रामाष्टशतकं नाम स्तोत्रम्

वेदव्यास उवाच — वेदव्यास बोले Vedavyāsa said

शृणु गाङ्गेय वक्ष्यामि रामस्याद्भुतकर्मणः ।
नामाष्टशतकं पुण्यं महापातकनाशनम् ।
नातः परतरं गुह्यं त्रिषु लोकेषु विद्यते ॥१॥

śṛṇu gāṅgeya vakṣyāmi rāmasyādbhutakarmaṇaḥ
nāmāṣṭaśatakaṃ puṇyaṃ mahāpātakanāśanam
nātaḥ parataraṃ guhyaṃ triṣu lokeṣu vidyate

कैलासशिखरे रम्ये नानारत्नविभूषिते ।
एकाग्रप्रयतो भूत्वा विष्णुमाराध्य भक्तितः ।
उपविष्टस्ततो भोक्तुं पार्वतीं शङ्करोऽब्रवीत् ॥२॥

kailāsaśikhare ramye nānāratnavibhūṣite
ekāgraprayato bhūtvā viṣṇumārādhya bhaktitaḥ
upaviṣṭastato bhoktuṃ pārvatīṃ śaṅkaro'bravīt

पार्वत्येहि मया सार्धं भोक्तुं भुवनवन्दिते ।
तमाह पार्वती देवी जप्त्वा नामसहस्रकम् ।
ततो भोक्ष्याम्यहं देव भुज्यतां भवता प्रभो ॥३॥

pārvatyehi mayā sārdhaṃ bhoktuṃ bhuvanavandite
tamāha pārvatī devī japtvā nāmasahasrakam
tato bhokṣyāmyahaṃ deva bhujyatāṃ bhavatā prabho

ततस्तां पार्वतीं प्राह प्रहसन् परमेश्वरः ।
धन्यासि कृतपुण्यासि विष्णुभक्तासि पार्वति ॥४॥

tatastāṃ pārvatīṃ prāha prahasan parameśvaraḥ
dhanyāsi kṛtapuṇyāsi viṣṇubhaktāsi pārvati

दुर्लभा वैष्णवी भक्तिर्भागधेयं विनेश्वरि ।
रकारादीनि नामानि शृण्वतो मम पार्वति ॥५॥

durlabhā vaiṣṇavī bhaktirbhāgadheyaṃ vineśvari
rakārādīni nāmāni śṛṇvato mama pārvati

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

विनेश्वरि uncertain

मनः प्रसन्नतामेति रामनामाभिशङ्कया ।
रमन्ते योगिनोऽनन्ते सत्यानन्दे चिदात्मनि ।
इति रामपदेनासौ परं ब्रह्माभिधीयते ॥६॥

manaḥ prasannatāmeti rāmanāmābhiśaṅkayā
ramante yogino'nante satyānande cidātmani
iti rāmapadenāsau paraṃ brahmābhidhīyate

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

राम रामेति रामेति रमे रामे मनोरमे ।
सहस्रनाममध्ये तु रामनाम वरानने ।
रामेत्युक्त्वा महादेवि भुङ्क्ष्व सार्धं मयाधुना ॥७॥

rāma rāmeti rāmeti rame rāme manorame
sahasranāmamadhye tu rāmanāma varānane
rāmetyuktvā mahādevi bhuṅkṣva sārdhaṃ mayādhunā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

ततो रामेति नामोक्त्वा सहभुक्त्वा च पार्वती ।
ततो भुक्त्वा महादेवी पतिना सह संस्थिता ॥८॥

tato rāmeti nāmoktvā sahabhuktvā ca pārvatī
tato bhuktvā mahādevī patinā saha saṃsthitā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

पप्रच्छ श्रीमहादेवं प्रीतिप्रवणमनसा ।
सहस्रनामभिस्तुल्यं राम नाम त्वयोदितम् ।
तस्यान्यान्यपि नामानि सन्ति चेद्रावणद्विषः ।
कथ्यतां मम देवेश तत्र मे प्रीतिरुत्तमा ॥९॥

papraccha śrīmahādevaṃ prītipravaṇamanasā
sahasranāmabhistulyaṃ rāma nāma tvayoditam
tasyānyānyapi nāmāni santi cedrāvaṇadviṣaḥ
kathyatāṃ mama deveśa tatra me prītiruttamā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

श्रीशङ्कर उवाच — श्रीशङ्कर बोले Śrī Śaṅkara said

शृणु नामानि वक्ष्यामि रामचन्द्रस्य पार्वति ।
लौकिका वैदिकाः शब्दा ये केचित्सन्ति पार्वति ।
नामानि रामभद्रस्य सहस्रन्तेषु चाधिकम् ॥१०॥

śṛṇu nāmāni vakṣyāmi rāmacandrasya pārvati
laukikā vaidikāḥ śabdā ye kecitsanti pārvati
nāmāni rāmabhadrasya sahasranteṣu cādhikam

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

तेषु चात्यन्तमुख्यं हि नाम्नामष्टोत्तरं शतम् ।
विष्णोरेकैकनामानि सर्ववेदाधिकं फलम् ॥११॥

teṣu cātyantamukhyaṃ hi nāmnāmaṣṭottaraṃ śatam
viṣṇorekaikanāmāni sarvavedādhikaṃ phalam

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

तादृङ्नामसहस्रेषु राम नाम परं मतम् ।
जपतः सर्ववेदांश्च सर्वमन्त्रांश्च पार्वति ।
तस्मात्कोटिगुणं पुण्यं रामनाम्नैव लभ्यते ॥१२॥

tādṛṅnāmasahasreṣu rāma nāma paraṃ matam
japataḥ sarvavedāṃśca sarvamantrāṃśca pārvati
tasmātkoṭiguṇaṃ puṇyaṃ rāmanāmnaiva labhyate

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

ॐ श्रीरामो रामभद्रश्च रामचन्द्रश्च शाश्वतः ।
राजीवलोचनः श्रीमान् राजेन्द्रो रघुपुङ्गवः ॥१४॥

oṃ śrīrāmo rāmabhadraśca rāmacandraśca śāśvataḥ
rājīvalocanaḥ śrīmān rājendro raghupuṅgavaḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

जानकीवल्लभो जैत्रो जितामित्रो जनार्दनः ।
विश्वामित्रप्रियो दान्तः शरणत्राणतत्परः ॥१५॥

jānakīvallabho jaitro jitāmitro janārdanaḥ
viśvāmitrapriyo dāntaḥ śaraṇatrāṇatatparaḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

बालिप्रमथनो वाग्मी सत्यवाक्सत्यविक्रमः ।
सत्यव्रतो व्रतफलः सदा हनूमदाश्रयः ॥१६॥

bālipramathano vāgmī satyavāksatyavikramaḥ
satyavrato vrataphalaḥ sadā hanūmadāśrayaḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

कौशलेयः खरध्वंसी विराधवधपंडितः ।
विभीषणपरित्राता दशग्रीवशिरोहरः ॥१७॥

kauśaleyaḥ kharadhvaṃsī virādhavadhapaṃḍitaḥ
vibhīṣaṇaparitrātā daśagrīvaśiroharaḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

सप्ततालप्रभेत्ता च हरकोदण्डखण्डनः ।
जामदग्न्यमहादर्पदलनस्ताडकान्तकः ॥१८॥

saptatālaprabhettā ca harakodaṇḍakhaṇḍanaḥ
jāmadagnyamahādarpadalanastāḍakāntakaḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

वेदान्तसारोऽमेयात्मा भववैद्यश्च भेषजः ।
दूषणत्रिशिरोहन्ता त्रिमूर्तिस्त्रिगुणस्त्रयी ॥१९॥

vedāntasāro'meyātmā bhavavaidyaśca bheṣajaḥ
dūṣaṇatriśirohantā trimūrtistriguṇastrayī

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

त्रिविक्रमस्त्रिलोकात्मा पुण्यचारीति कीर्तनः ।
त्रिलोकीरक्षको धन्वी दण्डाकारण्यपुण्यकृत् ॥२०॥

trivikramastrilokātmā puṇyacārīti kīrtanaḥ
trilokīrakṣako dhanvī daṇḍākāraṇyapuṇyakṛt

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

अहल्यापावनश्चैव पितृभक्तो वरप्रदः ।
जितेन्द्रियो जितक्रोधो जितलोभो जगद्गुरुः ॥२१॥

ahalyāpāvanaścaiva pitṛbhakto varapradaḥ
jitendriyo jitakrodho jitalobho jagadguruḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

ऋक्षवानरसङ्घाती चित्रकूटसमाश्रयः ।
जयन्तत्राणवरदः सुमित्रापुत्रसेवितः ॥२२॥

ṛkṣavānarasaṅghātī citrakūṭasamāśrayaḥ
jayantatrāṇavaradaḥ sumitrāputrasevitaḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

सर्वदेवाधिदेवश्च मृतबालकजीवनः ।
मायामारीचहन्ता च महाभोगो महाभुजः ॥२३॥

sarvadevādhidevaśca mṛtabālakajīvanaḥ
māyāmārīcahantā ca mahābhogo mahābhujaḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

सर्वदेवस्तुतः सौम्यो ब्रह्मण्यो मुनिसंस्तुतः ।
महायोगो महोदारः सुग्रीवेप्सितराज्यदः ॥२४॥

sarvadevastutaḥ saumyo brahmaṇyo munisaṃstutaḥ
mahāyogo mahodāraḥ sugrīvepsitarājyadaḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

सर्वपुण्याधिकफलस्तीर्थः सर्वाघनाशनः ।
आदिपुरुषो महापुरुषः परमः पुरुषस्तथा ॥२५॥

sarvapuṇyādhikaphalastīrthaḥ sarvāghanāśanaḥ
ādipuruṣo mahāpuruṣaḥ paramaḥ puruṣastathā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

पुण्योदयो दयासारः पुराणः पुरुषोत्तमः ।
स्मितवक्त्रो मितभाषी पूर्णभाषी च राघवः ॥२६॥

puṇyodayo dayāsāraḥ purāṇaḥ puruṣottamaḥ
smitavaktro mitabhāṣī pūrṇabhāṣī ca rāghavaḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

अनन्तगुणगम्भीरो धीरोदात्तगुणोत्तरः ।
मायामानुषचारित्रो महादेवाभिपूजितः ॥२७॥

anantaguṇagambhīro dhīrodāttaguṇottaraḥ
māyāmānuṣacāritro mahādevābhipūjitaḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

सेतुकृज्जितवारीशः सर्वतीर्थमयो हरिः ।
श्यामाङ्गः सुन्दरः शूरः पीतवासा धनुर्धरः ॥२८॥

setukṛjjitavārīśaḥ sarvatīrthamayo hariḥ
śyāmāṅgaḥ sundaraḥ śūraḥ pītavāsā dhanurdharaḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

सर्वयज्ञाधिपो यज्ञो जरामरणवर्जितः ।
शिवलिङ्गप्रतिष्ठाता सर्वाघगणवर्जितः ॥२९॥

sarvayajñādhipo yajño jarāmaraṇavarjitaḥ
śivaliṅgapratiṣṭhātā sarvāghagaṇavarjitaḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

परमात्मा परं ब्रह्म सच्चिदानन्दविग्रहः ।
परं ज्योतिः परं धाम पराकाष्ठा परात्परः ॥३०॥

paramātmā paraṃ brahma saccidānandavigrahaḥ
paraṃ jyotiḥ paraṃ dhāma parākāṣṭhā parātparaḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

परेशः परागः पारः सर्वदेवात्मकः शिवः ।
इत्येतत्रामभद्रस्य नाम्नामष्टोत्तरं शतम् ॥३१॥

pareśaḥ parāgaḥ pāraḥ sarvadevātmakaḥ śivaḥ
ityetatrāmabhadrasya nāmnāmaṣṭottaraṃ śatam

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

इत्येतत्रामभद्रस्य uncertain

गुह्याद्गुह्यतरं देवि तव प्रीत्या प्रकीर्तितम् ।
यः पठेत्शृणुयाद्वापि भक्तियुक्तेन चेतसा ।
स सर्वैर्मुच्यते पापैः कल्पकोटिशतोद्भवैः ॥३२॥

guhyādguhyataraṃ devi tava prītyā prakīrtitam
yaḥ paṭhetśṛṇuyādvāpi bhaktiyuktena cetasā
sa sarvairmucyate pāpaiḥ kalpakoṭiśatodbhavaiḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

जलानि स्थलतां यान्ति शत्रवो यान्ति मित्रताम् ।
राजानो दासतां यान्ति वह्नयो यान्ति सौम्यताम् ॥३३॥

jalāni sthalatāṃ yānti śatravo yānti mitratām
rājāno dāsatāṃ yānti vahnayo yānti saumyatām

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

आनुकूल्यञ्च भूतानि स्थैर्यं यान्ति चलां श्रियः ।
अनुग्रहं ग्रहा यान्ति नाशमायान्त्यपद्रवाः ॥३४॥

ānukūlyañca bhūtāni sthairyaṃ yānti calāṃ śriyaḥ
anugrahaṃ grahā yānti nāśamāyāntyapadravāḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

पठतो भक्तिभावेन जनस्य गिरिसम्भवे ।
यः पठेत्परया भक्त्या तस्य वश्यं जगत्त्रयम् ।
यद्यत्कामयते चित्ते तत्तदाप्नोति कीर्तनात् ।
यः पठेद्रामचन्द्रस्य नाम्नामष्टोत्तरं शतम् ।
ज्ञानेनापि च कुर्वाणो न स पापेन लिप्यते ॥३६॥

paṭhato bhaktibhāvena janasya girisambhave
yaḥ paṭhetparayā bhaktyā tasya vaśyaṃ jagattrayam
yadyatkāmayate citte tattadāpnoti kīrtanāt
yaḥ paṭhedrāmacandrasya nāmnāmaṣṭottaraṃ śatam
jñānenāpi ca kurvāṇo na sa pāpena lipyate

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

सर्ववेदेषु तीर्थेषु दानेषु च तपःसु च ।
तत्फलं कोटिगुणितं स्तवेनानेन लभ्यते ॥३७॥

sarvavedeṣu tīrtheṣu dāneṣu ca tapaḥsu ca
tatphalaṃ koṭiguṇitaṃ stavenānena labhyate

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

पुण्यकालेषु सर्वेषु पठन्नानन्त्यमश्नुते ।
कल्पकोटिसहस्राणि कल्पकोटिशतानि च ।
वैकुण्ठे वासमाप्नोति दशपूर्वैर्दशापरैः ॥३८॥

puṇyakāleṣu sarveṣu paṭhannānantyamaśnute
kalpakoṭisahasrāṇi kalpakoṭiśatāni ca
vaikuṇṭhe vāsamāpnoti daśapūrvairdaśāparaiḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

रामं दूर्वादलश्यामं पद्माक्षं पीतवाससम् ।
स्तुवन्ति नामभिर्दिव्यैर्न ते संसारिणो नराः ॥३९॥

rāmaṃ dūrvādalaśyāmaṃ padmākṣaṃ pītavāsasam
stuvanti nāmabhirdivyairna te saṃsāriṇo narāḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

रामाय रामभद्राय रामचन्द्राय वेधसे ।
रघुनाथाय नाथाय सीतायाः पतये नमः ॥४०॥

rāmāya rāmabhadrāya rāmacandrāya vedhase
raghunāthāya nāthāya sītāyāḥ pataye namaḥ

इमं मंत्रं महेशानि जपन्नेव दिवानिशम् ।
सर्वपापविनिर्मुक्तो विष्णुसायुज्यमाप्नुयात् ॥४१॥

imaṃ maṃtraṃ maheśāni japanneva divāniśam
sarvapāpavinirmukto viṣṇusāyujyamāpnuyāt

इत्येतद्रामचन्द्रस्य माहात्म्यं वेदसम्मतम् ।
कथितं तव गाङ्गेय यतस्त्वं वैष्णवोत्तमः ॥४२॥

ityetadrāmacandrasya māhātmyaṃ vedasammatam
kathitaṃ tava gāṅgeya yatastvaṃ vaiṣṇavottamaḥ

वन्दामहे महेशानं हरकोदण्डखण्डनम् ।
जानकीहृदयानन्दचन्दनं रघुनन्दनम् ॥४३॥

vandāmahe maheśānaṃ harakodaṇḍakhaṇḍanam
jānakīhṛdayānandacandanaṃ raghunandanam