Puṣṭimārga · Vallabhācārya · c. 1500 CE

मधुराष्टकम्

Madhurashtakam — Everything about him is sweet

There is no request in this hymn and no story. It looks at Krishna and the world around him, piece by piece, and says one word about each: madhuram, sweet. The refrain, madhurādhipater akhilaṃ madhuram, turns the whole of it into one taste.

Verse 1

अधरं मधुरं वदनं मधुरं नयनं मधुरं हसितं मधुरम् ।
हृदयं मधुरं गमनं मधुरं मधुराधिपतेरखिलं मधुरम् ॥ १ ॥

adharaṃ madhuraṃ vadanaṃ madhuraṃ nayanaṃ madhuraṃ hasitaṃ madhuram |
hṛdayaṃ madhuraṃ gamanaṃ madhuraṃ madhurādhipaterakhilaṃ madhuram ||

अधरम्मधुरम्वदनम्नयनम्हसितम्हृदयम्गमनम्मधुराधिपतेःअखिलम्
हिन्दी अर्थ

उनके होंठ मधुर हैं, मुख मधुर है, आँखें मधुर हैं, हँसी मधुर है। उनका हृदय मधुर है, चाल मधुर है। मधुरता के स्वामी का सब कुछ मधुर है।

English sense

His lips are sweet, his face is sweet, his eyes are sweet, his smile is sweet. His heart is sweet, his walk is sweet. Everything about the lord of sweetness is sweet.

पदार्थ · word by word
अधरम्
lipsहोंठ
मधुरम्
sweetमधुर
वदनम्
faceमुख
नयनम्
eyesआँखें
हसितम्
smileहँसी
हृदयम्
heartहृदय
गमनम्
walkचाल
मधुराधिपतेः
of the lord of sweetnessमधुरता के स्वामी का
अखिलम्
everythingसब कुछ

Verse 2

वचनं मधुरं चरितं मधुरं वसनं मधुरं वलितं मधुरम् ।
चलितं मधुरं भ्रमितं मधुरं मधुराधिपतेरखिलं मधुरम् ॥ २ ॥

vacanaṃ madhuraṃ caritaṃ madhuraṃ vasanaṃ madhuraṃ valitaṃ madhuram |
calitaṃ madhuraṃ bhramitaṃ madhuraṃ madhurādhipaterakhilaṃ madhuram ||

वचनम्चरितम्वसनम्वलितम्चलितम्भ्रमितम्
हिन्दी अर्थ

उनकी बातें मधुर हैं, उनके काम मधुर हैं, उनके वस्त्र मधुर हैं, उनका मुड़ना मधुर है। उनका चलना मधुर है, घूमना मधुर है। मधुरता के स्वामी का सब कुछ मधुर है।

English sense

His words are sweet, his deeds are sweet, his clothes are sweet, the way he turns is sweet. His moving is sweet, his wandering is sweet. Everything about the lord of sweetness is sweet.

पदार्थ · word by word
वचनम्
wordsबातें
चरितम्
deedsकाम
वसनम्
clothesवस्त्र
वलितम्
the way he turnsमुड़ना
चलितम्
movingचलना
भ्रमितम्
wanderingघूमना

Verse 3

वेणुर्मधुरो रेणुर्मधुरः पाणिर्मधुरः पादौ मधुरौ ।
नृत्यं मधुरं सख्यं मधुरं मधुराधिपतेरखिलं मधुरम् ॥ ३ ॥

veṇurmadhuro reṇurmadhuraḥ pāṇirmadhuraḥ pādau madhurau |
nṛtyaṃ madhuraṃ sakhyaṃ madhuraṃ madhurādhipaterakhilaṃ madhuram ||

वेणुःरेणुःपाणिःपादौनृत्यम्सख्यम्
हिन्दी अर्थ

उनकी बाँसुरी मधुर है, उनके पैरों की धूल मधुर है, उनके हाथ मधुर हैं, उनके चरण मधुर हैं। उनका नाच मधुर है, उनकी मित्रता मधुर है। मधुरता के स्वामी का सब कुछ मधुर है।

English sense

His flute is sweet, the dust he raises is sweet, his hands are sweet, his feet are sweet. His dance is sweet, his friendship is sweet. Everything about the lord of sweetness is sweet.

पदार्थ · word by word
वेणुः
fluteबाँसुरी
रेणुः
the dust he raisesपैरों की धूल
पाणिः
handsहाथ
पादौ
feetचरण
नृत्यम्
danceनाच
सख्यम्
friendshipमित्रता

Verse 4

गीतं मधुरं पीतं मधुरं भुक्तं मधुरं सुप्तं मधुरम् ।
रूपं मधुरं तिलकं मधुरं मधुराधिपतेरखिलं मधुरम् ॥ ४ ॥

gītaṃ madhuraṃ pītaṃ madhuraṃ bhuktaṃ madhuraṃ suptaṃ madhuram |
rūpaṃ madhuraṃ tilakaṃ madhuraṃ madhurādhipaterakhilaṃ madhuram ||

गीतम्पीतम्भुक्तम्सुप्तम्रूपम्तिलकम्
हिन्दी अर्थ

उनका गीत मधुर है, उनका पीना मधुर है, उनका खाना मधुर है, उनका सोना मधुर है। उनका रूप मधुर है, माथे का तिलक मधुर है। मधुरता के स्वामी का सब कुछ मधुर है।

English sense

His song is sweet, his drinking is sweet, his eating is sweet, his sleep is sweet. His form is sweet, the mark on his brow is sweet. Everything about the lord of sweetness is sweet.

पदार्थ · word by word
गीतम्
songगीत
पीतम्
drinkingपीना
भुक्तम्
eatingखाना
सुप्तम्
sleepसोना
रूपम्
formरूप
तिलकम्
the mark on his browमाथे का तिलक

Verse 5

करणं मधुरं तरणं मधुरं हरणं मधुरं स्मरणं मधुरम् ।
वमितं मधुरं शमितं मधुरं मधुराधिपतेरखिलं मधुरम् ॥ ५ ॥

karaṇaṃ madhuraṃ taraṇaṃ madhuraṃ haraṇaṃ madhuraṃ smaraṇaṃ madhuram |
vamitaṃ madhuraṃ śamitaṃ madhuraṃ madhurādhipaterakhilaṃ madhuram ||

करणम्तरणम्हरणम्स्मरणम्वमितम्शमितम्
हिन्दी अर्थ

उनका करना मधुर है, उनका पार उतरना मधुर है, उनकी चोरी मधुर है, उनका स्मरण मधुर है। जो वे छोड़ देते हैं वह मधुर है, उनकी शान्ति मधुर है। मधुरता के स्वामी का सब कुछ मधुर है।

English sense

What he does is sweet, his crossing over is sweet, his stealing is sweet, remembering him is sweet. What he lets fall is sweet, his calm is sweet. Everything about the lord of sweetness is sweet.

Variant reading रमणं, ramaṇaṃ (his love-play) for स्मरणं
पदार्थ · word by word
करणम्
what he doesकरना
तरणम्
crossing overपार उतरना
हरणम्
stealingचोरी
स्मरणम्
remembering himस्मरण
वमितम्
what he lets fallजो वे छोड़ देते हैं
शमितम्
calmशान्ति

Verse 6

गुञ्जा मधुरा माला मधुरा यमुना मधुरा वीची मधुरा ।
सलिलं मधुरं कमलं मधुरं मधुराधिपतेरखिलं मधुरम् ॥ ६ ॥

guñjā madhurā mālā madhurā yamunā madhurā vīcī madhurā |
salilaṃ madhuraṃ kamalaṃ madhuraṃ madhurādhipaterakhilaṃ madhuram ||

गुञ्जामालायमुनावीचीसलिलम्कमलम्
हिन्दी अर्थ

उनकी गुंजा की माला मधुर है, उनकी माला मधुर है, यमुना मधुर है, उसकी लहरें मधुर हैं। उसका जल मधुर है, कमल मधुर है। मधुरता के स्वामी का सब कुछ मधुर है।

English sense

His guñjā beads are sweet, his garland is sweet, the Yamunā is sweet, her waves are sweet. Her water is sweet, the lotus is sweet. Everything about the lord of sweetness is sweet.

पदार्थ · word by word
गुञ्जा
guñjā beadsगुंजा
माला
garlandमाला
यमुना
the Yamunāयमुना
वीची
wavesलहरें
सलिलम्
waterजल
कमलम्
the lotusकमल

Verse 7

गोपी मधुरा लीला मधुरा युक्तं मधुरं मुक्तं मधुरम् ।
दृष्टं मधुरं शिष्टं मधुरं मधुराधिपतेरखिलं मधुरम् ॥ ७ ॥

gopī madhurā līlā madhurā yuktaṃ madhuraṃ muktaṃ madhuram |
dṛṣṭaṃ madhuraṃ śiṣṭaṃ madhuraṃ madhurādhipaterakhilaṃ madhuram ||

गोपीलीलायुक्तम्मुक्तम्दृष्टम्शिष्टम्
हिन्दी अर्थ

गोपियाँ मधुर हैं, उनकी लीला मधुर है, उनका मिलना मधुर है, उनका छोड़ना मधुर है। उनका देखना मधुर है, उनका शिष्टाचार मधुर है। मधुरता के स्वामी का सब कुछ मधुर है।

English sense

The gopīs are sweet, his play is sweet, his meeting is sweet, his letting go is sweet. His glance is sweet, his manners are sweet. Everything about the lord of sweetness is sweet.

पदार्थ · word by word
गोपी
the gopīsगोपियाँ
लीला
playलीला
युक्तम्
meetingमिलना
मुक्तम्
letting goछोड़ना
दृष्टम्
glanceदेखना
शिष्टम्
mannersशिष्टाचार

Verse 8

गोपा मधुरा गावो मधुरा यष्टिर्मधुरा सृष्टिर्मधुरा ।
दलितं मधुरं फलितं मधुरं मधुराधिपतेरखिलं मधुरम् ॥ ८ ॥

gopā madhurā gāvo madhurā yaṣṭirmadhurā sṛṣṭirmadhurā |
dalitaṃ madhuraṃ phalitaṃ madhuraṃ madhurādhipaterakhilaṃ madhuram ||

गोपाःगावःयष्टिःसृष्टिःदलितम्फलितम्
हिन्दी अर्थ

ग्वाले मधुर हैं, गायें मधुर हैं, उनकी लाठी मधुर है, उनकी सृष्टि मधुर है। उनका कुचलना मधुर है, उनका फल देना मधुर है। मधुरता के स्वामी का सब कुछ मधुर है।

English sense

The cowherds are sweet, the cows are sweet, his staff is sweet, his creation is sweet. His crushing is sweet, his bearing fruit is sweet. Everything about the lord of sweetness is sweet.

पदार्थ · word by word
गोपाः
the cowherdsग्वाले
गावः
the cowsगायें
यष्टिः
staffलाठी
सृष्टिः
creationसृष्टि
दलितम्
crushingकुचलना
फलितम्
bearing fruitफल देना
॥ इति श्रीमद्वल्लभाचार्यविरचितं मधुराष्टकं सम्पूर्णं ॥

Terms on this page

Krishna कृष्ण Bhagavan Krishna, the eighth avatar of Vishnu; spoke the Bhagavad Gita to Arjuna on the battlefield of Kurukshetra.

Translated and edited by Gaurav Verma under the site's published method. The Sanskrit text is in the public domain. Our transliteration, translation and apparatus are licensed CC BY-SA 4.0 — see /license.

← All stotras