Trailokyamaṅgala kavaca · as given in the Mantra Mahārṇava

विष्णुकवचम्

Vishnu Kavacham (Trailokyamangala) — The Trailokyamaṅgala kavaca, with the mantras inside it
Author Sanatkumara (as spoken to Narada) Verses 41, anuṣṭubh metre

A hymn of protection (Kavach) built out of mantras. Sanatkumāra says that Nārāyaṇa taught it to Brahmā, and that by reciting and wearing it Brahmā creates, Lakṣmī protects and Śambhu destroys. The body is then guarded part by part: the head by the praṇava and the eight-syllable mantra, the ears by the one-syllable klīṃ, and so on down to the feet, with the seed-syllables (Bija Mantra) of Krishna placed before each name. The quarters follow, then the rule of preparation, the fruit, and a warning not to give it to the unworthy.

अथ विष्णुकवचम्The Viṣṇu kavaca

Verse 1

१I

श्रीनारद उवाच — नारद ने कहा Nārada said

भगवन्सर्वधर्मज्ञ कवचं यत्प्रकाशितम् ॥
त्रैलोक्यमंगलं नाम कृपया कथय प्रभो ॥ १॥

bhagavansarvadharmajña kavacaṃ yatprakāśitam
trailokyamaṃgalaṃ nāma kṛpayā kathaya prabho

भगवन् सर्व-धर्म-ज्ञकवचम् यत् प्रकाशितम्त्रैलोक्य-मंगलम् नामकृपया कथय प्रभो
हिन्दी अर्थ

हे भगवन्, सब धर्मों के ज्ञाता, हे प्रभु, जो त्रैलोक्यमंगल नाम का कवच प्रकाशित हुआ, उसे कृपा करके कहो।

English sense

O blessed one, knower of all dharma, kindly tell me, O lord, the kavaca called Trailokyamaṅgala that was revealed.

पदार्थ · word by word
भगवन् सर्व-धर्म-ज्ञ
O blessed one, knower of all dharmaहे भगवन्, सब धर्मों के ज्ञाता
कवचम् यत् प्रकाशितम्
the kavaca that was revealedजो कवच प्रकाशित हुआ
त्रैलोक्य-मंगलम् नाम
called Trailokyamaṅgalaत्रैलोक्यमंगल नाम का
कृपया कथय प्रभो
tell it kindly, O lordहे प्रभु, कृपा करके कहो

Verse 2

२II

सनत्कुमार उवाच — सनत्कुमार ने कहा Sanatkumāra said

शृणु वक्ष्यामि विप्रेन्द्र कवचं परमाद्भुतम् ॥
नारायणेन कथितं कृपया ब्रह्मणे पुरा ॥ २ ॥

śṛṇu vakṣyāmi viprendra kavacaṃ paramādbhutam
nārāyaṇena kathitaṃ kṛpayā brahmaṇe purā

शृणु वक्ष्यामि विप्र-इन्द्रकवचम् परम-अद्भुतम्नारायणेन कथितम् कृपयाब्रह्मणे पुरा
हिन्दी अर्थ

हे विप्रेन्द्र, सुनो, मैं वह परम अद्भुत कवच कहता हूँ जो नारायण ने पहले कृपा से ब्रह्मा को कहा था।

English sense

Listen, O best of brahmins, I shall tell the most wonderful kavaca, told by Nārāyaṇa of old in kindness to Brahmā.

पदार्थ · word by word
शृणु वक्ष्यामि विप्र-इन्द्र
listen, I shall tell, O best of brahminsसुनो, हे विप्रेन्द्र, मैं कहता हूँ
कवचम् परम-अद्भुतम्
the most wonderful kavacaपरम अद्भुत कवच
नारायणेन कथितम् कृपया
told by Nārāyaṇa in kindnessनारायण ने कृपा से कहा
ब्रह्मणे पुरा
to Brahmā of oldपहले ब्रह्मा को

Verse 3

३III

ब्रह्मणा कथितं मह्यं परं स्नेहाद्ददामि ते ॥
अतिगुह्यतरं तत्त्वं ब्रह्ममंत्रौघविग्रहम् ॥ ३ ॥

brahmaṇā kathitaṃ mahyaṃ paraṃ snehāddadāmi te
atiguhyataraṃ tattvaṃ brahmamaṃtraughavigraham

ब्रह्मणा कथितम् मह्यम्परम् स्नेहात् ददामि तेअति-गुह्यतरम् तत्त्वम्ब्रह्म-मंत्र-ओघ-विग्रहम्
हिन्दी अर्थ

ब्रह्मा ने मुझे कहा, मैं परम स्नेह से तुम्हें देता हूँ — यह अत्यन्त गुप्त तत्त्व है, जिसका शरीर ब्रह्म-मन्त्रों का समूह है।

English sense

Told to me by Brahmā, I give it to you out of great affection — a most secret truth, whose body is a flood of Brahman-mantras.

पदार्थ · word by word
ब्रह्मणा कथितम् मह्यम्
told to me by Brahmāब्रह्मा ने मुझे कहा
परम् स्नेहात् ददामि ते
out of great affection I give it to youपरम स्नेह से तुम्हें देता हूँ
अति-गुह्यतरम् तत्त्वम्
a most secret truthअत्यन्त गुप्त तत्त्व
ब्रह्म-मंत्र-ओघ-विग्रहम्
whose body is a flood of Brahman-mantrasब्रह्म-मन्त्रों के समूह का शरीर वाला

Verse 4

४IV

यद्धृत्वा पठनाद्ब्रह्मा सृष्टिं वितनुते ध्रुवम् ॥
यद्धृत्वा पठनात्पाति महालक्ष्मीर्जगत्त्रयम् ॥ ४ ॥

yaddhṛtvā paṭhanādbrahmā sṛṣṭiṃ vitanute dhruvam
yaddhṛtvā paṭhanātpāti mahālakṣmīrjagattrayam

यत् धृत्वा पठनात्ब्रह्मा सृष्टिम् वितनुते ध्रुवम्पाति महा-लक्ष्मीःजगत्-त्रयम्
हिन्दी अर्थ

जिसे धारण करके और पढ़कर ब्रह्मा निश्चय ही सृष्टि करते हैं; जिसे धारण करके और पढ़कर महालक्ष्मी तीनों लोकों की रक्षा करती हैं।

English sense

By wearing and reciting it Brahmā surely spreads out creation; by wearing and reciting it Mahālakṣmī protects the three worlds.

पदार्थ · word by word
यत् धृत्वा पठनात्
by wearing and reciting whichजिसे धारण करके और पढ़कर
ब्रह्मा सृष्टिम् वितनुते ध्रुवम्
Brahmā surely spreads out creationब्रह्मा निश्चय ही सृष्टि करते हैं
पाति महा-लक्ष्मीः
Mahālakṣmī protectsमहालक्ष्मी रक्षा करती हैं
जगत्-त्रयम्
the three worldsतीनों लोकों की

Verse 5

५V

पठनाद्धारणाच्छम्भुः संहर्ता सर्वमंत्रवित् ॥
त्रैलोक्यजननी दुर्गा महिषादिमहासुरान् ॥ ५॥

paṭhanāddhāraṇācchambhuḥ saṃhartā sarvamaṃtravit
trailokyajananī durgā mahiṣādimahāsurān

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 6

६VI

वरदक्षाञ्जघानैव पठनाद्धारणाद्यतः ॥
एवमिन्द्रादयः सर्वे सर्वैश्वर्य्यमवाप्नुयुः ॥६॥

varadakṣāñjaghānaiva paṭhanāddhāraṇādyataḥ
evamindrādayaḥ sarve sarvaiśvaryyamavāpnuyuḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 7

७VII

इदं कवचमत्यंतं गुप्तं कुत्रापि नो वदेत् ॥
शिष्याय भक्तियुक्ताय साधकाय प्रकाशयेत् ॥ ७ ॥

idaṃ kavacamatyaṃtaṃ guptaṃ kutrāpi no vadet
śiṣyāya bhaktiyuktāya sādhakāya prakāśayet

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 8

८VIII

शठाय परशिष्याय दत्त्वा मृत्युमवाप्नुयात्॥
त्रैलोक्यमंगलस्यास्य कवचस्य प्रजापतिः ॥ ८ ॥

śaṭhāya paraśiṣyāya dattvā mṛtyumavāpnuyāt
trailokyamaṃgalasyāsya kavacasya prajāpatiḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 9

९IX

ऋषिश्छन्दश्च गायत्री देवो नारायणः स्वयम् ॥
धर्म्मार्थकाममोक्षेषु विनियोगः प्रकीर्तितः ॥९॥

ṛṣiśchandaśca gāyatrī devo nārāyaṇaḥ svayam
dharmmārthakāmamokṣeṣu viniyogaḥ prakīrtitaḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 10

१०X

ॐ प्रणवो मे शिरः पातु नमो नारायणाय च ॥
भालं मे नेत्रयुगलमष्टार्णो भक्तिमुक्तिदः ॥१०॥

oṃ praṇavo me śiraḥ pātu namo nārāyaṇāya ca
bhālaṃ me netrayugalamaṣṭārṇo bhaktimuktidaḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 11

११XI

क्लीं पायाच्छ्रोत्रयुग्मं चैकाक्षरः सर्वमोहनः ॥
क्लीं कृष्णाय सदा घ्राणं गोविंदायेति जिह्विकाम् ॥ ११ ॥

klīṃ pāyācchrotrayugmaṃ caikākṣaraḥ sarvamohanaḥ
klīṃ kṛṣṇāya sadā ghrāṇaṃ goviṃdāyeti jihvikām

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 12

१२XII

गोपीजनपदं वल्लभाय स्वाहाननं मम ॥
अष्टादशाक्षरो मंत्रः कंठं पातु दशाक्षरः ॥ १२ ॥

gopījanapadaṃ vallabhāya svāhānanaṃ mama
aṣṭādaśākṣaro maṃtraḥ kaṃṭhaṃ pātu daśākṣaraḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 13

१३XIII

गोपीजनपदं वल्लभाय स्वाहा भुजद्वयम् ॥
क्लीं ग्लौं क्लीं श्यामलांगाय नमः स्कंधौ दशाक्षरः ॥ १३ ॥

gopījanapadaṃ vallabhāya svāhā bhujadvayam
klīṃ glauṃ klīṃ śyāmalāṃgāya namaḥ skaṃdhau daśākṣaraḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 14

१४XIV

क्लीं कृष्णः क्लीं करौ पायात् क्लीं कृष्णायांगतोऽवतु ॥
हृदयं भुवनेशानी क्लीं कृष्णाय क्लीं स्तनौ मम ॥ १४ ॥

klīṃ kṛṣṇaḥ klīṃ karau pāyāt klīṃ kṛṣṇāyāṃgato'vatu
hṛdayaṃ bhuvaneśānī klīṃ kṛṣṇāya klīṃ stanau mama

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 15

१५XV

गोपालायाभिजायांतं कुक्षियुग्मं सदावतु ॥
क्लीं कृष्णाय सदा पातु पार्श्वयुग्ममनुत्तमः ॥ १५ ॥

gopālāyābhijāyāṃtaṃ kukṣiyugmaṃ sadāvatu
klīṃ kṛṣṇāya sadā pātu pārśvayugmamanuttamaḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 16

१६XVI

कृष्णगोविंदकौ कट्यां स्मरावौ ङेयुतो मनुः ॥
अष्टाक्षरः पातु नाभिं कृष्णेति द्व्यक्षरोऽवतु ॥ १६ ॥

kṛṣṇagoviṃdakau kaṭyāṃ smarāvau ṅeyuto manuḥ
aṣṭākṣaraḥ pātu nābhiṃ kṛṣṇeti dvyakṣaro'vatu

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 17

१७XVII

पृष्ठं क्लीं कृष्णकंकालं क्लीं कृष्णाय ङिठांतकः ॥
सक्थिनी सततं पातु श्रीं ह्रीं क्लीं कृष्णठद्वयम् ॥ १७ ॥

pṛṣṭhaṃ klīṃ kṛṣṇakaṃkālaṃ klīṃ kṛṣṇāya ṅiṭhāṃtakaḥ
sakthinī satataṃ pātu śrīṃ hrīṃ klīṃ kṛṣṇaṭhadvayam

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 18

१८XVIII

ऊरू सप्ताक्षरः पायात्त्रयोदशाक्षरोऽवतु ॥
श्रीं ह्रीं क्लीं पदतो गोपीजनवल्लभदं ततः ॥ १८ ॥

ūrū saptākṣaraḥ pāyāttrayodaśākṣaro'vatu
śrīṃ hrīṃ klīṃ padato gopījanavallabhadaṃ tataḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 19

१९XIX

भाय स्वाहेति पायुं वै क्लीं ह्रीं श्रीं स दशार्णकः ॥
जानुनी च सदा पातु ह्रीं श्रीं क्लीं च दशाक्षरः ॥ १९ ॥

bhāya svāheti pāyuṃ vai klīṃ hrīṃ śrīṃ sa daśārṇakaḥ
jānunī ca sadā pātu hrīṃ śrīṃ klīṃ ca daśākṣaraḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 20

२०XX

त्रयोदशाक्षरः पातु जंघे चक्रायुदायुधः ॥
अष्टादशाक्षरो ह्रीं श्रीं पूर्वको विंशदर्णकः ॥ २० ॥

trayodaśākṣaraḥ pātu jaṃghe cakrāyudāyudhaḥ
aṣṭādaśākṣaro hrīṃ śrīṃ pūrvako viṃśadarṇakaḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 21

२१XXI

सर्वांगं मे सदा पातु द्वारकानायको वली ॥
नमो भगवते पश्चाद्वासुदेवाय तत्परम् ॥२१॥

sarvāṃgaṃ me sadā pātu dvārakānāyako valī
namo bhagavate paścādvāsudevāya tatparam

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 22

२२XXII

श्रीं ह्रीं क्लीं च दशार्णस्तु क्लीं ह्रीं श्रीं षोडशार्णकः ॥ २२ ॥

śrīṃ hrīṃ klīṃ ca daśārṇastu klīṃ hrīṃ śrīṃ ṣoḍaśārṇakaḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 23

२३XXIII

गदायुदायुधो विष्णुर्मामग्नेर्दिशि रक्षतु ॥
ह्रीं श्रीं दशाक्षरो मंत्रो दक्षिणे मां सदावतु ॥ २३ ॥

gadāyudāyudho viṣṇurmāmagnerdiśi rakṣatu
hrīṃ śrīṃ daśākṣaro maṃtro dakṣiṇe māṃ sadāvatu

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 24

२४XXIV

तारो नमो भगवते रुक्मिणीवल्लभाय च ॥
स्वाहेति षोडशार्णोऽयं नैर्ऋत्यां दिशि रक्षतु ॥ २४ ॥

tāro namo bhagavate rukmiṇīvallabhāya ca
svāheti ṣoḍaśārṇo'yaṃ nairṛtyāṃ diśi rakṣatu

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 25

२५XXV

क्लीं हृषीकपदेशाय नमो मां वारुणेऽवतु ॥
अष्टादशार्णः कामांतो वायव्ये मां सदावतु ॥ २५ ॥

klīṃ hṛṣīkapadeśāya namo māṃ vāruṇe'vatu
aṣṭādaśārṇaḥ kāmāṃto vāyavye māṃ sadāvatu

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 26

२६XXVI

श्रीं मायाकामकृष्णाय ह्रीं गोविन्दाय द्विठो मनुः ॥
द्वादशार्णात्मको विष्णुरुत्तरे मां सदावतु ॥ २६ ॥

śrīṃ māyākāmakṛṣṇāya hrīṃ govindāya dviṭho manuḥ
dvādaśārṇātmako viṣṇuruttare māṃ sadāvatu

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 27

२७XXVII

वाग्भवं कामकृष्णाय ह्रीं गोविंदाय तत्परम् ॥
श्रीं गोपीजनवल्लभांते भाय स्वाहा हसौ स्वतः ॥ २७ ॥

vāgbhavaṃ kāmakṛṣṇāya hrīṃ goviṃdāya tatparam
śrīṃ gopījanavallabhāṃte bhāya svāhā hasau svataḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 28

२८XXVIII

द्वाविंशत्यक्षरो मंत्रो मामैशान्ये सदावतु ।
कालियस्य फणामध्ये दिव्यनृत्यं करोति तम् ॥ २८ ॥

dvāviṃśatyakṣaro maṃtro māmaiśānye sadāvatu
kāliyasya phaṇāmadhye divyanṛtyaṃ karoti tam

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 29

२९XXIX

नमामि देवकीपुत्रं नृत्यराजानमच्युतम् ॥
द्वाविंशदक्षरो मंत्रोऽप्यधो मां सर्वदावतु ॥ २९ ॥

namāmi devakīputraṃ nṛtyarājānamacyutam
dvāviṃśadakṣaro maṃtro'pyadho māṃ sarvadāvatu

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 30

३०XXX

कामदेवाय विद्महे पुष्पवाणाय धीमहि ॥
तन्नोऽनङ्गः प्रचोदयादेषा मां पातु चोर्ध्वतः ॥ ३० ॥

kāmadevāya vidmahe puṣpavāṇāya dhīmahi
tanno'naṅgaḥ pracodayādeṣā māṃ pātu cordhvataḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 31

३१XXXI

इति ते कथितं विप्र ब्रह्ममंत्रौघविग्रहम् ।
त्रैलोक्यमंगलं नाम कवचं ब्रह्मरूपकम् ॥ ३१ ॥

iti te kathitaṃ vipra brahmamaṃtraughavigraham
trailokyamaṃgalaṃ nāma kavacaṃ brahmarūpakam

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 32

३२XXXII

ब्रह्मणा कथितं पूर्वं नारायणमुखाच्छ्रुतम् ॥
तव स्नेहान्मयाख्यातं प्रवक्तव्यं न कस्यचित् ॥ ३२ ॥

brahmaṇā kathitaṃ pūrvaṃ nārāyaṇamukhācchrutam
tava snehānmayākhyātaṃ pravaktavyaṃ na kasyacit

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 33

३३XXXIII

गुरुं प्रणम्य विधिवत्कवचं प्रपठेत्ततः ॥
सकृद्द्विस्त्रिर्यथाज्ञानं सोऽपि सर्वतपोमयः ॥ ३३ ॥

guruṃ praṇamya vidhivatkavacaṃ prapaṭhettataḥ
sakṛddvistriryathājñānaṃ so'pi sarvatapomayaḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 34

३४XXXIV

मंत्रेष्वसकलेष्वेव देशिको नात्र संशयः ॥
शतमष्टोत्तरं चास्य पुरश्चर्याविधिः स्मृतः ॥ ३४ ॥

maṃtreṣvasakaleṣveva deśiko nātra saṃśayaḥ
śatamaṣṭottaraṃ cāsya puraścaryāvidhiḥ smṛtaḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 35

३५XXXV

हवनादीन्दशांशेन कृत्वा तत्साधयेच्छुभम् ॥
यदि स्यात्सिद्धकवचो विष्णुरेव भवेत्स्वयम् ॥ ३५ ॥

havanādīndaśāṃśena kṛtvā tatsādhayecchubham
yadi syātsiddhakavaco viṣṇureva bhavetsvayam

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 36

३६XXXVI

मंत्रसिद्धिर्भवेत्तस्य पुरश्चर्याविधानतः ॥
स्पर्द्धामुद्धूय सततं लक्ष्मीर्वाणी वसेत्ततः ॥ ३६ ॥

maṃtrasiddhirbhavettasya puraścaryāvidhānataḥ
sparddhāmuddhūya satataṃ lakṣmīrvāṇī vasettataḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 37

३७XXXVII

पुष्पांजल्यष्टकं दत्त्वा मूलेनैव पठेत्सकृत् ॥
दशवर्षसहस्राणां पूजायाः फलमाप्नुयात् ॥ ३७ ॥

puṣpāṃjalyaṣṭakaṃ dattvā mūlenaiva paṭhetsakṛt
daśavarṣasahasrāṇāṃ pūjāyāḥ phalamāpnuyāt

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 38

३८XXXVIII

भूर्जे विलिख्य गुटिकां स्वर्णस्थां धारयेद्यदि ॥
कण्ठे वा दक्षिणे वाहौ सोऽपि विष्णुर्न संशयः ॥ ३८ ॥

bhūrje vilikhya guṭikāṃ svarṇasthāṃ dhārayedyadi
kaṇṭhe vā dakṣiṇe vāhau so'pi viṣṇurna saṃśayaḥ

भूर्जे विलिख्य गुटिकाम्स्वर्ण-स्थाम् धारयेत् यदिकण्ठे वा दक्षिणे वा हौसः अपि विष्णुः न संशयः
हिन्दी अर्थ

यदि भोजपत्र पर लिखकर सोने में रखी गुटिका को कण्ठ में या दाहिनी भुजा पर धारण करे, तो वह भी विष्णु है — इसमें सन्देह नहीं।

English sense

If one writes it on birch-bark and wears it as an amulet set in gold on the throat or on the right arm, he too is Viṣṇu — no doubt of it.

पदार्थ · word by word
भूर्जे विलिख्य गुटिकाम्
having written it on birch-bark, as an amuletभोजपत्र पर लिखकर, गुटिका रूप में
स्वर्ण-स्थाम् धारयेत् यदि
if one wears it set in goldयदि सोने में रखकर धारण करे
कण्ठे वा दक्षिणे वा हौ
on the throat or on the right armकण्ठ में या दाहिनी भुजा पर
सः अपि विष्णुः न संशयः
he too is Viṣṇu, no doubtवह भी विष्णु है, इसमें सन्देह नहीं

Verse 39

३९XXXIX

अश्वमेधसहस्राणि वाजपेयशतानि च ॥
महादानानि यान्येव प्रादक्षिण्यं भुवस्तथा ॥ ३९ ॥

aśvamedhasahasrāṇi vājapeyaśatāni ca
mahādānāni yānyeva prādakṣiṇyaṃ bhuvastathā

अश्वमेध-सहस्राणिवाजपेय-शतानि चमहा-दानानि यानि एवप्रादक्षिण्यम् भुवः तथा
हिन्दी अर्थ

हज़ारों अश्वमेध, सैकड़ों वाजपेय, जो महादान हैं, और पृथ्वी की प्रदक्षिणा —

English sense

Thousands of horse-sacrifices, hundreds of vājapeyas, whatever great gifts there are, and circumambulation of the earth —

पदार्थ · word by word
अश्वमेध-सहस्राणि
thousands of horse-sacrificesहज़ारों अश्वमेध
वाजपेय-शतानि च
and hundreds of vājapeyasऔर सैकड़ों वाजपेय
महा-दानानि यानि एव
whatever great giftsजो महादान हैं
प्रादक्षिण्यम् भुवः तथा
and circumambulation of the earthऔर पृथ्वी की प्रदक्षिणा

Verse 40

४०XL

कलां नार्हंति तान्येव सकृदुच्चारणात्ततः ॥
कवचस्य प्रसादेन जीवन्मुक्तो भवेन्नरः ॥ ४० ॥

kalāṃ nārhaṃti tānyeva sakṛduccāraṇāttataḥ
kavacasya prasādena jīvanmukto bhavennaraḥ

कलाम् न अर्हंति तानि एवसकृत् उच्चारणात् ततःकवचस्य प्रसादेनजीवन्मुक्तः भवेत् नरः
हिन्दी अर्थ

ये इसके एक बार उच्चारण की एक कला के भी बराबर नहीं। कवच की कृपा से मनुष्य जीवन्मुक्त हो जाता है।

English sense

these are not worth a fraction of one utterance of it. By the grace of the kavaca a man becomes liberated while living.

पदार्थ · word by word
कलाम् न अर्हंति तानि एव
these are not worth a fractionये उसकी एक कला के भी बराबर नहीं
सकृत् उच्चारणात् ततः
of one utterance of itइसके एक बार उच्चारण के
कवचस्य प्रसादेन
by the grace of the kavacaकवच की कृपा से
जीवन्मुक्तः भवेत् नरः
a man becomes liberated while livingमनुष्य जीवन्मुक्त हो जाता है

Verse 41

४१XLI

त्रैलोक्यं क्षोभयत्येव त्रैलोक्यविजयी भवेत् ॥
इदं कवचमज्ञात्वा यजेद्यः पुरुषोत्तमम् ॥
शतलक्षप्रजप्तोऽपि न मंत्रस्तस्य सिद्ध्यति ॥ ४१ ॥

trailokyaṃ kṣobhayatyeva trailokyavijayī bhavet
idaṃ kavacamajñātvā yajedyaḥ puruṣottamam
śatalakṣaprajapto'pi na maṃtrastasya siddhyati

त्रैलोक्यम् क्षोभयति एवत्रैलोक्य-विजयी भवेत्इदम् कवचम् अज्ञात्वायजेत् यः पुरुषोत्तमम्शत-लक्ष-प्रजप्तः अपिन मंत्रः तस्य सिद्ध्यति
हिन्दी अर्थ

वह तीनों लोकों को क्षुब्ध करता है; त्रैलोक्य-विजयी होता है। जो इस कवच को जाने बिना पुरुषोत्तम की पूजा करे, सौ लाख जपने पर भी उसका मन्त्र सिद्ध नहीं होता।

English sense

He shakes the three worlds; he becomes conqueror of the three worlds. He who worships Puruṣottama without knowing this kavaca, his mantra does not succeed even when repeated a hundred lakh times.

पदार्थ · word by word
त्रैलोक्यम् क्षोभयति एव
he shakes the three worldsवह तीनों लोकों को क्षुब्ध करता है
त्रैलोक्य-विजयी भवेत्
he becomes conqueror of the three worldsत्रैलोक्य-विजयी होता है
इदम् कवचम् अज्ञात्वा
without knowing this kavacaइस कवच को जाने बिना
यजेत् यः पुरुषोत्तमम्
he who worships Puruṣottamaजो पुरुषोत्तम की पूजा करे
शत-लक्ष-प्रजप्तः अपि
even repeated a hundred lakh timesसौ लाख जपने पर भी
न मंत्रः तस्य सिद्ध्यति
his mantra does not succeedउसका मन्त्र सिद्ध नहीं होता
इति विष्णुकवचं समाप्तम् ॥

Terms on this page

Bija Mantra बीज मंत्र A "seed" mantra whose power depends on exact pronunciation — even a small mispronunciation can misdirect the energy it draws in.
Kavach कवच A protective text or armor recited for a deity's shielding power — such as the Durga Kavach or Hanuman Kavach.
Krishna कृष्ण Bhagavan Krishna, the eighth avatar of Vishnu; spoke the Bhagavad Gita to Arjuna on the battlefield of Kurukshetra.

Translated and edited by Gaurav Verma under the site's published method. The Sanskrit text is in the public domain. Our transliteration, translation and apparatus are licensed CC BY-SA 4.0 — see /license.

← All stotras