Brahmavaivarta Purāṇa, Prakṛti Khaṇḍa

सरस्वतीकवचम्

Sarasvati Kavacham (Brahmavaivarta Purana) — The kavaca called Viśvajaya, given by Brahmā to Bhṛgu

The armour of Sarasvatī called Viśvajaya, "victorious over the world". Brahmā says Kṛṣṇa told it to him in Goloka, and he gave it on Gandhamādana to Bhṛgu. Many sages are named as having gained their gift of speech and learning by wearing it. The kavaca itself is a chain of mantras, each ending in svāhā, that ask the Goddess to guard the head, brow, ears, eyes, nose, throat, chest, back and feet, and then the ten directions.

प्रस्तावःOpening

Verse 59

कवचं शृणु विप्रेन्द्र यद्दत्तं विधिना पुरा ।
विश्वश्रेष्ठं विश्वजयं भृगवे गन्धमादने ॥ ५९ ॥

kavacaṃ śṛṇu viprendra yaddattaṃ vidhinā purā
viśvaśreṣṭhaṃ viśvajayaṃ bhṛgave gandhamādane

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 60

भृगुरुवाच — भृगु ने कहा Bhṛgu said

ब्रह्मन्ब्रह्मविदां श्रेष्ठ ब्रह्मज्ञानविशारद ।
सर्वज्ञ सर्वजनक सर्वपूजकपूजित ॥ ६० ॥

brahmanbrahmavidāṃ śreṣṭha brahmajñānaviśārada
sarvajña sarvajanaka sarvapūjakapūjita

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 61

सरस्वत्याश्च कवचं ब्रूहि विश्वजयं प्रभो ।
अयातयाममन्त्राणां समूहो यत्र संयुतः ॥ ६१ ॥

sarasvatyāśca kavacaṃ brūhi viśvajayaṃ prabho
ayātayāmamantrāṇāṃ samūho yatra saṃyutaḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 62

ब्रह्मोवाच — ब्रह्मा ने कहा Brahmā said

शृणु वत्स प्रवक्ष्यामि कवचं सर्वकामदम् ।
श्रुतिसारं श्रुतिसुखं श्रुत्युक्तं श्रुतिपूजितम् ॥ ६२ ॥

śṛṇu vatsa pravakṣyāmi kavacaṃ sarvakāmadam
śrutisāraṃ śrutisukhaṃ śrutyuktaṃ śrutipūjitam

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 63

उक्तं कृष्णेन गोलोके मह्यं वृन्दावने वने ।
रासेश्वरेण विभुना रासे वै रासमण्डले ॥ ६३ ॥

uktaṃ kṛṣṇena goloke mahyaṃ vṛndāvane vane
rāseśvareṇa vibhunā rāse vai rāsamaṇḍale

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 64

अतीव गोपनीयं च कल्पवृक्षसमं परम् ।
अश्रुताद्भुतमन्त्राणां समूहैश्च समन्वितम् ॥ ६४ ॥

atīva gopanīyaṃ ca kalpavṛkṣasamaṃ param
aśrutādbhutamantrāṇāṃ samūhaiśca samanvitam

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 65

यद्धृत्वा पठनाद्ब्रह्मन्बुद्धिमांश्च बृहस्पतिः ।
यद्धृत्वा भगवाञ्छुक्रः सर्वदैत्येषु पूजितः ॥ ६५ ॥

yaddhṛtvā paṭhanādbrahmanbuddhimāṃśca bṛhaspatiḥ
yaddhṛtvā bhagavāñchukraḥ sarvadaityeṣu pūjitaḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 66

पठनाद्धारणाद्वाग्मी कवीन्द्रो वाल्मिको मुनिः ।
स्वायम्भुवो मनुश्चैव यद्धृत्वा सर्वपूजितः ॥ ६६ ॥

paṭhanāddhāraṇādvāgmī kavīndro vālmiko muniḥ
svāyambhuvo manuścaiva yaddhṛtvā sarvapūjitaḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 67

कणादो गौतमः कण्वः पाणिनिः शाकटायनः ।
ग्रन्थं चकार यद्धृत्वा दक्षः कात्यायनः स्वयम् ॥ ६७ ॥

kaṇādo gautamaḥ kaṇvaḥ pāṇiniḥ śākaṭāyanaḥ
granthaṃ cakāra yaddhṛtvā dakṣaḥ kātyāyanaḥ svayam

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 68

धृत्वा वेदविभागं च पुराणान्यखिलानि च ।
चकार लीलामात्रेण कृष्णद्वैपायनः स्वयम् ॥ ६८ ॥

dhṛtvā vedavibhāgaṃ ca purāṇānyakhilāni ca
cakāra līlāmātreṇa kṛṣṇadvaipāyanaḥ svayam

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 69

शातातपश्च संवर्तो वसिष्ठश्च पराशरः ।
यद्धृत्वा पठनाद्ग्रन्थं याज्ञवल्क्यश्चकार सः ॥ ६९ ॥

śātātapaśca saṃvarto vasiṣṭhaśca parāśaraḥ
yaddhṛtvā paṭhanādgranthaṃ yājñavalkyaścakāra saḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 70

ऋष्यशृङ्गो भरद्वाजश्चास्तीको देवलस्तथा ।
जैगीषव्योऽथ जाबालिर्यद्धृत्वा सर्वपूजितः ॥ ७० ॥

ṛṣyaśṛṅgo bharadvājaścāstīko devalastathā
jaigīṣavyo'tha jābāliryaddhṛtvā sarvapūjitaḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 71

कवचस्यास्य विप्रेन्द्र ऋषिरेष प्रजापतिः ।
स्वयंबृहस्पतिश्छन्दो देवो रासेश्वरः प्रभुः ॥ ७१ ॥

kavacasyāsya viprendra ṛṣireṣa prajāpatiḥ
svayaṃbṛhaspatiśchando devo rāseśvaraḥ prabhuḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 72

सर्वतत्त्वपरिज्ञाने सर्वार्थेऽपि च साधने ।
कवितासु च सर्वासु विनियोगः प्रकीर्तितः ॥ ७२ ॥

sarvatattvaparijñāne sarvārthe'pi ca sādhane
kavitāsu ca sarvāsu viniyogaḥ prakīrtitaḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

कवचम्The kavaca

Verse 73

ॐ ह्रीं सरस्वत्यै स्वाहा शिरो मे पातु सर्वतः ।
श्रीं वाग्देवतायै स्वाहा भालं मे सर्वदावतु ॥ ७३ ॥

oṃ hrīṃ sarasvatyai svāhā śiro me pātu sarvataḥ
śrīṃ vāgdevatāyai svāhā bhālaṃ me sarvadāvatu

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 74

ॐ सरस्वत्यै स्वाहेति श्रोत्रं पातु निरन्तरम् ।
ॐ श्रीं ह्रीं भारत्यै स्वाहा नेत्रयुग्मं सदावतु ॥ ७४ ॥

oṃ sarasvatyai svāheti śrotraṃ pātu nirantaram
oṃ śrīṃ hrīṃ bhāratyai svāhā netrayugmaṃ sadāvatu

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 75

ॐ ह्रीं वाग्वादिन्यै स्वाहा नासां मे सर्वतोऽवतु ।
ह्रीं विद्याधिष्ठातृदेव्यै स्वाहा श्रोत्रं सदावतु ॥ ७५ ॥

oṃ hrīṃ vāgvādinyai svāhā nāsāṃ me sarvato'vatu
hrīṃ vidyādhiṣṭhātṛdevyai svāhā śrotraṃ sadāvatu

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 76

ॐ श्रीं ह्रीं ब्राह्म्यै स्वाहेति दन्तपंक्तीः सदावतु ।
ऐमित्येकाक्षरो मन्त्रो मम कण्ठं सदावतु ॥ ७६ ॥

oṃ śrīṃ hrīṃ brāhmyai svāheti dantapaṃktīḥ sadāvatu
aimityekākṣaro mantro mama kaṇṭhaṃ sadāvatu

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 77

ॐ श्रीं ह्रीं पातु मे ग्रीवां स्कन्धं मे श्रीं सदावतु ।
श्रीं विद्याधिष्ठातृदेव्यै स्वाहा वक्षः सदावतु ॥ ७७ ॥

oṃ śrīṃ hrīṃ pātu me grīvāṃ skandhaṃ me śrīṃ sadāvatu
śrīṃ vidyādhiṣṭhātṛdevyai svāhā vakṣaḥ sadāvatu

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 78

ॐ ह्रीं विद्यास्वरूपायै स्वाहा मे पातु नाभिकाम् ।
ॐ ह्रीं ह्रीं वाण्यै स्वाहेति मम पृष्ठं सदावतु ॥ ७८ ॥

oṃ hrīṃ vidyāsvarūpāyai svāhā me pātu nābhikām
oṃ hrīṃ hrīṃ vāṇyai svāheti mama pṛṣṭhaṃ sadāvatu

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 79

ॐ सर्ववर्णात्मिकायै पादयुग्मं सदावतु ।
ॐ रागाधिष्ठातृदेव्यै सर्वाङ्गं मे सदावतु ॥ ७९ ॥

oṃ sarvavarṇātmikāyai pādayugmaṃ sadāvatu
oṃ rāgādhiṣṭhātṛdevyai sarvāṅgaṃ me sadāvatu

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 80

ॐ सर्वकण्ठवासिन्यै स्वाहा प्राच्यां सदावतु ।
ॐ ह्रीं जिह्वाग्रवासिन्यै स्वाहाग्निदिशि रक्षतु ॥ ८० ॥

oṃ sarvakaṇṭhavāsinyai svāhā prācyāṃ sadāvatu
oṃ hrīṃ jihvāgravāsinyai svāhāgnidiśi rakṣatu

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 81

ॐ ऐं ह्रीं श्रीं सरस्वत्यै बुधजनन्यै स्वाहा ।
सततं मन्त्रराजोऽयं दक्षिणे मां सदावतु ॥ ८१ ॥

oṃ aiṃ hrīṃ śrīṃ sarasvatyai budhajananyai svāhā
satataṃ mantrarājo'yaṃ dakṣiṇe māṃ sadāvatu

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 82

ॐ ह्रीं श्रीं त्र्यक्षरो मन्त्रो नैर्ऋत्यां मे सदावतु ।
कविजिह्वाग्रवासिन्यै स्वाहा मां वारुणेऽवतु ॥ ८२ ॥

oṃ hrīṃ śrīṃ tryakṣaro mantro nairṛtyāṃ me sadāvatu
kavijihvāgravāsinyai svāhā māṃ vāruṇe'vatu

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 83

ॐ सदम्बिकायै स्वाहा वायव्ये मां सदावतु ।
ॐ गद्यपद्यवासिन्यै स्वाहा मामुत्तरेऽवतु ॥ ८३ ॥

oṃ sadambikāyai svāhā vāyavye māṃ sadāvatu
oṃ gadyapadyavāsinyai svāhā māmuttare'vatu

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 84

ॐ सर्वशास्त्रवासिन्यै स्वाहैशान्यां सदावतु ।
ॐ ह्रीं सर्वपूजितायै स्वाहा चोर्ध्वं सदावतु ॥ ८४ ॥

oṃ sarvaśāstravāsinyai svāhaiśānyāṃ sadāvatu
oṃ hrīṃ sarvapūjitāyai svāhā cordhvaṃ sadāvatu

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 85

ऐं ह्रीं पुस्तकवासिन्यै स्वाहाधो मां सदावतु ।
ॐ ग्रन्थबीजरूपायै स्वाहा मां सर्वतोऽवतु ॥ ८५ ॥

aiṃ hrīṃ pustakavāsinyai svāhādho māṃ sadāvatu
oṃ granthabījarūpāyai svāhā māṃ sarvato'vatu

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

फलश्रुतिःClosing verses

Verse 86

इति ते कथितं विप्र सर्वमन्त्रौघविग्रहम् ।
इदं विश्वजयं नाम कवचं ब्रह्मरूपकम् ॥ ८६ ॥

iti te kathitaṃ vipra sarvamantraughavigraham
idaṃ viśvajayaṃ nāma kavacaṃ brahmarūpakam

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 87

पुरा श्रुतं धर्मवक्त्रात्पर्वते गन्धमादने ।
तव स्नेहान्मयाख्यातं प्रवक्तव्यं न कस्यचित् ॥ ८७ ॥

purā śrutaṃ dharmavaktrātparvate gandhamādane
tava snehānmayākhyātaṃ pravaktavyaṃ na kasyacit

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 88

गुरुमभ्यर्च्य विधिवद्वस्त्रालङ्कारचन्दनैः ।
प्रणम्य दण्डवद्भूमौ कवचं धारयेत्सुधीः ॥ ८८ ॥

gurumabhyarcya vidhivadvastrālaṅkāracandanaiḥ
praṇamya daṇḍavadbhūmau kavacaṃ dhārayetsudhīḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 89

पञ्चलक्षजपेनैव सिद्धं तु कवचं भवेत् ।
यदि स्यात्सिद्धकवचो बृहस्पतिसमो भवेत् ॥ ८९ ॥

pañcalakṣajapenaiva siddhaṃ tu kavacaṃ bhavet
yadi syātsiddhakavaco bṛhaspatisamo bhavet

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 90

महावाग्मी कवीन्द्रश्च त्रैलोक्यविजयी भवेत् ।
शक्नोति सर्वं जेतुं स कवचस्य प्रभावतः ॥ ९० ॥

mahāvāgmī kavīndraśca trailokyavijayī bhavet
śaknoti sarvaṃ jetuṃ sa kavacasya prabhāvataḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 91

इदं ते काण्वशाखोक्तं कथितं कवचं मुने ।
स्तोत्रं पूजाविधानं च ध्यानं वै वन्दनं तथा ॥ ९१ ॥

idaṃ te kāṇvaśākhoktaṃ kathitaṃ kavacaṃ mune
stotraṃ pūjāvidhānaṃ ca dhyānaṃ vai vandanaṃ tathā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

इति श्रीब्रह्मवैवर्ते महापुराणे प्रकृतिखण्डे नारदनारायणसंवादे सरस्वतीकवचं नाम चतुर्थोऽध्यायः ॥

Terms on this page

Bija Mantra बीज मंत्र A "seed" mantra whose power depends on exact pronunciation — even a small mispronunciation can misdirect the energy it draws in.
Kavach कवच A protective text or armor recited for a deity's shielding power — such as the Durga Kavach or Hanuman Kavach.

Translated and edited by Gaurav Verma under the site's published method. The Sanskrit text is in the public domain. Our transliteration, translation and apparatus are licensed CC BY-SA 4.0 — see /license.

← All stotras