Rudrayāmala · as given in the Mantra Mahārṇava

श्रीवटुकभैरवब्रह्मकवचम्

Vatuka Bhairava Brahma Kavacham (Rudrayamala) — The armour of Vaṭuka Bhairava, taught by Śiva to the Goddess
Author Shiva (as spoken to Parvati) Verses 33, anuṣṭubh metre Pāṭha Rudrayāmala, in the Mantra Mahārṇava

A kavaca is a spoken armour: each verse names a power to stand guard over some part of the body or some side of the world. Here the guards are Batuk Bhairava, the young form of Bhairava, his syllables and his many forms, and the verses end with what the armour gives and the warning that it is to be kept secret. See also Kavach.

अथ श्रीवटुकभैरवब्रह्मकवचम्The Brahma-kavaca of Vaṭuka Bhairava

Verse 1

१I

श्रीदेव्युवाच — देवी ने कहा The Goddess said

भगवन्सर्ववेत्ता त्वं देवानां प्रीतिदायकम् ॥
भैरवं कवचं ब्रूहि यदि चास्ति कृपा मयि ॥ १ ॥

bhagavansarvavettā tvaṃ devānāṃ prītidāyakam
bhairavaṃ kavacaṃ brūhi yadi cāsti kṛpā mayi

भगवन् सर्व-वेत्ता त्वम्देवानाम् प्रीति-दायकम्भैरवम् कवचम् ब्रूहियदि च अस्ति कृपा मयि
हिन्दी अर्थ

हे भगवन्, आप सब जानते हैं। यदि मुझ पर कृपा है तो देवताओं को प्रसन्न करने वाला भैरव कवच मुझे कहिए।

English sense

O Lord, you know all. Tell me the Bhairava kavaca, which gives joy to the gods, if you have grace toward me.

पदार्थ · word by word
भगवन् सर्व-वेत्ता त्वम्
O Lord, you know allहे भगवन्, तुम सब जानते हो
देवानाम् प्रीति-दायकम्
giving joy to the godsदेवों को प्रीति देने वाला
भैरवम् कवचम् ब्रूहि
tell the Bhairava kavacaभैरव कवच कहिए
यदि च अस्ति कृपा मयि
if you have grace toward meयदि मुझ पर कृपा है

Verse 2

२II

प्राणत्यागं करिष्यामि यदि नो कथयिष्यसि ॥
सत्यं सत्यं पुनः सत्यं सत्यमेव न संशयः ॥ २ ॥

prāṇatyāgaṃ kariṣyāmi yadi no kathayiṣyasi
satyaṃ satyaṃ punaḥ satyaṃ satyameva na saṃśayaḥ

प्राण-त्यागम् करिष्यामियदि नो कथयिष्यसिसत्यम् सत्यम् पुनः सत्यम्सत्यम् एव न संशयः
हिन्दी अर्थ

यदि तुम नहीं कहोगे तो मैं प्राण त्याग दूँगी — सत्य, सत्य, फिर सत्य, सत्य ही, इसमें सन्देह नहीं।

English sense

If you will not tell it, I shall give up my life — truly, truly, again truly, truly indeed, no doubt.

पदार्थ · word by word
प्राण-त्यागम् करिष्यामि
I shall give up my lifeमैं प्राण त्याग दूँगी
यदि नो कथयिष्यसि
if you will not tellयदि तुम नहीं कहोगे
सत्यम् सत्यम् पुनः सत्यम्
truly, truly, again trulyसत्य, सत्य, फिर सत्य
सत्यम् एव न संशयः
truly indeed, no doubtसत्य ही, इसमें सन्देह नहीं

Verse 3

३III

इत्थं देव्या वचः श्रुत्वा प्रहस्यातिशयं प्रभुः ॥
उवाच वचनं तत्र देवदेवो महेश्वरः ॥ ३ ॥

itthaṃ devyā vacaḥ śrutvā prahasyātiśayaṃ prabhuḥ
uvāca vacanaṃ tatra devadevo maheśvaraḥ

इत्थम् देव्याः वचः श्रुत्वाप्रहस्य अतिशयम् प्रभुःउवाच वचनम् तत्रदेव-देवः महा-ईश्वरः
हिन्दी अर्थ

देवी के ये वचन सुनकर प्रभु बहुत हँसे, और देवदेव महेश्वर वहाँ बोले।

English sense

Hearing these words of the Goddess, the Lord laughed greatly, and the god of gods, Maheśvara, spoke there.

पदार्थ · word by word
इत्थम् देव्याः वचः श्रुत्वा
hearing these words of the Goddessदेवी के ये वचन सुनकर
प्रहस्य अतिशयम् प्रभुः
the Lord, laughing greatlyप्रभु बहुत हँसकर
उवाच वचनम् तत्र
spoke thereवहाँ बोले
देव-देवः महा-ईश्वरः
the god of gods, Maheśvaraदेवदेव महेश्वर

Verse 4

४IV

ईश्वर उवाच — ईश्वर ने कहा Īśvara said

वाटुकं कवचं दिव्यं शृणु मत्प्राणवल्लभे ॥
चंडिकातंत्रसर्वस्वं वटुकस्य विशेषतः ॥ ४ ॥

vāṭukaṃ kavacaṃ divyaṃ śṛṇu matprāṇavallabhe
caṃḍikātaṃtrasarvasvaṃ vaṭukasya viśeṣataḥ

वाटुकम् कवचम् दिव्यम्शृणु मत्-प्राण-वल्लभेचंडिका-तंत्र-सर्वस्वम्वटुकस्य विशेषतः
हिन्दी अर्थ

मेरे प्राणों की प्रिये, वटुक का दिव्य कवच सुनो — चण्डिका-तन्त्र का सर्वस्व, विशेषतः वटुक का।

English sense

Listen, beloved of my life, to the divine kavaca of Vaṭuka, the whole essence of the Caṇḍikā tantra, and of Vaṭuka especially.

पदार्थ · word by word
वाटुकम् कवचम् दिव्यम्
the divine kavaca of Vaṭukaवटुक का दिव्य कवच
शृणु मत्-प्राण-वल्लभे
listen, beloved of my lifeसुनो, मेरे प्राणों की प्रिये
चंडिका-तंत्र-सर्वस्वम्
the whole essence of the Caṇḍikā tantraचण्डिका-तन्त्र का सर्वस्व
वटुकस्य विशेषतः
especially of Vaṭukaविशेषतः वटुक का

Verse 5

५V

तत्र मंत्राद्यक्षरं तु वासुदेवस्वरूपकम् ॥
शंखवर्णद्वयो ब्रह्मा वटुकश्चन्द्रशेखरः ॥ ५ ॥

tatra maṃtrādyakṣaraṃ tu vāsudevasvarūpakam
śaṃkhavarṇadvayo brahmā vaṭukaścandraśekharaḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 6

६VI

आपदुद्धारणो देवो भैरवः परिकीर्तितः ॥
प्रवक्ष्यामि समासेन चतुर्वर्गप्रसिद्धये ॥ ६ ॥

āpaduddhāraṇo devo bhairavaḥ parikīrtitaḥ
pravakṣyāmi samāsena caturvargaprasiddhaye

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 7

७VII

प्रणवः कामदं विद्या लज्जाबीजं च सिद्धिदम् ॥
वटुकायेति विज्ञेयं महापातकनाशनम् ॥ ७ ॥

praṇavaḥ kāmadaṃ vidyā lajjābījaṃ ca siddhidam
vaṭukāyeti vijñeyaṃ mahāpātakanāśanam

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 8

८VIII

आपदुद्धारणायेति त्वापदुद्धारणं नृणाम् ॥
कुरुद्वयं महेशानि मोहने परिकीर्तितम् ॥ ८ ॥

āpaduddhāraṇāyeti tvāpaduddhāraṇaṃ nṛṇām
kurudvayaṃ maheśāni mohane parikīrtitam

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 9

९IX

वटुकाय महेशानि स्तंभने परिकीर्तितम् ॥
लज्जाबीजं तथा विद्यान्मुक्तिदं परिकीर्तितम् ॥ ९ ॥

vaṭukāya maheśāni staṃbhane parikīrtitam
lajjābījaṃ tathā vidyānmuktidaṃ parikīrtitam

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 9क

९क9क

द्वाविंशत्यक्षरो मंत्रः क्रमेण जगदीश्वरि ॥

dvāviṃśatyakṣaro maṃtraḥ krameṇa jagadīśvari

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 10

१०X

ॐ पातु नित्यं शिरसि पातु ह्रीं कंठदेशके ॥ १० ॥

oṃ pātu nityaṃ śirasi pātu hrīṃ kaṃṭhadeśake

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 11

११XI

वटुकाय पातु नाभौ चापदुद्धारणाय च ॥
कुरुद्वयं लिंगमूले त्वाधारे वटुकाय च ॥ ११ ॥

vaṭukāya pātu nābhau cāpaduddhāraṇāya ca
kurudvayaṃ liṃgamūle tvādhāre vaṭukāya ca

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 12

१२XII

सर्वदा पातु ह्रीं बीजं बाहोर्युगलमेव च ॥
षडंगसहितो देवो नित्यं रक्षतु भैरवः ॥ १२ ॥

sarvadā pātu hrīṃ bījaṃ bāhoryugalameva ca
ṣaḍaṃgasahito devo nityaṃ rakṣatu bhairavaḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 13

१३XIII

ॐ ह्रीं वटुकाय सततं सर्वांगं मम सर्वदा ॥
ॐ ह्रीं पादौ महाकालः पातु वीरासनो हृदि ॥ १३ ॥

oṃ hrīṃ vaṭukāya satataṃ sarvāṃgaṃ mama sarvadā
oṃ hrīṃ pādau mahākālaḥ pātu vīrāsano hṛdi

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 14

१४XIV

ॐ ह्रीं कालः शिरः पातु कंठदेशे तु भैरवः ॥
गणराट् पातु जिह्वायामष्टभिः शक्तिभिः सह ॥ १४ ॥

oṃ hrīṃ kālaḥ śiraḥ pātu kaṃṭhadeśe tu bhairavaḥ
gaṇarāṭ pātu jihvāyāmaṣṭabhiḥ śaktibhiḥ saha

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 15

१५XV

ॐ ह्रीं दंडपाणिर्गुह्यमूले भैरवीसहितस्तथा ॥
ॐ ह्रीं विश्वनाथः सदा पातु सर्वांगं मम सर्वदा ॥ १५ ॥

oṃ hrīṃ daṃḍapāṇirguhyamūle bhairavīsahitastathā
oṃ hrīṃ viśvanāthaḥ sadā pātu sarvāṃgaṃ mama sarvadā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 16

१६XVI

ॐ ह्रीं अन्नपूर्णा सदा पातु चांसौ रक्षतु चंडिका ॥
असितांगः शिरः पातु ललाटं रुरुभैरवः ॥ १६ ॥

oṃ hrīṃ annapūrṇā sadā pātu cāṃsau rakṣatu caṃḍikā
asitāṃgaḥ śiraḥ pātu lalāṭaṃ rurubhairavaḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 17

१७XVII

ॐ ह्रीं चंडभैरवः पातु वक्त्रं कंठं श्रीक्रोधभैरवः ॥
उन्मत्तभैरवः पातु हृदयं मम सर्वदा ॥ १७ ॥

oṃ hrīṃ caṃḍabhairavaḥ pātu vaktraṃ kaṃṭhaṃ śrīkrodhabhairavaḥ
unmattabhairavaḥ pātu hṛdayaṃ mama sarvadā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 18

१८XVIII

ॐ ह्रीं नाभिदेशे कपाली च लिंगे भीषणभैरवः ॥
संहारभैरवः पातु मूलाधारं च सर्वदा ॥ १८ ॥

oṃ hrīṃ nābhideśe kapālī ca liṃge bhīṣaṇabhairavaḥ
saṃhārabhairavaḥ pātu mūlādhāraṃ ca sarvadā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 19

१९XIX

ॐ ह्रीं बाहुयुग्मं सदा पातु भैरवो मम केवलम् ॥
हंसबीजं पातु हृदि सोऽहं रक्षतु पादयोः ॥ १९ ॥

oṃ hrīṃ bāhuyugmaṃ sadā pātu bhairavo mama kevalam
haṃsabījaṃ pātu hṛdi so'haṃ rakṣatu pādayoḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 20

२०XX

ॐ ह्रीं प्राणापानौ समानं च उदानं व्यानमेव च ॥
रक्षतु द्वारमूले च दश दिक्षु समंततः ॥ २० ॥

oṃ hrīṃ prāṇāpānau samānaṃ ca udānaṃ vyānameva ca
rakṣatu dvāramūle ca daśa dikṣu samaṃtataḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 21

२१XXI

ॐ ह्रीं प्रणवं पातु सर्वांगं लज्जाबीजं महाभये ॥
इति श्रीब्रह्मकवचं भैरवस्य प्रकीर्तितम् ॥ २१ ॥

oṃ hrīṃ praṇavaṃ pātu sarvāṃgaṃ lajjābījaṃ mahābhaye
iti śrībrahmakavacaṃ bhairavasya prakīrtitam

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 22

२२XXII

चतुर्वर्गप्रदं नित्यं स्वयं देवप्रकाशितम् ॥
यः पठेच्छृणुयान्नित्यं धारयेत्कवचोत्तमम् ॥ २२ ॥

caturvargapradaṃ nityaṃ svayaṃ devaprakāśitam
yaḥ paṭhecchṛṇuyānnityaṃ dhārayetkavacottamam

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 23

२३XXIII

सदानंदमयो भूत्वा लभते परमं पदम् ॥
य इदं कवचं देवि चिन्तयेन्मन्मुखोदितम् ॥ २३ ॥

sadānaṃdamayo bhūtvā labhate paramaṃ padam
ya idaṃ kavacaṃ devi cintayenmanmukhoditam

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 24

२४XXIV

कोटिजन्मार्जितं पापं तस्य नश्यति तत्क्षणात् ॥
जलमध्येऽग्निमध्ये वा दुर्गमे शत्रुसंकटे ॥ २४ ॥

koṭijanmārjitaṃ pāpaṃ tasya naśyati tatkṣaṇāt
jalamadhye'gnimadhye vā durgame śatrusaṃkaṭe

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 25

२५XXV

कवचस्मरणादेवि सर्वत्र विजयी भवेत् ॥
भक्तियुक्तेन मनसा कवचं पूजयेद्यदि ॥ २५ ॥

kavacasmaraṇādevi sarvatra vijayī bhavet
bhaktiyuktena manasā kavacaṃ pūjayedyadi

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 26

२६XXVI

कामतुल्यस्तु नारीणां रिपूणां च यमोपमः ॥
तस्य पादांबुजद्वंद्वं राज्ञां मुकुटभूषणम् ॥ २६ ॥

kāmatulyastu nārīṇāṃ ripūṇāṃ ca yamopamaḥ
tasya pādāṃbujadvaṃdvaṃ rājñāṃ mukuṭabhūṣaṇam

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 27

२७XXVII

तस्य भूतिं विलोक्यैव कुबेरोऽपि तिरस्कृतः ॥
यस्य विज्ञानमात्रेण मंत्रसिद्धिर्न संशयः ॥ २७ ॥

tasya bhūtiṃ vilokyaiva kubero'pi tiraskṛtaḥ
yasya vijñānamātreṇa maṃtrasiddhirna saṃśayaḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 28

२८XXVIII

इदं कवचमज्ञात्वा यो जपेद्वटुकं नरः ॥
न चाप्नोति फलं तस्य परं नरकमाप्नुयात् ॥ २८ ॥

idaṃ kavacamajñātvā yo japedvaṭukaṃ naraḥ
na cāpnoti phalaṃ tasya paraṃ narakamāpnuyāt

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 29

२९XXIX

मन्वंतरत्रयं स्थित्वा तिर्यग्योनिषु जायते ॥
इह लोके महारोगी दारिद्र्येणातिपीडितः ॥ २९ ॥

manvaṃtaratrayaṃ sthitvā tiryagyoniṣu jāyate
iha loke mahārogī dāridryeṇātipīḍitaḥ

मन्वंतर-त्रयम् स्थित्वातिर्यक्-योनिषु जायतेइह लोके महा-रोगीदारिद्र्येण अति-पीडितः
हिन्दी अर्थ

तीन मन्वन्तर वहाँ रहकर वह पशु-योनियों में जन्मता है, और इस लोक में दरिद्रता से अति पीड़ित महारोगी होता है।

English sense

having stayed there three manvantaras he is born in animal wombs, and in this world is a great invalid sorely afflicted by poverty.

पदार्थ · word by word
मन्वंतर-त्रयम् स्थित्वा
having stayed three manvantarasतीन मन्वन्तर रहकर
तिर्यक्-योनिषु जायते
he is born in animal wombsपशु-योनियों में जन्मता है
इह लोके महा-रोगी
in this world, a great invalidइस लोक में महारोगी
दारिद्र्येण अति-पीडितः
sorely afflicted by povertyदरिद्रता से अति पीड़ित

Verse 30

३०XXX

शत्रूणां वशगो भूत्वा करपात्री भवेज्जडः ॥
देयं पुत्राय शिष्याय शांताय प्रियवादिने ॥ ३० ॥

śatrūṇāṃ vaśago bhūtvā karapātrī bhavejjaḍaḥ
deyaṃ putrāya śiṣyāya śāṃtāya priyavādine

शत्रूणाम् वश-गः भूत्वाकर-पात्री भवेत् जडःदेयम् पुत्राय शिष्यायशांताय प्रिय-वादिने
हिन्दी अर्थ

शत्रुओं के वश में होकर वह हाथ पसारे भीख माँगने वाला जड़ हो जाता है। यह पुत्र, शिष्य, शान्त और प्रिय बोलने वाले को देना चाहिए,

English sense

Falling under the sway of enemies he becomes a dullard begging with his hands. It is to be given to a son, a disciple, one calm and kindly-spoken,

पदार्थ · word by word
शत्रूणाम् वश-गः भूत्वा
falling under the sway of enemiesशत्रुओं के वश में होकर
कर-पात्री भवेत् जडः
he becomes a dullard begging with his handsहाथ पसारे भीख माँगने वाला जड़ होता है
देयम् पुत्राय शिष्याय
it is to be given to a son, a discipleयह पुत्र, शिष्य को देना चाहिए
शांताय प्रिय-वादिने
to one calm and kindly-spokenशान्त और प्रिय बोलने वाले को

Verse 31

३१XXXI

कार्पण्यरहितायालं वटुभक्तिरताय च ॥
योऽपरागे प्रदाता वै तस्य स्यादतिसत्वरम् ॥ ३१ ॥

kārpaṇyarahitāyālaṃ vaṭubhaktiratāya ca
yo'parāge pradātā vai tasya syādatisatvaram

कार्पण्य-रहिताय अलम्वटु-भक्ति-रताय चयः अपरागे प्रदाता वैतस्य स्यात् अति-सत्वरम्
हिन्दी अर्थ

कृपणता से पूरी तरह रहित और वटु की भक्ति में रत को। जो इसे अनुराग-हीन को देता है — उसे अति शीघ्र

English sense

to one wholly free of meanness and devoted to the worship of Vaṭu. He who gives it to one without devotion — for him very quickly

पदार्थ · word by word
कार्पण्य-रहिताय अलम्
to one wholly free of meannessकृपणता से पूरी तरह रहित को
वटु-भक्ति-रताय च
and devoted to the worship of Vaṭuऔर वटु की भक्ति में रत को
यः अपरागे प्रदाता वै
he who gives it to one without devotionजो अनुराग-हीन को देता है
तस्य स्यात् अति-सत्वरम्
for him it comes very quicklyउसे अति शीघ्र होता है

Verse 32

३२XXXII

आयुर्विद्या यशो धर्मं बलं चैव न संशयः ॥
इति ते कथितं देवि गोपनीयं स्वयोनिवत् ॥ ३२ ॥

āyurvidyā yaśo dharmaṃ balaṃ caiva na saṃśayaḥ
iti te kathitaṃ devi gopanīyaṃ svayonivat

आयुः विद्या यशः धर्मम्बलम् च एव न संशयःइति ते कथितम् देविगोपनीयम् स्व-योनिवत्
हिन्दी अर्थ

आयु, विद्या, यश, धर्म और बल नष्ट हो जाते हैं, इसमें सन्देह नहीं। हे देवी, यह तुम्हें कहा; इसे अपने गुह्याङ्ग की तरह गुप्त रखना चाहिए।

English sense

Life, learning, fame, dharma and strength are lost, no doubt. Thus I have told you, Goddess; it is to be kept hidden like one's own private parts.

पदार्थ · word by word
आयुः विद्या यशः धर्मम्
life, learning, fame, dharmaआयु, विद्या, यश, धर्म
बलम् च एव न संशयः
and strength (are lost), no doubtऔर बल (नष्ट होते हैं), सन्देह नहीं
इति ते कथितम् देवि
thus I have told you, Goddessयह तुम्हें कहा, हे देवी
गोपनीयम् स्व-योनिवत्
to be kept hidden like one's own private partsअपने गुह्याङ्ग की तरह गुप्त रखने योग्य
इति श्रीरुद्रयामलोक्तं श्रीवटुकभैरवब्रह्मकवचं संपूर्णम् ॥

Terms on this page

Bhairava भैरव A fierce form of Shiva, worshipped at home in gentler forms like Batuk or Bal Bhairava, protecting the household alongside the family deity.
Shiva शिव One of the principal deities of Hinduism.
Kavach कवच A protective text or armor recited for a deity's shielding power — such as the Durga Kavach or Hanuman Kavach.
Batuk Bhairava बटुक भैरव The gentler, child-like form of Bhairava — worshipped at home via a picture, idol, or small silver Trishul.
Rudrayamala Tantra रुद्रयामल तंत्र A major Tantric scripture cited as the source of several Bhairava and Kali rites, including the Batuk Bhairav Ashtottara Shatanama and the Shree Kalika Kavach.

Translated and edited by Gaurav Verma under the site's published method. The Sanskrit text is in the public domain. Our transliteration, translation and apparatus are licensed CC BY-SA 4.0 — see /license.

← All stotras