Brahmayāmala · as given in the Mantra Mahārṇava

श्रीषोडश्यष्टोत्तरशतनामस्तोत्रम्

Shodashi Ashtottara Shatanama Stotram (Brahmayamala) — The hundred and eight names of Ṣoḍaśī (Tripurasundarī)

Where the thousand names of Tripurasundari are long, this hymn keeps only a hundred and eight. The names run from her three syllables and her sixteen years, through Kali, Tārā, Bhairavī, Chinnamastā and the other Mahavidyas, to the tiger-skin and the crescent moon she wears. The closing verses say that reciting it is worth ten million times the thousand names, and that it is to be guarded in the Kali age.

Verse 1

भृगुरुवाच — भृगु बोले Bhṛgu said

चतुर्वक्त्र जगन्नाथ स्तोत्रं वद मम प्रभो ।
यस्यानुष्ठानमात्रेण नरो भक्तिमवाप्नुयात् ॥ १ ॥

caturvaktra jagannātha stotraṃ vada mama prabho
yasyānuṣṭhānamātreṇa naro bhaktimavāpnuyāt

चतुर्वक्त्रजगन्नाथस्तोत्रम्वदममप्रभोयस्यअनुष्ठानमात्रेणनरःभक्तिम्अवाप्नुयात्
हिन्दी अर्थ

हे चार मुखों वाले जगन्नाथ, हे प्रभो! मुझे ऐसा स्तोत्र बताइए जिसके केवल अभ्यास से मनुष्य को भक्ति मिल जाती है।

English sense

O four-faced lord of the world, my lord: tell me a hymn that, by the mere practice of it, a man gains devotion.

पदार्थ · word by word
चतुर्वक्त्र
four-faced oneचार मुखों वाले
जगन्नाथ
lord of the worldजगत् के स्वामी
स्तोत्रम्
a hymnस्तोत्र
वद
tellबताइए
मम
to meमुझे
प्रभो
my lordहे प्रभो
यस्य
of whichजिसके
अनुष्ठानमात्रेण
by the mere practiceकेवल अभ्यास से
नरः
a manमनुष्य
भक्तिम्
devotionभक्ति
अवाप्नुयात्
gainsपाता है

Verse 2

ब्रह्मोवाच — ब्रह्मा बोले Brahmā said

सहस्रनाम्नामाकृष्य नाम्नामष्टोत्तरं शतम् ।
गुह्याद्गुह्यतरं गुह्यं सुंदर्याः परिकीर्तितम् ॥ २ ॥

sahasranāmnāmākṛṣya nāmnāmaṣṭottaraṃ śatam
guhyādguhyataraṃ guhyaṃ suṃdaryāḥ parikīrtitam

सहस्रनाम्नाम्आकृष्यनाम्नाम्अष्टोत्तरम् शतम्गुह्यात् गुह्यतरम् गुह्यम्सुंदर्याःपरिकीर्तितम्
हिन्दी अर्थ

उसके हज़ार नामों में से मैंने एक सौ आठ नाम निकाले हैं। यह गुप्त से भी अधिक गुप्त रहस्य है, जो सुन्दरी के विषय में कहा गया है।

English sense

I have drawn a hundred and eight names out of her thousand names. It is a secret more hidden than the hidden, told of Sundarī.

पदार्थ · word by word
सहस्रनाम्नाम्
of the thousand namesहज़ार नामों में से
आकृष्य
having drawn outनिकालकर
नाम्नाम्
of namesनामों का
अष्टोत्तरम् शतम्
one hundred and eightएक सौ आठ
गुह्यात् गुह्यतरम् गुह्यम्
a secret more hidden than the hiddenगुप्त से भी अधिक गुप्त रहस्य
सुंदर्याः
of Sundarīसुन्दरी का
परिकीर्तितम्
has been toldकहा गया है

Verse 3

ॐ त्रिपुरा षोडशी माता त्र्यक्षरा त्रितया त्रयी ।
सुंदरी सुमुखी सेव्या सामवेदपरायणा ॥ ३ ॥

oṃ tripurā ṣoḍaśī mātā tryakṣarā tritayā trayī
suṃdarī sumukhī sevyā sāmavedaparāyaṇā

ॐत्रिपुराषोडशीमातात्र्यक्षरात्रितयात्रयीसुंदरीसुमुखीसेव्यासामवेदपरायणा
हिन्दी अर्थ

ॐ। वह त्रिपुरा, षोडशी और माता हैं; वह तीन अक्षरों वाली हैं, तीन रूपों वाली हैं, तीनों वेदों का रूप हैं। वह सुन्दरी, सुन्दर मुख वाली, सेवा के योग्य और सामवेद में रमी हुई हैं।

English sense

Oṃ. She is Tripurā, Ṣoḍaśī, the Mother; she has three syllables, she is threefold, she is the three Vedas. She is Sundarī, the fair-faced, to be served, and devoted to the Sāmaveda.

पदार्थ · word by word
ॐ
Oṃॐ
त्रिपुरा
Tripurāत्रिपुरा
षोडशी
Ṣoḍaśīषोडशी
माता
the Motherमाता
त्र्यक्षरा
of three syllablesतीन अक्षरों वाली
त्रितया
threefoldतीन रूपों वाली
त्रयी
the three Vedasतीनों वेद
सुंदरी
Sundarīसुन्दरी
सुमुखी
fair-facedसुन्दर मुख वाली
सेव्या
to be servedसेवा के योग्य
सामवेदपरायणा
devoted to the Sāmavedaसामवेद में रमी हुई

Verse 4

शारदा शब्दनिलया सागरा सरिदंबरा ।
शुद्धा शुद्धतनुः साध्वी शिवध्यानपरायणा ॥ ४ ॥

śāradā śabdanilayā sāgarā saridaṃbarā
śuddhā śuddhatanuḥ sādhvī śivadhyānaparāyaṇā

शारदाशब्दनिलयासागरासरिदंबराशुद्धाशुद्धतनुःसाध्वीशिवध्यानपरायणा
हिन्दी अर्थ

वह शारदा हैं, जिनका घर शब्द है; सागरा हैं, जो नदियों को वस्त्र की तरह पहने हैं। वह शुद्ध हैं, शुद्ध देह वाली हैं, साध्वी हैं और शिव के ध्यान में लगी रहती हैं।

English sense

She is Śāradā, whose home is sound, Sāgarā, clothed in rivers. She is pure, of pure body, virtuous, and devoted to meditating on Śiva.

पदार्थ · word by word
शारदा
Śāradāशारदा
शब्दनिलया
whose home is soundजिनका घर शब्द है
सागरा
Sāgarāसागरा
सरिदंबरा
clothed in riversनदियों को वस्त्र की तरह पहने
शुद्धा
pureशुद्ध
शुद्धतनुः
of pure bodyशुद्ध देह वाली
साध्वी
virtuousसाध्वी
शिवध्यानपरायणा
devoted to meditating on Śivaशिव के ध्यान में लगी रहने वाली

Verse 5

स्वामिनी शंभुवनिता शांभवी च सरस्वती ।
समुद्रमथिनी शीघ्रगामिनी शीघ्रसिद्धिदा ॥ ५ ॥

svāminī śaṃbhuvanitā śāṃbhavī ca sarasvatī
samudramathinī śīghragāminī śīghrasiddhidā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 6

साधुसेव्या साधुगम्या साधुसंतुष्टमानसा ।
खट्वांगधारिणी खर्वा खड्गखर्परधारिणी ॥ ६ ॥

sādhusevyā sādhugamyā sādhusaṃtuṣṭamānasā
khaṭvāṃgadhāriṇī kharvā khaḍgakharparadhāriṇī

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 7

षड्वर्गभावरहिता षड्वर्गपरिचारिका ।
षड्वर्गा च षडंगा च षोढा षोडशवार्षिकी ॥ ७ ॥

ṣaḍvargabhāvarahitā ṣaḍvargaparicārikā
ṣaḍvargā ca ṣaḍaṃgā ca ṣoḍhā ṣoḍaśavārṣikī

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 8

ऋतुरूपा ऋतुमती ऋभुक्षऋतुमण्डिता ।
कवर्गादिपवर्गांता अंतस्था अंतरूपिणी ॥ ८ ॥

ṛturūpā ṛtumatī ṛbhukṣaṛtumaṇḍitā
kavargādipavargāṃtā aṃtasthā aṃtarūpiṇī

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

ऋभुक्षऋतुमण्डिता uncertain

Verse 9

अकाराकाररहिता कालमृत्युजरापहा ।
तन्वी तत्त्वेश्वरी तारा त्रिवर्णा ज्ञानरूपिणी ॥ ९ ॥

akārākārarahitā kālamṛtyujarāpahā
tanvī tattveśvarī tārā trivarṇā jñānarūpiṇī

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 10

काली कराली कामेशी छायासंज्ञाप्यरुन्धती ।
निर्विकल्पा महावेगा महोत्साहा महोदरी ॥ १० ॥

kālī karālī kāmeśī chāyāsaṃjñāpyarundhatī
nirvikalpā mahāvegā mahotsāhā mahodarī

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 11

मेधा वळाका विमळा विमळज्ञानदायिनी ।
गौरी वसुंधरा गोप्त्री गवांपतिनिषेविता ॥ ११ ॥

medhā vaḻākā vimaḻā vimaḻajñānadāyinī
gaurī vasuṃdharā goptrī gavāṃpatiniṣevitā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 12

भगांगा भगरूपा च भक्तिभावपरायणा ।
छिन्नमस्ता महाधूमा तथा धूम्रविभूषणा ॥ १२ ॥

bhagāṃgā bhagarūpā ca bhaktibhāvaparāyaṇā
chinnamastā mahādhūmā tathā dhūmravibhūṣaṇā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 13

धर्मकर्मादिरहिता धर्मकर्मपरायणा ।
सीता मातंगिनी मेधा मधुदैत्यविनाशिनी ॥ १३ ॥

dharmakarmādirahitā dharmakarmaparāyaṇā
sītā mātaṃginī medhā madhudaityavināśinī

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 14

भैरवी भुवना माताऽभयदा अभसुंदरी ।
भावुका वगला कृत्या वाला त्रिपुरसुंदरी ॥ १४ ॥

bhairavī bhuvanā mātā'bhayadā abhasuṃdarī
bhāvukā vagalā kṛtyā vālā tripurasuṃdarī

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 15

रोहिणी रेवती रम्या रंभा रावणवंदिता ।
शतयज्ञमयी सत्या शतक्रतुवरप्रदा ॥ १५ ॥

rohiṇī revatī ramyā raṃbhā rāvaṇavaṃditā
śatayajñamayī satyā śatakratuvarapradā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 16

शतचंद्रानना देवी सहस्रादित्यसन्निभा ।
सोमसूर्याग्निनयना व्याघ्रचर्मांबरावृता ॥ १६ ॥

śatacaṃdrānanā devī sahasrādityasannibhā
somasūryāgninayanā vyāghracarmāṃbarāvṛtā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 17

अर्धेंदुधारिणी मत्ता मदिरा मदिरेक्षणा ।
इति ते कथितं गोप्यं नाम्नामष्टोत्तरं शतम् ॥ १७ ॥

ardheṃdudhāriṇī mattā madirā madirekṣaṇā
iti te kathitaṃ gopyaṃ nāmnāmaṣṭottaraṃ śatam

अर्धेंदुधारिणीमत्तामदिरामदिरेक्षणाइतिते कथितम्गोप्यम्नाम्नाम् अष्टोत्तरं शतम्
हिन्दी अर्थ

वह अर्धचन्द्र धारण करती हैं; वह मतवाली हैं, मदिरा हैं, मद भरी आँखों वाली हैं। इस प्रकार नामों की यह गुप्त एक सौ आठ की सूची तुम्हें बता दी गई।

English sense

She wears the half-moon; she is intoxicated, Madirā, wine-eyed. So this secret list of a hundred and eight names has been told to you.

पदार्थ · word by word
अर्धेंदुधारिणी
who wears the half-moonअर्धचन्द्र धारण करने वाली
मत्ता
intoxicatedमतवाली
मदिरा
Madirāमदिरा
मदिरेक्षणा
wine-eyedमद भरी आँखों वाली
इति
soइस प्रकार
ते कथितम्
has been told to youतुम्हें बताया गया
गोप्यम्
secretगुप्त
नाम्नाम् अष्टोत्तरं शतम्
the hundred and eight namesएक सौ आठ नाम

Verse 18

सुंदर्याः सर्वदं सेव्यं महापातकनाशनम् ।
गोपनीयं गोपनीयं गोपनीयं कलौ युगे ॥ १८ ॥

suṃdaryāḥ sarvadaṃ sevyaṃ mahāpātakanāśanam
gopanīyaṃ gopanīyaṃ gopanīyaṃ kalau yuge

सुंदर्याःसर्वदम्सेव्यम्महापातकनाशनम्गोपनीयम्कलौ युगे
हिन्दी अर्थ

सुन्दरी का यह स्तोत्र सब कुछ देता है, सेवा के योग्य है और बड़े पापों का नाश करता है। कलियुग में इसे गुप्त रखना, गुप्त रखना, गुप्त रखना चाहिए।

English sense

This hymn of Sundarī gives everything, is to be served, and destroys the great sins. It must be kept secret, kept secret, kept secret in the Kali age.

पदार्थ · word by word
सुंदर्याः
of Sundarīसुन्दरी का
सर्वदम्
giving everythingसब कुछ देने वाला
सेव्यम्
to be servedसेवा के योग्य
महापातकनाशनम्
destroying the great sinsबड़े पापों का नाश करने वाला
गोपनीयम्
to be kept secretगुप्त रखने योग्य
कलौ युगे
in the Kali ageकलियुग में

Verse 19

सहस्रनामपाठस्य फलं यद्वै प्रकीर्तितम् ।
तस्मात्कोटिगुणं पुण्यं स्तवस्यास्य प्रकीर्तनात् ॥ १९ ॥

sahasranāmapāṭhasya phalaṃ yadvai prakīrtitam
tasmātkoṭiguṇaṃ puṇyaṃ stavasyāsya prakīrtanāt

सहस्रनामपाठस्यफलम्यत् वै प्रकीर्तितम्तस्मात्कोटिगुणम् पुण्यम्स्तवस्य अस्य प्रकीर्तनात्
हिन्दी अर्थ

हज़ार नामों के पाठ का जो फल कहा गया है, इस स्तोत्र के पाठ से उससे करोड़ गुना पुण्य मिलता है।

English sense

Whatever fruit is said to come from reciting the thousand names, ten million times that merit comes from reciting this hymn.

पदार्थ · word by word
सहस्रनामपाठस्य
of reciting the thousand namesहज़ार नामों के पाठ का
फलम्
the fruitफल
यत् वै प्रकीर्तितम्
that is declaredजो कहा गया है
तस्मात्
than thatउससे
कोटिगुणम् पुण्यम्
merit ten million times as greatकरोड़ गुना पुण्य
स्तवस्य अस्य प्रकीर्तनात्
from reciting this hymnइस स्तोत्र के पाठ से

Verse 20

पठेत्सदा भक्तियुतो नरो यो निशीथकालेऽप्यरुणोदये वा ।
प्रदोषकाले नवमीदिनेऽथवा लभेत भोगान् परमाद्भुतान् प्रियान् ॥ २० ॥

paṭhetsadā bhaktiyuto naro yo niśīthakāle'pyaruṇodaye vā
pradoṣakāle navamīdine'thavā labheta bhogān paramādbhutān priyān

पठेत्सदाभक्तियुतःनरः यःनिशीथकालेअपिअरुणोदयेवाप्रदोषकालेनवमीदिनेअथवालभेतभोगान्परमाद्भुतान्प्रियान्
हिन्दी अर्थ

जो मनुष्य भक्ति के साथ इसका सदा पाठ करता है, चाहे आधी रात में, भोर में, साँझ में या नवमी के दिन, वह अत्यन्त अद्भुत और प्रिय भोगों को पाता है।

English sense

A man who recites it always with devotion, at midnight or at dawn, at dusk or on the ninth day of the fortnight, gains the most wonderful and dear enjoyments.

पदार्थ · word by word
पठेत्
recitesपाठ करता है
सदा
alwaysसदा
भक्तियुतः
with devotionभक्ति के साथ
नरः यः
the man whoजो मनुष्य
निशीथकाले
at midnightआधी रात में
अपि
orया
अरुणोदये
at dawnभोर में
वा
orया
प्रदोषकाले
at duskसाँझ में
नवमीदिने
on the ninth dayनवमी के दिन
अथवा
orअथवा
लभेत
gainsपाता है
भोगान्
enjoymentsभोग
परमाद्भुतान्
most wonderfulअत्यन्त अद्भुत
प्रियान्
dearप्रिय
इति ब्रह्मयामले पूर्वखण्डे षोडश्यष्टोत्तरशतनामस्तोत्रं समाप्तम् ॥

Terms on this page

Mahavidyas महाविद्या One of ten tantric wisdom-goddess forms of the Devi; Kalika is traditionally counted foremost among them.
Kali काली The fierce Goddess; for home worship the gentle Dakshina Kali form, granting boons and fearlessness, is recommended over her destructive postures.
Bhairavi भैरवी Lord Bhairava's consort — the recipient of one of two paired lemon sacrifices offered alongside Him in the Mahabhairava application ritual.
Tripurasundari त्रिपुरसुंदरी The Goddess of Sri Vidya, before whom Lord Shiva is said to dance the Tandava in joyous ecstasy — distinct from the Mahavidya Tripura Bhairavi.

Translated and edited by Gaurav Verma under the site's published method. The Sanskrit text is in the public domain. Our transliteration, translation and apparatus are licensed CC BY-SA 4.0 — see /license.

← All stotras