Devī stotra · ascribed to Śaṅkara by tradition

त्रिपुरसुन्दरीवेदपादस्तोत्रम्

Tripurasundari Vedapada Stotram — A hundred and ten verses to the Goddess, with the words of the Vedas

The name means "the hymn at the feet of the Vedas": many of its lines carry the words of Vedic mantras, set to praise of Tripurasundari. The first verses bow to Gaṇeśa, Subrahmaṇya and Sarasvatī; then come the Jewel Island, the wall, the lotus forest and the seat of the Sri Chakra, her form and her ornaments, prayers for protection, long life and wealth, teaching on Kundalini and on the oneness of the worshipper with the Goddess, and the fruit of reading it. The last verse says that wherever the mind or the head goes, her form and her feet are there. It belongs to the Shri Vidya tradition.

Verse 1

वेदपादस्तवं वक्ष्ये देव्याः प्रियचिकीर्षया ।
यथामति मतिं देवस्तन्नो दन्तिः प्रचोदयात् ॥ १ ॥

vedapādastavaṃ vakṣye devyāḥ priyacikīrṣayā
yathāmati matiṃ devastanno dantiḥ pracodayāt

वेदपादस्तवंवक्ष्येदेव्याःप्रियचिकीर्षयायथामतिमतिंदेवस्तन्नोदन्तिःप्रचोदयात्
हिन्दी अर्थ

देवी को प्रसन्न करने की इच्छा से, जैसी मेरी बुद्धि है, मैं यह वेदपाद-स्तव कहूँगा। एकदन्त देव हमारी बुद्धि को प्रेरित करें।

English sense

I will speak this hymn at the feet of the Vedas, wishing to please the Goddess, as well as my mind allows. May the god with the tusk stir our minds.

पदार्थ · word by word
वेदपादस्तवं
the hymn at the feet of the Vedasवेदपाद-स्तव
वक्ष्ये
I will speakकहूँगा
देव्याः
of the Goddessदेवी का
प्रियचिकीर्षया
from the wish to pleaseप्रिय करने की इच्छा से
यथामति
as my mind allowsजैसी मेरी बुद्धि
मतिं
the mindबुद्धि को
देवस्तन्नो
the god, therefore ourवह देव, इसलिए हमारी
दन्तिः
the tusked oneएकदन्त
प्रचोदयात्
may he stirप्रेरित करें

Verse 2

अकिञ्चित्करकर्मभ्यः प्रत्याहृत्य कृपावशात् ।
सुब्रह्मण्यः स्तुतावस्यां तन्नः षण्मुखः प्रचोदयात् ॥ २ ॥

akiñcitkarakarmabhyaḥ pratyāhṛtya kṛpāvaśāt
subrahmaṇyaḥ stutāvasyāṃ tannaḥ ṣaṇmukhaḥ pracodayāt

अकिञ्चित्करकर्मभ्यःप्रत्याहृत्यकृपावशात्सुब्रह्मण्यःस्तुतावस्यांतन्नःषण्मुखःप्रचोदयात्
हिन्दी अर्थ

कृपा के कारण उन्होंने मुझे व्यर्थ कर्मों से हटा लिया। छह मुख वाले सुब्रह्मण्य इस स्तुति में हमें प्रेरित करें।

English sense

Out of mercy he turned me back from useless works. May Subrahmaṇya, the six-faced, stir us in praising her.

पदार्थ · word by word
अकिञ्चित्करकर्मभ्यः
from useless worksव्यर्थ कर्मों से
प्रत्याहृत्य
having drawn backहटाकर
कृपावशात्
by force of mercyकृपा के वश
सुब्रह्मण्यः
Subrahmaṇyaसुब्रह्मण्य
स्तुतावस्यां
in praising herइनकी स्तुति में
तन्नः
therefore usइसलिए हमें
षण्मुखः
the six-facedषण्मुख
प्रचोदयात्
may he stirप्रेरित करें

Verse 3

अकारादिक्षकारान्तवर्णावयवशालिनी ।
वीणापुस्तकहस्ताऽव्यात् प्रणो देवी सरस्वती ॥ ३ ॥

akārādikṣakārāntavarṇāvayavaśālinī
vīṇāpustakahastā'vyāt praṇo devī sarasvatī

अकारादिक्षकारान्तवर्णावयवशालिनीवीणापुस्तकहस्ताऽव्यात्प्रणोदेवीसरस्वती
हिन्दी अर्थ

वीणा और पुस्तक हाथ में लिए, अ से क्ष तक के अक्षरों के अंगों वाली देवी सरस्वती हमारी रक्षा करें।

English sense

May the goddess Sarasvatī, whose body is the letters from a to kṣa, who holds the lute and the book, protect us.

पदार्थ · word by word
अकारादिक्षकारान्तवर्णावयवशालिनी
whose body is the letters from a to kṣaअ से क्ष तक के अक्षर जिसके अंग हैं
वीणापुस्तकहस्ताऽव्यात्
with lute and book in hand, may she protectवीणा-पुस्तक हाथ में, रक्षा करें
प्रणो
usहमारी
देवी
Devīदेवी
सरस्वती
Sarasvatīसरस्वती

Verse 4

या वर्णपदवाक्यार्थगद्यपद्यस्वरूपिणी ।
वाचि नर्तयतु क्षिप्रं मेधां देवी सरस्वती ॥ ४ ॥

yā varṇapadavākyārthagadyapadyasvarūpiṇī
vāci nartayatu kṣipraṃ medhāṃ devī sarasvatī

यावर्णपदवाक्यार्थगद्यपद्यस्वरूपिणीवाचिनर्तयतुक्षिप्रंमेधांदेवीसरस्वती
हिन्दी अर्थ

वे अक्षर, पद, वाक्य, अर्थ, गद्य और पद्य रूप हैं। देवी सरस्वती शीघ्र मेरी वाणी पर बुद्धि को नचाएँ।

English sense

She is letter, word, sentence, meaning, prose and verse. May the goddess Sarasvatī quickly make wisdom dance on my tongue.

पदार्थ · word by word
या
she whoजो
वर्णपदवाक्यार्थगद्यपद्यस्वरूपिणी
whose form is letter, word, sentence, meaning, prose and verseअक्षर, पद, वाक्य, अर्थ, गद्य, पद्य रूप वाली
वाचि
on the tongueवाणी पर
नर्तयतु
may she make danceनचाएँ
क्षिप्रं
quicklyशीघ्र
मेधां
wisdomबुद्धि को
देवी
Devīदेवी
सरस्वती
Sarasvatīसरस्वती

Verse 5

उपास्यमाना विप्रेन्द्रैः सन्ध्यासु च तिसृष्वपि ।
सद्यः प्रसीद मे मातः सन्ध्याविद्ये सरस्वती ॥ ५ ॥

upāsyamānā viprendraiḥ sandhyāsu ca tisṛṣvapi
sadyaḥ prasīda me mātaḥ sandhyāvidye sarasvatī

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 6

मन्दा निन्दालोलुपाऽहं स्वभावात् ।
एतत्स्तोत्रं पूर्यते किं मयेति ।
मा ते भीतिर्हे मते त्वादृशानाम् ।
एषा नेत्री राधसा सूनृतानाम् ॥ ६ ॥

mandā nindālolupā'haṃ svabhāvāt
etatstotraṃ pūryate kiṃ mayeti
mā te bhītirhe mate tvādṛśānām
eṣā netrī rādhasā sūnṛtānām

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 7

तरङ्गभृकुटीकोटिभङ्ग्या तर्जयते जराम् ।
सुधामयाय शुभ्राय सिन्धूनां पतये नमः ॥ ७ ॥

taraṅgabhṛkuṭīkoṭibhaṅgyā tarjayate jarām
sudhāmayāya śubhrāya sindhūnāṃ pataye namaḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 8

तस्य मध्ये मणिद्वीपः कल्पकारामभूषितः ।
अस्तु मे ललितावासः स्वस्तिदा अभयङ्करः ॥ ८ ॥

tasya madhye maṇidvīpaḥ kalpakārāmabhūṣitaḥ
astu me lalitāvāsaḥ svastidā abhayaṅkaraḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 9

कदम्बमञ्जरीनिर्यद्वारुणीपारणोन्मदैः ।
द्विरेफैर्वर्णनीयाय वनानां पतये नमः ॥ ९ ॥

kadambamañjarīniryadvāruṇīpāraṇonmadaiḥ
dvirephairvarṇanīyāya vanānāṃ pataye namaḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 10

तत्र वप्रावलीलीलागगनोल्लङ्घिगोपुरम् ।
मातः कौतूहलं दद्यात्सुहार्यं नगरं तव ॥ १० ॥

tatra vaprāvalīlīlāgaganollaṅghigopuram
mātaḥ kautūhalaṃ dadyātsuhāryaṃ nagaraṃ tava

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 11

मकरन्दझरीमज्जन्मिलिन्दकुलसङ्कुलाम् ।
महापद्माटवीं वन्दे यशसा सम्परीवृताम् ॥ ११ ॥

makarandajharīmajjanmilindakulasaṅkulām
mahāpadmāṭavīṃ vande yaśasā samparīvṛtām

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 12

तत्रैव चिन्तामणिधोरणोऽर्चिभिर् ।
विनिर्मितं रोपितरत्नशृङ्गम् ।
भजे भवानी भवनावतंसम् ।
आदित्यवर्णं तमसः परस्तात् ॥ १२ ॥

tatraiva cintāmaṇidhoraṇo'rcibhir
vinirmitaṃ ropitaratnaśṛṅgam
bhaje bhavānī bhavanāvataṃsam
ādityavarṇaṃ tamasaḥ parastāt

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 13

मुनिभिः स्वात्मलाभाय यच्चक्रं हृदि सेव्यते ।
तत्र पश्यामि बुध्या तदक्षरे परमे व्योमन् ॥ १३ ॥

munibhiḥ svātmalābhāya yaccakraṃ hṛdi sevyate
tatra paśyāmi budhyā tadakṣare parame vyoman

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 14

पञ्चब्रह्ममयो मञ्चस्तत्र यो बिन्दुमध्यगः ।
तव कामेशि वासोऽयमायुष्मन्तं करोतु माम् ॥ १४ ॥

pañcabrahmamayo mañcastatra yo bindumadhyagaḥ
tava kāmeśi vāso'yamāyuṣmantaṃ karotu mām

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 15

नानारत्नगुलुच्छालीकान्तिकिम्मीलितोदरम् ।
विमृशामि वितानं तेऽतिश्लक्ष्णमतिलोमशम् ॥ १५ ॥

nānāratnagulucchālīkāntikimmīlitodaram
vimṛśāmi vitānaṃ te'tiślakṣṇamatilomaśam

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 16

पर्यङ्कतल्पोपरि दर्शनीयं ।
सबाणचापाङ्कुशपाशपाणिम् ।
अशेषभूषारमणीयमीडे ।
त्रिलोचनं नीलकण्ठं प्रशान्तम् ॥ १६ ॥

paryaṅkatalpopari darśanīyaṃ
sabāṇacāpāṅkuśapāśapāṇim
aśeṣabhūṣāramaṇīyamīḍe
trilocanaṃ nīlakaṇṭhaṃ praśāntam

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 17

जटारुणं चन्द्रकलाललामम् ।
उद्वेललावण्यकलाभिरामम् ।
कामेश्वरं कामशरासनाङ्कं ।
समस्तसाक्षिं तमसः परस्तात् ॥ १७ ॥

jaṭāruṇaṃ candrakalālalāmam
udvelalāvaṇyakalābhirāmam
kāmeśvaraṃ kāmaśarāsanāṅkaṃ
samastasākṣiṃ tamasaḥ parastāt

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 18

तत्र कामेशवामाङ्के खेलन्तीमलिकुन्तलाम् ।
सच्चिदानन्दलहरीं महालक्ष्मीमुपास्महे ॥ १८ ॥

tatra kāmeśavāmāṅke khelantīmalikuntalām
saccidānandalaharīṃ mahālakṣmīmupāsmahe

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 19

चारुगोरोचनापङ्कजम्बालितघनस्तनीम् ।
नमामि त्वामहं लोकमातरं पद्ममालिनीम् ॥ १९ ॥

cārugorocanāpaṅkajambālitaghanastanīm
namāmi tvāmahaṃ lokamātaraṃ padmamālinīm

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 20

शिवे नमन्निर्जरकुञ्जरासुर ।
प्रतोलिकामौलिमरीचिवीचिभिः ।
इदं तव क्षालनजातसौभगं ।
चरणं नो लोके सुधितां दधातु ॥ २० ॥

śive namannirjarakuñjarāsura
pratolikāmaulimarīcivīcibhiḥ
idaṃ tava kṣālanajātasaubhagaṃ
caraṇaṃ no loke sudhitāṃ dadhātu

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 21

कल्पस्यादौ कारणेशानपि त्रीन् ।
स्रष्टुं देवि त्रीन्गुणानादधानाम् ।
सेवे नित्यं श्रेयसे भूयसे त्वा ।
मजामेकां लोहितशुक्लकृष्णाम् ॥ २१ ॥

kalpasyādau kāraṇeśānapi trīn
sraṣṭuṃ devi trīnguṇānādadhānām
seve nityaṃ śreyase bhūyase tvā
majāmekāṃ lohitaśuklakṛṣṇām

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 22

केशोद्भूतैरद्भुतामोदपूरै ।
राशावृन्दं सान्द्रमापूरयन्तीम् ।
त्वामानम्य त्वत्प्रसादात्स्वयम्भू ।
रस्मान्मायी सृजते विश्वमेतत् ॥ २२ ॥

keśodbhūtairadbhutāmodapūrai
rāśāvṛndaṃ sāndramāpūrayantīm
tvāmānamya tvatprasādātsvayambhū
rasmānmāyī sṛjate viśvametat

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 23

अर्धोन्मीलद्यौवनोद्दामदर्पां ।
दिव्याकल्पैरर्पयन्तीं मयूखान् ।
देवि ध्यात्वा त्वां पुरा कैटभारि ।
र्विश्वं बिभर्ति भुवनस्य नाभिः ॥ २३ ॥

ardhonmīladyauvanoddāmadarpāṃ
divyākalpairarpayantīṃ mayūkhān
devi dhyātvā tvāṃ purā kaiṭabhāri
rviśvaṃ bibharti bhuvanasya nābhiḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 24

कह्लारश्रीमञ्जरीपुञ्जरीतिं ।
धिक्कुर्वन्तीमम्ब ते पाटलिम्ना ।
मूर्तिं ध्यात्वा शाश्वतीं भूतिमाय ।
न्निन्द्रो राजा जगतो य ईशे ॥ २४ ॥

kahlāraśrīmañjarīpuñjarītiṃ
dhikkurvantīmamba te pāṭalimnā
mūrtiṃ dhyātvā śāśvatīṃ bhūtimāya
nnindro rājā jagato ya īśe

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 25

देवतान्तरमन्त्रौघजपश्रीफलभूतया ।
जापकस्तव देव्यन्ते विद्यया विन्दतेऽमृतम् ॥ २५ ॥

devatāntaramantraughajapaśrīphalabhūtayā
jāpakastava devyante vidyayā vindate'mṛtam

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 26

पुंस्कोकिलकलक्वाणकोमलालापशालिनि ।
भद्राणि कुरु मे मातर्दुरितानि परासुव ॥ २६ ॥

puṃskokilakalakvāṇakomalālāpaśālini
bhadrāṇi kuru me mātarduritāni parāsuva

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 27

अन्तेवासिन्नस्ति चेत्ते मुमुक्षा ।
वक्ष्ये युक्तिं मुक्तसर्वैषणस्सन् ।
सद्भ्यः साक्षात् सुन्दरीं ज्ञप्तिरूपां ।
श्रद्धाभक्तिज्ञानयोगादवेहि ॥ २७ ॥

antevāsinnasti cette mumukṣā
vakṣye yuktiṃ muktasarvaiṣaṇassan
sadbhyaḥ sākṣāt sundarīṃ jñaptirūpāṃ
śraddhābhaktijñānayogādavehi

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 28

षोढान्यासादिदेवैश्च सेविता चक्रमध्यगा ।
कामेशमहिषी भूयः षोडशी शर्म यच्छतु ॥ २८ ॥

ṣoḍhānyāsādidevaiśca sevitā cakramadhyagā
kāmeśamahiṣī bhūyaḥ ṣoḍaśī śarma yacchatu

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 29

शान्तो दान्तो देशिकेन्द्रं प्रणम्य ।
तस्यादेशात्तारकं मन्त्रतत्त्वम् ।
जानीते चेदम्ब धन्यः समानं ।
नातः परं वेदितव्यं हि किञ्चित् ॥ २९ ॥

śānto dānto deśikendraṃ praṇamya
tasyādeśāttārakaṃ mantratattvam
jānīte cedamba dhanyaḥ samānaṃ
nātaḥ paraṃ veditavyaṃ hi kiñcit

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 30

त्वमेव कारणं कार्यं क्रिया ज्ञानं त्वमेव च ।
त्वामम्ब न विना किञ्चित् त्वयि सर्वं प्रतिष्ठितम् ॥ ३० ॥

tvameva kāraṇaṃ kāryaṃ kriyā jñānaṃ tvameva ca
tvāmamba na vinā kiñcit tvayi sarvaṃ pratiṣṭhitam

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 31

परागमद्रीन्द्रसुते तवाङ्घ्रि ।
सरोजयोरम्ब दधामि मूर्ध्ना ।
अलङ्कृतं वेदवधूशिरोभि ।
र्यतो जातो भुवनानि विश्वा ॥ ३१ ॥

parāgamadrīndrasute tavāṅghri
sarojayoramba dadhāmi mūrdhnā
alaṅkṛtaṃ vedavadhūśirobhi
ryato jāto bhuvanāni viśvā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 32

दुष्टान् दैत्यान् हन्तुकामां महर्षीन् ।
शिष्टानन्यान् पातुकामां कराब्जैः ।
अष्टाभिस्त्वां सायुधैर्भासमानां ।
दुर्गां देवीं शरणमहं प्रपद्ये ॥ ३२ ॥

duṣṭān daityān hantukāmāṃ maharṣīn
śiṣṭānanyān pātukāmāṃ karābjaiḥ
aṣṭābhistvāṃ sāyudhairbhāsamānāṃ
durgāṃ devīṃ śaraṇamahaṃ prapadye

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 33

देवि सर्वानवद्याङ्गीं त्वामनादृत्य ये क्रियाः ।
कुर्वन्ति निष्फलास्तेषामदुग्धा इव धेनवः ॥ ३३ ॥

devi sarvānavadyāṅgīṃ tvāmanādṛtya ye kriyāḥ
kurvanti niṣphalāsteṣāmadugdhā iva dhenavaḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 34

नाहं मन्ये दैवतं मान्यमन्य ।
त्त्वत्पादाब्जादम्बिके कुम्भजाद्याः ।
ये ध्यातारो भक्तिसंशुद्धचित्ताः ।
परामृतात् परिमुच्यन्ति सर्वे ॥ ३४ ॥

nāhaṃ manye daivataṃ mānyamanya
ttvatpādābjādambike kumbhajādyāḥ
ye dhyātāro bhaktisaṃśuddhacittāḥ
parāmṛtāt parimucyanti sarve

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 35

कुर्वाणोऽपि दुरारम्भां स्तव नामानि शाम्भवि ।
प्रजपन्नेति मायान्तमतिमृत्युं तराम्यहम् ॥ ३५ ॥

kurvāṇo'pi durārambhāṃ stava nāmāni śāmbhavi
prajapanneti māyāntamatimṛtyuṃ tarāmyaham

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 36

कल्याणि त्वं कुन्दहासप्रकाशै ।
रन्तर्ध्वान्तं नाशयन्ती क्षणेन ।
हन्तास्माकं ध्यायतां त्वत्पदाब्ज ।
मुच्चतिष्ठ महते सौभगाय ॥ ३६ ॥

kalyāṇi tvaṃ kundahāsaprakāśai
rantardhvāntaṃ nāśayantī kṣaṇena
hantāsmākaṃ dhyāyatāṃ tvatpadābja
muccatiṣṭha mahate saubhagāya

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 37

तितीर्षया भवाम्भोधेर्हयग्रीवादयः पुरा ।
अप्रमत्ता भवत्पूजां सुविद्वांसो वितेनिरे ॥ ३७ ॥

titīrṣayā bhavāmbhodherhayagrīvādayaḥ purā
apramattā bhavatpūjāṃ suvidvāṃso vitenire

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 38

मद्वंश्या ये दुराचारा ये च सन्मार्गगामिनः ।
भवत्याः कृपया सर्वे सुवर्यन्तु यजमानाः ॥ ३८ ॥

madvaṃśyā ye durācārā ye ca sanmārgagāminaḥ
bhavatyāḥ kṛpayā sarve suvaryantu yajamānāḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 39

श्रीचक्रस्थां शाश्वतैश्वर्यदात्रीं ।
पौण्ड्रं चापं पुष्पबाणान्दधानाम् ।
बन्धूकाभां भावयामि त्रिनेत्रां ।
तामग्निवर्णां तपसा ज्वलन्तीम् ॥ ३९ ॥

śrīcakrasthāṃ śāśvataiśvaryadātrīṃ
pauṇḍraṃ cāpaṃ puṣpabāṇāndadhānām
bandhūkābhāṃ bhāvayāmi trinetrāṃ
tāmagnivarṇāṃ tapasā jvalantīm

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 40

भवानि तव पादाब्जनिर्णेजनपवित्रिताः ।
भवामयप्रशान्त्यै त्वामपो याचामि भेषजम् ॥ ४० ॥

bhavāni tava pādābjanirṇejanapavitritāḥ
bhavāmayapraśāntyai tvāmapo yācāmi bheṣajam

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 41

चिदानन्दसुधाम्भोधेस्तवानन्दलवोऽस्ति यः ।
कारणेशैस्त्रिभिस्साकं तद्विश्वमुपजीवति ॥ ४१ ॥

cidānandasudhāmbhodhestavānandalavo'sti yaḥ
kāraṇeśaistribhissākaṃ tadviśvamupajīvati

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 42

नो वा यागैर्नैव पूर्तादिकृत्यै ।
र्नो वा जप्यैर्नो महद्भिस्तपोभिः ।
नो वा योगैः क्लेशकृद्भिः सुमेधा ।
निचाय्येमां शान्तिमत्यन्तमेति ॥ ४२ ॥

no vā yāgairnaiva pūrtādikṛtyai
rno vā japyairno mahadbhistapobhiḥ
no vā yogaiḥ kleśakṛdbhiḥ sumedhā
nicāyyemāṃ śāntimatyantameti

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 43

प्रातः पाहि महाविद्ये मध्याह्ने तु मृडप्रिये ।
सायं पाहि जगद्वन्द्ये पुनर्नः पाहि विश्वतः ॥ ४३ ॥

prātaḥ pāhi mahāvidye madhyāhne tu mṛḍapriye
sāyaṃ pāhi jagadvandye punarnaḥ pāhi viśvataḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 44

बन्धूकाभैर्भानुभिर्भासयन्ती ।
विश्वं शश्वत्तुङ्गपीनस्तनार्धा ।
लावण्याब्धेः सुन्दरि त्वं प्रसादा ।
दायुः प्रजां रयिमस्मासु धेहि ॥ ४४ ॥

bandhūkābhairbhānubhirbhāsayantī
viśvaṃ śaśvattuṅgapīnastanārdhā
lāvaṇyābdheḥ sundari tvaṃ prasādā
dāyuḥ prajāṃ rayimasmāsu dhehi

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 45

कर्णाकर्णय मे तत्त्वं या चिच्छक्तिरितीर्यते ।
त्रिर्वदामि मुमुक्षूणां सा काष्ठा सा परगतिः ॥ ४५ ॥

karṇākarṇaya me tattvaṃ yā cicchaktiritīryate
trirvadāmi mumukṣūṇāṃ sā kāṣṭhā sā paragatiḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 46

वाग्देवीति त्वां वदन्त्यम्ब केचि ।
ल्लक्ष्मीर्गौरीत्येवमन्ये वदन्ति ।
शश्वन्मातः प्रत्यगद्वैतरूपां ।
शंसन्ति केचिन्निविदो जनाः ॥ ४६ ॥

vāgdevīti tvāṃ vadantyamba keci
llakṣmīrgaurītyevamanye vadanti
śaśvanmātaḥ pratyagadvaitarūpāṃ
śaṃsanti kecinnivido janāḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 47

ललितेति सुधापूरमाधुरीचोरमम्बिके ।
तव नामास्ति यत्तेन जिह्वा मे मधुमत्तमा ॥ ४७ ॥

laliteti sudhāpūramādhurīcoramambike
tava nāmāsti yattena jihvā me madhumattamā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 48

ये सम्पन्नाः साधनैस्तैश्चत्तुर्भिः ।
शुश्रूषाभिर्देशिकं प्रीणयन्ति ।
सम्यग्विद्वाञ्शुद्धसत्त्वान्तराणां ।
तेषामेवैतां ब्रह्मविद्यां वदेत ॥ ४८ ॥

ye sampannāḥ sādhanaistaiścatturbhiḥ
śuśrūṣābhirdeśikaṃ prīṇayanti
samyagvidvāñśuddhasattvāntarāṇāṃ
teṣāmevaitāṃ brahmavidyāṃ vadeta

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 49

अभिचारादिभिः कृत्यां यः प्रेरयति मय्युमे ।
तव हुङ्कारसन्त्रस्ता प्रत्यक्कर्तारमृच्छतु ॥ ४९ ॥

abhicārādibhiḥ kṛtyāṃ yaḥ prerayati mayyume
tava huṅkārasantrastā pratyakkartāramṛcchatu

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 50

जगत्पवित्रि मामिकामपहराशु दुर्जराम् ।
प्रसीद मे दया धुने प्रशस्तिमम्ब नस्कृधि ॥ ५० ॥

jagatpavitri māmikāmapaharāśu durjarām
prasīda me dayā dhune praśastimamba naskṛdhi

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 51

कदम्बारुणमम्बाया रूपं चिन्तय चित्त मे ।
मुञ्च पापीयसीं निष्ठां मा गृधः कस्य स्विद्धनम् ॥ ५१ ॥

kadambāruṇamambāyā rūpaṃ cintaya citta me
muñca pāpīyasīṃ niṣṭhāṃ mā gṛdhaḥ kasya sviddhanam

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 52

भण्डभण्डनलीलायां रक्तचन्दनपङ्किलः ।
अङ्कुशस्तव तं हन्याद्यश्च नो द्विषते जनः ॥ ५२ ॥

bhaṇḍabhaṇḍanalīlāyāṃ raktacandanapaṅkilaḥ
aṅkuśastava taṃ hanyādyaśca no dviṣate janaḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 53

रे रे चित्त त्वं वृथा शोकसिन्धौ ।
मज्जस्यन्तर्वच्म्युपायं विमुक्त्यै ।
देव्याः पादौ पूजयैकाक्षरेण ।
तत्ते पदं सङ्ग्रहेण ब्रवीम्योम् ॥ ५३ ॥

re re citta tvaṃ vṛthā śokasindhau
majjasyantarvacmyupāyaṃ vimuktyai
devyāḥ pādau pūjayaikākṣareṇa
tatte padaṃ saṅgraheṇa bravīmyom

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 54

चञ्चद्बालातपज्योत्स्नाकलामण्डलशालिने ।
ऐक्षवाय नमो मातर्बाहुभ्यां तव धन्वने ॥ ५४ ॥

cañcadbālātapajyotsnākalāmaṇḍalaśāline
aikṣavāya namo mātarbāhubhyāṃ tava dhanvane

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 55

तामेवाद्यां ब्रह्मविद्यामुपासे ।
मूर्तैर्वेदैः स्तूयमानां भवानीम् ।
हन्त स्वात्मत्त्वेन यां मुक्तिकामो ।
मत्वा धीरो हर्षशोकौ जहाति ॥ ५५ ॥

tāmevādyāṃ brahmavidyāmupāse
mūrtairvedaiḥ stūyamānāṃ bhavānīm
hanta svātmattvena yāṃ muktikāmo
matvā dhīro harṣaśokau jahāti

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 56

शरणं करवाण्यम्ब चरणं तव सुन्दरि ।
शेपे त्वत्पादुकाभ्यां मे नान्यः पन्था अयनाय ॥ ५६ ॥

śaraṇaṃ karavāṇyamba caraṇaṃ tava sundari
śepe tvatpādukābhyāṃ me nānyaḥ panthā ayanāya

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 57

रत्नच्छत्रैश्चामरैर्दर्पणाद्यै ।
श्चक्रेशानीं सर्वदोपचारयन्त्यः ।
योगिन्योऽन्याः शक्तयश्चाणिमाद्या ।
यूयं पात स्वस्तिभिः सदा नः ॥ ५७ ॥

ratnacchatraiścāmarairdarpaṇādyai
ścakreśānīṃ sarvadopacārayantyaḥ
yoginyo'nyāḥ śaktayaścāṇimādyā
yūyaṃ pāta svastibhiḥ sadā naḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 58

दरिद्रं मां विजानीहि सर्वज्ञासि यतः शिवे ।
दूरीकृत्याशु दुरितमथ नो वर्धयारयिम् ॥ ५८ ॥

daridraṃ māṃ vijānīhi sarvajñāsi yataḥ śive
dūrīkṛtyāśu duritamatha no vardhayārayim

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 59

महेश्वरि महामन्त्रकूटत्रयकलेवरे ।
कादिविद्याक्षरश्रेणीमुशन्तस्त्वा हवामहे ॥ ५९ ॥

maheśvari mahāmantrakūṭatrayakalevare
kādividyākṣaraśreṇīmuśantastvā havāmahe

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 60

मूलाधारादूर्ध्वमन्तश्चरन्तीं ।
भित्त्वा ग्रन्थीन्मूर्ध्नि निर्यत्सुधार्द्राम् ।
पश्यन्तस्त्वां ये च तृप्तिं लभन्ते ।
तेषां शान्तिः शाश्वती नेतरेषाम् ॥ ६० ॥

mūlādhārādūrdhvamantaścarantīṃ
bhittvā granthīnmūrdhni niryatsudhārdrām
paśyantastvāṃ ye ca tṛptiṃ labhante
teṣāṃ śāntiḥ śāśvatī netareṣām

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 61

मह्यं द्रुह्यन्ति ये मातः त्वद्ध्यानासक्तचेतसे ।
तानम्ब सायकैरेभिरव ब्रह्मद्विषो जहि ॥ ६१ ॥

mahyaṃ druhyanti ye mātaḥ tvaddhyānāsaktacetase
tānamba sāyakairebhirava brahmadviṣo jahi

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 62

त्वद्भक्तानामम्ब शान्तैषणानां ।
ब्रह्मिष्ठानां दृष्टिपातेन पूतः ।
पापीयानप्यावृतः स्वर्वधूभिः ।
शोकातिगो मोदते स्वर्गलोके ॥ ६२ ॥

tvadbhaktānāmamba śāntaiṣaṇānāṃ
brahmiṣṭhānāṃ dṛṣṭipātena pūtaḥ
pāpīyānapyāvṛtaḥ svarvadhūbhiḥ
śokātigo modate svargaloke

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 63

सन्तु विद्या जगत्यस्मिन् संसारभ्रमहेतवः ।
भजेऽहं त्वां यया विद्वान् विद्ययाऽमृतमश्नुते ॥ ६३ ॥

santu vidyā jagatyasmin saṃsārabhramahetavaḥ
bhaje'haṃ tvāṃ yayā vidvān vidyayā'mṛtamaśnute

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 64

विद्वन्मुख्यैर्विद्रुमाभं विशाल ।
श्रोणीशिञ्जन्मेखलाकिङ्किणीकम् ।
चन्द्रोत्तंसं चिन्मयं वस्तु किञ्चि ।
द्विद्धि त्वमेतन्निहितं गुहायाम् ॥ ६४ ॥

vidvanmukhyairvidrumābhaṃ viśāla
śroṇīśiñjanmekhalākiṅkiṇīkam
candrottaṃsaṃ cinmayaṃ vastu kiñci
dviddhi tvametannihitaṃ guhāyām

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 65

न विस्मरामि चिन्मूर्तिमिक्षुकोदण्डशालिनीम् ।
मुनयः सनकप्रेष्ठास्तामाहुः परमां गतिम् ॥ ६५ ॥

na vismarāmi cinmūrtimikṣukodaṇḍaśālinīm
munayaḥ sanakapreṣṭhāstāmāhuḥ paramāṃ gatim

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 66

चक्षुःप्रेङ्खत्प्रेमकारुण्यधारां ।
हंसज्योत्स्नापूरहृष्यच्चकोराम् ।
यामाश्लिष्यन्मोदते देवदेवः ।
सा नो देवी सुहवा शर्म यच्छतु ॥ ६६ ॥

cakṣuḥpreṅkhatpremakāruṇyadhārāṃ
haṃsajyotsnāpūrahṛṣyaccakorām
yāmāśliṣyanmodate devadevaḥ
sā no devī suhavā śarma yacchatu

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 67

मुञ्च वञ्चकतां चित्त पामरं चापि दैवतम् ।
गृहाण पदमम्बाया एतदालम्बनं परम् ॥ ६७ ॥

muñca vañcakatāṃ citta pāmaraṃ cāpi daivatam
gṛhāṇa padamambāyā etadālambanaṃ param

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 68

का मे भीतिः का क्षतिः किं दुरापं ।
कामेशाङ्कोत्तुङ्गपर्यङ्कसंस्थाम् ।
तत्त्वातीतामच्युतानन्ददात्रीं ।
देवीमहं निरृतिं वन्दमानः ॥ ६८ ॥

kā me bhītiḥ kā kṣatiḥ kiṃ durāpaṃ
kāmeśāṅkottuṅgaparyaṅkasaṃsthām
tattvātītāmacyutānandadātrīṃ
devīmahaṃ nirṛtiṃ vandamānaḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 69

चिन्तामणिमयोत्तंसकान्तिकञ्चुकितानने ।
ललिते त्वां सकृन्नत्वा न बिभेति कुतश्चन ॥ ६९ ॥

cintāmaṇimayottaṃsakāntikañcukitānane
lalite tvāṃ sakṛnnatvā na bibheti kutaścana

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 70

तारुण्योत्तुङ्गितकुचे लावण्योल्लासितेक्षणे ।
तवाज्ञयैव कामाद्या मास्मान्प्रापन्नरातयः ॥ ७० ॥

tāruṇyottuṅgitakuce lāvaṇyollāsitekṣaṇe
tavājñayaiva kāmādyā māsmānprāpannarātayaḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 71

आकर्णाकृष्टकामासस्त्रसञ्जातं तापमम्ब मे ।
आचामतु कटाक्षस्ते पर्जन्यो वृष्टिमानिव ॥ ७१ ॥

ākarṇākṛṣṭakāmāsastrasañjātaṃ tāpamamba me
ācāmatu kaṭākṣaste parjanyo vṛṣṭimāniva

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 72

कुर्वे गर्वेणापचारानपारा ।
नद्यप्यम्ब त्वत्पदाब्जं तथापि ।
मन्ये धन्ये देवि विद्यावलम्बं ।
मातेव पुत्रं बिभृतास्वेनम् ॥ ७२ ॥

kurve garveṇāpacārānapārā
nadyapyamba tvatpadābjaṃ tathāpi
manye dhanye devi vidyāvalambaṃ
māteva putraṃ bibhṛtāsvenam

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 73

यथोपास्तिक्षतिर्नस्यात्तव चक्रस्य सुन्दरि ।
कृपया कुरु कल्याणि तथा मे स्वस्तिरायुषि ॥ ७३ ॥

yathopāstikṣatirnasyāttava cakrasya sundari
kṛpayā kuru kalyāṇi tathā me svastirāyuṣi

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 74

चक्रं सेवे तावकं सर्वसिद्ध्यै ।
श्रीमन्मातः सिद्धयश्चाणिमाद्याः ।
नित्या मुद्रा शक्तयश्चाङ्गदेव्यो ।
यस्मिन्देवा अधि विश्वे निषेदुः ॥ ७४ ॥

cakraṃ seve tāvakaṃ sarvasiddhyai
śrīmanmātaḥ siddhayaścāṇimādyāḥ
nityā mudrā śaktayaścāṅgadevyo
yasmindevā adhi viśve niṣeduḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 75

सुकुमारे सुखाकारे सुनेत्रे सूक्ष्ममध्यमे ।
सुप्रसन्ना भव शिवे सुमृडीका सरस्वती ॥ ७५ ॥

sukumāre sukhākāre sunetre sūkṣmamadhyame
suprasannā bhava śive sumṛḍīkā sarasvatī

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 76

विद्युद्वल्लीकन्दलीं कल्पयन्तीं ।
मूर्तिं स्फूर्त्या पङ्कजं धारयन्तीम् ।
ध्यायन् हि त्वां जायते सार्वभौमो ।
विश्वा आशाः पृतनाः सञ्जयन्जयन् ॥ ७६ ॥

vidyudvallīkandalīṃ kalpayantīṃ
mūrtiṃ sphūrtyā paṅkajaṃ dhārayantīm
dhyāyan hi tvāṃ jāyate sārvabhaumo
viśvā āśāḥ pṛtanāḥ sañjayanjayan

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 77

अविज्ञाय परां शक्तिमात्मभूतां महेश्वरीम् ।
अहो पतन्ति निरयेषु ये के चात्महनो जनाः ॥ ७७ ॥

avijñāya parāṃ śaktimātmabhūtāṃ maheśvarīm
aho patanti nirayeṣu ye ke cātmahano janāḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 78

सिन्दूराभैस्सुन्दरैरंशुवृन्दैः ।
लाक्षालक्ष्म्यां मज्जयन्तीं जगन्ति ।
हेरम्बाम्ब त्वां हृदा लम्बते य ।
स्तस्मै विशः स्वयमेवानमन्ते ॥ ७८ ॥

sindūrābhaissundarairaṃśuvṛndaiḥ
lākṣālakṣmyāṃ majjayantīṃ jaganti
herambāmba tvāṃ hṛdā lambate ya
stasmai viśaḥ svayamevānamante

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 79

तव तत्त्वं विमृशतां प्रत्यगद्वैतलक्षणम् ।
चिदानन्दघनादन्यन्नेह नानास्ति किञ्चन ॥ ७९ ॥

tava tattvaṃ vimṛśatāṃ pratyagadvaitalakṣaṇam
cidānandaghanādanyanneha nānāsti kiñcana

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 80

कण्ठात्कुण्डलिनीं नीत्वा सहस्रारं शिवे तव ।
न पुनर्जायते गर्भे सुमेधा अमृतोक्षितः ॥ ८० ॥

kaṇṭhātkuṇḍalinīṃ nītvā sahasrāraṃ śive tava
na punarjāyate garbhe sumedhā amṛtokṣitaḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 81

त्वत्पादुकानुसन्धानप्राप्तसर्वात्मतादृशि ।
पूर्णाहङ्कृतिमत्यस्मिन्न कर्म लिप्यते नरे ॥ ८१ ॥

tvatpādukānusandhānaprāptasarvātmatādṛśi
pūrṇāhaṅkṛtimatyasminna karma lipyate nare

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 82

तवानुग्रहनिर्भिन्नहृदयग्रन्थिरद्रिजे ।
स्वात्मत्वेन जगन्मत्वा ततो न विजुगुप्सते ॥ ८२ ॥

tavānugrahanirbhinnahṛdayagranthiradrije
svātmatvena jaganmatvā tato na vijugupsate

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 83

कदा वसुदलोपेते त्रिकोणनवकान्विते ।
आवाहयामि चक्रे त्वां सूर्याभां श्रियमैश्वरीम् ॥ ८३ ॥

kadā vasudalopete trikoṇanavakānvite
āvāhayāmi cakre tvāṃ sūryābhāṃ śriyamaiśvarīm

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 84

ह्रीमित्येकं तावकं वाचकार्णं ।
यज्जिह्वाग्रे देवि जागर्ति किञ्चित् ।
को वायं स्यात्कामकामस्त्रिलोक्यां ।
सर्वेऽस्मै देवाः बलिमावहन्ति ॥ ८४ ॥

hrīmityekaṃ tāvakaṃ vācakārṇaṃ
yajjihvāgre devi jāgarti kiñcit
ko vāyaṃ syātkāmakāmastrilokyāṃ
sarve'smai devāḥ balimāvahanti

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 85

नाकस्त्रीणां किन्नरीणां नृपाणा ।
प्याकर्षि चेतसा चिन्तनीयम् ।
त्वत्पाणिस्थं कुङ्कुमाभं शिवे यं ।
द्विष्मस्तस्मिन्प्रति मुञ्चामि पाशम् ॥ ८५ ॥

nākastrīṇāṃ kinnarīṇāṃ nṛpāṇā
pyākarṣi cetasā cintanīyam
tvatpāṇisthaṃ kuṅkumābhaṃ śive yaṃ
dviṣmastasminprati muñcāmi pāśam

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 86

नूनं सिंहासनेश्वर्यास्तवाज्ञां शिरसा वहन् ।
भयेन पवमानोऽयं सर्वा दिशोऽनुविधावति ॥ ८६ ॥

nūnaṃ siṃhāsaneśvaryāstavājñāṃ śirasā vahan
bhayena pavamāno'yaṃ sarvā diśo'nuvidhāvati

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 87

त्रिकालाढ्यां त्रिहृल्लेखां द्विहंसस्वरभूषिताम् ।
यो जपत्यम्ब ते विद्यां सोऽक्षरः परमः स्वराट् ॥ ८७ ॥

trikālāḍhyāṃ trihṛllekhāṃ dvihaṃsasvarabhūṣitām
yo japatyamba te vidyāṃ so'kṣaraḥ paramaḥ svarāṭ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 88

दारिद्र्याब्धौ देवि मग्नोऽपि शश्व ।
द्वाचा याचे नाहमम्ब त्वदन्यम् ।
तस्मादस्मद्वाञ्छितं पूरयैत ।
दुषा सा नक्ता सुदुघेव धेनुः ॥ ८८ ॥

dāridryābdhau devi magno'pi śaśva
dvācā yāce nāhamamba tvadanyam
tasmādasmadvāñchitaṃ pūrayaita
duṣā sā naktā sudugheva dhenuḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 89

यो वा यद्यत्कामनाकृष्टचित्तः ।
स्तुत्वोपास्ते देवि ते चक्रविद्याम् ।
कल्याणानामालयः कालयोगात् ।
तं तं लोकं जयते तांश्च कामान् ॥ ८९ ॥

yo vā yadyatkāmanākṛṣṭacittaḥ
stutvopāste devi te cakravidyām
kalyāṇānāmālayaḥ kālayogāt
taṃ taṃ lokaṃ jayate tāṃśca kāmān

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 90

साधकस्सततं कुर्यादैक्यं श्रीचक्रदेहयोः ।
तथा देव्यात्मनोरैक्यमेतावदनुशासनम् ॥ ९० ॥

sādhakassatataṃ kuryādaikyaṃ śrīcakradehayoḥ
tathā devyātmanoraikyametāvadanuśāsanam

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 91

हस्ताम्भोजप्रोल्लसच्चामराभ्यां ।
श्रीवाणीभ्यां पार्श्वयोर्वीज्यमानाम् ।
श्रीसाम्राज्ञि त्वां सदा लोकयेयं ।
सदा सद्भिः सेव्यमानां निगूढाम् ॥ ९१ ॥

hastāmbhojaprollasaccāmarābhyāṃ
śrīvāṇībhyāṃ pārśvayorvījyamānām
śrīsāmrājñi tvāṃ sadā lokayeyaṃ
sadā sadbhiḥ sevyamānāṃ nigūḍhām

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 92

इष्टानिष्टप्राप्तिविच्छित्तिहेतुः ।
स्तोतुं वाचां क्ळ्ळिप्तिरित्येव मन्ये ।
त्वद्रूपं हि स्वानुभूत्यैकवेद्यं ।
न चक्षुषा गृह्यते नापि वाचा ॥ ९२ ॥

iṣṭāniṣṭaprāptivicchittihetuḥ
stotuṃ vācāṃ kḷḷiptirityeva manye
tvadrūpaṃ hi svānubhūtyaikavedyaṃ
na cakṣuṣā gṛhyate nāpi vācā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 93

हरस्वरैश्चतुर्वर्गप्रदं मन्त्रं सबिन्दुकम् ।
देव्या जपत विप्रेन्द्रा अन्या वाचो विमुञ्चथ ॥ ९३ ॥

harasvaraiścaturvargapradaṃ mantraṃ sabindukam
devyā japata viprendrā anyā vāco vimuñcatha

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 94

यस्ते राकाचन्द्रबिम्बासनस्थां ।
पीयूषाब्धिं कल्पयन्तीं मयूखैः ।
मूर्तिं भक्त्या ध्यायते हृत्सरोजे ।
न तस्य रोगो न जरा न मृत्युः ॥ ९४ ॥

yaste rākācandrabimbāsanasthāṃ
pīyūṣābdhiṃ kalpayantīṃ mayūkhaiḥ
mūrtiṃ bhaktyā dhyāyate hṛtsaroje
na tasya rogo na jarā na mṛtyuḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 95

तुभ्यं मातर्योऽञ्जलिं मूर्ध्नि धत्ते ।
मौलिश्रेण्या भूभुजस्तं नमन्ति ।
यः स्तौति त्वामम्ब चिद्वल्लिवाचा ।
तं धीरासः कवय उन्नयन्ति ॥ ९५ ॥

tubhyaṃ mātaryo'ñjaliṃ mūrdhni dhatte
mauliśreṇyā bhūbhujastaṃ namanti
yaḥ stauti tvāmamba cidvallivācā
taṃ dhīrāsaḥ kavaya unnayanti

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 96

वैरिञ्चोघैर्विष्णुरुद्रेन्द्रवृन्दैः ।
दुर्गाकालीभैरवीशक्तिसंङ्घैः ।
यत्रेशि त्वं वर्तते स्तूयमाना ।
न तत्र सूर्यो भाति न चन्द्रतारकम् ॥ ९६ ॥

vairiñcoghairviṣṇurudrendravṛndaiḥ
durgākālībhairavīśaktisaṃṅghaiḥ
yatreśi tvaṃ vartate stūyamānā
na tatra sūryo bhāti na candratārakam

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 97

भूत्यै भवानि त्वां वन्दे सुराः शतमखादयः ।
त्वामानम्य समृद्धाः स्युरायो धामानि दिव्यानि ॥ ९७ ॥

bhūtyai bhavāni tvāṃ vande surāḥ śatamakhādayaḥ
tvāmānamya samṛddhāḥ syurāyo dhāmāni divyāni

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 98

पुष्पवत्फुल्लताटङ्कां प्रातरादित्यपाटलाम् ।
यस्त्वामन्तः स्मरत्यम्ब तस्य देवा असन्वशे ॥ ९८ ॥

puṣpavatphullatāṭaṅkāṃ prātarādityapāṭalām
yastvāmantaḥ smaratyamba tasya devā asanvaśe

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 99

वश्ये विद्रुमसङ्काशां विद्यायां विशदप्रभाम् ।
त्वामम्ब भावयेद्भूत्यै सुवर्णां हेममालिनीम् ॥ ९९ ॥

vaśye vidrumasaṅkāśāṃ vidyāyāṃ viśadaprabhām
tvāmamba bhāvayedbhūtyai suvarṇāṃ hemamālinīm

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 100

वामाङ्गस्थामीशितुर्दीप्यमानां ।
भूषावृन्दैरिन्दुरेखावतंसाम् ।
यस्त्वां पश्यन् सततं नैव तृप्तः ।
तस्मै च देवि वषडस्तु तुभ्यम् ॥ १०० ॥

vāmāṅgasthāmīśiturdīpyamānāṃ
bhūṣāvṛndairindurekhāvataṃsām
yastvāṃ paśyan satataṃ naiva tṛptaḥ
tasmai ca devi vaṣaḍastu tubhyam

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 101

नवनीपवनीवासलालसोत्तममानसे ।
शृङ्गारदेवते मातः श्रियं वासय मे कुले ॥ १०१ ॥

navanīpavanīvāsalālasottamamānase
śṛṅgāradevate mātaḥ śriyaṃ vāsaya me kule

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 102

भक्त्याभक्त्या वापि पद्यावसान ।
श्रुत्या स्तुत्या चैतया स्तौति यस्त्वाम् ।
तस्य क्षिप्रं त्वत्प्रसादेन मातः ।
सत्याः सन्तु यजमानस्य कामाः ॥ १०२ ॥

bhaktyābhaktyā vāpi padyāvasāna
śrutyā stutyā caitayā stauti yastvām
tasya kṣipraṃ tvatprasādena mātaḥ
satyāḥ santu yajamānasya kāmāḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 103

बालिशेन मया प्रोक्तमपि वात्सल्यशालिनोः ।
आनन्दमादिदम्पत्योरिमा वर्धन्तु वाङ्गिरः ॥ १०३ ॥

bāliśena mayā proktamapi vātsalyaśālinoḥ
ānandamādidampatyorimā vardhantu vāṅgiraḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 104

माधुरीसौरभावासचापसायकधारिणीम् ।
देवीं ध्यायन् पठेदेतत्सर्वकामार्थसिद्धये ॥ १०४ ॥

mādhurīsaurabhāvāsacāpasāyakadhāriṇīm
devīṃ dhyāyan paṭhedetatsarvakāmārthasiddhaye

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 105

स्तोत्रमेतत्प्रजपतस्तव त्रिपुरसुन्दरि ।
अनुद्वीक्ष्य भयाद्दूरं मृत्युर्धावति पञ्चमः ॥ १०५ ॥

stotrametatprajapatastava tripurasundari
anudvīkṣya bhayāddūraṃ mṛtyurdhāvati pañcamaḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 106

यः पठति स्तुतिमेतां विद्यावन्तं तमम्ब धनवन्तम् ।
कुरु देवि यशस्वन्तं वर्चस्वन्तं मनुष्येषु ॥ १०६ ॥

yaḥ paṭhati stutimetāṃ vidyāvantaṃ tamamba dhanavantam
kuru devi yaśasvantaṃ varcasvantaṃ manuṣyeṣu

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 107

ये शृण्वन्ति स्तुतिमिमां तव देव्यनसूयकाः ।
तेभ्यो देहि श्रियं विद्यामुद्वर्च उत्तनूबलम् ॥ १०७ ॥

ye śṛṇvanti stutimimāṃ tava devyanasūyakāḥ
tebhyo dehi śriyaṃ vidyāmudvarca uttanūbalam

येशृण्वन्तिस्तुतिमिमांतवदेव्यनसूयकाःतेभ्योदेहिश्रियंविद्यामुद्वर्चउत्तनूबलम्
हिन्दी अर्थ

हे देवी, जो ईर्ष्या के बिना आपका यह स्तोत्र सुनते हैं, उन्हें धन, विद्या, महान् तेज और देह का बल दीजिए।

English sense

Devī, to those who hear this hymn of yours without envy, give wealth, knowledge, great splendour and strength of body.

पदार्थ · word by word
ये
whoजो
शृण्वन्ति
hearसुनते हैं
स्तुतिमिमां
this hymnइस स्तुति को
तव
yourआपकी
देव्यनसूयकाः
Devī, without envyहे देवी, ईर्ष्या रहित
तेभ्यो
to themउन्हें
देहि
giveदीजिए
श्रियं
wealthधन
विद्यामुद्वर्च
knowledge and great splendourविद्या और महान् तेज
उत्तनूबलम्
and strength of bodyऔर देह का बल

Verse 108

त्वामेवाहं स्तौमि नित्यं प्रणौमि ।
श्रीविद्येशां वच्मि सञ्चिन्तयामि ।
अध्यास्ते या विश्वमाता विराजो ।
हृत्पुण्डरीकं विरजं विशुद्धम् ॥ १०८ ॥

tvāmevāhaṃ staumi nityaṃ praṇaumi
śrīvidyeśāṃ vacmi sañcintayāmi
adhyāste yā viśvamātā virājo
hṛtpuṇḍarīkaṃ virajaṃ viśuddham

त्वामेवाहंस्तौमिनित्यंप्रणौमिश्रीविद्येशांवच्मिसञ्चिन्तयामिअध्यास्तेयाविश्वमाताविराजोहृत्पुण्डरीकंविरजंविशुद्धम्
हिन्दी अर्थ

मैं केवल आपकी स्तुति करता हूँ, सदा; आपको प्रणाम करता हूँ, श्रीविद्या की स्वामिनी; आपके विषय में कहता और आपका चिन्तन करता हूँ। विश्व की माता, आप विराट् के निर्मल, शुद्ध हृदय-कमल में विराजती हैं।

English sense

I praise you alone, always; I bow to you, Lady of Śrī Vidyā; I speak of you and think of you. You abide, mother of the universe, in the spotless, pure lotus of the heart of Virāj.

पदार्थ · word by word
त्वामेवाहं
you alone, Iकेवल आपकी, मैं
स्तौमि
praiseस्तुति करता हूँ
नित्यं
alwaysसदा
प्रणौमि
I bowप्रणाम करता हूँ
श्रीविद्येशां
Lady of Śrī Vidyāश्रीविद्या की स्वामिनी
वच्मि
I speakकहता हूँ
सञ्चिन्तयामि
I think of youचिन्तन करता हूँ
अध्यास्ते
abides inविराजती हैं
या
whoजो
विश्वमाता
mother of the universeविश्व की माता
विराजो
of Virājविराट् के
हृत्पुण्डरीकं
the lotus of the heartहृदय-कमल में
विरजं
spotlessनिर्मल
विशुद्धम्
pureशुद्ध

Verse 109

शङ्करेण रचितं स्तवोत्तमं ।
यः पठेज्जगति भक्तिमान्नरः ।
तस्य सिद्धिरतुला भवेद्ध्रुवा ।
सुन्दरी च सततं प्रसीदति ॥ १०९ ॥

śaṅkareṇa racitaṃ stavottamaṃ
yaḥ paṭhejjagati bhaktimānnaraḥ
tasya siddhiratulā bhaveddhruvā
sundarī ca satataṃ prasīdati

शङ्करेणरचितंस्तवोत्तमंयःपठेज्जगतिभक्तिमान्नरःतस्यसिद्धिरतुलाभवेद्ध्रुवासुन्दरीचसततंप्रसीदति
हिन्दी अर्थ

जो मनुष्य भक्ति से शंकर रचित इस उत्तम स्तोत्र को पढ़ता है, वह संसार में निश्चय ही अतुलनीय सिद्धि पाता है और सुन्दरी उस पर सदा प्रसन्न रहती हैं।

English sense

The person who reads with devotion this best hymn, composed by Śaṅkara, will surely gain unmatched success in the world, and Sundarī is always gracious to him.

पदार्थ · word by word
शङ्करेण
by Śaṅkaraशंकर द्वारा
रचितं
composedरचित
स्तवोत्तमं
the best hymnउत्तम स्तोत्र
यः
whoजो
पठेज्जगति
reads, in the worldपढ़ता है, संसार में
भक्तिमान्नरः
devoted manभक्तिमान मनुष्य
तस्य
hisउसकी
सिद्धिरतुला
unmatched successअतुल सिद्धि
भवेद्ध्रुवा
will surely beनिश्चय होती है
सुन्दरी
Sundarīसुन्दरी
च
andऔर
सततं
alwaysसदा
प्रसीदति
is graciousप्रसन्न रहती हैं

Verse 110

यत्रैव यत्रैव मनो मदीयं ।
तत्रैव तत्रैव तव स्वरूपम् ।
यत्रैव यत्रैव शिरो मदीयं ।
तत्रैव तत्रैव पदद्वयं ते ॥ ११० ॥

yatraiva yatraiva mano madīyaṃ
tatraiva tatraiva tava svarūpam
yatraiva yatraiva śiro madīyaṃ
tatraiva tatraiva padadvayaṃ te

यत्रैवयत्रैवमनोमदीयंतत्रैवतत्रैवतवस्वरूपम्यत्रैवयत्रैवशिरोमदीयंतत्रैवतत्रैवपदद्वयंते
हिन्दी अर्थ

मेरा मन जहाँ-जहाँ जाता है, वहाँ आपका रूप है। मेरा सिर जहाँ-जहाँ जाता है, वहाँ आपके दोनों चरण हैं।

English sense

Wherever my mind goes, there is your form. Wherever my head goes, there are your two feet.

पदार्थ · word by word
यत्रैव
whereverजहाँ
यत्रैव
whereverजहाँ
मनो
mindमन
मदीयं
mineमेरा
तत्रैव
thereवहाँ
तत्रैव
thereवहाँ
तव
yourआपका
स्वरूपम्
formरूप
यत्रैव
whereverजहाँ
यत्रैव
whereverजहाँ
शिरो
headसिर
मदीयं
mineमेरा
तत्रैव
thereवहाँ
तत्रैव
thereवहाँ
पदद्वयं
the two feetदोनों चरण
ते
yoursआपके
॥ इति श्रीमत्परमहंसपरिव्राजकाचार्यस्य श्रीगोविन्दभगवत्पूज्यपादशिष्यस्य श्रीमच्षङ्करभगवतः कृतौ त्रिपुरसुन्दरीवेदपादस्तोत्रं सम्पूर्णम् ॥

Terms on this page

Lakshmi लक्ष्मी The Goddess of wealth and prosperity; for home worship a seated form is preferred, since a standing posture is understood to symbolize the instability of wealth.
Shiva शिव One of the principal deities of Hinduism.
Shri Vidya श्री विद्या A Tantric tradition centered on the worship of the Goddess as Tripura Sundari via the Shri Yantra — its rituals like Shri Yantra Chakra Pujan are reserved for its own initiates.
Kundalini कुण्डलिनी The dormant serpent-power said to lie coiled at the base of the spine, which fully awakens in a practitioner who has mastered a deity's protective mantra at moments of grave danger.
Sri Chakra श्री चक्र Another name for the Sri Yantra — the geometric energy diagram of Goddess Lalita Tripura Sundari.
Tripurasundari त्रिपुरसुंदरी The Goddess of Sri Vidya, before whom Lord Shiva is said to dance the Tandava in joyous ecstasy — distinct from the Mahavidya Tripura Bhairavi.

Translated and edited by Gaurav Verma under the site's published method. The Sanskrit text is in the public domain. Our transliteration, translation and apparatus are licensed CC BY-SA 4.0 — see /license.

← All stotras