Rudrayāmala · as given in the Mantra Mahārṇava

त्रिपुरभैरवीकवचम्

Tripura Bhairavi Kavacham (Rudrayamala) — The armour of Tripurabhairavī, taught by Śiva

A kavaca is a spoken armour: each verse calls on a power of the goddess to stand guard. Here the guards are the letters of the Tripurabhairavī vidyā, her attendant powers, her throne and her surroundings, and the closing verses say how the armour is written, worn and recited. See also Kavach and Tripura Bhairavi.

अथ त्रिपुरभैरवीकवचप्रारंभःThe beginning of the Tripurabhairavī kavaca

Verse 1

श्रीपार्वत्युवाच — पार्वती ने कहा Pārvatī said

देवदेव महादेव सर्वशास्त्रविशारद ॥
कृपां कुरु जगन्नाथ धर्मज्ञोऽसि महामते ॥ १ ॥

devadeva mahādeva sarvaśāstraviśārada
kṛpāṃ kuru jagannātha dharmajño'si mahāmate

देवदेवमहादेवसर्वशास्त्रविशारदकृपां कुरुजगन्नाथधर्मज्ञः असिमहामते
हिन्दी अर्थ

हे देवों के देव, महादेव, सभी शास्त्रों में निपुण, हे जगन्नाथ, कृपा कीजिए; आप धर्म को जानने वाले हैं, हे महामते।

English sense

O god of gods, great god, skilled in every scripture, be gracious, O lord of the world; you know what is right, O great-minded one.

पदार्थ · word by word
देवदेव
god of godsदेवों के देव
महादेव
great godमहादेव
सर्वशास्त्रविशारद
skilled in every scriptureसभी शास्त्रों में निपुण
कृपां कुरु
be graciousकृपा कीजिए
जगन्नाथ
lord of the worldहे जगन्नाथ
धर्मज्ञः असि
you know what is rightआप धर्म को जानने वाले हैं
महामते
O great-minded oneहे महामते

Verse 2

भैरवी या पुरा प्रोक्ता विद्या त्रिपुरपूर्विका ॥
तस्यास्तु कवचं दिव्यं मह्यं कथय तत्त्वतः ॥ २ ॥

bhairavī yā purā proktā vidyā tripurapūrvikā
tasyāstu kavacaṃ divyaṃ mahyaṃ kathaya tattvataḥ

भैरवीया विद्यापुरा प्रोक्तात्रिपुरपूर्विकातस्याःकवचम्दिव्यम्मह्यम् कथयतत्त्वतः
हिन्दी अर्थ

जो भैरवी विद्या पहले त्रिपुरा नाम से कही गई थी, उसका दिव्य कवच मुझे यथार्थ रूप से बताइए।

English sense

Tell me truly the divine kavaca of Bhairavī, the vidyā once taught before under the name Tripurā.

पदार्थ · word by word
भैरवी
Bhairavīभैरवी
या विद्या
the vidyā whichजो विद्या
पुरा प्रोक्ता
once taught beforeपहले कही गई थी
त्रिपुरपूर्विका
under the name Tripurāत्रिपुरा नाम से
तस्याः
herउसका
कवचम्
kavacaकवच
दिव्यम्
divineदिव्य
मह्यम् कथय
tell meमुझे बताइए
तत्त्वतः
trulyयथार्थ रूप से

Verse 3

तस्यास्तु वचनं श्रुत्वा जगाद जगदीश्वरः ॥
अद्भुतं कवचं देव्या भैरव्या दिव्यरूपि वै ॥ ३ ॥

tasyāstu vacanaṃ śrutvā jagāda jagadīśvaraḥ
adbhutaṃ kavacaṃ devyā bhairavyā divyarūpi vai

तस्याः वचनम् श्रुत्वाजगादजगदीश्वरःअद्भुतम् कवचम्देव्याः भैरव्याःदिव्यरूपिवै
हिन्दी अर्थ

उसके वचन सुनकर जगदीश्वर ने देवी भैरवी का यह अद्भुत, दिव्य-रूप कवच कहा।

English sense

Hearing her words, the lord of the world spoke this wondrous, divine kavaca of the goddess Bhairavī.

पदार्थ · word by word
तस्याः वचनम् श्रुत्वा
hearing her wordsउसके वचन सुनकर
जगाद
spokeकहा
जगदीश्वरः
the lord of the worldजगदीश्वर ने
अद्भुतम् कवचम्
this wondrous kavacaयह अद्भुत कवच
देव्याः भैरव्याः
of the goddess Bhairavīदेवी भैरवी का
दिव्यरूपि
divineदिव्य-रूप
वै
indeedनिश्चय ही

Verse 4

ईश्वर उवाच — ईश्वर ने कहा Īśvara said

कथयामि महाविद्याकवचं सर्वदुर्लभम् ॥
शृणुष्व त्वं च विधिना श्रुत्वा गोप्यं तवापि तत् ॥ ४ ॥

kathayāmi mahāvidyākavacaṃ sarvadurlabham
śṛṇuṣva tvaṃ ca vidhinā śrutvā gopyaṃ tavāpi tat

कथयामिमहाविद्याकवचम्सर्वदुर्लभम्शृणुष्वत्वम्विधिनाश्रुत्वागोप्यम्तव अपितत्
हिन्दी अर्थ

मैं महाविद्या का यह दुर्लभ कवच कहता हूँ। तुम विधिपूर्वक सुनो; सुनकर इसे अपने लिए भी गोपनीय रखना।

English sense

I shall tell the kavaca of the great vidyā, hard to obtain for anyone. Listen with due care; having heard it, guard it as a secret even from yourself.

पदार्थ · word by word
कथयामि
I shall tellमैं कहता हूँ
महाविद्याकवचम्
the kavaca of the great vidyāमहाविद्या का कवच
सर्वदुर्लभम्
hard to obtain for anyoneदुर्लभ
शृणुष्व
listenसुनो
त्वम्
youतुम
विधिना
with due careविधिपूर्वक
श्रुत्वा
having heardसुनकर
गोप्यम्
guard as a secretगोपनीय रखना
तव अपि
even from yourselfअपने लिए भी
तत्
itइसे

Verse 5

यस्याः प्रसादात्सकलं विभर्ति भुवनत्रयम् ॥
यस्याः सर्वं समुत्पन्नं यस्यामेवापि तिष्ठति ॥ ५ ॥

yasyāḥ prasādātsakalaṃ vibharti bhuvanatrayam
yasyāḥ sarvaṃ samutpannaṃ yasyāmevāpi tiṣṭhati

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 6

माता पिता जगद्धन्या जगद्ब्रह्मस्वरूपिणी ॥
सिद्धिदात्री च सिद्धस्य ह्यसिद्धा दुष्टजंतुषु ॥ ६ ॥

mātā pitā jagaddhanyā jagadbrahmasvarūpiṇī
siddhidātrī ca siddhasya hyasiddhā duṣṭajaṃtuṣu

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 7

सर्वभूतप्रियकरी सर्वभूतस्वरूपिणी ॥
ककारी पातु मां देवी कामिनी कामदायिनी ॥ ७ ॥

sarvabhūtapriyakarī sarvabhūtasvarūpiṇī
kakārī pātu māṃ devī kāminī kāmadāyinī

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 8

एकारी पातु मां देवी मूलाधारस्वरूपिणी ॥
इकारी पातु मां देवी भूरिसर्वसुखप्रदा ॥ ८ ॥

ekārī pātu māṃ devī mūlādhārasvarūpiṇī
ikārī pātu māṃ devī bhūrisarvasukhapradā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 9

लकारी पातु मां देवी इन्द्राणीवरवल्लभा ॥
ह्रींकारी पातु मां देवी सर्वदा शंभुसुन्दरी ॥ ९ ॥

lakārī pātu māṃ devī indrāṇīvaravallabhā
hrīṃkārī pātu māṃ devī sarvadā śaṃbhusundarī

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 10

एतैर्वर्णैर्महामाया शाम्भवी पातु मस्तकम् ॥
ककारे पातु मां देवी शर्वाणी हरगेहिनी ॥ १० ॥

etairvarṇairmahāmāyā śāmbhavī pātu mastakam
kakāre pātu māṃ devī śarvāṇī haragehinī

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 11

मकारे पातु मां देवी सर्वपापप्रणाशिनी ॥
ककारे पातु मां देवी कामरूपधरा सदा ॥ ११ ॥

makāre pātu māṃ devī sarvapāpapraṇāśinī
kakāre pātu māṃ devī kāmarūpadharā sadā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 12

ककारे पातु मां देवी शम्बरारिप्रिया सदा ॥
पकारे पातु मां देवी धरा धरणिरूपधृक् ॥ १२ ॥

kakāre pātu māṃ devī śambarāripriyā sadā
pakāre pātu māṃ devī dharā dharaṇirūpadhṛk

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 13

ह्रींकारी पातु मां देवी अकारार्द्धशरीरिणी ॥
एतैर्वर्णैर्महामाया कामराहुप्रियाऽवतु ॥ १३ ॥

hrīṃkārī pātu māṃ devī akārārddhaśarīriṇī
etairvarṇairmahāmāyā kāmarāhupriyā'vatu

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 14

मकारः पातु मां देवि सावित्री सर्वदायिनी ॥
ककारः पातु सर्वत्र कलाम्बरस्वरूपिणी ॥ १४ ॥

makāraḥ pātu māṃ devi sāvitrī sarvadāyinī
kakāraḥ pātu sarvatra kalāmbarasvarūpiṇī

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 15

लकारः पातु मां देवी लक्ष्मीः सर्वसुलक्षणा ॥
ह्रीं पातु मां तु सर्वत्र देवी त्रिभुवनेश्वरी ॥ १५ ॥

lakāraḥ pātu māṃ devī lakṣmīḥ sarvasulakṣaṇā
hrīṃ pātu māṃ tu sarvatra devī tribhuvaneśvarī

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 16

एतैर्वर्णैर्महामाया पातु शक्तिस्वरूपिणी ॥
वाग्भवं मस्तकं पातु वदनं कामराजिका ॥ १६ ॥

etairvarṇairmahāmāyā pātu śaktisvarūpiṇī
vāgbhavaṃ mastakaṃ pātu vadanaṃ kāmarājikā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 17

शक्तिस्वरूपिणी पातु हृदयं यंत्रसिद्धिदा ॥
सुन्दरी सर्वदा पातु सुन्दरी परिरक्षतु ॥ १७ ॥

śaktisvarūpiṇī pātu hṛdayaṃ yaṃtrasiddhidā
sundarī sarvadā pātu sundarī parirakṣatu

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 18

रक्तवर्णा सदा पातु सुन्दरी सर्वदायिनी ॥
नानालंकारसंयुक्ता सुन्दरी पातु सर्वदा ॥ १८ ॥

raktavarṇā sadā pātu sundarī sarvadāyinī
nānālaṃkārasaṃyuktā sundarī pātu sarvadā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 19

सर्वांगसुन्दरी पातु सर्वत्र शिवदायिनी ॥
जगदाह्लादजननी शम्भुरूपा च मां सदा ॥ १९ ॥

sarvāṅgasundarī pātu sarvatra śivadāyinī
jagadāhlādajananī śambhurūpā ca māṃ sadā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 20

सर्वमंत्रमयी पातु सर्वसौभाग्यदायिनी ॥
सर्वलक्ष्मीमयी देवी परमानन्ददायिनी ॥ २० ॥

sarvamaṃtramayī pātu sarvasaubhāgyadāyinī
sarvalakṣmīmayī devī paramānandadāyinī

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 21

पातु मां सर्वदा देवी नानाशंखनिधिः शिवा ॥
पातु पद्मनिधिर्देवी सर्वदा शिवदायिनी ॥ २१ ॥

pātu māṃ sarvadā devī nānāśaṃkhanidhiḥ śivā
pātu padmanidhirdevī sarvadā śivadāyinī

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 22

मां पातु दक्षिणामूर्तिऋषिः सर्वत्र मस्तके ॥
पंक्तिच्छंदःस्वरूपा तु मुखे पातु सुरेश्वरी ॥ २२ ॥

māṃ pātu dakṣiṇāmūrtiṛṣiḥ sarvatra mastake
paṅktichandaḥsvarūpā tu mukhe pātu sureśvarī

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 23

गंधाष्टकात्मिका पातु हृदयं शाङ्करी सदा ॥
सर्वसम्मोहिनी पातु पातु संक्षोभिणी सदा ॥ २३ ॥

gaṃdhāṣṭakātmikā pātu hṛdayaṃ śāṅkarī sadā
sarvasammohinī pātu pātu saṃkṣobhiṇī sadā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 24

सर्वसिद्धिप्रदा पातु सर्वाकर्षणकारिणी ॥
क्षोभिणी सर्वदा पातु वशिनी सर्वदावतु ॥ २४ ॥

sarvasiddhipradā pātu sarvākarṣaṇakāriṇī
kṣobhiṇī sarvadā pātu vaśinī sarvadāvatu

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 25

आकर्षिणी सदा पातु सम्मोहिनी सदावतु ॥
रतिदेवी सदा पातु भगांगा सर्वदावतु ॥ २५ ॥

ākarṣiṇī sadā pātu sammohinī sadāvatu
ratidevī sadā pātu bhagāṅgā sarvadāvatu

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 26

माहेश्वरी सदा पातु कौमारी सर्वदावतु ॥
सर्वाह्लादनकरी मां पातु सर्ववशंकरी ॥ २६ ॥

māheśvarī sadā pātu kaumārī sarvadāvatu
sarvāhlādanakarī māṃ pātu sarvavaśaṃkarī

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 27

क्षेमंकरी सदा पातु सर्वांगसुन्दरी तथा ॥
सर्वांगयुवतिः सर्वा सर्वसौभाग्यदायिनी ॥ २७ ॥

kṣemaṃkarī sadā pātu sarvāṅgasundarī tathā
sarvāṅgayuvatiḥ sarvā sarvasaubhāgyadāyinī

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 28

वाग्देवी सर्वदा पातु वाणिनी सर्वदावतु ॥
वशिनी सर्वदा पातु महासिद्धिप्रदा सदा ॥ २८ ॥

vāgdevī sarvadā pātu vāṇinī sarvadāvatu
vaśinī sarvadā pātu mahāsiddhipradā sadā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 29

सर्वविद्राविणी पातु गणनाथः सदावतु ॥
दुर्गा देवी सदा पातु वटुकः सर्वदावतु ॥ २९ ॥

sarvavidrāviṇī pātu gaṇanāthaḥ sadāvatu
durgā devī sadā pātu vaṭukaḥ sarvadāvatu

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 30

क्षेत्रपालः सदा पातु पातु चावीरशांतिका ॥
अनंतः सर्वदा पातु वराहः सर्वदावतु ॥ ३० ॥

kṣetrapālaḥ sadā pātu pātu cāvīraśāṃtikā
anaṃtaḥ sarvadā pātu varāhaḥ sarvadāvatu

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

चावीरशांतिका uncertain

Verse 31

पृथिवी सर्वदा पातु स्वर्णसिंहासनं तथा ॥
रक्तामृतं च सततं पातु मां सर्वकालतः ॥ ३१ ॥

pṛthivī sarvadā pātu svarṇasiṃhāsanaṃ tathā
raktāmṛtaṃ ca satataṃ pātu māṃ sarvakālataḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 32

सुरार्णवः सदा पातु कल्पवृक्षः सदावतु ॥
श्वेतच्छत्रं सदा पातु रक्तद्वीपः सदावतु ॥ ३२ ॥

surārṇavaḥ sadā pātu kalpavṛkṣaḥ sadāvatu
śvetacchatraṃ sadā pātu raktadvīpaḥ sadāvatu

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 33

सततं नन्दनोद्यानं पातु मां सर्वसिद्धये ॥
दिक्पालाः सर्वदा पांतु द्वन्द्वौघाः सकलास्तथा ॥ ३३ ॥

satataṃ nandanodyānaṃ pātu māṃ sarvasiddhaye
dikpālāḥ sarvadā pāṃtu dvandvaughāḥ sakalāstathā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 34

वाहनानि सदा पांतु अस्त्राणि पांतु सर्वदा ॥
शस्त्राणि सर्वदा पांतु योगिन्यः पांतु सर्वदा ॥ ३४ ॥

vāhanāni sadā pāṃtu astrāṇi pāṃtu sarvadā
śastrāṇi sarvadā pāṃtu yoginyaḥ pāṃtu sarvadā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 35

सिद्धाः पांतु सदा देवी सर्वसिद्धिप्रदावतु ॥
सर्वांगसुन्दरी देवी सर्वदा पातु मां तथा ॥ ३५ ॥

siddhāḥ pāṃtu sadā devī sarvasiddhipradāvatu
sarvāṅgasundarī devī sarvadā pātu māṃ tathā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 36

आनन्दरूपिणी देवी चित्स्वरूपा चिदात्मिका ॥
सर्वदा सुन्दरी पातु सुन्दरी भवसुन्दरी ॥ ३६ ॥

ānandarūpiṇī devī citsvarūpā cidātmikā
sarvadā sundarī pātu sundarī bhavasundarī

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 37

पृथग्देवालये घोरे संकटे दुर्गमे गिरौ ॥
अरण्ये प्रांतरे वापि पातु मां सुन्दरी सदा ॥ ३७ ॥

pṛthagdevālaye ghore saṃkaṭe durgame girau
araṇye prāṃtare vāpi pātu māṃ sundarī sadā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 38

इदं कवचमित्युक्तो मंत्रोद्धारश्च पार्वति ॥
यः पठेत्प्रयतो भूत्वा त्रिसंध्यं नियतः शुचिः ॥ ३८ ॥

idaṃ kavacamityukto maṃtroddhāraśca pārvati
yaḥ paṭhetprayato bhūtvā trisaṃdhyaṃ niyataḥ śuciḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 39

तस्य सर्वार्थसिद्धिः स्यादयन्मनसि वर्तते ॥
गोरोचनाकुंकुमेन रक्तचन्दनेन वा ॥ ३९ ॥

tasya sarvārthasiddhiḥ syādayanmanasi vartate
gorocanākuṃkumena raktacandanena vā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 40

स्वयंभूकुसुमे शुक्रैर्भूमिपुत्रे गुरौ शनौ सुरे ॥
श्मशाने प्रांतरे वापि शून्यागारे शिवालये ॥ ४० ॥

svayaṃbhūkusume śukrairbhūmiputre gurau śanau sure
śmaśāne prāṃtare vāpi śūnyāgāre śivālaye

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 41

स्वशक्त्या गुरुणा यंत्रं पूजयित्वा कुमारिकाः ॥
तन्मनु पूजयित्वा च गुरुपंक्तिं तथैव च ॥ ४१ ॥

svaśaktyā guruṇā yaṃtraṃ pūjayitvā kumārikāḥ
tanmanu pūjayitvā ca gurupaṃktiṃ tathaiva ca

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 42

देव्यै बलिं निवेद्याथ नरमार्जारसूकरैः ॥
नकुलैर्महिषैमेषैः पूजयित्वा विधानतः ॥ ४२ ॥

devyai baliṃ nivedyātha naramārjārasūkaraiḥ
nakulairmahiṣairmeṣaiḥ pūjayitvā vidhānataḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 43

धृत्वा सुवर्णमध्यस्थं कण्ठे वा दक्षिणे भुजे ॥
सुतिथौ शुभनक्षत्रे सूर्यस्योदयने तथा ॥ ४३ ॥

dhṛtvā suvarṇamadhyasthaṃ kaṇṭhe vā dakṣiṇe bhuje
sutithau śubhanakṣatre sūryasyodayane tathā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 44

धारयित्वा च कवचं सर्वसिद्धिं लभेन्नरः ॥
कवचस्य च माहात्म्यं नाहं वर्षशतैरपि ॥ ४४ ॥

dhārayitvā ca kavacaṃ sarvasiddhiṃ labhennaraḥ
kavacasya ca māhātmyaṃ nāhaṃ varṣaśatairapi

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 45

शक्नोमि तु महेशानि वक्तुं तस्य फलं तु यत् ॥
न दुर्भिक्षफलं तत्र न चापि पीडनं तथा ॥ ४५ ॥

śaknomi tu maheśāni vaktuṃ tasya phalaṃ tu yat
na durbhikṣaphalaṃ tatra na cāpi pīḍanaṃ tathā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 46

सर्वविघ्नप्रशमनं सर्वव्याधिविनाशनम् ॥
सर्वरक्षाकरं जंतोश्चतुर्वर्गफलप्रदम् ॥
यत्र कुत्र न वक्तव्यं न दातव्यं कदाचन ॥ ४६ ॥

sarvavighnapraśamanaṃ sarvavyādhivināśanam
sarvarakṣākaraṃ jaṃtośchaturvargaphalapradam
yatra kutra na vaktavyaṃ na dātavyaṃ kadācana

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

line doubtful

Verse 47

मंत्रं प्राप्य विधानेन पूजयेत्सततं सुधीः ॥
तत्रापि दुर्लभं मन्ये कवचं देवरूपकम् ॥ ४७ ॥

maṃtraṃ prāpya vidhānena pūjayetsatataṃ sudhīḥ
tatrāpi durlabhaṃ manye kavacaṃ devarūpakam

मंत्रम् प्राप्यविधानेनसुधीःपूजयेत्दुर्लभम् मन्येकवचम् देवरूपकम्
हिन्दी अर्थ

मन्त्र पाकर बुद्धिमान पुरुष विधिपूर्वक निरन्तर पूजा करे; परन्तु उससे भी अधिक, देवी के स्वरूप-भूत इस कवच को मैं दुर्लभ मानता हूँ।

English sense

Having obtained the mantra, the wise one should worship continually according to rule; but even more than that, I hold this kavaca, itself of the goddess's own form, to be hard to obtain.

पदार्थ · word by word
मंत्रम् प्राप्य
having obtained the mantraमन्त्र पाकर
विधानेन
according to ruleविधिपूर्वक
सुधीः
the wise oneबुद्धिमान
पूजयेत्
should worshipपूजा करे
दुर्लभम् मन्ये
I hold to be hard to obtainदुर्लभ मानता हूँ
कवचम् देवरूपकम्
this kavaca, itself of the goddess's own formदेवी के स्वरूप-भूत कवच

Verse 48

गुरोः प्रसादमासाद्य विद्यां प्राप्य सुगोपिताम् ॥
तत्रापि कवचं दिव्यं दुर्लभं भुवनत्रये ॥ ४८ ॥

guroḥ prasādamāsādya vidyāṃ prāpya sugopitām
tatrāpi kavacaṃ divyaṃ durlabhaṃ bhuvanatraye

गुरोः प्रसादम् आसाद्यविद्याम् सुगोपिताम्कवचम् दिव्यम्भुवनत्रये
हिन्दी अर्थ

गुरु की कृपा पाकर और सुरक्षित विद्या प्राप्त करके भी, यह दिव्य कवच तीनों लोकों में दुर्लभ ही है।

English sense

Even having won the guru's grace and obtained the well-guarded vidyā, still this divine kavaca is hard to obtain in the three worlds.

पदार्थ · word by word
गुरोः प्रसादम् आसाद्य
having won the guru's graceगुरु की कृपा पाकर
विद्याम् सुगोपिताम्
the well-guarded vidyāसुरक्षित विद्या
कवचम् दिव्यम्
this divine kavacaयह दिव्य कवच
भुवनत्रये
in the three worldsतीनों लोकों में

Verse 49

सर्वं वा श्लोकमेकं वा यः पठेत्प्रयतः शुचिः ॥
तस्य सर्वार्थसिद्धिः स्याच्छंकरेण प्रभाषितम् ॥ ४९ ॥

sarvaṃ vā ślokamekaṃ vā yaḥ paṭhetprayataḥ śuciḥ
tasya sarvārthasiddhiḥ syācchaṃkareṇa prabhāṣitam

सर्वं वाश्लोकम् एकं वायः पठेत्शंकरेण प्रभाषितम्
हिन्दी अर्थ

जो नियमपूर्वक और शुद्ध होकर इसका सम्पूर्ण पाठ करे, अथवा केवल एक श्लोक ही, उसे सर्वार्थ-सिद्धि होती है — ऐसा शंकर ने स्वयं कहा है।

English sense

Whoever, self-controlled and pure, recites the whole of it, or even a single verse — this Śaṅkara himself has declared — attains every success.

पदार्थ · word by word
सर्वं वा
the wholeसम्पूर्ण
श्लोकम् एकं वा
or even a single verseअथवा केवल एक श्लोक
यः पठेत्
whoever recitesजो पाठ करे
शंकरेण प्रभाषितम्
Śaṅkara himself has declaredशंकर ने कहा है

Verse 50

गुरुर्दैवो हरः साक्षात्पत्नी तस्य च पार्वती ॥
अभेदेन यजेद्यस्तु तस्य सिद्धिरदूरतः ॥ ५० ॥

gururdaivo haraḥ sākṣātpatnī tasya ca pārvatī
abhedena yajedyastu tasya siddhiradūrataḥ

गुरुःहरः साक्षात्पत्नी तस्य च पार्वतीअभेदेनयजेत्तस्य सिद्धिः अदूरतः
हिन्दी अर्थ

गुरु साक्षात् हर हैं, और पार्वती उनकी पत्नी हैं; जो इन्हें अपने से अभिन्न मानकर पूजता है, उसकी सिद्धि दूर नहीं रहती।

English sense

The guru is Hara himself, and Pārvatī is his very wife; whoever worships them as not different from himself — his accomplishment is never far away.

पदार्थ · word by word
गुरुः
the guruगुरु
हरः साक्षात्
Hara himselfसाक्षात् हर
पत्नी तस्य च पार्वती
and Pārvatī is his wifeउनकी पत्नी पार्वती
अभेदेन
as not different from oneselfअपने से अभिन्न
यजेत्
worshipsभजता है
तस्य सिद्धिः अदूरतः
his accomplishment is never farउसकी सिद्धि दूर नहीं
इति श्रीरुद्रयामले भैरवभैरवीसंवादे श्रीत्रिपुरभैरवीकवचं समाप्तम् ॥

Terms on this page

Kavach कवच A protective text or armor recited for a deity's shielding power — such as the Durga Kavach or Hanuman Kavach.
Yantra यंत्र A geometric diagram encoding a deity's energy, kept at home or worn.
Tripura Bhairavi त्रिपुर भैरवी A fierce Mahavidya form worshipped by high-level Tantric practitioners.
Bhairavi भैरवी Lord Bhairava's consort — the recipient of one of two paired lemon sacrifices offered alongside Him in the Mahabhairava application ritual.

Translated and edited by Gaurav Verma under the site's published method. The Sanskrit text is in the public domain. Our transliteration, translation and apparatus are licensed CC BY-SA 4.0 — see /license.

← All stotras