Nandyāvarta, Uttara Khaṇḍa · as given in the Mantra Mahārṇava

त्वरितफलदायिनीमातंगिनीकवचम्

Matangini Kavacham (Nandyavarta) — The armour of Mātaṅginī, "the blessing of the three worlds"

A hymn of protection (Kavach) of Matangi. The Goddess asks and Īśvara answers, saying it must be kept secret and recited in silence. Then the names of the Goddess's powers are set one by one on the head, eyes, ears, mouth, heart, limbs and the ten directions, with a few seed-syllables among them. The last verses say that this kavaca, called the blessing of the three worlds, gives lordship, skill in speech and poetry, and shame to spirits, and that devotion to the guru must come with it.

अथ मातंगीकवचं द्वितीयम्The second Mātaṅgī kavaca

Verse 1

श्रीदेव्युवाच — श्रीदेवी ने कहा The Goddess said

साधु साधु महादेव कथयस्व सुरेश्वर ।
मातंगीकवचं दिव्यं सर्वसिद्धिकरं नृणाम् ॥१॥

sādhu sādhu mahādeva kathayasva sureśvara
mātaṃgīkavacaṃ divyaṃ sarvasiddhikaraṃ nṛṇām

साधु साधु महादेवकथयस्व सुरेश्वरमातंगीकवचम् दिव्यम्सर्वसिद्धिकरम् नृणाम्
हिन्दी अर्थ

बहुत अच्छा, हे महादेव, हे सुरेश्वर, आप वह दिव्य मातंगी-कवच बताइए, जो मनुष्यों को सब सिद्धियाँ देने वाला है।

English sense

Well said, well said, great god, lord of the gods -- tell me the divine Mātaṅgī armour, which brings every accomplishment to men.

पदार्थ · word by word
साधु साधु महादेव
well said, well said, great godठीक कहा, ठीक कहा, महादेव
कथयस्व सुरेश्वर
tell me, lord of the godsबताइए, देवों के स्वामी
मातंगीकवचम् दिव्यम्
the divine Matangi armourदिव्य मातंगी कवच
सर्वसिद्धिकरम् नृणाम्
which brings every accomplishment to menजो मनुष्यों को सब सिद्धियाँ देता है

Verse 2

श्रीईश्वर उवाच — श्रीईश्वर ने कहा Ishvara said

शृणु देवि प्रवक्ष्यामि मातंगीकवचं शुभम् ।
गोपनीयं महादेवि मौनी जापं समाचरेत् ॥२॥

śṛṇu devi pravakṣyāmi mātaṃgīkavacaṃ śubham
gopanīyaṃ mahādevi maunī jāpaṃ samācaret

शृणु देवि प्रवक्ष्यामिमातंगीकवचम् शुभम्गोपनीयम् महादेविमौनी जापम् समाचरेत्
हिन्दी अर्थ

हे देवि, सुनो, मैं शुभ मातंगी-कवच बताता हूँ। हे महादेवि, यह गोपनीय रखने योग्य है; मौन रहकर इसका जप करे।

English sense

Listen, O goddess, I shall tell the auspicious Mātaṅgī armour. It is to be kept secret, great goddess; one should recite it while remaining silent.

पदार्थ · word by word
शृणु देवि प्रवक्ष्यामि
listen, O goddess, I shall tellसुनो देवि, मैं कहूँगा
मातंगीकवचम् शुभम्
the auspicious Matangi armourशुभ मातंगी कवच
गोपनीयम् महादेवि
it is to be kept secret, great goddessहे महादेवि, इसे गुप्त रखना चाहिए
मौनी जापम् समाचरेत्
one should recite it while remaining silentमौन रहकर जप करे

Verse 3

ॐ शिरो मातंगिनी पातु भुवनेशी तु चक्षुषी ।
तोडला कर्णयुगलं त्रिपुरा वदनं मम ॥३॥

oṃ śiro mātaṃginī pātu bhuvaneśī tu cakṣuṣī
toḍalā karṇayugalaṃ tripurā vadanaṃ mama

ॐ शिरः मातंगिनी पातुभुवनेशी तु चक्षुषीतोडला कर्णयुगलम्त्रिपुरा वदनम् मम
हिन्दी अर्थ

ॐ। मातंगिनी सिर की रक्षा करें, और भुवनेशी दोनों नेत्रों की; तोडला दोनों कानों की रक्षा करें, और त्रिपुरा मेरे मुख की।

English sense

Oṃ. May Mātaṅginī protect the head, and Bhuvaneśī the two eyes; may Toḍalā protect the pair of ears, and Tripurā my mouth.

पदार्थ · word by word
ॐ शिरः मातंगिनी पातु
oṃ, may Matangini protect the headॐ, मातंगिनी सिर की रक्षा करें
भुवनेशी तु चक्षुषी
and Bhuvaneshi the two eyesऔर भुवनेशी दोनों नेत्रों की
तोडला कर्णयुगलम्
Todala the pair of earsतोडला दोनों कानों की
त्रिपुरा वदनम् मम
and Tripura my mouthऔर त्रिपुरा मेरे मुख की

Verse 4

पातु कण्ठे महामाया हृदि माहेश्वरी तथा ।
त्रिपुष्पा पार्श्वयोः पातु गुदे कामेश्वरी मम ॥४॥

pātu kaṇṭhe mahāmāyā hṛdi māheśvarī tathā
tripuṣpā pārśvayoḥ pātu gude kāmeśvarī mama

पातु कण्ठे महामायाहृदि माहेश्वरी तथात्रिपुष्पा पार्श्वयोः पातुगुदे कामेश्वरी मम
हिन्दी अर्थ

महामाया कंठ की रक्षा करें, और उसी प्रकार माहेश्वरी हृदय की; त्रिपुष्पा दोनों पार्श्वों की रक्षा करें, और कामेश्वरी मेरे गुदा-स्थान की।

English sense

May Mahāmāyā protect the throat, and likewise Māheśvarī the heart; may Tripuṣpā protect the two sides, and Kāmeśvarī my anus.

पदार्थ · word by word
पातु कण्ठे महामाया
may Mahamaya protect the throatमहामाया कंठ की रक्षा करें
हृदि माहेश्वरी तथा
and likewise Maheshvari the heartऔर माहेश्वरी हृदय की
त्रिपुष्पा पार्श्वयोः पातु
may Tripushpa protect the two sidesत्रिपुष्पा दोनों पार्श्वों की रक्षा करें
गुदे कामेश्वरी मम
and Kameshvari my anusऔर कामेश्वरी मेरे गुदा की

Verse 5

ऊरुद्वये तथा चण्डी जंघयोश्च हराप्रिया ।
महामाया पादयुग्मे सर्वांगेषु कुलेश्वरी ॥५॥

ūrudvaye tathā caṇḍī jaṃghayośca harāpriyā
mahāmāyā pādayugme sarvāṃgeṣu kuleśvarī

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 6

अंगं प्रत्यंगकं चैव सदा रक्षतु वैष्णवी ।
ब्रह्मरंध्रे सदा रक्षेन्मातंगीनामसंस्थिता ॥६॥

aṃgaṃ pratyaṃgakaṃ caiva sadā rakṣatu vaiṣṇavī
brahmaraṃdhre sadā rakṣenmātaṃgīnāmasaṃsthitā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 7

रक्षेन्नित्यं ललाटे सा महापिशाचिनीति च ।
नेत्रयोः सुमुखी रक्षेद्देवी रक्षतु नासिकाम् ॥७॥

rakṣennityaṃ lalāṭe sā mahāpiśācinīti ca
netrayoḥ sumukhī rakṣeddevī rakṣatu nāsikām

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 8

महापिशाचिनी पायान्मुखे रक्षतु सर्वदा ।
लज्जा रक्षतु मां दंताश्रोष्ठौ संमार्जनीकरा ॥८॥

mahāpiśācinī pāyānmukhe rakṣatu sarvadā
lajjā rakṣatu māṃ daṃtāśroṣṭhau saṃmārjanīkarā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

दंताश्रोष्ठौ संमार्जनीकरा uncertain

Verse 9

चिबुके कण्ठदेशे च ठकारत्रितयं पुनः ।
सविसर्गं महादेवि हृदयं पातु सर्वदा ॥९॥

cibuke kaṇṭhadeśe ca ṭhakāratritayaṃ punaḥ
savisargaṃ mahādevi hṛdayaṃ pātu sarvadā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 10

नाभिं रक्षतु मां लोला कालिकावतु लोचने ।
उदरे पातु चामुण्डा लिंगे कात्यायनी तथा ॥१०॥

nābhiṃ rakṣatu māṃ lolā kālikāvatu locane
udare pātu cāmuṇḍā liṃge kātyāyanī tathā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 11

उग्रतारा गुदे पातु पादौ रक्षतु वाग्भिका ।
भुजौ रक्षतु शर्वाणी हृदयं चण्डभूषणा ॥११॥

ugratārā gude pātu pādau rakṣatu vāgbhikā
bhujau rakṣatu śarvāṇī hṛdayaṃ caṇḍabhūṣaṇā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 12

जिह्वायां मातृका रक्षेत्पूर्वे रक्षतु पुष्टिका ।
विजया दक्षिणे पातु मेधा रक्षतु वारुणे ॥१२॥

jihvāyāṃ mātṛkā rakṣetpūrve rakṣatu puṣṭikā
vijayā dakṣiṇe pātu medhā rakṣatu vāruṇe

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 13

नैर्ऋत्ये सुदृशा रक्षेद्वायव्यां पातु लक्ष्मणा ।
ऐशान्यां रक्षेन्मां देवी मातंगी शुभकारिणी ॥१३॥

nairṛtye sudṛśā rakṣedvāyavyāṃ pātu lakṣmaṇā
aiśānyāṃ rakṣenmāṃ devī mātaṃgī śubhakāriṇī

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 14

रक्षेत्खुरेशी चाग्नेय्यां बगला पातु चोत्तरे ।
ऊर्ध्वं पातु महादेवी देवानां हितकारिणी ॥१४॥

rakṣetkhureśī cāgneyyāṃ bagalā pātu cottare
ūrdhvaṃ pātu mahādevī devānāṃ hitakāriṇī

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 15

पाताले पातु मां नित्यं वशिनी विश्वरूपिणी ।
प्रणवं च तमोमाया कामवीजं च कूर्चकम् ॥१५॥

pātāle pātu māṃ nityaṃ vaśinī viśvarūpiṇī
praṇavaṃ ca tamomāyā kāmavījaṃ ca kūrcakam

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 16

मातंगिनी ह्रींयुताख्यं वह्निजायावधिमन्तुः ।
साद्धैकादशवर्णा सा सर्वत्र पातु मां सदा ॥१६॥

mātaṃginī hrīṃyutākhyaṃ vahnijāyāvadhimantuḥ
sāddhaikādaśavarṇā sā sarvatra pātu māṃ sadā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

ह्रींयुताख्यं वह्निजायावधिमन्तुः uncertain

Verse 17

इति ते कथितं देवि गुह्याद्गुह्यतरं परम् ।
त्रैलोक्यमंगलं नाम कवचं देवदुर्लभम् ॥१७॥

iti te kathitaṃ devi guhyādguhyataraṃ param
trailokyamaṃgalaṃ nāma kavacaṃ devadurlabham

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 18

य इदं प्रपठेन्नित्यं जायते संपदालयम् ।
परमैश्वर्यमतुलं प्राप्नुयान्नात्र संशयः ॥१८॥

ya idaṃ prapaṭhennityaṃ jāyate saṃpadālayam
paramaiśvaryamatulaṃ prāpnuyānnātra saṃśayaḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 19

गुरुमभ्यर्च्य विधिवत् कवचं प्रपठेद्यदि ।
ऐश्वर्यं सुकवित्वं च वाक्सिद्धिं लभते ध्रुवम् ॥१९॥

gurumabhyarcya vidhivat kavacaṃ prapaṭhedyadi
aiśvaryaṃ sukavitvaṃ ca vāksiddhiṃ labhate dhruvam

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 20

नित्यं तस्य तु मातंगी महिला मंगलं चरेत् ।
ब्रह्मराक्षसवेताला ग्रहाद्या भूतजातयः ॥२०॥

nityaṃ tasya tu mātaṃgī mahilā maṃgalaṃ caret
brahmarākṣasavetālā grahādyā bhūtajātayaḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 21

तं दृष्ट्वा साधकं देवि लज्जायुक्ता भवंति ते ।
ब्रह्मा विष्णुश्च रुद्रश्च ये देवाः सुरसत्तमाः ॥२१॥

taṃ dṛṣṭvā sādhakaṃ devi lajjāyuktā bhavaṃti te
brahmā viṣṇuśca rudraśca ye devāḥ surasattamāḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 22

कवचं धारयेद्यस्तु सर्वसिद्धिं लभेद्ध्रुवम् ।
राजानोऽपि च दासाः स्युः षट्कर्माणि च साधयेत् ॥२२॥

kavacaṃ dhārayedyastu sarvasiddhiṃ labheddhruvam
rājāno'pi ca dāsāḥ syuḥ ṣaṭkarmāṇi ca sādhayet

कवचम् धारयेत् यः तुसर्वसिद्धिम् लभेत् ध्रुवम्राजानः अपि च दासाः स्युःषट्कर्माणि च साधयेत्
हिन्दी अर्थ

जो यह कवच धारण करता है, वह निश्चय ही सब सिद्धियाँ पाता है; राजा भी उसके दास बन जाते हैं, और वह षट्कर्म सिद्ध कर सकता है।

English sense

Whoever wears this armour surely attains every accomplishment; kings too become his servants, and he can accomplish the six magical rites.

पदार्थ · word by word
कवचम् धारयेत् यः तु
whoever wears this armourजो इस कवच को धारण करता है
सर्वसिद्धिम् लभेत् ध्रुवम्
surely attains every accomplishmentनिश्चित सब सिद्धि पाता है
राजानः अपि च दासाः स्युः
kings too become his servantsराजा भी उसके दास बनते हैं
षट्कर्माणि च साधयेत्
and he can accomplish the six ritesऔर वह षट्कर्म सिद्ध कर सकता है

Verse 23

सिद्धो भवति सर्वत्र किमन्यैर्बहुभाषितैः ।
अल्पायुर्निर्धनो मूर्खो भवत्येव न संशयः ॥२३॥

siddho bhavati sarvatra kimanyairbahubhāṣitaiḥ
alpāyurnirdhano mūrkho bhavatyeva na saṃśayaḥ

सिद्धः भवति सर्वत्रकिम् अन्यैः बहुभाषितैःअल्पायुः निर्धनः मूर्खःभवति एव न संशयः
हिन्दी अर्थ

वह सर्वत्र सिद्ध हो जाता है — अधिक कहने से क्या लाभ? इसके बिना मनुष्य अल्पायु, निर्धन और मूर्ख ही रहता है, इसमें संदेह नहीं।

English sense

He becomes accomplished everywhere -- what need of saying much else? Without this, one is short-lived, poor, and foolish; of this there is no doubt.

पदार्थ · word by word
सिद्धः भवति सर्वत्र
he becomes accomplished everywhereवह सर्वत्र सिद्ध हो जाता है
किम् अन्यैः बहुभाषितैः
what need of saying much else?और अधिक कहने से क्या ?
अल्पायुः निर्धनः मूर्खः
without it one is short-lived, poor and foolishइसके बिना व्यक्ति अल्पायु, निर्धन और मूर्ख रहता है
भवति एव न संशयः
of this there is no doubtइसमें संदेह नहीं

Verse 24

इदं कवचमज्ञात्वा मातंगीं यो भजेन्नरः ।
गुरौ भक्तिः सदा कार्या कवचे च दृढा मतिः ॥२४॥

idaṃ kavacamajñātvā mātaṃgīṃ yo bhajennaraḥ
gurau bhaktiḥ sadā kāryā kavace ca dṛḍhā matiḥ

इदम् कवचम् अज्ञात्वामातंगीम् यः भजेत् नरःगुरौ भक्तिः सदा कार्याकवचे च दृढा मतिः
हिन्दी अर्थ

जो पुरुष इस कवच को जाने बिना मातंगी को भजता है, उसे कुछ फल नहीं मिलता; गुरु में सदा भक्ति रखनी चाहिए, और कवच में दृढ़ मति रखनी चाहिए।

English sense

A man who worships Mātaṅgī without knowing this armour gains nothing by it; devotion to the guru should always be kept, and a firm mind toward this armour.

सदा कार्यो कवचे च दृढा मतिः pada-grouping uncertain

पदार्थ · word by word
इदम् कवचम् अज्ञात्वा
without knowing this armourइस कवच को जाने बिना
मातंगीम् यः भजेत् नरः
a man who worships Matangiजो मनुष्य मातंगी की उपासना करता है
गुरौ भक्तिः सदा कार्या
devotion to the guru should always be keptगुरु में भक्ति सदा रखनी चाहिए
कवचे च दृढा मतिः
and a firm mind toward this armourऔर कवच में दृढ़ मति

Verse 25

तस्मै मातंगिनी देवी सर्वसिद्धिं प्रयच्छति ॥२५॥

tasmai mātaṃginī devī sarvasiddhiṃ prayacchati

तस्मै मातंगिनी देवीसर्वसिद्धिम् प्रयच्छति
हिन्दी अर्थ

उसे देवी मातंगिनी सब सिद्धियाँ देती हैं।

English sense

To him the goddess Matangini grants every accomplishment.

पदार्थ · word by word
तस्मै मातंगिनी देवी
to him the goddess Matanginiउसे देवी मातंगिनी
सर्वसिद्धिम् प्रयच्छति
grants every accomplishmentसब सिद्धि देती हैं
इति नन्द्यावर्ते उत्तरखण्डे त्वरितफलदायिनी मातंगिनीकवचं समाप्तम् ॥

Terms on this page

Bija Mantra बीज मंत्र A "seed" mantra whose power depends on exact pronunciation — even a small mispronunciation can misdirect the energy it draws in.
Kavach कवच A protective text or armor recited for a deity's shielding power — such as the Durga Kavach or Hanuman Kavach.
Matangi मातंगी One of the ten Mahavidyas, associated with speech, the arts, and the paradox of outer impurity concealing inner purity.

Translated and edited by Gaurav Verma under the site's published method. The Sanskrit text is in the public domain. Our transliteration, translation and apparatus are licensed CC BY-SA 4.0 — see /license.

← All stotras