kṛṣṇā, with Kṛṣṇa's form, the eternal one. She was born from Kṛṣṇa's left shoulder. She is supreme bliss in form.

पदार्थ · word by word
ॐ
Omॐ
कालिन्दी
Kālindīकालिन्दी
यमुना
Yamunāयमुना
कृष्णा
Kṛṣṇāकृष्णा
कृष्णरूपा
with Kṛṣṇa's formकृष्ण-रूपा
सनातनी
the eternal oneसनातनी
कृष्णवामांससंभूता
born from Kṛṣṇa's left shoulderकृष्ण के बाएँ कंधे से जन्मी
परमानन्दरूपिणी
supreme bliss in formपरम आनंद-रूपिणी

Verse 5

गोलोकवासिनी श्यामा वृन्दावनविनोदिनी ।
राधासखी रासलीला रासमण्डलमण्डिता ॥ ५ ॥

golokavāsinī śyāmā vṛndāvanavinodinī
rādhāsakhī rāsalīlā rāsamaṇḍalamaṇḍitā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 6

निकुंजमाधवी वल्ली रङ्गवल्लीमनोहरा ।
श्रीरासमण्डलीभूता यूथीभूता हरिप्रिया ॥ ६ ॥

nikuṃjamādhavī vallī raṅgavallīmanoharā
śrīrāsamaṇḍalībhūtā yūthībhūtā haripriyā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 7

गोलोकतटिनी दिव्या निकुंजतलवासिनी ।
दीर्घोर्मिवेगगंभीरा पुष्पपल्लववासिनी ॥ ७ ॥

golokataṭinī divyā nikuṃjatalavāsinī
dīrghormivegagaṃbhīrā puṣpapallavavāsinī

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 8

घनश्यामा मेघमाला बलाका पद्ममालिनी ।
परिपूर्णतमा पूर्णा पूर्णब्रह्मप्रिया परा ॥ ८ ॥

ghanaśyāmā meghamālā balākā padmamālinī
paripūrṇatamā pūrṇā pūrṇabrahmapriyā parā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 9

महावेगवती साक्षान्निकुंजद्वारनिर्गता ।
महानदी मन्दगतिर्विरजा वेगभेदिनी ॥ ९ ॥

mahāvegavatī sākṣānnikuṃjadvāranirgatā
mahānadī mandagatirvirajā vegabhedinī

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 10

अनेकब्रह्माण्डगता ब्रह्मद्रवसमाकुला ।
गङ्गा मिश्रा निर्मलाभा निर्जला सरितां वरा ॥ १० ॥

anekabrahmāṇḍagatā brahmadravasamākulā
gaṅgā miśrā nirmalābhā nirjalā saritāṃ varā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 11

रत्नबद्धोभयतटा हंसपद्मादिसंकुला ।
नदी निर्मलपानीया सर्वब्रह्माण्डपावनी ॥ ११ ॥

ratnabaddhobhayataṭā haṃsapadmādisaṃkulā
nadī nirmalapānīyā sarvabrahmāṇḍapāvanī

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 12

वैकुण्ठपरिखीभूता परिखा पापहारिणी ।
ब्रह्मलोकागता ब्राह्मी स्वर्गा स्वर्गनिवासिनी ॥ १२ ॥

vaikuṇṭhaparikhībhūtā parikhā pāpahāriṇī
brahmalokāgatā brāhmī svargā svarganivāsinī

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 13

उल्लसंती प्रोत्पतंती मेरुमालामहोज्ज्वला ।
श्रीगंगांभःशिखरिणी गण्डशैलविभेदिनी ॥ १३ ॥

ullasaṃtī protpataṃtī merumālāmahojjvalā
śrīgaṃgāṃbhaḥśikhariṇī gaṇḍaśailavibhedinī

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 14

देशान्पुनंती गच्छंती महती भूमिमध्यगा ।
मार्तण्डतनुजा पुण्या कलिन्दगिरिनन्दिनी ॥ १४ ॥

deśānpunaṃtī gacchaṃtī mahatī bhūmimadhyagā
mārtaṇḍatanujā puṇyā kalindagirinandinī

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 15

यमस्वसा मन्दहासा सुद्विजा रचिताम्बरा ।
नीलाम्बरा पद्ममुखी चरंती चारुदर्शना ॥ १५ ॥

yamasvasā mandahāsā sudvijā racitāmbarā
nīlāmbarā padmamukhī caraṃtī cārudarśanā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 16

रम्भोरूः पद्मनयना माधवी प्रमदोत्तमा ।
तपश्चरंती सुश्रोणी कूजन्नूपुरमेखला ॥ १६ ॥

rambhorūḥ padmanayanā mādhavī pramadottamā
tapaścaraṃtī suśroṇī kūjannūpuramekhalā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 17

जलस्थिता श्यामलांगी खाण्डवाभा विहारिणी ।
गाण्डीविभाषिणी वन्या श्रीकृष्णाम्बरमिच्छती ॥ १७ ॥

jalasthitā śyāmalāṃgī khāṇḍavābhā vihāriṇī
gāṇḍīvibhāṣiṇī vanyā śrīkṛṣṇāmbaramicchatī

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 18

द्वारकागमना राज्ञी पट्टराज्ञी परंगता ।
महाराज्ञी रत्नभूषा गोमतीतीरचारिणी ॥ १८ ॥

dvārakāgamanā rājñī paṭṭarājñī paraṃgatā
mahārājñī ratnabhūṣā gomatītīracāriṇī

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 19

स्वकीया स्वसुखा स्वार्था स्वीयकार्यार्थसाधिनी ।
नवलांगाऽबला मुग्धा वरांगा वामलोचना ॥ १९ ॥

svakīyā svasukhā svārthā svīyakāryārthasādhinī
navalāṃgā'balā mugdhā varāṃgā vāmalocanā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 20

अज्ञातयौवनाऽदीना प्रभा कांतिर्द्युतिश्छविः ।
सोमाभा परमा कीर्तिः कुशला ज्ञातयौवना ॥ २० ॥

ajñātayauvanā'dīnā prabhā kāṃtirdyutiśchaviḥ
somābhā paramā kīrtiḥ kuśalā jñātayauvanā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 21

नवोढा मध्यगा मध्या प्रौढिः प्रौढा प्रगल्भका ।
धीराऽधीरा धैर्य्यधरा ज्येष्ठा श्रेष्ठा कुलांगना ॥ २१ ॥

navoḍhā madhyagā madhyā prauḍhiḥ prauḍhā pragalbhakā
dhīrā'dhīrā dhairyyadharā jyeṣṭhā śreṣṭhā kulāṃganā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 22

क्षणप्रभा चंचलार्चा विद्युत्सौदामिनी तडित् ।
स्वाधीनपतिका लक्ष्मीः पुष्टा स्वाधीनभर्तृका ॥ २२ ॥

kṣaṇaprabhā caṃcalārcā vidyutsaudāminī taḍit
svādhīnapatikā lakṣmīḥ puṣṭā svādhīnabhartṛkā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 23

कलहांतरिता भीरुरिच्छा प्रोत्कंठिताकुला ।
कशिपुस्था दिव्यशय्या गोविन्दहृतमानसा ॥ २३ ॥

kalahāṃtaritā bhīruricchā protkaṃṭhitākulā
kaśipusthā divyaśayyā govindahṛtamānasā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 24

खण्डिताखण्डशोभाढ्या विप्रलब्धाभिसारिका ।
विरहार्ता विरहिणी नारी प्रोषितभर्तृका ॥ २४ ॥

khaṇḍitākhaṇḍaśobhāḍhyā vipralabdhābhisārikā
virahārtā virahiṇī nārī proṣitabhartṛkā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 25

मानिनी मानदा प्राज्ञा मन्दारवनवासिनी ।
झङ्कारिणी झणत्कारी रणन्मंजीरनूपुरा ॥ २५ ॥

māninī mānadā prājñā mandāravanavāsinī
jhaṅkāriṇī jhaṇatkārī raṇanmaṃjīranūpurā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 26

मेखला मेखलाकांची श्रीकांची कांचनामयी ।
कंचुकी कंचुकमणिः श्रीकंठाढ्या महामणिः ॥ २६ ॥

mekhalā mekhalākāṃcī śrīkāṃcī kāṃcanāmayī
kaṃcukī kaṃcukamaṇiḥ śrīkaṃṭhāḍhyā mahāmaṇiḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 27

श्रीहारिणी पद्महरा मुक्ता मुक्ताफलार्चिता ।
रत्नकंकणकेयूरा स्फुरदंगुलिभूषणा ॥ २७ ॥

śrīhāriṇī padmaharā muktā muktāphalārcitā
ratnakaṃkaṇakeyūrā sphuradaṃgulibhūṣaṇā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 28

दर्पणा दर्पणीभूता दुष्टदर्पविनाशिनी ।
कंबुग्रीवा कंबुधरा ग्रैवेयकविराजिता ॥ २८ ॥

darpaṇā darpaṇībhūtā duṣṭadarpavināśinī
kaṃbugrīvā kaṃbudharā graiveyakavirājitā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 29

ताटंकिनी दंतधरा हेमकुण्डलमण्डिता ।
शिखाभूषा भालपुष्पा नासामौक्तिकशोभिता ॥ २९ ॥

tāṭaṃkinī daṃtadharā hemakuṇḍalamaṇḍitā
śikhābhūṣā bhālapuṣpā nāsāmauktikaśobhitā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 30

मणिभूमिगता देवी रैवताद्रिविहारिणी ।
वृन्दावनगता वृन्दा वृन्दारण्यनिवासिनी ॥ ३० ॥

maṇibhūmigatā devī raivatādrivihāriṇī
vṛndāvanagatā vṛndā vṛndāraṇyanivāsinī

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 31

वृन्दावनलता माध्वी वृन्दारण्यविभूषणा ।
सौन्दर्यलहरी लक्ष्मीर्मथुरातीर्थवासिनी ॥ ३१ ॥

vṛndāvanalatā mādhvī vṛndāraṇyavibhūṣaṇā
saundaryalaharī lakṣmīrmathurātīrthavāsinī

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 32

विश्रांतवासिनी काम्या रम्या गोकुलवासिनी ।
रमणस्थलशोभाढ्या महावनमहानदी ॥ ३२ ॥

viśrāṃtavāsinī kāmyā ramyā gokulavāsinī
ramaṇasthalaśobhāḍhyā mahāvanamahānadī

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 33

प्रणता प्रोन्नता पुष्टा भारती भारतार्चिता ।
तीर्थराजगतिर्गोत्रा गंगासागरसंगमा ॥ ३३ ॥

praṇatā pronnatā puṣṭā bhāratī bhāratārcitā
tīrtharājagatirgotrā gaṃgāsāgarasaṃgamā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 34

सप्ताब्धिभेदिनी लोला सप्तद्वीपगता बलात् ।
लुठंती शैलभिद्यंती स्फुरंती वेगवत्तरा ॥ ३४ ॥

saptābdhibhedinī lolā saptadvīpagatā balāt
luṭhaṃtī śailabhidyaṃtī sphuraṃtī vegavattarā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 35

कांचनी कांचनीभूमिः कांचनीभूमिभाविता ।
लोकदृष्टिर्लोकलीला लोकालोकाचलार्चिता ॥ ३५ ॥

kāṃcanī kāṃcanībhūmiḥ kāṃcanībhūmibhāvitā
lokadṛṣṭirlokalīlā lokālokācalārcitā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 36

शैलोद्गता स्वर्गगता स्वर्गार्च्या स्वर्गपूजिता ।
वृन्दावनवनाध्यक्षा रक्षा कक्षा तटी पटी ॥ ३६ ॥

śailodgatā svargagatā svargārcyā svargapūjitā
vṛndāvanavanādhyakṣā rakṣā kakṣā taṭī paṭī

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 37

असिकुण्डगता कच्छा स्वच्छन्दोच्छलिताद्रिजा ।
कुहरस्था रयप्रस्था प्रस्था शांततरातुरा ॥ ३७ ॥

asikuṇḍagatā kacchā svacchandocchalitādrijā
kuharasthā rayaprasthā prasthā śāṃtatarāturā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 38

अंबुच्छटासीकराभा दर्दुरा दर्दुरीधरा ।
पापांकुशा पापसिंही पापद्रुमकुठारिणी ॥ ३८ ॥

aṃbucchaṭāsīkarābhā dardurā dardurīdharā
pāpāṃkuśā pāpasiṃhī pāpadrumakuṭhāriṇī

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 39

पुण्यसंघा पुण्यकीर्तिः पुण्यदा पुण्यवर्द्धिनी ।
मधोर्वननदीमुख्या तुला तालवनस्थिता ॥ ३९ ॥

puṇyasaṃghā puṇyakīrtiḥ puṇyadā puṇyavarddhinī
madhorvananadīmukhyā tulā tālavanasthitā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 40

कुमुद्वननदी कुब्जा कुमुदांभोजवर्द्धिनी ।
प्लवरूपा वेगवती सिंहसर्वादिवाहिनी ॥ ४० ॥

kumudvananadī kubjā kumudāṃbhojavarddhinī
plavarūpā vegavatī siṃhasarvādivāhinī

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 41

बहुली बहुदा बह्वी बहुला वनवन्दिता ।
राधा कुण्डकुलाराध्या कृष्णा कुण्डजलाश्रिता ॥ ४१ ॥

bahulī bahudā bahvī bahulā vanavanditā
rādhā kuṇḍakulārādhyā kṛṣṇā kuṇḍajalāśritā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 42

ललिता कुण्डगा घंटा विशाखा कुण्डमण्डिता ।
गोविन्दकुण्डनिलया गोपकुंडतरंगिणी ॥ ४२ ॥

lalitā kuṇḍagā ghaṃṭā viśākhā kuṇḍamaṇḍitā
govindakuṇḍanilayā gopakuṃḍataraṃgiṇī

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 43

श्रीगंगा मानसी गंगा कुसुमांबरभाविनी ।
गोवर्धिनी गोधनाढ्या मयूरी वरवर्णिनी ॥ ४३ ॥

śrīgaṃgā mānasī gaṃgā kusumāṃbarabhāvinī
govardhinī godhanāḍhyā mayūrī varavarṇinī

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 44

सारसी नीलकंठाभा कूजत्कोकिलपोतकी ।
गिरिराजप्रभूर्भूरिरातपत्रातपत्रिणी ॥ ४४ ॥

sārasī nīlakaṃṭhābhā kūjatkokilapotakī
girirājaprabhūrbhūrirātapatrātapatriṇī

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 45

गोवर्द्धनांका गोदंती दिव्यौषधिनिधिः श्रुतिः ।
पारदी पारदमयी नारदी शारदी भृतिः ॥ ४५ ॥

govarddhanāṃkā godaṃtī divyauṣadhinidhiḥ śrutiḥ
pāradī pāradamayī nāradī śāradī bhṛtiḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 46

श्रीकृष्णचरणांकस्था कामा कामवनांचिता ।
कामाटवी नन्दिनी च नन्दग्राममहीधरा ॥ ४६ ॥

śrīkṛṣṇacaraṇāṃkasthā kāmā kāmavanāṃcitā
kāmāṭavī nandinī ca nandagrāmamahīdharā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 47

वृहत्सानुद्युतिः प्रोता नन्दीश्वरसमन्विता ।
काकली कोकिलमयी भांडीरकुशकौशला ॥ ४७ ॥

vṛhatsānudyutiḥ protā nandīśvarasamanvitā
kākalī kokilamayī bhāṃḍīrakuśakauśalā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 48

लोहार्गलप्रदाकारा काश्मीरवसनावृता ।
वर्हिषदी शोणपुरी शूरक्षेत्रपुराधिका ॥ ४८ ॥

lohārgalapradākārā kāśmīravasanāvṛtā
varhiṣadī śoṇapurī śūrakṣetrapurādhikā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 49

नानाभरणशोभाढ्या नानावर्णसमन्विता ।
नानानारीकदम्बाढ्या नानावस्त्रविराजिता ॥ ४९ ॥

nānābharaṇaśobhāḍhyā nānāvarṇasamanvitā
nānānārīkadambāḍhyā nānāvastravirājitā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 50

नानालोकगता वीचिर्नानाजलसमन्विता ।
स्त्रीरत्नं रत्ननिलया ललनारत्नरंजिनी ॥ ५० ॥

nānālokagatā vīcirnānājalasamanvitā
strīratnaṃ ratnanilayā lalanāratnaraṃjinī

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 51

रंगिणी रंगभूमाढ्या रंगा रंगमहीरुहा ।
राजविद्या राजगुह्या जगत्कीर्तिर्घनापहा ॥ ५१ ॥

raṃgiṇī raṃgabhūmāḍhyā raṃgā raṃgamahīruhā
rājavidyā rājaguhyā jagatkīrtirghanāpahā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 52

विलोलघंटाकृष्णांगी कृष्णदेहसमुद्भवा ।
नीलपंकजवर्णाभा नीलपंकजहारिणी ॥ ५२ ॥

vilolaghaṃṭākṛṣṇāṃgī kṛṣṇadehasamudbhavā
nīlapaṃkajavarṇābhā nīlapaṃkajahāriṇī

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 53

नीलाभा नीलपद्माढ्या नीलांभोरुहवासिनी ।
नागवल्ली नागपुरी नागवल्लीदलार्चिता ॥ ५३ ॥

nīlābhā nīlapadmāḍhyā nīlāṃbhoruhavāsinī
nāgavallī nāgapurī nāgavallīdalārcitā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 54

ताम्बूलचर्चिता चर्चा मकरन्दमनोहरा ।
सकेसरा केसरिणी केशपाशाभिशोभिता ॥ ५४ ॥

tāmbūlacarcitā carcā makarandamanoharā
sakesarā kesariṇī keśapāśābhiśobhitā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 55

कज्जलाभा कज्जलाक्ता कज्जलीकलितांजना ।
अलक्तचरणा ताम्रा लालाताम्रकृतांबरा ॥ ५५ ॥

kajjalābhā kajjalāktā kajjalīkalitāṃjanā
alaktacaraṇā tāmrā lālātāmrakṛtāṃbarā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 56

सिन्दूरिता लिप्तवाणी सुश्रीः श्रीखण्डमंडिता ।
पाटीरपंकवसना जटामांसीरुचाम्बरा ॥ ५६ ॥

sindūritā liptavāṇī suśrīḥ śrīkhaṇḍamaṃḍitā
pāṭīrapaṃkavasanā jaṭāmāṃsīrucāmbarā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 57

आगर्य्यगरुगंधाक्ता तगराश्रितमारुता ।
सुगंधितैलरुचिरा कुंतलालिः सुकुंतला ॥ ५७ ॥

āgaryyagarugaṃdhāktā tagarāśritamārutā
sugaṃdhitailarucirā kuṃtalāliḥ sukuṃtalā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 58

शकुंतलाऽपांसुला च पातिव्रत्यपरायणा ।
सूर्यकोटिप्रभा सूर्यकन्या सूर्यसमुद्भवा ॥ ५८ ॥

śakuṃtalā'pāṃsulā ca pātivratyaparāyaṇā
sūryakoṭiprabhā sūryakanyā sūryasamudbhavā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 59

कोटिसूर्यप्रतीकाशा सूर्यजा सूर्यनन्दिनी ।
संज्ञा संज्ञासुता स्वेच्छा संज्ञामोदप्रदायिनी ॥ ५९ ॥

koṭisūryapratīkāśā sūryajā sūryanandinī
saṃjñā saṃjñāsutā svecchā saṃjñāmodapradāyinī

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 60

संज्ञापुत्री स्फुरच्छाया तपंती तापकारिणी ।
सावर्ण्यानुभवा वेदी वडवा सौख्यदायिनी ॥ ६० ॥

saṃjñāputrī sphuracchāyā tapaṃtī tāpakāriṇī
sāvarṇyānubhavā vedī vaḍavā saukhyadāyinī

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 61

शनैश्चरानुजा कीला चन्द्रवंशविवर्धिनी ।
चन्द्रवंशवधूश्चन्द्रा चन्द्रावलिसहायिनी ॥ ६१ ॥

śanaiścarānujā kīlā candravaṃśavivardhinī
candravaṃśavadhūścandrā candrāvalisahāyinī

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 62

चन्द्रावती चन्द्रलेखा चन्द्रकांतानुगांशुका ।
भैरवी पिंगलाशंकी लीलावत्यागरीमयी ॥ ६२ ॥

candrāvatī candralekhā candrakāṃtānugāṃśukā
bhairavī piṃgalāśaṃkī līlāvatyāgarīmayī

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 63

धनश्रीर्देवगांधारी स्वर्मणिर्गुणवर्द्धिनी ।
व्रजमल्ला बन्धकारी विचित्रा जयकारिणी ॥ ६३ ॥

dhanaśrīrdevagāṃdhārī svarmaṇirguṇavarddhinī
vrajamallā bandhakārī vicitrā jayakāriṇī

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 64

गांधारी मंजरी टोडी गुर्जर्य्यासावरी जया ।
कर्णाटी रागिणी गौडी वैराटी गारवाटिका ॥ ६४ ॥

gāṃdhārī maṃjarī ṭoḍī gurjaryyāsāvarī jayā
karṇāṭī rāgiṇī gauḍī vairāṭī gāravāṭikā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 65

चतुश्चन्द्रकला हेरी तैलंगी विजयावती ।
ताली तालस्वरा गानक्रिया मात्राप्रकाशिनी ॥ ६५ ॥

catuścandrakalā herī tailaṃgī vijayāvatī
tālī tālasvarā gānakriyā mātrāprakāśinī

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 66

वैशाखी चंचला चारुर्माचारी घुंघटी घटा ।
वैरागरी सोरठी सा कैदारी जलधारिका ॥ ६६ ॥

vaiśākhī caṃcalā cārurmācārī ghuṃghaṭī ghaṭā
vairāgarī soraṭhī sā kaidārī jaladhārikā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 67

कामाकरश्रीकल्याणी गौडकल्याणमिश्रिता ।
रामसंजीवनी हेला मन्दारी कामरूपिणी ॥ ६७ ॥

kāmākaraśrīkalyāṇī gauḍakalyāṇamiśritā
rāmasaṃjīvanī helā mandārī kāmarūpiṇī

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 68

सारंगी मारुती होढा सागरी कामवादिनी ।
वैभासी मंगला चान्द्री रासमंडलमंडना ॥ ६८ ॥

sāraṃgī mārutī hoḍhā sāgarī kāmavādinī
vaibhāsī maṃgalā cāndrī rāsamaṃḍalamaṃḍanā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 69

कामधेनुः कामलता कामदा कमनीयका ।
कल्पवृक्षस्थली स्थूला सुधासौधनिवासिनी ॥ ६९ ॥

kāmadhenuḥ kāmalatā kāmadā kamanīyakā
kalpavṛkṣasthalī sthūlā sudhāsaudhanivāsinī

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 70

गोलोकवासिनी सुभ्रूर्यष्टिभृद्द्वारपालिका ।
शृंगारप्रकरा शृंगा स्वच्छाक्षय्योपकारिका ॥ ७० ॥

golokavāsinī subhrūryaṣṭibhṛddvārapālikā
śṛṃgāraprakarā śṛṃgā svacchākṣayyopakārikā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 71

पार्षदा सुमुखी सेव्या श्रीवृन्दावनपालिका ।
निकुंजभृत्कुंजपुंजा गुंजाभरणभूषिता ॥ ७१ ॥

pārṣadā sumukhī sevyā śrīvṛndāvanapālikā
nikuṃjabhṛtkuṃjapuṃjā guṃjābharaṇabhūṣitā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 72

निकुंजवासिनी प्रेष्या गोवर्द्धनतटीभवा ।
विशाखा ललितारामा नीरुजा मधुमाधवी ॥ ७२ ॥

nikuṃjavāsinī preṣyā govarddhanataṭībhavā
viśākhā lalitārāmā nīrujā madhumādhavī

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 73

एकानेकसखी शुक्रा सखीमध्या महामनाः ।
श्रुतिरूपा ऋषिरूपा मैथिलाः कौशलाः स्त्रियः ॥ ७३ ॥

ekānekasakhī śukrā sakhīmadhyā mahāmanāḥ
śrutirūpā ṛṣirūpā maithilāḥ kauśalāḥ striyaḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 74

अयोध्यापुरवासिन्यो यज्ञसीताः पुलिंदकाः ।
रमा वैकुण्ठवासिन्यः श्वेतद्वीप सखीजनाः ॥ ७४ ॥

ayodhyāpuravāsinyo yajñasītāḥ puliṃdakāḥ
ramā vaikuṇṭhavāsinyaḥ śvetadvīpa sakhījanāḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 75

ऊर्ध्ववैकुण्ठवासिन्यो दिव्याजितपदाश्रिताः ।
श्रीलोकाचलवासिन्यः श्रीसख्यः सागरोद्भवाः ॥ ७५ ॥

ūrdhvavaikuṇṭhavāsinyo divyājitapadāśritāḥ
śrīlokācalavāsinyaḥ śrīsakhyaḥ sāgarodbhavāḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 76

दिव्या अदिव्या दिव्यांगा व्याप्तास्त्रिगुणवृत्तयः ।
भूमिगोप्यो देवनार्य्यो लता ओषधिवीरुधः ॥ ७६ ॥

divyā adivyā divyāṃgā vyāptāstriguṇavṛttayaḥ
bhūmigopyo devanāryyo latā oṣadhivīrudhaḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 77

जालंधर्य्यः सिंधुसुताः पृथुवर्हिष्मतीभवाः ।
दिव्यांबरा अप्सरसः सौतला नागकन्यकाः ॥ ७७ ॥

jālaṃdharyyaḥ siṃdhusutāḥ pṛthuvarhiṣmatībhavāḥ
divyāṃbarā apsarasaḥ sautalā nāgakanyakāḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 78

परं धाम परं ब्रह्म पौरुषा प्रकृतिः परा ।
तटस्था गुणभूर्गीता गुणागुणमयी गुणा ॥ ७८ ॥

paraṃ dhāma paraṃ brahma pauruṣā prakṛtiḥ parā
taṭasthā guṇabhūrgītā guṇāguṇamayī guṇā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 79

चिद्घना सदसन्माला दृष्टिर्दृश्या गुणाकरा ।
महत्तत्त्वमहंकारो मनो बुद्धिः प्रचेतना ॥ ७९ ॥

cidghanā sadasanmālā dṛṣṭirdṛśyā guṇākarā
mahattattvamahaṃkāro mano buddhiḥ pracetanā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 80

चेतोवृत्तिः स्वांतरात्मा चतुर्द्धा चतुरक्षरा ।
चतुर्व्यूहश्चतुर्मूर्तिर्व्योमवायुरदो जलम् ॥ ८० ॥

cetovṛttiḥ svāṃtarātmā caturddhā caturakṣarā
caturvyūhaścaturmūrtirvyomavāyurado jalam

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 81

मही शब्दो रसो गंधः स्पर्शो रूपमनेकधा ।
कर्मेन्द्रियं कर्ममयी ज्ञानं ज्ञानेन्द्रियं द्विधा ॥ ८१ ॥

mahī śabdo raso gaṃdhaḥ sparśo rūpamanekadhā
karmendriyaṃ karmamayī jñānaṃ jñānendriyaṃ dvidhā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 82

त्रिधाधिभूतमध्यात्ममधिदैवमधिस्थितम् ।
ज्ञानशक्तिः क्रियाशक्तिः सर्वदेवाधिदेवता ॥ ८२ ॥

tridhādhibhūtamadhyātmamadhidaivamadhisthitam
jñānaśaktiḥ kriyāśaktiḥ sarvadevādhidevatā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 83

तत्त्वसंघा विराण्मूर्तिर्धारणा धारणामयी ।
श्रुतिः स्मृतिर्वेदमूर्तिः संहिता गर्गसंहिता ॥ ८३ ॥

tattvasaṃghā virāṇmūrtirdhāraṇā dhāraṇāmayī
śrutiḥ smṛtirvedamūrtiḥ saṃhitā gargasaṃhitā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 84

पाराशरी सैव सृष्टिः पारहंसी विधातृका ।
याज्ञवल्की भागवती श्रीमद्भागवतार्चिता ॥ ८४ ॥

pārāśarī saiva sṛṣṭiḥ pārahaṃsī vidhātṛkā
yājñavalkī bhāgavatī śrīmadbhāgavatārcitā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 85

रामायणमयी रम्या पुराणपुरुषप्रिया ।
पुराणमूर्तिः पुण्यांगी शास्त्रमूर्तिर्महोन्नता ॥ ८५ ॥

rāmāyaṇamayī ramyā purāṇapuruṣapriyā
purāṇamūrtiḥ puṇyāṃgī śāstramūrtirmahonnatā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 86

मनीषा धिषणा बुद्धिर्वाणी धीः शेमुषी मतिः ।
गायत्री वेदसावित्री ब्रह्माणी ब्रह्मलक्षणा ॥ ८६ ॥

manīṣā dhiṣaṇā buddhirvāṇī dhīḥ śemuṣī matiḥ
gāyatrī vedasāvitrī brahmāṇī brahmalakṣaṇā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 87

दुर्गापर्णा सती सत्या पार्वती चंडिकांबिका ।
आर्या दाक्षायणी दाक्षी दक्षयज्ञविघातिनी ॥ ८७ ॥

durgāparṇā satī satyā pārvatī caṃḍikāṃbikā
āryā dākṣāyaṇī dākṣī dakṣayajñavighātinī

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 88

पुलोमजा शचीन्द्राणी वेदी देववरार्पिता ।
वायुना धारिणी धन्या वायवी वायुवेगगा ॥ ८८ ॥

pulomajā śacīndrāṇī vedī devavarārpitā
vāyunā dhāriṇī dhanyā vāyavī vāyuvegagā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 89

यमानुजा संयमनी संज्ञाच्छाया स्फुरद्द्युतिः ।
रत्नदेवी रत्नवृन्दा तारा तरणिमण्डला ॥ ८९ ॥

yamānujā saṃyamanī saṃjñācchāyā sphuraddyutiḥ
ratnadevī ratnavṛndā tārā taraṇimaṇḍalā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 90

रुचिः शांतिः क्षमा शोभा दया दक्षा द्युतिस्त्रपा ।
तलतुष्टिर्विभा पुष्टिः संतुष्टिः पुष्टभावना ॥ ९० ॥

ruciḥ śāṃtiḥ kṣamā śobhā dayā dakṣā dyutistrapā
talatuṣṭirvibhā puṣṭiḥ saṃtuṣṭiḥ puṣṭabhāvanā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 91

चतुर्भुजा चारुनेत्रा द्विभुजाष्टभुजा बला ।
शंखहस्ता पद्महस्ता चक्रहस्ता गदाधरा ॥ ९१ ॥

caturbhujā cārunetrā dvibhujāṣṭabhujā balā
śaṃkhahastā padmahastā cakrahastā gadādharā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 92

निषंगधारिणी चर्मखड्गपाणिर्धनुर्धरा ।
धनुष्टंकारिणी योद्ध्री दैत्योद्भटविनाशिनी ॥ ९२ ॥

niṣaṃgadhāriṇī carmakhaḍgapāṇirdhanurdharā
dhanuṣṭaṃkāriṇī yoddhrī daityodbhaṭavināśinī

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 93

रथस्था गरुडारूढा श्रीकृष्णहृदयस्थिता ।
वंशीधरा कृष्णवेषा स्रग्विणी वनमालिनी ॥ ९३ ॥

rathasthā garuḍārūḍhā śrīkṛṣṇahṛdayasthitā
vaṃśīdharā kṛṣṇaveṣā sragviṇī vanamālinī

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 94

किरीटधारिणी याना मन्दा मन्दगतिर्गतिः ।
चन्द्रकोटिप्रतीकाशा तन्वी कोमलविग्रहा ॥ ९४ ॥

kirīṭadhāriṇī yānā mandā mandagatirgatiḥ
candrakoṭipratīkāśā tanvī komalavigrahā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 95

भैष्मी भीष्मसुता भीमा रुक्मिणी रुक्मरूपिणी ।
सत्यभामा जांबवती सत्या भद्रा सुदक्षिणा ॥ ९५ ॥

bhaiṣmī bhīṣmasutā bhīmā rukmiṇī rukmarūpiṇī
satyabhāmā jāṃbavatī satyā bhadrā sudakṣiṇā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 96

मित्रवृन्दा सखीवृन्दा वृन्दारण्यध्वजोर्ध्वगा ।
शृंगारकारिणी शृंगा शृंगभूः शृंगदाशुगा ॥ ९६ ॥

mitravṛndā sakhīvṛndā vṛndāraṇyadhvajordhvagā
śṛṃgārakāriṇī śṛṃgā śṛṃgabhūḥ śṛṃgadāśugā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 97

तितिक्षेक्षा स्मृतिः स्पर्धा स्पृहा श्रद्धा स्वनिर्वृतिः ।
ईशा तृष्णाभिधा प्रीतिर्हिता याच्ञा क्रमा कृषिः ॥ ९७ ॥

titikṣekṣā smṛtiḥ spardhā spṛhā śraddhā svanirvṛtiḥ
īśā tṛṣṇābhidhā prītirhitā yācñā kramā kṛṣiḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 98

आशा निद्रा योगनिद्रा योगिनी योगदायुगा ।
निष्ठा प्रतिष्ठा समितिः सत्त्वप्रकृतिरुत्तमा ॥ ९८ ॥

āśā nidrā yoganidrā yoginī yogadāyugā
niṣṭhā pratiṣṭhā samitiḥ sattvaprakṛtiruttamā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 99

तमःप्रकृतिर्दुर्मर्षा रजःप्रकृतिरानतिः ।
क्रियाऽक्रियाकृतिर्ग्लानिः सात्त्विक्याध्यात्मिकी वृषा ॥ ९९ ॥

tamaḥprakṛtirdurmarṣā rajaḥprakṛtirānatiḥ
kriyā'kriyākṛtirglāniḥ sāttvikyādhyātmikī vṛṣā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 100

सेवा शिखामणिर्वृद्धिराहूतिः सुमतिर्द्युभूः ।
रज्जुर्द्विदाम्नी षड्वर्गा संहिता सौख्यदायिनी ॥ १०० ॥

sevā śikhāmaṇirvṛddhirāhūtiḥ sumatirdyubhūḥ
rajjurdvidāmnī ṣaḍvargā saṃhitā saukhyadāyinī

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 101

मुक्तिः प्रोक्तिर्देशभाषा प्रकृतिः पिंगलोद्भवा ।
नागभावा नागभूषा नागरी नगरी नगा ॥ १ ॥

muktiḥ proktirdeśabhāṣā prakṛtiḥ piṃgalodbhavā
nāgabhāvā nāgabhūṣā nāgarī nagarī nagā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 102

नौर्नौका भवनौर्भाव्या भवसागरसेतुका ।
मनोमयी दारुमयी सैकती सिकतामयी ॥ २ ॥

naurnaukā bhavanaurbhāvyā bhavasāgarasetukā
manomayī dārumayī saikatī sikatāmayī

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 103

लेख्या लेप्या मणिमयी प्रतिमा हेमनिर्मिता ।
शैला शैलभवा शीला शीकारामा चलाचला ॥ ३ ॥

lekhyā lepyā maṇimayī pratimā hemanirmitā
śailā śailabhavā śīlā śīkārāmā calācalā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 104

अस्थिता स्वस्थिता तूली वैदिकी तांत्रिकी विधिः ।
संध्या संध्याभ्रवसना वेदसंधिः सुधामयी ॥ ४ ॥

asthitā svasthitā tūlī vaidikī tāṃtrikī vidhiḥ
saṃdhyā saṃdhyābhravasanā vedasaṃdhiḥ sudhāmayī

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 105

सायंतनी शिखावेध्या सूक्ष्मा जीवकला कृतिः ।
आत्मभूता भाविताऽण्वी प्रह्वा कमलकर्णिका ॥ ५ ॥

sāyaṃtanī śikhāvedhyā sūkṣmā jīvakalā kṛtiḥ
ātmabhūtā bhāvitā'ṇvī prahvā kamalakarṇikā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 106

नीराजनी महाविद्या कंदली कार्यसाधिनी ।
पूजा प्रतिष्ठा विपुला पुनंती पारलौकिकी ॥ ६ ॥

nīrājanī mahāvidyā kaṃdalī kāryasādhinī
pūjā pratiṣṭhā vipulā punaṃtī pāralaukikī

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 107

शुक्लशुक्तिर्मौक्तिका च प्रतीतिः परमेश्वरी ।
विराजोष्णिग् विराड् वेणी वेणुका वेणुनादिनी ॥ ७ ॥

śuklaśuktirmauktikā ca pratītiḥ parameśvarī
virājoṣṇig virāḍ veṇī veṇukā veṇunādinī

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 108

आवर्तिनी वार्तिकदा वार्त्ता वृत्तिर्विमानगा ।
रासाढ्या रासिनी रासा रासमण्डलमंडली ॥ ८ ॥

āvartinī vārtikadā vārttā vṛttirvimānagā
rāsāḍhyā rāsinī rāsā rāsamaṇḍalamaṃḍalī

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 109

गोपगोपीश्वरी गोपी गोपीगोपालवंदिता ।
गोचारिणी गोपनदी गोपानन्दप्रदायिनी ॥ ९ ॥

gopagopīśvarī gopī gopīgopālavaṃditā
gocāriṇī gopanadī gopānandapradāyinī

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 110

पशव्यदा गोपसेव्या कोटिशो गोगणावृता ।
गोपानुगा गोपवती गोविंदपदपादुका ॥ ११० ॥

paśavyadā gopasevyā koṭiśo gogaṇāvṛtā
gopānugā gopavatī goviṃdapadapādukā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 111

वृषभानुसुता राधा श्रीकृष्णवशकारिणी ।
कृष्णप्राणाधिका शश्वद्रसिका रसिकेश्वरी ॥ ११ ॥

vṛṣabhānusutā rādhā śrīkṛṣṇavaśakāriṇī
kṛṣṇaprāṇādhikā śaśvadrasikā rasikeśvarī

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 112

अवटोदा ताम्रपर्णी कृतमाला विहायसी ।
कृष्णा वेणी भीमरथी तापी रेवा महापगा ॥ १२ ॥

avaṭodā tāmraparṇī kṛtamālā vihāyasī
kṛṣṇā veṇī bhīmarathī tāpī revā mahāpagā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 113

वैयासकी च कावेरी तुंगभद्रा सरस्वती ।
चन्द्रभागा वेत्रवती ऋषिकुल्या ककुद्मिनी ॥ १३ ॥

vaiyāsakī ca kāverī tuṃgabhadrā sarasvatī
candrabhāgā vetravatī ṛṣikulyā kakudminī

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 114

गोमती कौशिकी सिंधुर्बाणगंगातिसिद्धिदा ।
गोदावरी रत्नमाला गंगा मंदाकिनी बला ॥ १४ ॥

gomatī kauśikī siṃdhurbāṇagaṃgātisiddhidā
godāvarī ratnamālā gaṃgā maṃdākinī balā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 115

स्वर्णदी जाह्नवी वेला वैष्णवी मंगलालया ।
बाला विष्णुपदी प्रोक्ता सिंधुसागरसंगता ॥ १५ ॥

svarṇadī jāhnavī velā vaiṣṇavī maṃgalālayā
bālā viṣṇupadī proktā siṃdhusāgarasaṃgatā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 116

गंगासागरशोभाढ्या सामुद्री रत्नदा धुनी ।
भागीरथी स्वर्धुनी भूः श्रीवामनपदच्युता ॥ १६ ॥

gaṃgāsāgaraśobhāḍhyā sāmudrī ratnadā dhunī
bhāgīrathī svardhunī bhūḥ śrīvāmanapadacyutā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 117

लक्ष्मी रमा रामणीया भार्गवी विष्णुवल्लभा ।
सीतार्चिर्जानकी माता कलंकरहिता कला ॥ १ ॥

lakṣmī ramā rāmaṇīyā bhārgavī viṣṇuvallabhā
sītārcirjānakī mātā kalaṃkarahitā kalā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 118

कृष्णपादाब्जसंभूता सर्वा त्रिपथगामिनी ।
धरा विश्वंभराऽनंता भूमिर्धात्री क्षमामयी ॥ १८ ॥

kṛṣṇapādābjasaṃbhūtā sarvā tripathagāminī
dharā viśvaṃbharā'naṃtā bhūmirdhātrī kṣamāmayī

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 119

स्थिरा धरित्री धरणिरुर्वी शेषफणस्थिता ।
अयोध्या राघवपुरी कौशिकी रघुवंशजा ॥ १९ ॥

sthirā dharitrī dharaṇirurvī śeṣaphaṇasthitā
ayodhyā rāghavapurī kauśikī raghuvaṃśajā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 120

मथुरा माथुरी पंथा यादवी ध्रुवपूजिता ।
माया पूर्बिल्वनीला द्वार्गंगाद्वारविनिर्गता ॥ १२० ॥

mathurā māthurī paṃthā yādavī dhruvapūjitā
māyā pūrbilvanīlā dvārgaṃgādvāravinirgatā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 121

कुशावर्तमयी ध्रौव्या ध्रुवमण्डलमध्यगा ।
काशी शिवपुरी शेषा विंध्या वाराणसी शिवा ॥ २१ ॥

kuśāvartamayī dhrauvyā dhruvamaṇḍalamadhyagā
kāśī śivapurī śeṣā viṃdhyā vārāṇasī śivā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 122

अवंतिका देवपुरी प्रोज्ज्वलोज्जयिनी जिता ।
द्वारावती द्वारकामा कुशभूता कुशस्थली ॥ २२ ॥

avaṃtikā devapurī projjvalojjayinī jitā
dvārāvatī dvārakāmā kuśabhūtā kuśasthalī

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 123

महापुरी सप्तपुरी नन्दिग्रामस्थलस्थिता ।
शालग्रामशिलादित्या शंभलग्राममध्यगा ॥ २३ ॥

mahāpurī saptapurī nandigrāmasthalasthitā
śālagrāmaśilādityā śaṃbhalagrāmamadhyagā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 124

वंशगोपालिनी क्षिप्रा हरिमन्दिरवर्त्तिनी ।
वर्हिष्मती हस्तिपुरी शक्रप्रस्थनिवासिनी ॥ २४ ॥

vaṃśagopālinī kṣiprā harimandiravarttinī
varhiṣmatī hastipurī śakraprasthanivāsinī

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 125

दाडिमी सैंधवी जंबुः पौष्करी पुष्करप्रसूः ।
उत्पलावर्तगमना नैमिषी नैमिषावृता ॥ २५ ॥

dāḍimī saiṃdhavī jaṃbuḥ pauṣkarī puṣkaraprasūḥ
utpalāvartagamanā naimiṣī naimiṣāvṛtā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 126

कुरुजांगलभूः काली हैमवत्यर्बुदी बुधा ।
शूकरक्षेत्रविदिता श्वेतवाराहधारिता ॥ २६ ॥

kurujāṃgalabhūḥ kālī haimavatyarbudī budhā
śūkarakṣetraviditā śvetavārāhadhāritā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 127

सर्वतीर्थमयी तीर्था तीर्थानां कीर्तिकारिणी ।
हारिणी सर्वदोषाणां दायिनी सर्वसम्पदाम् ॥ २७ ॥

sarvatīrthamayī tīrthā tīrthānāṃ kīrtikāriṇī
hāriṇī sarvadoṣāṇāṃ dāyinī sarvasampadām

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 128

वर्द्धिनी तेजसां साक्षाद्गर्भवासनिकृंतनी ।
गोलोकधामधनिनी निकुंजनिजमंजरी ॥ २८ ॥

varddhinī tejasāṃ sākṣādgarbhavāsanikṛṃtanī
golokadhāmadhaninī nikuṃjanijamaṃjarī

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 129

सर्वोत्तमा सर्वपुण्या सर्वसौंदर्यशृंखला ।
सर्वतीर्थोपरिगता सर्वतीर्थाधिदेवता ॥ २९ ॥

sarvottamā sarvapuṇyā sarvasauṃdaryaśṛṃkhalā
sarvatīrthoparigatā sarvatīrthādhidevatā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 129क

श्रीदा श्रीशा श्रीनिवासा श्रीनिधिः श्रीविभावना ।
स्वक्षा स्वंगा शतानंदा नन्दा ज्योतिर्गणेश्वरी ॥

śrīdā śrīśā śrīnivāsā śrīnidhiḥ śrīvibhāvanā
svakṣā svaṃgā śatānaṃdā nandā jyotirgaṇeśvarī

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

verse doubtful

फलश्रुतिःThe fruit of reciting

Verse 130

नाम्नां सहस्रं कालिन्द्याः कीर्तिदं कामदं परम् ।
महापापहरं पुण्यमायुर्वर्द्धनमुत्तमम् ॥ १३० ॥

nāmnāṃ sahasraṃ kālindyāḥ kīrtidaṃ kāmadaṃ param
mahāpāpaharaṃ puṇyamāyurvarddhanamuttamam

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 131

एकवारं पठेद्रात्रौ चोरेभ्यो न भयं भवेत् ।
द्विवारं प्रपठेन्मार्गे दस्युभ्यो न भयं क्वचित् ॥ ३१ ॥

ekavāraṃ paṭhedrātrau corebhyo na bhayaṃ bhavet
dvivāraṃ prapaṭhenmārge dasyubhyo na bhayaṃ kvacit

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 132

द्वितीयां तु समारभ्य पठेत्पूर्णावधिं द्विजः ।
दशवारमिदं भक्त्या ध्यात्वा देवीं कलिन्दजाम् ॥ ३२ ॥

dvitīyāṃ tu samārabhya paṭhetpūrṇāvadhiṃ dvijaḥ
daśavāramidaṃ bhaktyā dhyātvā devīṃ kalindajām

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 133

रोगी रोगात्प्रमुच्येत बद्धो मुच्येत बंधनात् ।
गुर्विणी जनयेत्पुत्रं विद्यार्थी पंडितो भवेत् ॥ ३३ ॥

rogī rogātpramucyeta baddho mucyeta baṃdhanāt
gurviṇī janayetputraṃ vidyārthī paṃḍito bhavet

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 134

मोहनं स्तंभनं शश्वद्वशीकरणमेव च ।
उच्चाटनं घातनं च शोषणं दीपनं तथा ॥ ३४ ॥

mohanaṃ staṃbhanaṃ śaśvadvaśīkaraṇameva ca
uccāṭanaṃ ghātanaṃ ca śoṣaṇaṃ dīpanaṃ tathā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 135

उन्मादनं तापनं च निधिदर्शनमेव च ।
यद्यद्वांछति चित्तेन तत्तत्प्राप्नोति मानवः ॥ ३५ ॥

unmādanaṃ tāpanaṃ ca nidhidarśanameva ca
yadyadvāṃchati cittena tattatprāpnoti mānavaḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 136

ब्राह्मणो ब्रह्मवर्चस्वी राजन्यो जगतीपतिः ।
वैश्यो निधिपतिर्भूयाच्छूद्रः श्रुत्वा तु निर्मलः ॥ ३६ ॥

brāhmaṇo brahmavarcasvī rājanyo jagatīpatiḥ
vaiśyo nidhipatirbhūyācchūdraḥ śrutvā tu nirmalaḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 137

पूजाकाले तु यो नित्यं पठते भक्तिभावतः ।
लिप्यते न स पापेन पद्मपत्रमिवांभसा ॥ ३७ ॥

pūjākāle tu yo nityaṃ paṭhate bhaktibhāvataḥ
lipyate na sa pāpena padmapatramivāṃbhasā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 138

शतवारं पठेन्नित्यं वर्षावधिमतः परम् ।
पटलं पद्धतिं कृत्वा स्तवं च कवचं तथा ॥ ३८ ॥

śatavāraṃ paṭhennityaṃ varṣāvadhimataḥ param
paṭalaṃ paddhatiṃ kṛtvā stavaṃ ca kavacaṃ tathā

शतवारंपठेत्नित्यम्वर्षावधिमतःपरम्पटलंपद्धतिंकृत्वास्तवंचकवचंतथा
हिन्दी अर्थ

एक वर्ष और उससे अधिक समय तक रोज़ सौ बार इसका पाठ करे, और साथ में पटल, पद्धति, स्तव और कवच भी करे।

English sense

One should recite it a hundred times daily for a year and more, doing also the paṭala, the method, the hymn of praise and the armour-hymn.

पदार्थ · word by word
शतवारं
a hundred timesसौ बार
पठेत्
one should reciteपाठ करे
नित्यम्
dailyरोज़
वर्षावधिमतः
for a yearएक वर्ष तक
परम्
and moreउससे अधिक
पटलं
the paṭalaपटल
पद्धतिं
the methodपद्धति
कृत्वा
doingकरके
स्तवं
the hymn of praiseस्तव
च
andऔर
कवचं
the armour-hymnकवच
तथा
alsoभी

Verse 139

सप्तद्वीपमहीराज्यं प्राप्नुयान्नात्र संशयः ।
निष्कारणं पठेद्यस्तु यमुनाभक्तिसंयुतः ॥ ३९ ॥

saptadvīpamahīrājyaṃ prāpnuyānnātra saṃśayaḥ
niṣkāraṇaṃ paṭhedyastu yamunābhaktisaṃyutaḥ

सप्तद्वीपमहीराज्यंप्राप्नुयात्नअत्रसंशयःनिष्कारणंपठेत्यःतुयमुनाभक्तिसंयुतः
हिन्दी अर्थ

तब वह सात द्वीपों वाली पृथ्वी का राज्य पाता है। इसमें संदेह नहीं। जो बिना किसी स्वार्थ के, यमुना की भक्ति से भरकर इसका पाठ करे,

English sense

Then one gains rule over the earth with its seven continents. There is no doubt. Whoever recites it with no motive, full of devotion to the Yamunā,

पदार्थ · word by word
सप्तद्वीपमहीराज्यं
rule over the earth with its seven continentsसात द्वीपों वाली पृथ्वी का राज्य
प्राप्नुयात्
one gainsवह पाता है
न
noनहीं
अत्र
hereइसमें
संशयः
doubtसंदेह
निष्कारणं
with no motiveबिना किसी स्वार्थ के
पठेत्
recitesपाठ करे
यः
whoeverजो
तु
indeedही
यमुनाभक्तिसंयुतः
full of devotion to the Yamunāयमुना की भक्ति से भरकर

Verse 140

त्रैवर्ग्यमेत्य सुकृती जीवन्मुक्तो भवेदिह ॥ १४० ॥

traivargyametya sukṛtī jīvanmukto bhavediha

त्रैवर्ग्यम्एत्यसुकृतीजीवन्मुक्तोभवेत्इह
हिन्दी अर्थ

वह पुण्यात्मा तीनों पुरुषार्थ पाकर यहीं जीते-जी मुक्त हो जाता है।

English sense

that virtuous one gains the three aims of life and becomes free while living here.

पदार्थ · word by word
त्रैवर्ग्यम्
the three aims of lifeतीनों पुरुषार्थ
एत्य
gainingपाकर
सुकृती
the virtuous oneपुण्यात्मा
जीवन्मुक्तो
free while livingजीते-जी मुक्त
भवेत्
becomesहो जाता है
इह
hereयहीं

Verse 141

निकुंजलीलाललितं मनोहरं कलिन्दजाकूललताकदम्बकम् ।
वृन्दावनोन्मत्तमिलिन्दशब्दितं व्रजेत्स गोलोकमिदं पठेच्च यः ॥ १४१ ॥

nikuṃjalīlālalitaṃ manoharaṃ kalindajākūlalatākadambakam
vṛndāvanonmattamilindaśabditaṃ vrajetsa golokamidaṃ paṭhecca yaḥ

निकुंजलीलाललितंमनोहरंकलिन्दजाकूललताकदम्बकम्वृन्दावनोन्मत्तमिलिन्दशब्दितंव्रजेत्सःगोलोकम्इदम्पठेत्चयः
हिन्दी अर्थ

जो इसका पाठ करता है, वह गोलोक जाता है, जो निकुंजों की लीला से सुंदर और मनोहर है, कलिन्द-पुत्री के तटों पर कदम्ब के पेड़ों और लताओं से भरा है, और वृन्दावन के आनंद से मतवाले भौंरों की गुंजार से गूँजता है।

English sense

Whoever recites this goes to Goloka, which is graceful with the play of the groves and lovely, with kadamba trees and creepers on the banks of Kalinda's daughter, and loud with the hum of bees wild with joy in Vṛndāvana.

पदार्थ · word by word
निकुंजलीलाललितं
graceful with the play of the grovesनिकुंजों की लीला से सुंदर
मनोहरं
lovelyमनोहर
कलिन्दजाकूललताकदम्बकम्
with kadamba trees and creepers on the banks of Kalinda's daughterकलिन्द-पुत्री के तटों पर कदम्ब के पेड़ों और लताओं से भरा
वृन्दावनोन्मत्तमिलिन्दशब्दितं
loud with the hum of bees wild with joy in Vṛndāvanaवृन्दावन के आनंद से मतवाले भौंरों की गुंजार से गूँजता
व्रजेत्
goesजाता है
सः
heवह
गोलोकम्
to Golokaगोलोक
इदम्
thisइसका
पठेत्
recitesपाठ करता है
च
andऔर
यः
whoजो

Terms on this page

Sahasranama सहस्रनाम A recitation of a deity's thousand names — a devotional text genre used across many deities, not one single fixed composition.
Nadi नाड़ी A subtle energy channel in the body — Ida, Pingala, and Sushumna are the three principal ones, and observing which is dominant is used to read signs like waking breath flow.
Krishna कृष्ण Bhagavan Krishna, the eighth avatar of Vishnu; spoke the Bhagavad Gita to Arjuna on the battlefield of Kurukshetra.
Radha राधा Krishna's consort, invoked alongside him in Vaishnav practice; her name is used on amulets and in kavach texts.

Translated and edited by Gaurav Verma under the site's published method. The Sanskrit text is in the public domain. Our transliteration, translation and apparatus are licensed CC BY-SA 4.0 — see /license.

← All stotras