Bhairavī Tantra · as given in the Mantra Mahārṇava

श्रीमदुग्रताराहृदयस्तोत्रम्

Ugratara Hridaya Stotram (Bhairavi Tantra) — The Heart of Ugratārā, told by Śiva to Pārvatī

A hymn of the "heart" of Ugratara, the fierce form of Tara among the Mahavidyas. After a short talk of Shiva and Parvati there is a meditation, then the names of the goddess; the seed-syllables stay as they are printed, and the hymn ends with the fruit of reciting it and a charge to keep it secret.

Verse 1

श्रीशिव उवाच — श्री शिव ने कहा Śrī Śiva said

शृणु पार्वति भद्रं ते लोकानां हितकारकम् ।
कथ्यते सर्वदा गोप्यं ताराहृदयमुत्तमम् ॥ १ ॥

śṛṇu pārvati bhadraṃ te lokānāṃ hitakārakam
kathyate sarvadā gopyaṃ tārāhṛdayamuttamam

शृणु पार्वतिभद्रं तेलोकानां हितकारकम्कथ्यतेसर्वदा गोप्यम्ताराहृदयम् उत्तमम्
हिन्दी अर्थ

हे पार्वती, सुनो; तुम्हारा कल्याण हो। संसार के हित के लिए मैं यह कहता हूँ: तारा का हृदय, जो सर्वोत्तम है और सदा गुप्त रखा जाता है।

English sense

Listen, Pārvatī; may it go well with you. For the good of the worlds I am telling this: the Heart of Tārā, the best, which is always kept secret.

पदार्थ · word by word
शृणु पार्वति
listen, Pārvatīसुनो पार्वती
भद्रं ते
may it go well with youतुम्हारा कल्याण हो
लोकानां हितकारकम्
for the good of the worldsसंसार के हित के लिए
कथ्यते
it is toldकहा जाता है
सर्वदा गोप्यम्
always kept secretसदा गुप्त रखा जाने वाला
ताराहृदयम् उत्तमम्
the best Heart of Tārāतारा का सर्वोत्तम हृदय

Verse 2

श्रीपार्वत्युवाच — श्री पार्वती ने कहा Śrī Pārvatī said

स्तोत्रं कथं समुत्पन्नं कृतं केन पुरा प्रभो ।
कथ्यतां सर्वसद्वृत्तं कृपां कृत्वा ममोपरि ॥ २ ॥

stotraṃ kathaṃ samutpannaṃ kṛtaṃ kena purā prabho
kathyatāṃ sarvasadvṛttaṃ kṛpāṃ kṛtvā mamopari

स्तोत्रं कथं समुत्पन्नम्कृतं केन पुराप्रभोकथ्यताम् सर्वसद्वृत्तम्कृपां कृत्वा ममोपरि
हिन्दी अर्थ

हे प्रभो, यह स्तोत्र कैसे उत्पन्न हुआ, और प्राचीन काल में इसे किसने रचा? मुझ पर कृपा करके पूरा सच्चा वृत्तांत कहिए।

English sense

How did this hymn arise, lord, and who made it long ago? Please tell me the whole true account, showing kindness to me.

पदार्थ · word by word
स्तोत्रं कथं समुत्पन्नम्
how did this hymn ariseयह स्तोत्र कैसे उत्पन्न हुआ
कृतं केन पुरा
who made it long agoइसे प्राचीन काल में किसने रचा
प्रभो
lordहे प्रभो
कथ्यताम् सर्वसद्वृत्तम्
tell the whole true accountपूरा सच्चा वृत्तांत कहिए
कृपां कृत्वा ममोपरि
showing kindness to meमुझ पर कृपा करके

Verse 3

श्रीशिव उवाच — श्री शिव ने कहा Śrī Śiva said

रणे देवासुरे पूर्वं कृतमिन्द्रेण सुप्रिये ।
दुष्टशत्रुविनाशार्थं बलवृद्धियशस्करम् ॥ ३ ॥

raṇe devāsure pūrvaṃ kṛtamindreṇa supriye
duṣṭaśatruvināśārthaṃ balavṛddhiyaśaskaram

रणे देवासुरेपूर्वम्कृतम् इन्द्रेणसुप्रियेदुष्टशत्रुविनाशार्थम्बलवृद्धियशस्करम्
हिन्दी अर्थ

हे सुप्रिये, पहले देवताओं और असुरों के युद्ध में इंद्र ने इसे रचा, दुष्ट शत्रुओं का नाश करने के लिए। यह बल, वृद्धि और यश देता है।

English sense

Long ago, dear one, Indra made it in the war between the gods and the demons, to destroy wicked enemies. It gives strength, growth and fame.

पदार्थ · word by word
रणे देवासुरे
in the war between gods and demonsदेवताओं और असुरों के युद्ध में
पूर्वम्
long agoपहले
कृतम् इन्द्रेण
made by Indraइंद्र ने रचा
सुप्रिये
dear oneहे सुप्रिये
दुष्टशत्रुविनाशार्थम्
to destroy wicked enemiesदुष्ट शत्रुओं का नाश करने के लिए
बलवृद्धियशस्करम्
it gives strength, growth and fameबल, वृद्धि और यश देने वाला

ध्यानम्Meditation

Verse 4

ॐ ध्यायेत्कोटिदिवाकरद्युतिनिभां बालेन्दुयुक्शेखरां
रक्तांगीं रसनां सुरक्तवसनां पूर्णेन्दुबिम्बाननाम् ।
पाशं कर्त्रिमहांकुशादि दधतीं दोर्भिश्चतुर्भिर्युतां
नानाभूषणभूषितां भगवतीं तारां जगत्तारिणीम् ॥ ४ ॥

oṃ dhyāyetkoṭidivākaradyutinibhāṃ bālenduyukśekharāṃ
raktāṃgīṃ rasanāṃ suraktavasanāṃ pūrṇendubimbānanām
pāśaṃ kartrimahāṃkuśādi dadhatīṃ dorbhiścaturbhiryutāṃ
nānābhūṣaṇabhūṣitāṃ bhagavatīṃ tārāṃ jagattāriṇīm

ॐ ध्यायेत्कोटिदिवाकरद्युतिनिभाम्बालेन्दुयुक्शेखराम्रक्तांगीम्रसनाम्सुरक्तवसनाम्पूर्णेन्दुबिम्बाननाम्पाशं कर्त्रिमहांकुशादिदधतीं दोर्भिः चतुर्भिः युताम्नानाभूषणभूषिताम्भगवतीं तारां जगत्तारिणीम्
हिन्दी अर्थ

भगवती तारा का ध्यान करना चाहिए, जो जगत को तारने वाली हैं। वे करोड़ों सूर्यों के समान चमकती हैं, और उनके मुकुट में नया चंद्रमा है। उनका शरीर लाल है, वे करधनी और गहरे लाल वस्त्र पहनती हैं, और उनका मुख पूर्ण चंद्र के मंडल जैसा है। उनकी चार भुजाएँ हैं, जिनमें वे पाश, कतरनी, बड़ा अंकुश आदि धारण करती हैं। वे अनेक आभूषणों से सजी हैं।

English sense

One should meditate on the Blessed Tārā, who carries the world across. She shines like crores of suns, and a young moon is in her crest. Her body is red, she wears a girdle and deep red clothes, and her face is like the full moon's disc. She has four arms and holds a noose, a knife, a great goad and more. She is decked with many ornaments.

पदार्थ · word by word
ॐ ध्यायेत्
one should meditate (oṃ)ॐ, ध्यान करना चाहिए
कोटिदिवाकरद्युतिनिभाम्
shining like crores of sunsकरोड़ों सूर्यों के समान चमकने वाली
बालेन्दुयुक्शेखराम्
with a young moon in her crestमुकुट में नया चंद्रमा धारण करने वाली
रक्तांगीम्
red-bodiedलाल शरीर वाली
रसनाम्
wearing a girdleकरधनी पहने
सुरक्तवसनाम्
in deep red clothesगहरे लाल वस्त्रों वाली
पूर्णेन्दुबिम्बाननाम्
with a face like the full moon's discपूर्ण चंद्र के मंडल जैसे मुख वाली
पाशं कर्त्रिमहांकुशादि
a noose, a knife, a great goad and moreपाश, कतरनी, बड़ा अंकुश आदि
दधतीं दोर्भिः चतुर्भिः युताम्
holding them in her four armsचार भुजाओं में धारण करने वाली
नानाभूषणभूषिताम्
decked with many ornamentsअनेक आभूषणों से सजी
भगवतीं तारां जगत्तारिणीम्
the Blessed Tārā, who carries the world acrossभगवती तारा, जो जगत को तारती हैं

Verse 5

एवं ध्यात्वा शुभां तारां ततस्तु हृदयं पठेत् ।
तारिणी तत्त्वनिष्ठानां सर्वतत्त्वप्रकाशिका ॥ ५ ॥

evaṃ dhyātvā śubhāṃ tārāṃ tatastu hṛdayaṃ paṭhet
tāriṇī tattvaniṣṭhānāṃ sarvatattvaprakāśikā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 6

रामाभिन्ना परा शक्तिश्शत्रुनाशं करोतु मे ।
सर्वदा शत्रुसंरम्भे तारा मे कुरुतां जयम् ॥ ६ ॥

rāmābhinnā parā śaktiśśatrunāśaṃ karotu me
sarvadā śatrusaṃrambhe tārā me kurutāṃ jayam

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 7

स्त्रीं त्रीं स्वरूपिणी देवी त्रिषु लोकेषु विश्रुता ।
तव स्नेहान्मयाख्यातं न पैशुन्यं प्रकाश्यताम् ॥ ७ ॥

strīṃ trīṃ svarūpiṇī devī triṣu lokeṣu viśrutā
tava snehānmayākhyātaṃ na paiśunyaṃ prakāśyatām

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 8

श्रृणु देवि तव स्नेहात्तारानामानि तत्त्वतः ।
वर्णयिष्यामि गुह्यानि दुर्लभानि जगत्त्रये ॥ ८ ॥

śrṛṇu devi tava snehāttārānāmāni tattvataḥ
varṇayiṣyāmi guhyāni durlabhāni jagattraye

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 9

तारिणी तरला तारा त्रिरूपा तरणिप्रभा ।
सत्त्वरूपा महासाध्वी सर्वसज्जनपालिका ॥ ९ ॥

tāriṇī taralā tārā trirūpā taraṇiprabhā
sattvarūpā mahāsādhvī sarvasajjanapālikā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 10

रमणीया रजोरूपा जगत्सृष्टिकरी परा ।
तमोरूपा महामाया घोररावा भयानका ॥ १० ॥

ramaṇīyā rajorūpā jagatsṛṣṭikarī parā
tamorūpā mahāmāyā ghorarāvā bhayānakā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 11

कालरूपा कालिकाख्या जगद्विध्वंसकारिका ।
तत्त्वज्ञानपरानंदा तत्त्वज्ञानप्रदानघा ॥ ११ ॥

kālarūpā kālikākhyā jagadvidhvaṃsakārikā
tattvajñānaparānaṃdā tattvajñānapradānaghā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 12

रक्तांगी रक्तवस्त्रा च रक्तमालाप्रशोभिता ।
सिद्धिलक्ष्मीश्च ब्रह्माणी महाकाली महालया ॥ १२ ॥

raktāṃgī raktavastrā ca raktamālāpraśobhitā
siddhilakṣmīśca brahmāṇī mahākālī mahālayā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 13

नामान्येतानि ये मर्त्याः सर्वदैकाग्रमानसाः ।
प्रपठन्ति प्रिये तेषां किंकरत्वं करोम्यहम् ॥ १३ ॥

nāmānyetāni ye martyāḥ sarvadaikāgramānasāḥ
prapaṭhanti priye teṣāṃ kiṃkaratvaṃ karomyaham

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 14

तारां तारपरां देवीं तारकेश्वरपूजिताम् ।
तारिणीं भवपायोधेरुग्रतारां भजाम्यहम् ॥ १४ ॥

tārāṃ tāraparāṃ devīṃ tārakeśvarapūjitām
tāriṇīṃ bhavapāyodherugratārāṃ bhajāmyaham

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 15

स्त्रीं ह्रीं हूं त्रीं फण्मंत्रेण जलं जप्त्वाऽभिषेचयेत् ।
सर्वे रोगाः प्रणश्यंति सत्यं सत्यं वदाम्यहम् ॥ १५ ॥

strīṃ hrīṃ hūṃ trīṃ phaṇmaṃtreṇa jalaṃ japtvā'bhiṣecayet
sarve rogāḥ praṇaśyaṃti satyaṃ satyaṃ vadāmyaham

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 16

त्रीं स्वाहांतैर्महामंत्रैश्चंदनं साधयेत्ततः ।
तिलकं कुरुते प्राज्ञो लोको वश्यो भवेत्प्रिये ॥ १६ ॥

trīṃ svāhāṃtairmahāmaṃtraiścaṃdanaṃ sādhayettataḥ
tilakaṃ kurute prājño loko vaśyo bhavetpriye

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 17

स्त्रीं ह्रीं त्रीं स्वाहा मंत्रेण श्मशानभस्म मंत्रयेत् ।
शत्रोर्गृहे तत्प्रक्षिप्य शत्रोर्मृत्युर्भविष्यति ॥ १७ ॥

strīṃ hrīṃ trīṃ svāhā maṃtreṇa śmaśānabhasma maṃtrayet
śatrorgṛhe tatprakṣipya śatrormṛtyurbhaviṣyati

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 18

ह्रीं हूं स्त्रीं फडंतमंत्रैः पुष्पं संशोध्य सप्तधा ।
उच्चाटनं नयत्याशु रिपूणां नैव संशयः ॥ १८ ॥

hrīṃ hūṃ strīṃ phaḍaṃtamaṃtraiḥ puṣpaṃ saṃśodhya saptadhā
uccāṭanaṃ nayatyāśu ripūṇāṃ naiva saṃśayaḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 19

स्त्रीं त्रीं ह्रीं मंत्रवर्येण अक्षताश्चाभिमंत्रिताः ।
तत्प्रतिक्षेपमात्रेण शीघ्रमायाति मानिनी ॥ १९ ॥

strīṃ trīṃ hrīṃ maṃtravaryeṇa akṣatāścābhimaṃtritāḥ
tatpratikṣepamātreṇa śīghramāyāti māninī

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 20

हंसः ॐ ह्रीं स्त्रीं हूं हंसः इति मंत्रेण जप्तेन शोधितं कज्जलं प्रिये ।
तस्यैव तिलकं कृत्वा जगन्मोहं समाचरेत् ॥ २० ॥

haṃsaḥ oṃ hrīṃ strīṃ hūṃ haṃsaḥ iti maṃtreṇa japtena śodhitaṃ kajjalaṃ priye
tasyaiva tilakaṃ kṛtvā jaganmohaṃ samācaret

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

फलश्रुतिःThe fruit of reciting

Verse 21

ताराया हृदयं देवि सर्वपापप्रणाशनम् ।
वाजपेयादियज्ञानां कोटिकोटिगुणोत्तरम् ॥ २१ ॥

tārāyā hṛdayaṃ devi sarvapāpapraṇāśanam
vājapeyādiyajñānāṃ koṭikoṭiguṇottaram

ताराया हृदयम्देविसर्वपापप्रणाशनम्वाजपेयादियज्ञानाम्कोटिकोटिगुणोत्तरम्
हिन्दी अर्थ

हे देवी, तारा का हृदय सब पापों का नाश करता है। यह वाजपेय आदि यज्ञों से करोड़ों-करोड़ों गुना श्रेष्ठ है।

English sense

The Heart of Tārā, goddess, destroys every sin. It is better, crores upon crores of times over, than the Vājapeya and the other sacrifices.

पदार्थ · word by word
ताराया हृदयम्
the Heart of Tārāतारा का हृदय
देवि
goddessहे देवी
सर्वपापप्रणाशनम्
destroys every sinसब पापों का नाश करने वाला
वाजपेयादियज्ञानाम्
than the Vājapeya and the other sacrificesवाजपेय आदि यज्ञों से
कोटिकोटिगुणोत्तरम्
better by crores upon crores of timesकरोड़ों-करोड़ों गुना श्रेष्ठ

Verse 22

गंगादिसर्वतीर्थानां फलं कोटिगुणात्स्मृतम् ।
महादुःखे महारोगे संकटे प्राणसंशये ॥ २२ ॥

gaṃgādisarvatīrthānāṃ phalaṃ koṭiguṇātsmṛtam
mahāduḥkhe mahāroge saṃkaṭe prāṇasaṃśaye

गंगादिसर्वतीर्थानाम्फलं कोटिगुणात् स्मृतम्महादुःखे महारोगेसंकटे प्राणसंशये
हिन्दी अर्थ

इसका फल गंगा आदि सब तीर्थों के फल से करोड़ गुना कहा गया है। बड़े दुख में, बड़े रोग में, संकट में, जब प्राण संकट में हों,

English sense

Its fruit is said to be crores of times that of all the holy places, the Gaṅgā and the rest. In great pain, in great illness, in danger, when life is at risk,

पदार्थ · word by word
गंगादिसर्वतीर्थानाम्
of all the holy places, the Gaṅgā and the restगंगा आदि सब तीर्थों के
फलं कोटिगुणात् स्मृतम्
the fruit is said to be crores of times moreफल करोड़ गुना कहा गया है
महादुःखे महारोगे
in great pain, in great illnessबड़े दुख में, बड़े रोग में
संकटे प्राणसंशये
in danger, when life is at riskसंकट में, जब प्राण संकट में हों

Verse 23

महाभये महाघोरे पठेत्स्तोत्रं महोत्तमम् ।
सत्यं सत्यं मयोक्तं ते पार्वति प्राणवल्लभे ॥ २३ ॥

mahābhaye mahāghore paṭhetstotraṃ mahottamam
satyaṃ satyaṃ mayoktaṃ te pārvati prāṇavallabhe

महाभये महाघोरेपठेत् स्तोत्रं महोत्तमम्सत्यं सत्यं मया उक्तं तेपार्वति प्राणवल्लभे
हिन्दी अर्थ

बड़े भय में, बड़े घोर संकट में इस सर्वोत्तम स्तोत्र का पाठ करना चाहिए। हे पार्वती, प्राणों से प्रिय, मैंने तुमसे जो कहा है वह सत्य है, सत्य है।

English sense

in great fear, in great dread, one should recite this hymn, the very best. What I have told you is true, true, Pārvatī, dear as my life.

पदार्थ · word by word
महाभये महाघोरे
in great fear, in great dreadबड़े भय में, बड़े घोर संकट में
पठेत् स्तोत्रं महोत्तमम्
one should recite this hymn, the very bestइस सर्वोत्तम स्तोत्र का पाठ करना चाहिए
सत्यं सत्यं मया उक्तं ते
what I have told you is true, trueजो मैंने तुमसे कहा वह सत्य है, सत्य है
पार्वति प्राणवल्लभे
Pārvatī, dear as my lifeहे पार्वती, प्राणों से प्रिय

Verse 24

गोपनीयं प्रयत्नेन न प्रकाश्यमिदं कचित् ॥ २४ ॥

gopanīyaṃ prayatnena na prakāśyamidaṃ kacit

गोपनीयं प्रयत्नेनन प्रकाश्यम् इदम्कचित्
हिन्दी अर्थ

इसे प्रयत्न से गुप्त रखना चाहिए; इसे कहीं भी प्रकट नहीं करना चाहिए।

English sense

It should be guarded with care; this must not be made known anywhere.

पदार्थ · word by word
गोपनीयं प्रयत्नेन
to be guarded with careप्रयत्न से गुप्त रखने योग्य
न प्रकाश्यम् इदम्
this must not be made knownइसे प्रकट नहीं करना चाहिए
कचित्
anywhereकहीं भी
इति श्रीभैरवीतंत्रे शिवपार्वतीसंवादे श्रीमदुग्रताराहृदयं सम्पूर्णम् ॥

Terms on this page

Mahavidyas महाविद्या One of ten tantric wisdom-goddess forms of the Devi; Kalika is traditionally counted foremost among them.
Bija Mantra बीज मंत्र A "seed" mantra whose power depends on exact pronunciation — even a small mispronunciation can misdirect the energy it draws in.
Shiva शिव One of the principal deities of Hinduism.
Tara तारा One of the ten Mahavidyas, associated with guidance, protection, and crossing over difficulty.
Ugratara उग्रतारा The first of Goddess Tara's three primary Tantric forms worshipped alongside the Ram Raksha Stotra — invoked for full capability and effect in its recitation.
Parvati पार्वती The daughter of the mountain and consort of Shiva; the questioner to whom much of tantra is expounded.

Translated and edited by Gaurav Verma under the site's published method. The Sanskrit text is in the public domain. Our transliteration, translation and apparatus are licensed CC BY-SA 4.0 — see /license.

← All stotras