Mahāvāmakeśvara Tantra · Rāvaṇa's praise, in the conquest of Hiraṇyapura

कामकलाकालीस्तोत्रम्

Kamakala Kali Stotram (Mahavamakeshvara Tantra) — Rāvaṇa's hymn to the many-armed Kālī of the cremation ground

When Rāvaṇa set out against the asuras of Kālakā's line, he praised Kali as Kāmakalākālī. After a one-verse opening by Mahakala, the hymn is a single long picture: she sits on a corpse in a cremation ground washed by a sea of blood, ringed by yoginīs and ḍākinīs, with ten faces, twenty-seven eyes and fifty-four arms, each hand holding a weapon, a skull or a snake, and snakes for her anklets, bracelets and sacred thread. It ends with the promise that whoever remembers her wins in battle and is freed from fear, sin and disease.

Verse 1

महाकाल उवाच — महाकाल ने कहा Mahākāla said

अथ वक्ष्ये महेशानि देव्याः स्तोत्रमनुत्तमम् ।
यस्य स्मरणमात्रेण विघ्ना यान्ति पराङ्मुखाः ॥ १ ॥

atha vakṣye maheśāni devyāḥ stotramanuttamam
yasya smaraṇamātreṇa vighnā yānti parāṅmukhāḥ

अथवक्ष्येमहेशानिदेव्याःस्तोत्रमनुत्तमम्यस्यस्मरणमात्रेणविघ्नायान्तिपराङ्मुखाः
हिन्दी अर्थ

हे महेशानि, अब मैं देवी का सर्वोत्तम स्तोत्र कहूँगा। इसे याद करने भर से बाधाएँ मुँह फेरकर चली जाती हैं।

English sense

Now I will tell, great goddess, the unsurpassed hymn of the Goddess. By merely remembering it, obstacles turn their faces away.

पदार्थ · word by word
अथ
nowअब
वक्ष्ये
I will tellमैं कहूँगा
महेशानि
great goddessहे महेशानि
देव्याः
of the Goddessदेवी का
स्तोत्रमनुत्तमम्
unsurpassed hymnसर्वोत्तम स्तोत्र
यस्य
of whichजिसके
स्मरणमात्रेण
by mere rememberingयाद करने भर से
विघ्ना
obstaclesबाधाएँ
यान्ति
goचली जाती हैं
पराङ्मुखाः
with faces turned awayमुँह फेरकर

Verse 2

विजेतुं प्रतस्थे यदा कालकस्या
सुरान् रावणो मुञ्जमालिप्रवर्हान् ।
तदा कामकालीं स तुष्टाव
वाग्भिर्जिगीषुर्मृधे बाहुवीर्येण सर्वान् ॥ २ ॥

vijetuṃ pratasthe yadā kālakasyā
surān rāvaṇo muñjamālipravarhān
tadā kāmakālīṃ sa tuṣṭāva
vāgbhirjigīṣurmṛdhe bāhuvīryeṇa sarvān

विजेतुम्प्रतस्थेयदाकालकस्यअसुरान्रावणःमुञ्जमालिप्रवर्हान्तदाकामकालीम्सःतुष्टाववाग्भिःजिगीषुःमृधेबाहुवीर्येणसर्वान्
हिन्दी अर्थ

जब रावण कालका के असुरों को जीतने निकला, जो मुञ्ज घास की मालाएँ पहने उनके प्रमुख थे, तब युद्ध में अपनी भुजाओं के बल से सबको जीतने की इच्छा से उसने वाणी से कामकाली की स्तुति की।

English sense

When Rāvaṇa set out to conquer the asuras of Kālakā's line, the chief of them wearing garlands of muñja grass, then, wishing to win over all of them in battle by the strength of his arms, he praised Kāmakālī with his words.

पदार्थ · word by word
विजेतुम्
to conquerजीतने के लिए
प्रतस्थे
set outनिकला
यदा
whenजब
कालकस्य
of Kālakā's lineकालका के
असुरान्
asurasअसुरों को
रावणः
Rāvaṇaरावण
मुञ्जमालिप्रवर्हान्
the chief ones with muñja-grass garlandsमुञ्ज घास की माला वाले प्रमुखों को
तदा
thenतब
कामकालीम्
Kāmakālīकामकाली की
सः
heउसने
तुष्टाव
praisedस्तुति की
वाग्भिः
with wordsवाणी से
जिगीषुः
wishing to winजीतने की इच्छा वाला
मृधे
in battleयुद्ध में
बाहुवीर्येण
by the strength of his armsभुजाओं के बल से
सर्वान्
allसबको

देवीस्वरूपवर्णनम्Her form

Verse 3

महावर्तभीमासृगब्ध्युत्थवीची
परिक्षालिता श्रान्तकन्थश्मशाने ।
चितिप्रज्वलद्वह्निकीलाजटाले
शिवाकारशावासने सन्निषण्णाम् ॥ ३ ॥

mahāvartabhīmāsṛgabdhyutthavīcī
parikṣālitā śrāntakanthaśmaśāne
citiprajvaladvahnikīlājaṭāle
śivākāraśāvāsane sanniṣaṇṇām

महावर्तभीमाअसृगब्धिउत्थवीचिपरिक्षालिताश्रान्तकन्थश्मशानेचितिप्रज्वलद्वह्निकीलाजटालेशिवाकारशावासनेसन्निषण्णाम्
हिन्दी अर्थ

वह शिव के रूप वाले शव के आसन पर बैठी हैं, उस श्मशान में जिसे रक्त के सागर से उठती लहरें चारों ओर से धोती हैं, जो बड़े भँवरों से भयानक है, जहाँ फटे-पुराने चीथड़े पड़े हैं और जो जलती चिताओं की लपटों से जटाओं जैसा लगता है।

English sense

She sits on a seat that is a corpse in the form of Śiva, in a cremation ground washed on all sides by waves rising from a sea of blood, fearsome with great whirlpools, where worn rags lie, and which is shaggy with the flames of blazing pyres.

पदार्थ · word by word
महावर्तभीमा
fearsome with great whirlpoolsबड़े भँवरों से भयानक
असृगब्धि
sea of bloodरक्त का सागर
उत्थवीचि
waves risingउठती लहरें
परिक्षालिता
washed all roundचारों ओर से धोए गए
श्रान्तकन्थ
worn-out ragsघिसे हुए चीथड़े
श्मशाने
in the cremation groundश्मशान में
चितिप्रज्वलद्वह्निकीलाजटाले
shaggy with the flames of fires blazing on pyresचिताओं की जलती आग की लपटों से जटाओं जैसा
शिवाकारशावासने
on a corpse-seat in the form of Śivaशिव के रूप वाले शव के आसन पर
सन्निषण्णाम्
seatedबैठी हुई

Verse 4

महाभैरवीयोगिनीडाकिनीभिः
करालाभिरापादलम्बत्कचाभिः ।
भ्रमन्तीभिरापीय मद्यामिषास्रान्यजस्रं
समं सञ्चरन्तीं हसन्तीम् ॥ ४ ॥

mahābhairavīyoginīḍākinībhiḥ
karālābhirāpādalambatkacābhiḥ
bhramantībhirāpīya madyāmiṣāsrānyajasraṃ
samaṃ sañcarantīṃ hasantīm

महाभैरवीयोगिनीडाकिनीभिःकरालाभिःआपादलम्बत्कचाभिःभ्रमन्तीभिःआपीयमद्यामिषास्रान्अजस्रम्समम्सञ्चरन्तीम्हसन्तीम्
हिन्दी अर्थ

वह भयंकर महाभैरवियों, योगिनियों और डाकिनियों के साथ हँसती हुई घूमती हैं, जिनके बाल पैरों तक लटकते हैं और जो सदा मद्य, मांस और रक्त पीती हुई भटकती हैं।

English sense

She goes about laughing, together with fearsome Mahābhairavīs, yoginīs and ḍākinīs, whose hair hangs down to their feet, who wander about, always drinking wine, flesh and blood.

पदार्थ · word by word
महाभैरवीयोगिनीडाकिनीभिः
with Mahābhairavīs, yoginīs and ḍākinīsमहाभैरवियों, योगिनियों और डाकिनियों के साथ
करालाभिः
fearsomeभयंकर
आपादलम्बत्कचाभिः
with hair hanging down to the feetपैरों तक लटकते बालों वाली
भ्रमन्तीभिः
wanderingघूमती हुई
आपीय
having drunkपीकर
मद्यामिषास्रान्
wine, flesh and bloodमद्य, मांस और रक्त
अजस्रम्
alwaysसदा
समम्
togetherसाथ
सञ्चरन्तीम्
going aboutविचरती
हसन्तीम्
laughingहँसती हुई

Verse 5

महाकल्पकालान्तकादम्बिनी
त्विट्परिस्पर्द्धिदेहद्युतिं घोरनादाम् ।
स्फुरद्द्वादशादित्यकालाग्निरुद्र
ज्वलद्विद्युदोघप्रभादुर्निरीक्ष्याम् ॥ ५ ॥

mahākalpakālāntakādambinī
tviṭparisparddhidehadyutiṃ ghoranādām
sphuraddvādaśādityakālāgnirudra
jvaladvidyudoghaprabhādurnirīkṣyām

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 6

लसन्नीलपाषाणनिर्माणवेदि
प्रभश्रोणिबिम्बां चलत्पीवरोरुम् ।
समुत्तुङ्गपीनायतोरोजकुम्भां
कटिग्रन्थितद्वीपिकृत्त्युत्तरीयाम् ॥ ६ ॥

lasannīlapāṣāṇanirmāṇavedi
prabhaśroṇibimbāṃ calatpīvarorum
samuttuṅgapīnāyatorojakumbhāṃ
kaṭigranthitadvīpikṛttyuttarīyām

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 7

स्रवद्रक्तवल्गन्नृमुण्डावनद्धा
सृगाबद्धनक्षत्रमालैकहाराम् ।
मृतब्रह्मकुल्योपक्लृप्ताङ्गभूषां
महाट्टाट्टहासैर्जगत् त्रासयन्तीम् ॥ ७ ॥

sravadraktavalgannṛmuṇḍāvanaddhā
sṛgābaddhanakṣatramālaikahārām
mṛtabrahmakulyopaklṛptāṅgabhūṣāṃ
mahāṭṭāṭṭahāsairjagat trāsayantīm

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 8

निपीताननान्तामितोद्धृत्तरक्तो
च्छलद्धारया स्नापितोरोजयुग्माम् ।
महादीर्घदंष्ट्रायुगन्यञ्चदञ्च
ल्ललल्लेलिहानोग्रजिह्वाग्रभागाम् ॥ ८ ॥

nipītānanāntāmitoddhṛttarakto
cchaladdhārayā snāpitorojayugmām
mahādīrghadaṃṣṭrāyuganyañcadañca
llalallelihānograjihvāgrabhāgām

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 9

चलत्पादपद्मद्वयालम्बिमुक्त
प्रकम्पालिसुस्निग्धसम्भुग्नकेशाम् ।
पदन्याससम्भारभीताहिराजा
ननोद्गच्छदात्मस्तुतिव्यस्तकर्णाम् ॥ ९ ॥

calatpādapadmadvayālambimukta
prakampālisusnigdhasambhugnakeśām
padanyāsasambhārabhītāhirājā
nanodgacchadātmastutivyastakarṇām

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 10

महाभीषणां घोरविंशार्द्धवक्त्रै
स्तथासप्तविंशान्वितैर्लोचनैश्च ।
पुरोदक्षवामे द्विनेत्रोज्ज्वलाभ्यां
तथान्यानने त्रित्रिनेत्राभिरामाम् ॥ १० ॥

mahābhīṣaṇāṃ ghoraviṃśārddhavaktrai
stathāsaptaviṃśānvitairlocanaiśca
purodakṣavāme dvinetrojjvalābhyāṃ
tathānyānane tritrinetrābhirāmām

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 11

लसद्वीपिहर्यक्षफेरुप्लवङ्ग
क्रमेलर्क्षतार्क्षद्विपग्राहवाहैः ।
मुखैरीदृशाकारितैर्भ्राजमानां
महापिङ्गलोद्यज्जटाजूटभाराम् ॥ ११ ॥

lasadvīpiharyakṣapheruplavaṅga
kramelarkṣatārkṣadvipagrāhavāhaiḥ
mukhairīdṛśākāritairbhrājamānāṃ
mahāpiṅgalodyajjaṭājūṭabhārām

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 12

भुजैः सप्तविंशाङ्कितैर्वामभागे
युतां दक्षिणे चापि तावद्भिरेव ।
क्रमाद्रत्नमालां कपालं च शुष्कं
ततश्चर्मपाशं सुदीर्घं दधानाम् ॥ १२ ॥

bhujaiḥ saptaviṃśāṅkitairvāmabhāge
yutāṃ dakṣiṇe cāpi tāvadbhireva
kramādratnamālāṃ kapālaṃ ca śuṣkaṃ
tataścarmapāśaṃ sudīrghaṃ dadhānām

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 13

ततः शक्तिखट्वाङ्गमुण्डं भुशुण्डीं
धनुश्चक्रघण्टाशिशुप्रेतशैलान् ।
ततो नारकङ्कालबभ्रूरगोन्माद
वंशीं तथा मुद्गरं वह्निकुण्डम् ॥ १३ ॥

tataḥ śaktikhaṭvāṅgamuṇḍaṃ bhuśuṇḍīṃ
dhanuścakraghaṇṭāśiśupretaśailān
tato nārakaṅkālababhrūragonmāda
vaṃśīṃ tathā mudgaraṃ vahnikuṇḍam

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 14

अधो डम्मरुं पारिघं भिन्दिपालं
तथा मौशलं पट्टिशं प्राशमेवम् ।
शतघ्नीं शिवापोतकं चाथ दक्षे
महारत्नमालां तथा कर्तुखड्गौ ॥ १४ ॥

adho ḍammaruṃ pārighaṃ bhindipālaṃ
tathā mauśalaṃ paṭṭiśaṃ prāśamevam
śataghnīṃ śivāpotakaṃ cātha dakṣe
mahāratnamālāṃ tathā kartukhaḍgau

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 15

चलत्तर्जनीमङ्कुशं दण्डमुग्रं
लसद्रत्नकुम्भं त्रिशूलं तथैव ।
शरान् पाशुपत्यांस्तथा पञ्च कुन्तं
पुनः पारिजातं छुरीं तोमरं च ॥ १५ ॥

calattarjanīmaṅkuśaṃ daṇḍamugraṃ
lasadratnakumbhaṃ triśūlaṃ tathaiva
śarān pāśupatyāṃstathā pañca kuntaṃ
punaḥ pārijātaṃ churīṃ tomaraṃ ca

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 16

प्रसूनस्रजं डिण्डिमं गृध्रराजं
ततः कोरकं मांसखण्डं श्रुवं च ।
फलं बीजपूराह्वयं चैव सूचीं
तथा पर्शुमेवं गदां यष्टिमुग्राम् ॥ १६ ॥

prasūnasrajaṃ ḍiṇḍimaṃ gṛdhrarājaṃ
tataḥ korakaṃ māṃsakhaṇḍaṃ śruvaṃ ca
phalaṃ bījapūrāhvayaṃ caiva sūcīṃ
tathā parśumevaṃ gadāṃ yaṣṭimugrām

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 17

ततो वज्रमुष्टिं कुणप्पं सुघोरं
तथा लालनं धारयन्तीं भुजैस्तैः ।
जवापुष्परोचिष्फणीन्द्रोपक्लृप्त
क्वणन्नूपुरद्वन्द्वसक्ताङ्घ्रिपद्माम् ॥ १७ ॥

tato vajramuṣṭiṃ kuṇappaṃ sughoraṃ
tathā lālanaṃ dhārayantīṃ bhujaistaiḥ
javāpuṣparociṣphaṇīndropaklṛpta
kvaṇannūpuradvandvasaktāṅghripadmām

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 18

महापीतकुम्भीनसावद्धनद्ध
स्फुरत्सर्वहस्तोज्ज्वलत्कङ्कणां च ।
महापाटलद्योतिदर्वीकरेन्द्रा
वसक्ताङ्गदव्यूहसंशोभमानाम् ॥ १८ ॥

mahāpītakumbhīnasāvaddhanaddha
sphuratsarvahastojjvalatkaṅkaṇāṃ ca
mahāpāṭaladyotidarvīkarendrā
vasaktāṅgadavyūhasaṃśobhamānām

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 19

महाधूसरत्त्विड्भुजङ्गेन्द्रक्लृप्त
स्फुरच्चारुकाटेयसूत्राभिरामाम् ।
चलत्पाण्डुराहीन्द्रयज्ञोपवीत
त्विडुद्भासिवक्षःस्थलोद्यत्कपाटाम् ॥ १९ ॥

mahādhūsarattviḍbhujaṅgendraklṛpta
sphuraccārukāṭeyasūtrābhirāmām
calatpāṇḍurāhīndrayajñopavīta
tviḍudbhāsivakṣaḥsthalodyatkapāṭām

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 20

पिषङ्गोरगेन्द्रावनद्धावशोभा
महामोहबीजाङ्गसंशोभिदेहाम् ।
महाचित्रिताशीविषेन्द्रोपक्लृप्त
स्फुरच्चारुताटङ्कविद्योतिकर्णाम् ॥ २० ॥

piṣaṅgoragendrāvanaddhāvaśobhā
mahāmohabījāṅgasaṃśobhidehām
mahācitritāśīviṣendropaklṛpta
sphuraccārutāṭaṅkavidyotikarṇām

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 21

वलक्षाहिराजावनद्धोर्ध्वभासि
स्फुरत्पिङ्गलोद्यज्जटाजूटभाराम् ।
महाशोणभोगीन्द्रनिस्यूतमूण्डो
ल्लसत्किङ्कणीजालसंशोभिमध्याम् ॥ २१ ॥

valakṣāhirājāvanaddhordhvabhāsi
sphuratpiṅgalodyajjaṭājūṭabhārām
mahāśoṇabhogīndranisyūtamūṇḍo
llasatkiṅkaṇījālasaṃśobhimadhyām

वलक्षाहिराजावनद्धोर्ध्वभासिस्फुरत्पिङ्गलोद्यज्जटाजूटभाराम्महाशोणभोगीन्द्रनिस्यूतमूण्डोल्लसत्किङ्कणीजालसंशोभिमध्याम्
हिन्दी अर्थ

उनके पीले-भूरे जटाजूट का भार ऊपर उठा है, जिसे ऊपर दमकता सफ़ेद नागराज बाँधे है। उनकी कमर बड़े लाल नागराज पर, मुण्डों सहित, पिरोई घुँघरुओं की जाली से शोभित है।

English sense

Her mass of tawny matted hair rises up, bound with a white king of serpents shining above. Her waist shines with a net of tinkling bells, strung on a great red king of snakes, with heads.

पदार्थ · word by word
वलक्षाहिराजावनद्धोर्ध्वभासिस्फुरत्पिङ्गलोद्यज्जटाजूटभाराम्
with a mass of tawny matted hair rising up, bound with a white serpent-king shining aboveऊपर दमकते सफ़ेद नागराज से बँधे, ऊपर उठे पीले-भूरे जटाजूट के भार वाली
महाशोणभोगीन्द्रनिस्यूतमूण्डोल्लसत्किङ्कणीजालसंशोभिमध्याम्
with a waist shining with a net of tinkling bells strung with heads on a great red serpent-kingबड़े लाल नागराज पर मुण्डों सहित पिरोई चमकती घुँघरुओं की जाली से शोभित कमर वाली

फलश्रुतिःThe fruit of reciting it

Verse 22

सदा संस्मरामीदृशों कामकालीं
जयेयं सुराणां हिरण्योद्भवानाम् ।
स्मरेयुर्हि येऽन्येऽपि ते वै जयेयु
र्विपक्षान्मृधे नात्र सन्देहलेशः ॥ २२ ॥

sadā saṃsmarāmīdṛśoṃ kāmakālīṃ
jayeyaṃ surāṇāṃ hiraṇyodbhavānām
smareyurhi ye'nye'pi te vai jayeyu
rvipakṣānmṛdhe nātra sandehaleśaḥ

सदासंस्मरामिईदृशोंकामकालीम्जयेयम्सुराणाम्हिरण्योद्भवानाम्स्मरेयुःहिये अन्ये अपितेवैजयेयुःविपक्षान्मृधेन अत्रसन्देहलेशः
हिन्दी अर्थ

मैं ऐसी कामकाली का सदा स्मरण करता हूँ; मैं हिरण्य से उत्पन्न देवों को जीत लूँ। और जो दूसरे भी उन्हें याद करेंगे, वे भी युद्ध में अपने शत्रुओं को अवश्य जीतेंगे; इसमें ज़रा भी सन्देह नहीं।

English sense

I always remember Kāmakālī, such as she is; may I conquer the gods born of Hiraṇya. And those others, too, who remember her will surely overcome their foes in battle; there is not a trace of doubt in this.

पदार्थ · word by word
सदा
alwaysसदा
संस्मरामि
I rememberमैं स्मरण करता हूँ
ईदृशों
such as she isऐसी
कामकालीम्
Kāmakālīकामकाली को
जयेयम्
may I conquerमैं जीत लूँ
सुराणाम्
the godsदेवों को
हिरण्योद्भवानाम्
born of Hiraṇyaहिरण्य से उत्पन्न
स्मरेयुः
will rememberयाद करेंगे
हि
surelyनिश्चय ही
ये अन्ये अपि
those others tooजो दूसरे भी
ते
theyवे
वै
indeedअवश्य
जयेयुः
will conquerजीतेंगे
विपक्षान्
their foesशत्रुओं को
मृधे
in battleयुद्ध में
न अत्र
not in thisइसमें नहीं
सन्देहलेशः
a trace of doubtज़रा भी सन्देह

Verse 23

पठिष्यन्ति ये मत्कृतं स्तोत्रराजं
मुदा पूजयित्वा सदा कामकालीम् ।
न शोको न पापं न वा दुःखदैन्यं
न मृत्युर्न रोगो न भीतिर्न चापत् ॥ २३ ॥

paṭhiṣyanti ye matkṛtaṃ stotrarājaṃ
mudā pūjayitvā sadā kāmakālīm
na śoko na pāpaṃ na vā duḥkhadainyaṃ
na mṛtyurna rogo na bhītirna cāpat

पठिष्यन्तियेमत्कृतम्स्तोत्रराजम्मुदापूजयित्वासदाकामकालीम्नशोकःनपापम्न वादुःखदैन्यम्नमृत्युःनरोगःनभीतिःन चआपत्
हिन्दी अर्थ

जो लोग आनन्द से कामकाली की पूजा करके मेरे रचे इस स्तोत्रराज को सदा पढ़ेंगे, उन्हें न शोक होगा, न पाप, न दुःख और दीनता, न मृत्यु, न रोग, न भय और न विपत्ति।

English sense

Those who joyfully worship Kāmakālī and always read this king of hymns made by me have no sorrow, no sin, no sadness or wretchedness, no death, no disease, no fear and no calamity.

पदार्थ · word by word
पठिष्यन्ति
will readपढ़ेंगे
ये
whoजो
मत्कृतम्
made by meमेरे रचे
स्तोत्रराजम्
this king of hymnsइस स्तोत्रराज को
मुदा
joyfullyआनन्द से
पूजयित्वा
having worshippedपूजा करके
सदा
alwaysसदा
कामकालीम्
Kāmakālīकामकाली की
न
noन
शोकः
sorrowशोक
न
noन
पापम्
sinपाप
न वा
norन ही
दुःखदैन्यम्
sadness and wretchednessदुःख और दीनता
न
noन
मृत्युः
deathमृत्यु
न
noन
रोगः
diseaseरोग
न
noन
भीतिः
fearभय
न च
norऔर न
आपत्
calamityविपत्ति

Verse 24

धनं दीर्घमायुः सुखं बुद्धिरोजो
यशः शर्मभोगाः स्त्रियः सूनवश्च ।
श्रियो मङ्गलं बुद्धिरुत्साह आज्ञा
लयः शर्म सर्व विद्या भवेन्मुक्तिरन्ते ॥ २४ ॥

dhanaṃ dīrghamāyuḥ sukhaṃ buddhirojo
yaśaḥ śarmabhogāḥ striyaḥ sūnavaśca
śriyo maṅgalaṃ buddhirutsāha ājñā
layaḥ śarma sarva vidyā bhavenmuktirante

धनम्दीर्घम् आयुःसुखम्बुद्धिःओजःयशःशर्मभोगाःस्त्रियःसूनवः चश्रियःमङ्गलम्बुद्धिःउत्साहःआज्ञालयःशर्मसर्व विद्याभवेत्मुक्तिःअन्ते
हिन्दी अर्थ

धन, लम्बी आयु, सुख, बुद्धि, बल, यश, चैन और भोग, स्त्रियाँ और पुत्र, समृद्धि, मंगल, बुद्धि, उत्साह, आज्ञा-शक्ति, लय, शान्ति, सारी विद्याएँ और अन्त में मुक्ति उन्हें मिलेगी।

English sense

Wealth, long life, happiness, understanding, strength, fame, comfort and enjoyments, women and sons, prosperity, good fortune, understanding, energy, command, absorption, ease, all knowledge, and at the end, liberation, will be theirs.

पदार्थ · word by word
धनम्
wealthधन
दीर्घम् आयुः
long lifeलम्बी आयु
सुखम्
happinessसुख
बुद्धिः
understandingबुद्धि
ओजः
strengthबल
यशः
fameयश
शर्मभोगाः
comfort and enjoymentsचैन और भोग
स्त्रियः
womenस्त्रियाँ
सूनवः च
and sonsऔर पुत्र
श्रियः
prosperityसमृद्धि
मङ्गलम्
good fortuneमंगल
बुद्धिः
understandingबुद्धि
उत्साहः
energyउत्साह
आज्ञा
commandआज्ञा-शक्ति
लयः
absorptionलय
शर्म
easeशान्ति
सर्व विद्या
all knowledgeसारी विद्याएँ
भवेत्
will beहोगी
मुक्तिः
liberationमुक्ति
अन्ते
at the endअन्त में
इति श्रीमहावामकेश्वरतन्त्रे कालकेयहिरण्यपुरविजये रावणकृतं कामकलाकालीभुजङ्गप्रयातस्तोत्रराजं सम्पूर्णम् ॥

Terms on this page

Mahavidyas महाविद्या One of ten tantric wisdom-goddess forms of the Devi; Kalika is traditionally counted foremost among them.
Kali काली The fierce Goddess; for home worship the gentle Dakshina Kali form, granting boons and fearlessness, is recommended over her destructive postures.
Mahakala महाकाल The five-faced, ten-armed form in which Lord Shiva appeared in the presence of Goddess Mahakali, into whose effulgent body Shiva then merged.

Translated and edited by Gaurav Verma under the site's published method. The Sanskrit text is in the public domain. Our transliteration, translation and apparatus are licensed CC BY-SA 4.0 — see /license.

← All stotras