Brahmayāmala · as given in the Mantra Mahārṇava

त्रैलोक्यमंगलं सूर्यकवचम्

Surya Kavacham (Brahmayamala) — The Sun's armour called "the blessing of the three worlds"
Author Surya (as spoken to Samba) Verses 18, anuṣṭubh metre Pāṭha Brahmayāmala, as given in the Mantra Mahārṇava

A kavaca is a spoken armour: each verse names a power to stand guard over a part of the body. Here the guards are the Sun's own mantras, from the eight-syllable mantra down to the single seed-syllable, and the verses end with the fruit of reciting the armour and the way to wear it written on birch bark. See also Kavach and Surya.

अथ सूर्य्यकवचप्रारंभःThe beginning of the Sūrya kavaca

Verse 1

१I

श्रीसूर्य उवाच — श्रीसूर्य ने कहा Śrī Sūrya said

साम्ब साम्ब महाबाहो शृणु मे कवचं शुभम् ॥
त्रैलोक्यमंगलं नाम कवचं परमाद्भुतम् ॥ १ ॥

sāmba sāmba mahābāho śṛṇu me kavacaṃ śubham
trailokyamaṃgalaṃ nāma kavacaṃ paramādbhutam

साम्ब साम्ब महा-बाहोशृणु मे कवचम् शुभम्त्रैलोक्य-मंगलम् नामकवचम् परम-अद्भुतम्
हिन्दी अर्थ

हे साम्ब, हे साम्ब, महाबाहु, मेरा शुभ कवच सुनो — "त्रैलोक्य-मंगल" नाम का परम अद्भुत कवच।

English sense

O Sāmba, O Sāmba, mighty-armed, hear my auspicious armour, named "the blessing of the three worlds", the most wonderful armour.

पदार्थ · word by word
साम्ब साम्ब महा-बाहो
O Sāmba, O Sāmba, mighty-armedहे साम्ब, हे साम्ब, महाबाहु
शृणु मे कवचम् शुभम्
hear my auspicious armourमेरा शुभ कवच सुनो
त्रैलोक्य-मंगलम् नाम
named "the blessing of the three worlds""त्रैलोक्य-मंगल" नाम का
कवचम् परम-अद्भुतम्
the most wonderful armourपरम अद्भुत कवच

Verse 2

२II

यज्ज्ञात्वा मंत्रवित्सम्यक् फलमाप्नोति निश्चितम् ॥
यद्धृत्वा च महादेवो गणानामधिपोऽभवत् ॥ २ ॥

yajjñātvā maṃtravitsamyak phalamāpnoti niścitam
yaddhṛtvā ca mahādevo gaṇānāmadhipo'bhavat

यत् ज्ञात्वा मंत्र-वित्सम्यक् फलम् आप्नोति निश्चितम्यत् धृत्वा च महा-देवःगणानाम् अधिपः अभवत्
हिन्दी अर्थ

जिसे जानकर मन्त्रवेत्ता निश्चय ही पूरा फल पाता है; और जिसे धारण करके महादेव गणों के अधिपति हुए।

English sense

Knowing it, the knower of mantras surely gains the full fruit; and wearing it Mahādeva became the lord of the gaṇas.

पदार्थ · word by word
यत् ज्ञात्वा मंत्र-वित्
knowing which, the knower of mantrasजिसे जानकर मन्त्रवेत्ता
सम्यक् फलम् आप्नोति निश्चितम्
surely gains the full fruitनिश्चय ही पूरा फल पाता है
यत् धृत्वा च महा-देवः
and wearing which Mahādevaऔर जिसे धारण करके महादेव
गणानाम् अधिपः अभवत्
became the lord of the gaṇasगणों के अधिपति हुए

Verse 3

३III

पठनाद्धारणाद्विष्णुः सर्वेषां पालकः सदा ॥
एवमिंद्रादयः सर्वे सर्वैश्वर्यमवाप्नुयुः ॥ ३ ॥

paṭhanāddhāraṇādviṣṇuḥ sarveṣāṃ pālakaḥ sadā
evamiṃdrādayaḥ sarve sarvaiśvaryamavāpnuyuḥ

पठनात् धारणात् विष्णुःसर्वेषाम् पालकः सदाएवम् इंद्र-आदयः सर्वेसर्व-ऐश्वर्यम् अवाप्नुयुः
हिन्दी अर्थ

इसके पाठ और धारण से विष्णु सदा सबके पालक हैं; इसी तरह इन्द्र आदि सब ने सब ऐश्वर्य पा लिया।

English sense

By reciting and wearing it Viṣṇu is always the protector of all; so too Indra and all the rest gained all lordship.

पदार्थ · word by word
पठनात् धारणात् विष्णुः
by reciting and wearing it, Viṣṇuइसके पाठ और धारण से विष्णु
सर्वेषाम् पालकः सदा
is always the protector of allसदा सबके पालक हैं
एवम् इंद्र-आदयः सर्वे
so too all the gods, Indra and the restइसी तरह इन्द्र आदि सब
सर्व-ऐश्वर्यम् अवाप्नुयुः
gained all lordshipसब ऐश्वर्य पा गए

Verse 4

४IV

कवचस्य ऋषिर्ब्रह्मा छन्दोऽनुष्टुबुदाहृतम् ॥
श्रीसूर्यो देवता चात्र सर्वदेवनमस्कृतः ॥ ४ ॥

kavacasya ṛṣirbrahmā chando'nuṣṭubudāhṛtam
śrīsūryo devatā cātra sarvadevanamaskṛtaḥ

कवचस्य ऋषिः ब्रह्माछन्दः अनुष्टुप् उदाहृतम्श्री-सूर्यः देवता च अत्रसर्व-देव-नमस्कृतः
हिन्दी अर्थ

कवच के ऋषि ब्रह्मा हैं, छन्द अनुष्टुप् कहा गया है, और यहाँ देवता सब देवों से नमस्कृत श्रीसूर्य हैं।

English sense

The seer of the armour is Brahmā, the metre is declared to be anuṣṭubh, and the deity here is Śrī Sūrya, saluted by all the gods.

पदार्थ · word by word
कवचस्य ऋषिः ब्रह्मा
the seer of the armour is Brahmāकवच के ऋषि ब्रह्मा
छन्दः अनुष्टुप् उदाहृतम्
the metre is declared to be anuṣṭubhछन्द अनुष्टुप् कहा गया
श्री-सूर्यः देवता च अत्र
and the deity here is Śrī Sūryaऔर यहाँ देवता श्रीसूर्य
सर्व-देव-नमस्कृतः
saluted by all the godsसब देवों से नमस्कृत

Verse 5

५V

आरोग्ययशोमोक्षेषु विनियोगः प्रकीर्तितः ॥
प्रणवो मे शिरः पातु घृणिर्मे पातु भालकम् ॥ ५ ॥

ārogyayaśomokṣeṣu viniyogaḥ prakīrtitaḥ
praṇavo me śiraḥ pātu ghṛṇirme pātu bhālakam

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 6

६VI

सूर्य्योऽव्यान्नयनद्वंद्वमादित्यः कर्णयुग्मकम् ॥
अष्टाक्षरो महामंत्रः सर्वाभीष्टफलप्रदः ॥ ६ ॥

sūryyo'vyānnayanadvaṃdvamādityaḥ karṇayugmakam
aṣṭākṣaro mahāmaṃtraḥ sarvābhīṣṭaphalapradaḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 7

७VII

ह्रीं बीजं मे शिखां पातु हृदये भुवनेश्वरः ॥
चन्द्रबीजं विसर्गाढ्यं पातु मे गुह्यदेशकम् ॥ ७ ॥

hrīṃ bījaṃ me śikhāṃ pātu hṛdaye bhuvaneśvaraḥ
candrabījaṃ visargāḍhyaṃ pātu me guhyadeśakam

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 8

८VIII

त्र्यक्षरोऽसौ महामंत्रः सर्वतंत्रेषु गोपितः ॥
शिवो वह्निसमायुक्तो वामाक्षिबिंदुभूषितः ॥ ८ ॥

tryakṣaro'sau mahāmaṃtraḥ sarvataṃtreṣu gopitaḥ
śivo vahnisamāyukto vāmākṣibiṃdubhūṣitaḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 9

९IX

एकाक्षरो महामंत्रः श्रीसूर्यस्य प्रकीर्तितः ॥
गुह्याद्गुह्यतरो मंत्रो वांछाचिंतामणिः स्मृतः ॥ ९ ॥

ekākṣaro mahāmaṃtraḥ śrīsūryasya prakīrtitaḥ
guhyādguhyataro maṃtro vāṃchāciṃtāmaṇiḥ smṛtaḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 10

१०X

शीर्षादिपादपर्यंतं सदा पातु मनूत्तमः ॥
इति ते कथितं दिव्यं त्रिषु लोकेषु दुर्लभम् ॥ १० ॥

śīrṣādipādaparyaṃtaṃ sadā pātu manūttamaḥ
iti te kathitaṃ divyaṃ triṣu lokeṣu durlabham

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 11

११XI

श्रीप्रदं कांतिदं नित्यं धनारोग्यविवर्धनम् ॥
कुष्ठादिरोगशमनं महाव्याधिविनाशनम् ॥ ११ ॥

śrīpradaṃ kāṃtidaṃ nityaṃ dhanārogyavivardhanam
kuṣṭhādirogaśamanaṃ mahāvyādhivināśanam

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 12

१२XII

त्रिसंध्यं यः पठेन्नित्यमरोगी बलवान्भवेत् ॥
बहुना किमिहोक्तेन यद्यन्मनसि वर्तते ॥ १२ ॥

trisaṃdhyaṃ yaḥ paṭhennityamarogī balavānbhavet
bahunā kimihoktena yadyanmanasi vartate

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 13

१३XIII

तत्तत्सर्वं भवत्येव कवचस्य च धारणात् ॥
भूतप्रेतपिशाचाश्च यक्षगंधर्वराक्षसाः ॥ १३ ॥

tattatsarvaṃ bhavatyeva kavacasya ca dhāraṇāt
bhūtapretapiśācāśca yakṣagaṃdharvarākṣasāḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 14

१४XIV

ब्रह्मराक्षसवेताला नैव द्रष्टुमपि क्षमाः ॥
दूरादेव पलायंते तस्य संकीर्तनादपि ॥ १४ ॥

brahmarākṣasavetālā naiva draṣṭumapi kṣamāḥ
dūrādeva palāyaṃte tasya saṃkīrtanādapi

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 15

१५XV

भूर्जपत्रे समालिख्य रोचनागुरुकुंकुमैः ॥
रविवारे च संक्रांत्यां सप्तम्यां च विशेषतः ॥ १५ ॥

bhūrjapatre samālikhya rocanāgurukuṃkumaiḥ
ravivāre ca saṃkrāṃtyāṃ saptamyāṃ ca viśeṣataḥ

भूर्ज-पत्रे समालिख्यरोचना-अगुरु-कुंकुमैःरविवारे च संक्रांत्याम्सप्तम्याम् च विशेषतः
हिन्दी अर्थ

रविवार को, संक्रान्ति पर, और विशेषकर सप्तमी को गोरोचन, अगुरु और केसर से भोजपत्र पर लिखकर,

English sense

Having written it on birch-bark with yellow pigment, aloe and saffron on a Sunday, at the sun's passage, and especially on the seventh tithi,

पदार्थ · word by word
भूर्ज-पत्रे समालिख्य
having written it on birch-barkभोजपत्र पर लिखकर
रोचना-अगुरु-कुंकुमैः
with yellow pigment, aloe and saffronगोरोचन, अगुरु और केसर से
रविवारे च संक्रांत्याम्
on a Sunday, at the sun's passageरविवार को, संक्रान्ति पर
सप्तम्याम् च विशेषतः
and especially on the seventh tithiऔर विशेषकर सप्तमी को

Verse 16

१६XVI

धारयेत्साधकश्रेष्ठस्त्रैलोक्यविजयी भवेत् ॥
त्रिलोहमध्यगं कृत्वा धारयेद्दक्षिणे भुजे ॥ १६ ॥

dhārayetsādhakaśreṣṭhastrailokyavijayī bhavet
trilohamadhyagaṃ kṛtvā dhārayeddakṣiṇe bhuje

धारयेत् साधक-श्रेष्ठःत्रैलोक्य-विजयी भवेत्त्रि-लोह-मध्य-गम् कृत्वाधारयेत् दक्षिणे भुजे
हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ साधक धारण करे; वह त्रैलोक्य-विजयी होता है। तीन धातुओं के बीच रखकर दाहिनी भुजा पर धारण करे,

English sense

the best of adepts should wear it; he becomes the conqueror of the three worlds. Having enclosed it in the three metals, he should wear it on the right arm,

पदार्थ · word by word
धारयेत् साधक-श्रेष्ठः
the best of adepts should wear itश्रेष्ठ साधक धारण करे
त्रैलोक्य-विजयी भवेत्
he becomes the conqueror of the three worldsवह त्रैलोक्य-विजयी होता है
त्रि-लोह-मध्य-गम् कृत्वा
having enclosed it in the three metalsतीन धातुओं के बीच रखकर
धारयेत् दक्षिणे भुजे
he should wear it on the right armदाहिनी भुजा पर धारण करे

Verse 17

१७XVII

शिखायामथवा कंठे सोऽपि सूर्य्यो न संशयः ॥
इति ते कथितं साम्ब त्रैलोक्ये मंगलाभिधम् ॥ १७ ॥

śikhāyāmathavā kaṃṭhe so'pi sūryyo na saṃśayaḥ
iti te kathitaṃ sāmba trailokye maṃgalābhidham

शिखायाम् अथवा कंठेसः अपि सूर्य्यः न संशयःइति ते कथितम् साम्बत्रैलोक्ये मंगल-अभिधम्
हिन्दी अर्थ

या शिखा में या कण्ठ में — वह भी सूर्य ही है, इसमें सन्देह नहीं। हे साम्ब, यह तीनों लोकों में "मंगल" नाम का कवच तुम्हें कह दिया,

English sense

or on the crown-lock or at the throat — he too is the Sun, no doubt. So, O Sāmba, has been told to you the armour named "the blessing" in the three worlds,

पदार्थ · word by word
शिखायाम् अथवा कंठे
on the crown-lock or at the throatशिखा में या कण्ठ में
सः अपि सूर्य्यः न संशयः
he too is the Sun, no doubtवह भी सूर्य ही है, इसमें सन्देह नहीं
इति ते कथितम् साम्ब
so it has been told to you, O Sāmbaहे साम्ब, यह तुम्हें कह दिया
त्रैलोक्ये मंगल-अभिधम्
named "the blessing" in the three worldsतीनों लोकों में "मंगल" नाम का

Verse 18

१८XVIII

कवचं दुर्लभं लोके तव स्नेहात्प्रकाशितम् ॥
अज्ञात्वा कवचं दिव्यं यो जपेत्सूर्यमुत्तमम् ॥
सिद्धिर्न जायते तस्य कल्पकोटिशतैरपि ॥ १८ ॥

kavacaṃ durlabhaṃ loke tava snehātprakāśitam
ajñātvā kavacaṃ divyaṃ yo japetsūryamuttamam
siddhirna jāyate tasya kalpakoṭiśatairapi

कवचम् दुर्लभम् लोकेतव स्नेहात् प्रकाशितम्अज्ञात्वा कवचम् दिव्यम्यः जपेत् सूर्यम् उत्तमम्सिद्धिः न जायते तस्यकल्प-कोटि-शतैः अपि
हिन्दी अर्थ

संसार में दुर्लभ कवच, तुम्हारे स्नेह से प्रकट किया। जो दिव्य कवच को जाने बिना उत्तम सूर्य-मन्त्र जपे, उसे सौ करोड़ कल्पों में भी सिद्धि नहीं होती।

English sense

an armour hard to obtain in the world, revealed out of love for you. Whoever repeats the supreme Sūrya mantra without knowing the divine armour gains no success even in hundreds of crores of kalpas.

पदार्थ · word by word
कवचम् दुर्लभम् लोके
an armour hard to obtain in the worldसंसार में दुर्लभ कवच
तव स्नेहात् प्रकाशितम्
revealed out of love for youतुम्हारे स्नेह से प्रकट किया
अज्ञात्वा कवचम् दिव्यम्
without knowing the divine armourदिव्य कवच को जाने बिना
यः जपेत् सूर्यम् उत्तमम्
whoever repeats the supreme Sūrya mantraजो उत्तम सूर्य-मन्त्र जपे
सिद्धिः न जायते तस्य
no success arises for himउसे सिद्धि नहीं होती
कल्प-कोटि-शतैः अपि
even in hundreds of crores of kalpasसौ करोड़ कल्पों में भी
इति ब्रह्मयामले त्रैलोक्यमंगलं नाम श्रीसूर्यकवचं समाप्तम् ॥

Terms on this page

Kavach कवच A protective text or armor recited for a deity's shielding power — such as the Durga Kavach or Hanuman Kavach.
Surya सूर्य The Sun deity.
Beejakshar बीजाक्षर The seed syllable within a mantra, the part that carries its power.

Translated and edited by Gaurav Verma under the site's published method. The Sanskrit text is in the public domain. Our transliteration, translation and apparatus are licensed CC BY-SA 4.0 — see /license.

← All stotras