Mahattarayonividyā Mahātantra

ललिताहृदयस्तोत्रम् २

Lalita Hridaya Stotram 2 (Mahattarayonividya Mahatantra) — The heart of Lalitā, told by Hayagrīva to Agastya

A "heart" (hṛdaya) is the inmost hymn of a goddess, the one kept closest in her worship. This one is given by Hayagrīva to Agastya for Tripurasundari as Lalitā: after an opening that describes it, a dhyāna of seed-syllables, and a run of verses naming her in the wheels of the Sri Chakra, her powers and her forms, each asking her to protect the speaker. The last nine verses give its fruit and say that a teacher gives it only to the devoted.

Verse p1

अगस्त्य उवाच — अगस्त्य ने कहा Agastya said

हयग्रीव दयासिन्धो ललितायाः शुभं मम ।
हृदयं च महोत्कृष्टं कथयस्व महामुने ॥ १ ॥

hayagrīva dayāsindho lalitāyāḥ śubhaṃ mama
hṛdayaṃ ca mahotkṛṣṭaṃ kathayasva mahāmune

हयग्रीवदयासिन्धोललितायाःशुभंममहृदयंचमहोत्कृष्टंकथयस्वमहामुने
हिन्दी अर्थ

हे हयग्रीव, दया के सागर, हे महामुनि, मुझे ललिता का शुभ और अत्यन्त श्रेष्ठ हृदय बताइए।

English sense

O Hayagrīva, ocean of mercy, great sage, tell me the auspicious and most excellent heart of Lalitā.

पदार्थ · word by word
हयग्रीव
Hayagrīvaहयग्रीव
दयासिन्धो
ocean of mercyदया के सागर
ललितायाः
of Lalitāललिता का
शुभं
auspiciousशुभ
मम
to meमुझे
हृदयं
heartहृदय
च
andऔर
महोत्कृष्टं
most excellentअत्यन्त श्रेष्ठ
कथयस्व
tellबताइए
महामुने
great sageमहामुनि

Verse p2

हयग्रीव उवाच — हयग्रीव ने कहा Hayagrīva said

शृणु त्वं शिष्य वाक्यं मे हृदयं कथयामि ते ।
महादेव्यास्तथा शक्तेः प्रीतिसम्पादकारकम् ॥ २ ॥

śṛṇu tvaṃ śiṣya vākyaṃ me hṛdayaṃ kathayāmi te
mahādevyāstathā śakteḥ prītisampādakārakam

शृणुत्वंशिष्यवाक्यंमेहृदयंकथयामितेमहादेव्यास्तथाशक्तेःप्रीतिसम्पादकारकम्
हिन्दी अर्थ

हे शिष्य, मेरी बात सुनो। मैं तुम्हें वह हृदय बताता हूँ जो महादेवी और शक्ति को प्रसन्न करता है।

English sense

Listen, my disciple, to my words. I will tell you the heart, which brings delight to the Great Goddess and to Śakti.

पदार्थ · word by word
शृणु
listenसुनो
त्वं
youतुम
शिष्य
discipleशिष्य
वाक्यं
wordsबात
मे
myमेरी
हृदयं
heartहृदय
कथयामि
I tellमैं बताता हूँ
ते
to youतुम्हें
महादेव्यास्तथा
of the Great Goddess, and likewiseमहादेवी का और वैसे ही
शक्तेः
of Śaktiशक्ति का
प्रीतिसम्पादकारकम्
bringing delightप्रसन्न करने वाला

Verse p3

बीजात्मकं महामन्त्ररूपकं परमं निजम् ।
कामेश्वर्याः स्वाङ्गभूतं डामर्यादिभिरावृतम् ॥ ३ ॥

bījātmakaṃ mahāmantrarūpakaṃ paramaṃ nijam
kāmeśvaryāḥ svāṅgabhūtaṃ ḍāmaryādibhirāvṛtam

बीजात्मकंमहामन्त्ररूपकंपरमंनिजम्कामेश्वर्याःस्वाङ्गभूतंडामर्यादिभिरावृतम्
हिन्दी अर्थ

यह बीजाक्षरों से बना है, महामन्त्र के रूप में है, सबसे ऊँचा और अपना ही है। यह कामेश्वरी के अपने ही अंग जैसा है, और डामरी आदि इसे घेरे रहती हैं।

English sense

It is made of seed-syllables, in the form of a great mantra, the highest, one's very own. It is a limb of Kāmeśvarī's own body, and the Ḍāmarīs and the rest surround it.

पदार्थ · word by word
बीजात्मकं
made of seed-syllablesबीजाक्षरों से बना
महामन्त्ररूपकं
in the form of a great mantraमहामन्त्र के रूप में
परमं
highestसबसे ऊँचा
निजम्
one's ownअपना
कामेश्वर्याः
of Kāmeśvarīकामेश्वरी के
स्वाङ्गभूतं
become her own limbअपने अंग जैसा
डामर्यादिभिरावृतम्
surrounded by the Ḍāmarīs and othersडामरी आदि से घिरा

Verse p4

कामाकर्ष्यादिसंयुक्तं पञ्चकामदुघान्वितम् ।
नववल्लिसमायुक्तं कादिहादिमतान्वितम् ॥ ४ ॥

kāmākarṣyādisaṃyuktaṃ pañcakāmadughānvitam
navavallisamāyuktaṃ kādihādimatānvitam

कामाकर्ष्यादिसंयुक्तंपञ्चकामदुघान्वितम्नववल्लिसमायुक्तंकादिहादिमतान्वितम्
हिन्दी अर्थ

यह कामना को खींचने वाली शक्तियों आदि से जुड़ा है और पाँच कामधेनुओं से युक्त है। यह नौ लताओं से जुड़ा है और क-आदि तथा ह-आदि मतों के अनुसार है।

English sense

It is joined with the powers that draw desire and the rest, and with the five wish-yielding cows. It is joined with nine creepers, and follows the schools that begin with ka and with ha.

पदार्थ · word by word
कामाकर्ष्यादिसंयुक्तं
joined with the powers that draw desire and the restकामना खींचने वाली शक्तियों आदि से जुड़ा
पञ्चकामदुघान्वितम्
with the five wish-yielding cowsपाँच कामधेनुओं से युक्त
नववल्लिसमायुक्तं
joined with nine creepersनौ लताओं से जुड़ा
कादिहादिमतान्वितम्
of the schools beginning with ka and with ha, followingक-आदि और ह-आदि मतों के अनुसार

Verse p5

त्रिकूटदर्शितं गुप्तं हृदयोत्तममेव च ।
मूलप्रकृतिव्यक्तादिकलाशोधनकारकम् ॥ ५ ॥

trikūṭadarśitaṃ guptaṃ hṛdayottamameva ca
mūlaprakṛtivyaktādikalāśodhanakārakam

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse p6

विमर्शरूपकं चैव विद्याशक्तिषडङ्गकम् ।
षडध्वमार्गपीठस्थं सौरशाक्तादिसंज्ञकम् ॥ ६ ॥

vimarśarūpakaṃ caiva vidyāśaktiṣaḍaṅgakam
ṣaḍadhvamārgapīṭhasthaṃ sauraśāktādisaṃjñakam

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse p7

अभेदभेदनाशं च सर्ववाग्वृत्तिदायकम् ।
तत्त्वचक्रमयं तत्त्वबिन्दुनादकलान्वितम् ॥ ७ ॥

abhedabhedanāśaṃ ca sarvavāgvṛttidāyakam
tattvacakramayaṃ tattvabindunādakalānvitam

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse p8

प्रभायन्त्रसमायुक्तं मूलचक्रमयान्वितम् ।
कण्ठशक्तिमयोपेतं भ्रामरीशक्तिरूपकम् ॥ ८ ॥

prabhāyantrasamāyuktaṃ mūlacakramayānvitam
kaṇṭhaśaktimayopetaṃ bhrāmarīśaktirūpakam

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

ध्यानम्Dhyāna

Verse dh1

द्रां द्रीं क्लीं बीजरूपे हसितकहकहे ब्रह्मदेहान्तरङ्गे ।
ब्लूं सः क्रों वर्णमाले सुरगणनमिते तत्त्वरूपे हसखफ्रेम् ।
ह्सां ह्सीं ह्सौं बीजरूपे परमसुखकरे वीरमातः स्वयम्भूः ।
ऐं सहखफ्रें बीजतत्त्वे कलितकुलकले ते नमः शुद्धवीरे ॥ १ ॥

drāṃ drīṃ klīṃ bījarūpe hasitakahakahe brahmadehāntaraṅge
blūṃ saḥ kroṃ varṇamāle suragaṇanamite tattvarūpe hasakhaphrem
hsāṃ hsīṃ hsauṃ bījarūpe paramasukhakare vīramātaḥ svayambhūḥ
aiṃ sahakhaphreṃ bījatattve kalitakulakale te namaḥ śuddhavīre

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

हृदयस्तोत्रम्The heart hymn

Verse 1

हृदयाम्बुजमध्यस्था ब्रह्मात्मैक्यप्रदायिनी ।
त्रिपुराम्बा त्रिकोणस्था पातु मे हृदयं सदा ॥ १ ॥

hṛdayāmbujamadhyasthā brahmātmaikyapradāyinī
tripurāmbā trikoṇasthā pātu me hṛdayaṃ sadā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 2

अवर्णमालिका शक्तिर्वर्णमालास्वरूपिणी ।
नित्याऽनित्या तत्त्वगा सा निराकारमयान्विता ॥ २ ॥

avarṇamālikā śaktirvarṇamālāsvarūpiṇī
nityā'nityā tattvagā sā nirākāramayānvitā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 3

शब्दब्रह्ममयी शब्दबोधाकारस्वरूपिणी ।
सांविदी वादिसंसेव्या सर्वश्रुतिभिरीडिता ॥ ३ ॥

śabdabrahmamayī śabdabodhākārasvarūpiṇī
sāṃvidī vādisaṃsevyā sarvaśrutibhirīḍitā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 4

महावाक्योपदेशानी स्वरनाडीगुणान्विता ।
ह्रीङ्कारचक्रमध्यस्था ह्रीमुद्यानविहारिणी ॥ ४ ॥

mahāvākyopadeśānī svaranāḍīguṇānvitā
hrīṅkāracakramadhyasthā hrīmudyānavihāriṇī

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 5

ह्रीं मोक्षकारिणी ह्रीं ह्रीं महाह्रीङ्कारधारिणी ।
कालकण्ठी महादेवी कुरुकुल्ला कुलेश्वरी ॥ ५ ॥

hrīṃ mokṣakāriṇī hrīṃ hrīṃ mahāhrīṅkāradhāriṇī
kālakaṇṭhī mahādevī kurukullā kuleśvarī

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 6

ऐं ऐं प्रकाशरूपेण ऐं बीजान्तरवासिनी ।
ईशस्था ईदृशी चेशी ईं ईं वीजकरी तथा ॥ ६ ॥

aiṃ aiṃ prakāśarūpeṇa aiṃ bījāntaravāsinī
īśasthā īdṛśī ceśī īṃ īṃ vījakarī tathā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 7

लक्ष्मीनारायणान्तःस्था लक्ष्यालक्ष्यकरी तथा ।
शिवस्था हेतिवर्णस्था सशक्तेर्वर्णरूपिणी ॥ ७ ॥

lakṣmīnārāyaṇāntaḥsthā lakṣyālakṣyakarī tathā
śivasthā hetivarṇasthā saśaktervarṇarūpiṇī

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 8

कमलस्था कलामाला ह्रां ह्रीं ह्रीं ह्रीं मुखी तथा ।
लावण्यसुन्दरी पातु लक्ष्यकोणाग्रमन्विता ॥ ८ ॥

kamalasthā kalāmālā hrāṃ hrīṃ hrīṃ hrīṃ mukhī tathā
lāvaṇyasundarī pātu lakṣyakoṇāgramanvitā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 9

लां लां लीं लीं सुरैः स्तुत्या सां सीं सूं सैं सुरार्चिता ।
कां कीं कूं काकिनी सेव्या लां लीं लूं काकिनीस्तुता ॥ ९ ॥

lāṃ lāṃ līṃ līṃ suraiḥ stutyā sāṃ sīṃ sūṃ saiṃ surārcitā
kāṃ kīṃ kūṃ kākinī sevyā lāṃ līṃ lūṃ kākinīstutā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 10

बिन्दुचक्रेश्वरी पातु द्वितीयावर्णदेवता ।
वसुकोणेश्वरी देवी द्विदशारेश्वरी च माम् ॥ १० ॥

binducakreśvarī pātu dvitīyāvarṇadevatā
vasukoṇeśvarī devī dvidaśāreśvarī ca mām

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 11

मन्वस्त्रचक्रमध्यस्था नागपत्रेश्वरी सदा ।
षोडशारेश्वरी नित्या मण्डलत्रयदेवता ॥ ११ ॥

manvastracakramadhyasthā nāgapatreśvarī sadā
ṣoḍaśāreśvarī nityā maṇḍalatrayadevatā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 12

भूपुरत्रयमध्यस्था द्वादशग्रन्थिभेदिनी ।
हंसी हसी सुबीजस्था हरिद्रादिभिरर्चिता ॥ १२ ॥

bhūpuratrayamadhyasthā dvādaśagranthibhedinī
haṃsī hasī subījasthā haridrādibhirarcitā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 13

अनन्तकोटिजन्मस्था जन्माजन्मत्ववर्जिता ।
अमृताम्भोधिमध्यस्था अमृतेशादिसेविता ॥ १३ ॥

anantakoṭijanmasthā janmājanmatvavarjitā
amṛtāmbhodhimadhyasthā amṛteśādisevitā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 14

मृतामृतकरी मूलविराट्शक्तिः परात्मिका ।
आत्मनं पातु मे नित्यं तथा सर्वाङ्गमेव च ॥ १४ ॥

mṛtāmṛtakarī mūlavirāṭśaktiḥ parātmikā
ātmanaṃ pātu me nityaṃ tathā sarvāṅgameva ca

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 15

अष्टदिक्षु कराली सा ऊर्ध्वाधःप्रान्तके तथा ।
गुरुशक्तिमहाविद्या गुरुमण्डलगामिनी ॥ १५ ॥

aṣṭadikṣu karālī sā ūrdhvādhaḥprāntake tathā
guruśaktimahāvidyā gurumaṇḍalagāminī

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 16

सर्वचक्रेश्वरी सर्वब्रह्मादिभिः सुवन्दिता ।
सत्त्वशक्तिः रजःशक्तिस्तमःशक्तिः परात्मिका ॥ १६ ॥

sarvacakreśvarī sarvabrahmādibhiḥ suvanditā
sattvaśaktiḥ rajaḥśaktistamaḥśaktiḥ parātmikā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 17

प्रपञ्चेशी सुकालस्था महावेदान्तगर्भिता ।
कूटस्था कूटमध्यस्था कूटाकूटविवर्जिता ॥ १७ ॥

prapañceśī sukālasthā mahāvedāntagarbhitā
kūṭasthā kūṭamadhyasthā kūṭākūṭavivarjitā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 18

योगाङ्गी योगमध्यस्था अष्टयोगप्रदायिनी ।
नवशक्तिः कृती माता अष्टसिद्धिस्वरूपिणी ॥ १८ ॥

yogāṅgī yogamadhyasthā aṣṭayogapradāyinī
navaśaktiḥ kṛtī mātā aṣṭasiddhisvarūpiṇī

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 19

नववीरावली रम्या मुक्तिकन्या मुकुन्दगा ।
उपदेशकरी विद्या महामुख्यविराजिता ॥ १९ ॥

navavīrāvalī ramyā muktikanyā mukundagā
upadeśakarī vidyā mahāmukhyavirājitā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 20

मुख्याऽमुख्या महामुख्या मूलबीजप्रवर्तिका ।
दिक्पालकाः सदा पान्तु श्रीचक्राधिदेवताः ॥ २० ॥

mukhyā'mukhyā mahāmukhyā mūlabījapravartikā
dikpālakāḥ sadā pāntu śrīcakrādhidevatāḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 21

दिग्योगिन्यष्टकं पातु तथा भैरव चाष्टकम् ।
षडङ्गदेवताः पान्तु नित्याषोडशिकास्तथा ॥ २१ ॥

digyoginyaṣṭakaṃ pātu tathā bhairava cāṣṭakam
ṣaḍaṅgadevatāḥ pāntu nityāṣoḍaśikāstathā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 22

नाथशक्तिः सदा पातु त्रिकोणान्तरदीपिका ।
त्रिसारा त्रयकर्माणि नाशिनी त्रयं दर्शति ॥ २२ ॥

nāthaśaktiḥ sadā pātu trikoṇāntaradīpikā
trisārā trayakarmāṇi nāśinī trayaṃ darśati

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 23

त्रिकाला शोषणी शोषकारिणी शोषणेश्वरी ।
भुक्तिमुक्तिप्रदा बाला भुवनाम्बा बगलेश्वरी ॥ २३ ॥

trikālā śoṣaṇī śoṣakāriṇī śoṣaṇeśvarī
bhuktimuktipradā bālā bhuvanāmbā bagaleśvarī

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 24

अतृप्तिस्तृप्तिसन्तुष्टा तृप्ता तृप्तकरी सदा ।
आम्नायशक्तयः पान्तु आदिशेषसुतल्पिनी ॥ २४ ॥

atṛptistṛptisantuṣṭā tṛptā tṛptakarī sadā
āmnāyaśaktayaḥ pāntu ādiśeṣasutalpinī

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 25

राज्यत्वं देहि मे नित्यं आदिशम्भुस्वरूपिणी ।
सर्वरोगहरा सर्वकैवल्यपददायिनी ॥ २५ ॥

rājyatvaṃ dehi me nityaṃ ādiśambhusvarūpiṇī
sarvarogaharā sarvakaivalyapadadāyinī

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

फलश्रुतिःThe fruit of reciting

Verse ph1

इदं तु हृदयं दिव्यं ललिताप्रीतिदायकम् ।
अनेन च समं नास्ति स्तोत्रं प्रख्यातवैभवम् ॥ २६ ॥

idaṃ tu hṛdayaṃ divyaṃ lalitāprītidāyakam
anena ca samaṃ nāsti stotraṃ prakhyātavaibhavam

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse ph2

शक्तिरूपं शक्तिगुप्तं प्रकटाङ्गे प्रभुं शुभम् ।
मूलविद्यात्मकं मूलब्रह्मसम्भवकारणम् ॥ २७ ॥

śaktirūpaṃ śaktiguptaṃ prakaṭāṅge prabhuṃ śubham
mūlavidyātmakaṃ mūlabrahmasambhavakāraṇam

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse ph3

नादादिशक्तिसंयुक्तमभूतमद्भुतं महत् ।
रोगहं पापहं विघ्ननाशनं विघ्नहारिणम् ॥ २८ ॥

nādādiśaktisaṃyuktamabhūtamadbhutaṃ mahat
rogahaṃ pāpahaṃ vighnanāśanaṃ vighnahāriṇam

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse ph4

चिरायुष्यप्रदं सर्वमृत्युदारिद्र्यनाशनम् ।
क्रोधहं मुक्तिदं मुक्तिदायकं परं मे सुखम् ॥ २९ ॥

cirāyuṣyapradaṃ sarvamṛtyudāridryanāśanam
krodhahaṃ muktidaṃ muktidāyakaṃ paraṃ me sukham

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse ph5

रुद्रदं मृडपं विष्णुं दण्डकं ब्रह्मरूपकम् ।
विचित्रं च सुचित्रं च सुन्दरं च सुगोचरम् ॥ ३० ॥

rudradaṃ mṛḍapaṃ viṣṇuṃ daṇḍakaṃ brahmarūpakam
vicitraṃ ca sucitraṃ ca sundaraṃ ca sugocaram

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse ph6

नाभक्ताय न दुष्टाय नाविश्वस्ताय देशिकः ।
न दापयेत् परं विद्याहृदयं मन्त्रगर्भितम् ॥ ३१ ॥

nābhaktāya na duṣṭāya nāviśvastāya deśikaḥ
na dāpayet paraṃ vidyāhṛdayaṃ mantragarbhitam

नाभक्तायनदुष्टायनाविश्वस्तायदेशिकःनदापयेत्परंविद्याहृदयंमन्त्रगर्भितम्
हिन्दी अर्थ

गुरु इसे भक्तिहीन को, दुष्ट को या अविश्वसनीय को न दे। मन्त्रों को भीतर धारण करने वाले इस परम विद्या-हृदय को वह किसी को न दिलाए।

English sense

A teacher should not give it to one who has no devotion, to a wicked one, or to one who cannot be trusted. He should not hand on this highest heart of knowledge, which holds mantras within.

पदार्थ · word by word
नाभक्ताय
to one without devotionभक्तिहीन को
न
notन
दुष्टाय
to a wicked oneदुष्ट को
नाविश्वस्ताय
to one not to be trustedअविश्वसनीय को
देशिकः
teacherगुरु
न
notन
दापयेत्
should have it givenदिलाए
परं
highestपरम
विद्याहृदयं
heart of knowledgeविद्या-हृदय
मन्त्रगर्भितम्
holding mantras withinमन्त्रों को भीतर धारण करने वाला

Verse ph7

स्तोत्राणामुत्तमं स्तोत्रं मन्त्राणामुत्तमं मनुम् ।
बीजानामुत्तमं बीजं शाक्तानामुत्तमं शिवम् ॥ ३२ ॥

stotrāṇāmuttamaṃ stotraṃ mantrāṇāmuttamaṃ manum
bījānāmuttamaṃ bījaṃ śāktānāmuttamaṃ śivam

स्तोत्राणामुत्तमंस्तोत्रंमन्त्राणामुत्तमंमनुम्बीजानामुत्तमंबीजंशाक्तानामुत्तमंशिवम्
हिन्दी अर्थ

यह स्तोत्रों में सर्वोत्तम स्तोत्र है, मन्त्रों में सर्वोत्तम मन्त्र है, बीजों में सर्वोत्तम बीज है और शाक्तों में सर्वोत्तम शिव है।

English sense

It is the best of hymns, the best mantra among mantras, the best seed among seeds, and among the followers of Śakti, the best Śiva.

पदार्थ · word by word
स्तोत्राणामुत्तमं
of hymns the bestस्तोत्रों में सर्वोत्तम
स्तोत्रं
hymnस्तोत्र
मन्त्राणामुत्तमं
of mantras the bestमन्त्रों में सर्वोत्तम
मनुम्
mantraमन्त्र
बीजानामुत्तमं
of seeds the bestबीजों में सर्वोत्तम
बीजं
seedबीज
शाक्तानामुत्तमं
of the followers of Śakti the bestशाक्तों में सर्वोत्तम
शिवम्
Śivaशिव

Verse ph8

पठेद् भक्त्या त्रिकालेषु अर्धरात्रे तथैव च ।
वाक्सिद्धिदायकं नित्यं परविद्याविमोहकम् ॥ ३३ ॥

paṭhed bhaktyā trikāleṣu ardharātre tathaiva ca
vāksiddhidāyakaṃ nityaṃ paravidyāvimohakam

पठेद्भक्त्यात्रिकालेषुअर्धरात्रेतथैवचवाक्सिद्धिदायकंनित्यंपरविद्याविमोहकम्
हिन्दी अर्थ

इसे भक्ति से तीनों कालों में और आधी रात को भी पढ़ना चाहिए। यह सदा वाणी की सिद्धि देता है और दूसरों की विद्या को भ्रमित कर देता है।

English sense

One should read it with devotion at the three times of day and also at midnight. It always gives perfection of speech and confounds the lore of others.

पदार्थ · word by word
पठेद्
one should readपढ़ना चाहिए
भक्त्या
with devotionभक्ति से
त्रिकालेषु
at the three timesतीनों कालों में
अर्धरात्रे
at midnightआधी रात को
तथैव
and soऔर वैसे ही
च
andभी
वाक्सिद्धिदायकं
giver of perfection of speechवाणी की सिद्धि देने वाला
नित्यं
alwaysसदा
परविद्याविमोहकम्
confounder of the lore of othersदूसरों की विद्या को भ्रमित करने वाला

Verse ph9

स्वविद्यास्थापकं चान्यद् यन्त्रतन्त्रादिभेदनम् ।
कृत्तिकानक्षत्रकूर्माख्ये चक्रे स्थित्वा जपेन्मनुम् ॥ ३४ ॥

svavidyāsthāpakaṃ cānyad yantratantrādibhedanam
kṛttikānakṣatrakūrmākhye cakre sthitvā japenmanum

स्वविद्यास्थापकंचान्यद्यन्त्रतन्त्रादिभेदनम्कृत्तिकानक्षत्रकूर्माख्येचक्रेस्थित्वाजपेन्मनुम्
हिन्दी अर्थ

यह अपनी विद्या को स्थापित करता है और दूसरे यन्त्र, तन्त्र आदि को भेद देता है। कृत्तिका नक्षत्र में, कूर्म नामक चक्र में स्थित होकर मन्त्र का जप करना चाहिए।

English sense

It establishes one's own knowledge, and breaks other yantras, tantras and the like. Standing in the wheel called Kūrma, under the Kṛttikā star, one should chant the mantra.

पदार्थ · word by word
स्वविद्यास्थापकं
establisher of one's own knowledgeअपनी विद्या को स्थापित करने वाला
चान्यद्
and otherऔर दूसरे
यन्त्रतन्त्रादिभेदनम्
breaker of yantras, tantras and the likeयन्त्र, तन्त्र आदि को भेदने वाला
कृत्तिकानक्षत्रकूर्माख्ये
under the Kṛttikā star, called Kūrmaकृत्तिका नक्षत्र में, कूर्म नामक
चक्रे
in the wheelचक्र में
स्थित्वा
standingस्थित होकर
जपेन्मनुम्
one should chant the mantraमन्त्र का जप करना चाहिए
इति श्रीमहत्तरयोनिविद्याया महातन्त्रे श्रीललिताहृदयं सम्पूर्णम् ॥

Terms on this page

Shri Vidya श्री विद्या A Tantric tradition centered on the worship of the Goddess as Tripura Sundari via the Shri Yantra — its rituals like Shri Yantra Chakra Pujan are reserved for its own initiates.
Guru गुरु A spiritual teacher who guides a disciple's practice and initiation.
Kundalini कुण्डलिनी The dormant serpent-power said to lie coiled at the base of the spine, which fully awakens in a practitioner who has mastered a deity's protective mantra at moments of grave danger.
Sri Chakra श्री चक्र Another name for the Sri Yantra — the geometric energy diagram of Goddess Lalita Tripura Sundari.
Tripurasundari त्रिपुरसुंदरी The Goddess of Sri Vidya, before whom Lord Shiva is said to dance the Tandava in joyous ecstasy — distinct from the Mahavidya Tripura Bhairavi.

Translated and edited by Gaurav Verma under the site's published method. The Sanskrit text is in the public domain. Our transliteration, translation and apparatus are licensed CC BY-SA 4.0 — see /license.

← All stotras