Brahmavaivarta Purāṇa · Gaṇapati Khaṇḍa, adhyāya 36

कालीस्तोत्रं परशुरामकृतम् (ब्रह्मवैवर्तपुराणान्तर्गतम्)

Parashurama Kali Stotram (Brahmavaivarta Purana) — Paraśurāma's short hymn to Kālī, with its fruit

A short hymn from the Gaṇapati Khaṇḍa of the Brahmavaivarta Purāṇa. Paraśurāma, who has come to fight King Sucandra, sees Kali before him as Bhadrakālī and praises her. He bows to her as the beloved of Śaṅkara, the essence, the remover of bad ways, the mother of the world, and asks for her shelter. She hears him, tells him not to be afraid, and disappears. The last two verses give the fruit: whoever recites it with devotion crosses great fear and wins in the three worlds.

Verse 29

परशुराम उवाच — परशुराम ने कहा Paraśurāma said

नमः शङ्करकान्तायै सारायै ते नमो नमः ।
नमो दुर्गतिनाशिन्यै मायायै ते नमो नमः ॥ २९ ॥

namaḥ śaṅkarakāntāyai sārāyai te namo namaḥ
namo durgatināśinyai māyāyai te namo namaḥ

नमःशङ्कर-कान्तायैसारायैतेनमः नमःनमःदुर्गति-नाशिन्यैमायायैतेनमः नमः
हिन्दी अर्थ

शंकर की प्रिया को नमस्कार। सारस्वरूपा तुम्हें नमस्कार, नमस्कार। दुर्गति का नाश करने वाली को नमस्कार। माया, तुम्हें नमस्कार, नमस्कार।

English sense

Homage to the beloved of Śaṅkara. Homage, homage to you, the essence. Homage to the destroyer of misfortune. Homage, homage to you, Māyā.

पदार्थ · word by word
नमः
homageनमस्कार
शङ्कर-कान्तायै
to the beloved of Śaṅkaraशंकर की प्रिया को
सारायै
to the essenceसारस्वरूपा
ते
to youतुम्हें
नमः नमः
homage, homageनमस्कार, नमस्कार
नमः
homageनमस्कार
दुर्गति-नाशिन्यै
to the destroyer of misfortuneदुर्गति का नाश करने वाली को
मायायै
to Māyāमाया
ते
to youतुम्हें
नमः नमः
homage, homageनमस्कार, नमस्कार

Verse 30

नमो नमो जगद्धात्र्यै जगत्कर्त्र्यै नमो नमः ।
नमोऽस्तु ते जगन्मात्रे कारणायै नमो नमः ॥ ३० ॥

namo namo jagaddhātryai jagatkartryai namo namaḥ
namo'stu te jaganmātre kāraṇāyai namo namaḥ

नमः नमःजगत्-धात्र्यैजगत्-कर्त्र्यैनमः नमःनमःअस्तुतेजगत्-मात्रेकारणायैनमः नमः
हिन्दी अर्थ

जगत् को धारण करने वाली को, जगत् की रचना करने वाली को नमस्कार, नमस्कार। जगत् की माता, तुम्हें नमस्कार, कारण स्वरूपा को नमस्कार, नमस्कार।

English sense

Homage, homage to the supporter of the world, to the maker of the world, homage, homage. Homage to you, mother of the world, to the cause, homage, homage.

पदार्थ · word by word
नमः नमः
homage, homageनमस्कार, नमस्कार
जगत्-धात्र्यै
to the supporter of the worldजगत् को धारण करने वाली को
जगत्-कर्त्र्यै
to the maker of the worldजगत् की रचना करने वाली को
नमः नमः
homage, homageनमस्कार, नमस्कार
नमः
homageनमस्कार
अस्तु
beहो
ते
to youतुम्हें
जगत्-मात्रे
to the mother of the worldजगत् की माता
कारणायै
to the causeकारण को
नमः नमः
homage, homageनमस्कार, नमस्कार

Verse 31

प्रसीद जगतां मातः सृष्टिसंहारकारिणि ।
त्वत्पादौ शरणं यामि प्रतिज्ञां सार्थिकां कुरु ॥ ३१ ॥

prasīda jagatāṃ mātaḥ sṛṣṭisaṃhārakāriṇi
tvatpādau śaraṇaṃ yāmi pratijñāṃ sārthikāṃ kuru

प्रसीदजगताम्मातःसृष्टि-संहार-कारिणित्वत्-पादौशरणम्यामिप्रतिज्ञाम्सार्थिकाम्कुरु
हिन्दी अर्थ

जगत् की माता, सृष्टि और संहार करने वाली, प्रसन्न हो जाओ। मैं तुम्हारे चरणों की शरण में आता हूँ। मेरी प्रतिज्ञा सफल करो।

English sense

Be pleased, mother of the worlds, maker of creation and its end. I come to your feet for refuge. Make my vow come true.

पदार्थ · word by word
प्रसीद
be pleasedप्रसन्न हो जाओ
जगताम्
of the worldsजगत् की
मातः
motherमाता
सृष्टि-संहार-कारिणि
maker of creation and its endसृष्टि और संहार करने वाली
त्वत्-पादौ
your feetतुम्हारे चरणों की
शरणम्
refugeशरण में
यामि
I goआता हूँ
प्रतिज्ञाम्
my vowमेरी प्रतिज्ञा
सार्थिकाम्
fulfilledसफल
कुरु
makeकरो

Verse 32

त्वयि मे विमुखायां च को मां रक्षितुमीश्वरः ।
त्वं प्रसन्ना भव शुभे मां भक्तं भक्तवत्सले ॥ ३२ ॥

tvayi me vimukhāyāṃ ca ko māṃ rakṣitumīśvaraḥ
tvaṃ prasannā bhava śubhe māṃ bhaktaṃ bhaktavatsale

त्वयिमेविमुखायाम्चकःमाम्रक्षितुम्ईश्वरःत्वम्प्रसन्नाभवशुभेमाम्भक्तम्भक्त-वत्सले
हिन्दी अर्थ

यदि तुम मुझसे विमुख हो जाओ तो मेरी रक्षा करने में कौन समर्थ है? शुभे, भक्तों से प्रेम करने वाली, मुझ भक्त पर प्रसन्न हो जाओ।

English sense

If you turn away from me, who is able to protect me? Be pleased with me, a devotee, auspicious one, who loves devotees.

पदार्थ · word by word
त्वयि
when youतुम्हारे
मे
towards meमुझसे
विमुखायाम्
turn awayविमुख होने पर
च
andऔर
कः
whoकौन
माम्
meमेरी
रक्षितुम्
to protectरक्षा करने में
ईश्वरः
ableसमर्थ है
त्वम्
youतुम
प्रसन्ना
pleasedप्रसन्न
भव
beहो जाओ
शुभे
auspicious oneशुभे
माम्
with meमुझ
भक्तम्
a devoteeभक्त पर
भक्त-वत्सले
loving to devoteesभक्तों से प्रेम करने वाली

Verse 33

युष्माभिः शिवलोके च मह्यं दत्तो वरः पुरा ।
तं वरं सफलं कर्तुं त्वमर्हसि वरानने ॥ ३३ ॥

yuṣmābhiḥ śivaloke ca mahyaṃ datto varaḥ purā
taṃ varaṃ saphalaṃ kartuṃ tvamarhasi varānane

युष्माभिःशिव-लोकेचमह्यम्दत्तःवरःपुरातम्वरम्सफलम्कर्तुम्त्वम्अर्हसिवर-आनने
हिन्दी अर्थ

पहले शिवलोक में तुम लोगों ने मुझे एक वर दिया था। सुन्दर मुख वाली, तुम्हें उस वर को सफल करना चाहिए।

English sense

Long ago in Śiva's world you gave me a boon. Fair-faced one, you ought to make that boon come true.

पदार्थ · word by word
युष्माभिः
by youतुम लोगों ने
शिव-लोके
in Śiva's worldशिवलोक में
च
andऔर
मह्यम्
to meमुझे
दत्तः
was givenदिया
वरः
a boonवर
पुरा
long agoपहले
तम्
thatउस
वरम्
boonवर को
सफलम्
fruitfulसफल
कर्तुम्
to makeकरना
त्वम्
youतुम
अर्हसि
oughtयोग्य हो
वर-आनने
fair-faced oneसुन्दर मुख वाली

Verse 34

रेणुकेयस्तवं श्रुत्वा प्रसन्नाऽभवदम्बिका ।
मा भैरित्येवमुक्त्वा तु तत्रैवान्तरधीयत ॥ ३४ ॥

reṇukeyastavaṃ śrutvā prasannā'bhavadambikā
mā bhairityevamuktvā tu tatraivāntaradhīyata

रेणुकेय-स्तवम्श्रुत्वाप्रसन्नाअभवत्अम्बिकामा भैःइतिएवम्उक्त्वातुतत्रएवअन्तरधीयत
हिन्दी अर्थ

रेणुका के पुत्र की स्तुति सुनकर अम्बिका प्रसन्न हुईं। "मत डरो," ऐसा कहकर वे वहीं अन्तर्धान हो गईं।

English sense

Hearing the praise by Reṇukā's son, Ambikā was pleased. She said, "Do not be afraid," and vanished on the spot.

पदार्थ · word by word
रेणुकेय-स्तवम्
the praise by Reṇukā's sonरेणुका के पुत्र की स्तुति
श्रुत्वा
having heardसुनकर
प्रसन्ना
pleasedप्रसन्न
अभवत्
becameहुई
अम्बिका
Ambikāअम्बिका
मा भैः
do not fearमत डरो
इति
thusइस प्रकार
एवम्
soऐसा
उक्त्वा
having saidकहकर
तु
andऔर
तत्र
thereवहीं
एव
onlyही
अन्तरधीयत
vanishedअन्तर्धान हो गई

Verse 35

एतद्भृगुकृतं स्तोत्रं भक्तियुक्तश्च यः पठेत् ।
महाभयात्समुत्तीर्णः स भवेदेव लीलया ॥ ३५ ॥

etadbhṛgukṛtaṃ stotraṃ bhaktiyuktaśca yaḥ paṭhet
mahābhayātsamuttīrṇaḥ sa bhavedeva līlayā

एतत्भृगु-कृतम्स्तोत्रम्भक्ति-युक्तःचयःपठेत्महा-भयात्समुत्तीर्णःसःभवेत्एवलीलया
हिन्दी अर्थ

जो भक्ति से भरकर भृगु के रचे इस स्तोत्र का पाठ करता है, वह सहज ही बड़े भय से पार हो जाता है।

English sense

Whoever recites this hymn made by Bhṛgu, full of devotion, easily crosses over great fear.

पदार्थ · word by word
एतत्
thisयह
भृगु-कृतम्
made by Bhṛguभृगु का रचा
स्तोत्रम्
hymnस्तोत्र
भक्ति-युक्तः
full of devotionभक्ति से युक्त
च
andऔर
यः
whoजो
पठेत्
recitesपाठ करता है
महा-भयात्
from great fearबड़े भय से
समुत्तीर्णः
crossed overपार हुआ
सः
heवह
भवेत्
becomesहो जाता है
एव
indeedही
लीलया
easilyसहज ही

Verse 36

स पूजितश्च त्रैलोक्ये तत्रैव विजयी भवेत् ।
ज्ञानिश्रेष्ठो भवेच्चैव वैरिपक्षविमर्दकः ॥ ३६ ॥

sa pūjitaśca trailokye tatraiva vijayī bhavet
jñāniśreṣṭho bhaveccaiva vairipakṣavimardakaḥ

सःपूजितःचत्रैलोक्येतत्रएवविजयीभवेत्ज्ञानि-श्रेष्ठःभवेत्चएववैरि-पक्ष-विमर्दकः
हिन्दी अर्थ

वह तीनों लोकों में पूजित होता है, वहीं विजयी होता है, ज्ञानियों में श्रेष्ठ हो जाता है और शत्रु पक्ष को कुचलने वाला होता है।

English sense

He is honoured in the three worlds and wins victory there, becomes the best of the wise, and crushes the enemy's side.

पदार्थ · word by word
सः
heवह
पूजितः
honouredपूजित
च
andऔर
त्रैलोक्ये
in the three worldsतीनों लोकों में
तत्र
thereवहाँ
एव
indeedही
विजयी
victoriousविजयी
भवेत्
becomesहोता है
ज्ञानि-श्रेष्ठः
the best of the wiseज्ञानियों में श्रेष्ठ
भवेत्
becomesहोता है
च
andऔर
एव
alsoभी
वैरि-पक्ष-विमर्दकः
a crusher of the enemy's sideशत्रु पक्ष को कुचलने वाला
इति श्रीब्रह्मवैवर्तपुराणे गणेशखण्डे षट्त्रिंशोऽध्यायान्तर्गतं श्रीपरशुरामकृतं कालीस्तोत्रं सम्पूर्णम् ॥

Terms on this page

Kali काली The fierce Goddess; for home worship the gentle Dakshina Kali form, granting boons and fearlessness, is recommended over her destructive postures.

Translated and edited by Gaurav Verma under the site's published method. The Sanskrit text is in the public domain. Our transliteration, translation and apparatus are licensed CC BY-SA 4.0 — see /license.

← All stotras