Kālī stotra · also called Jagadambikā stotra

कालिकास्तोत्रम् १ (जगदम्बिकास्तोत्रम्)

Kalika Stotram 1 (Jagadambika Stotram) — Nine verses to Kālī, the bearer of the world’s burden

A short hymn to Kali in which the first five verses close on one refrain, asking the goddess who carries the world to make her home in the speaker's mind. The verses play on repeated sounds, which makes some lines hard to read with certainty; where that is so the translation stays tentative.

Verse 1

दधन्नैरन्तर्यादपि मलिनचर्यां सपदि यत् ।
सपर्यां पश्यन्सन् विशतु सुरपुर्यां नरपशुः ।
भटान्वर्यान् वीर्यासमहरदसूर्यान् समिति या ।
जगद्धुर्या काली मम मनसि कुर्यान्निवसतिम् ॥ १ ॥

dadhannairantaryādapi malinacaryāṃ sapadi yat
saparyāṃ paśyansan viśatu surapuryāṃ narapaśuḥ
bhaṭānvaryān vīryāsamaharadasūryān samiti yā
jagaddhuryā kālī mama manasi kuryānnivasatim

दधन्नैरन्तर्यादपिमलिनचर्यांसपदियत्सपर्यांपश्यन्सन्विशतुसुरपुर्यांनरपशुःभटान्वर्यान्वीर्यासमहरदसूर्यान्समितियाजगद्धुर्याकालीमममनसिकुर्यान्निवसतिम्
हिन्दी अर्थ

जो मनुष्य पशु की तरह बिना रुके मलिन आचरण करता रहता है, वह भी उसकी पूजा को देखकर तुरन्त देवताओं की नगरी में प्रवेश कर सकता है। वह युद्ध में उन श्रेष्ठ योद्धाओं के साथ खड़ी रहती है, जिनका अनुपम पराक्रम सूर्य को भी मात देता है। संसार का भार उठाने वाली वह काली मेरे मन में निवास करे।

English sense

A man who lives like a beast, keeping up a stained way of life without a break, may at once enter the city of the gods, once he sees worship of her. She stands in battle with the finest warriors, whose peerless valour outshines the sun. May that Kālī, who bears the world's burden, make her home in my mind.

पदार्थ · word by word
दधन्नैरन्तर्यादपि
keeping up without a breakनिरन्तर निभाता हुआ
मलिनचर्यां
a stained way of lifeमलिन आचरण
सपदि
at onceतुरन्त
यत्
thatकि
सपर्यां
worshipपूजा
पश्यन्सन्
seeingदेखकर
विशतु
may enterप्रवेश करे
सुरपुर्यां
the city of the godsदेवताओं की नगरी में
नरपशुः
a man like a beastपशु जैसा मनुष्य
भटान्वर्यान्
the finest warriorsश्रेष्ठ योद्धाओं के साथ
वीर्यासमहरदसूर्यान्
whose peerless valour outshines the sunजिनका अनुपम पराक्रम सूर्य को भी मात देता है
समिति
in battleयुद्ध में
या
she whoजो
जगद्धुर्या
bearer of the world's burdenसंसार का भार उठाने वाली
काली
Kālīकाली
मम
myमेरे
मनसि
in the mindमन में
कुर्यान्निवसतिम्
may she make her dwellingनिवास करे

Verse 2

लसन्नासामुक्ता निजचरणभक्तावनविधौ ।
समुद्युक्ता रक्ताम्बुरुहदृगलक्ताधरपुटा ।
अपि व्यक्ताऽव्यक्तायमनियमसक्ताशयशया ।
जगद्धुर्या काली मम मनसि कुर्यान्निवसतिम् ॥ २ ॥

lasannāsāmuktā nijacaraṇabhaktāvanavidhau
samudyuktā raktāmburuhadṛgalaktādharapuṭā
api vyaktā'vyaktāyamaniyamasaktāśayaśayā
jagaddhuryā kālī mama manasi kuryānnivasatim

लसन्नासामुक्तानिजचरणभक्तावनविधौसमुद्युक्तारक्ताम्बुरुहदृगलक्ताधरपुटाअपिव्यक्ताऽव्यक्तायमनियमसक्ताशयशयाजगद्धुर्याकालीमममनसिकुर्यान्निवसतिम्
हिन्दी अर्थ

उसकी नाक पर मोती चमकता है। अपने चरणों के भक्तों की रक्षा के लिए वह सदा तत्पर रहती है। उसकी आँखें लाल कमल जैसी हैं और होंठ महावर से लाल हैं। वह प्रकट भी है और अप्रकट भी, और यम-नियम में लगे हृदयों में विश्राम करती है। संसार का भार उठाने वाली वह काली मेरे मन में निवास करे।

English sense

A pearl gleams at her nose. She is always ready to protect those devoted to her feet. Her eyes are like red lotuses and her lips are red with lac. She is both seen and unseen, resting in hearts set on restraint and discipline. May that Kālī, who bears the world's burden, make her home in my mind.

पदार्थ · word by word
लसन्नासामुक्ता
with a pearl gleaming on her noseनाक पर चमकता मोती
निजचरणभक्तावनविधौ
in protecting those devoted to her feetअपने चरणों के भक्तों की रक्षा में
समुद्युक्ता
always readyसदा तत्पर
रक्ताम्बुरुहदृगलक्ताधरपुटा
with eyes like red lotuses and lips red with lacलाल कमल जैसी आँखों और महावर से लाल होंठों वाली
अपि
bothभी
व्यक्ताऽव्यक्तायमनियमसक्ताशयशया
seen and unseen, resting in hearts set on restraint and observanceप्रकट और अप्रकट, यम-नियम में लगे हृदयों में विश्राम करने वाली
जगद्धुर्या
bearer of the world's burdenसंसार का भार उठाने वाली
काली
Kālīकाली
मम
myमेरे
मनसि
in the mindमन में
कुर्यान्निवसतिम्
may she make her dwellingनिवास करे

Verse 3

रणत्सन्मञ्जीरा खलदमनधीराऽतिरुचिर ।
स्फुरद्विद्युच्चीरा सुजनझषनीरायिततनुः ।
विराजत्कोटीरा विमलतरहीरा भरणभृत् ।
जगद्धुर्या काली मम मनसि कुर्यान्निवसतिम् ॥ ३ ॥

raṇatsanmañjīrā khaladamanadhīrā'tirucira
sphuradvidyuccīrā sujanajhaṣanīrāyitatanuḥ
virājatkoṭīrā vimalatarahīrā bharaṇabhṛt
jagaddhuryā kālī mama manasi kuryānnivasatim

रणत्सन्मञ्जीराखलदमनधीराऽतिरुचिरस्फुरद्विद्युच्चीरासुजनझषनीरायिततनुःविराजत्कोटीराविमलतरहीराभरणभृत्जगद्धुर्याकालीमममनसिकुर्यान्निवसतिम्
हिन्दी अर्थ

उसके सुन्दर नूपुर झंकार करते हैं। वह दुष्टों का दमन करने में अटल है। उसका अत्यन्त सुन्दर वस्त्र बिजली की तरह चमकता है। उसका शरीर सज्जन रूपी मछलियों के लिए जल जैसा है। उसके सिर पर मुकुट चमकता है और वह अत्यन्त निर्मल हीरों के आभूषण पहनती है। संसार का भार उठाने वाली वह काली मेरे मन में निवास करे।

English sense

Her fine anklets ring. She is firm in taming the wicked. Her garment, very lovely, flashes like lightning. Her body is like water to the fish that are good people. A crown shines on her head, and she wears ornaments of the purest diamonds. May that Kālī, who bears the world's burden, make her home in my mind.

पदार्थ · word by word
रणत्सन्मञ्जीरा
with ringing fine ankletsझंकार करते सुन्दर नूपुरों वाली
खलदमनधीराऽतिरुचिर
firm in taming the wicked; very lovelyदुष्टों का दमन करने में अटल; अत्यन्त सुन्दर
स्फुरद्विद्युच्चीरा
her garment flashing like lightningबिजली की तरह चमकता वस्त्र
सुजनझषनीरायिततनुः
whose body is like water to the fish that are good peopleजिसका शरीर सज्जन रूपी मछलियों के लिए जल जैसा है
विराजत्कोटीरा
with a shining crownचमकते मुकुट वाली
विमलतरहीरा
of the purest diamondsअत्यन्त निर्मल हीरों के
भरणभृत्
wearing ornamentsआभूषण पहनने वाली
जगद्धुर्या
bearer of the world's burdenसंसार का भार उठाने वाली
काली
Kālīकाली
मम
myमेरे
मनसि
in the mindमन में
कुर्यान्निवसतिम्
may she make her dwellingनिवास करे

Verse 4

वसाना कौशेयं कमलनयना चन्द्रवदना ।
दधाना कारुण्यं विपुलजघना कुन्दरदना ।
पुनाना पापाद्या सपदि विधुनाना भवभयं ।
जगद्धुर्या काली मम मनसि कुर्यान्निवसतिम् ॥ ४ ॥

vasānā kauśeyaṃ kamalanayanā candravadanā
dadhānā kāruṇyaṃ vipulajaghanā kundaradanā
punānā pāpādyā sapadi vidhunānā bhavabhayaṃ
jagaddhuryā kālī mama manasi kuryānnivasatim

वसानाकौशेयंकमलनयनाचन्द्रवदनादधानाकारुण्यंविपुलजघनाकुन्दरदनापुनानापापाद्यासपदिविधुनानाभवभयंजगद्धुर्याकालीमममनसिकुर्यान्निवसतिम्
हिन्दी अर्थ

वह रेशमी वस्त्र पहनती है; उसके नेत्र कमल जैसे और मुख चन्द्रमा जैसा है। वह करुणा से भरी है, उसके कूल्हे चौड़े हैं और दाँत चमेली जैसे श्वेत हैं। वह पाप आदि को शुद्ध करती है और जन्म-मरण के भय को तुरन्त झाड़ देती है। संसार का भार उठाने वाली वह काली मेरे मन में निवास करे।

English sense

She wears silk, with lotus eyes and a moon-like face. She is full of compassion, with broad hips and teeth white as jasmine. She cleanses sin and the rest, and quickly shakes off the fear of rebirth. May that Kālī, who bears the world's burden, make her home in my mind.

पदार्थ · word by word
वसाना
wearingपहनने वाली
कौशेयं
silkरेशमी वस्त्र
कमलनयना
with lotus eyesकमल जैसे नेत्रों वाली
चन्द्रवदना
with a moon-like faceचन्द्रमा जैसे मुख वाली
दधाना
bearingधारण करने वाली
कारुण्यं
compassionकरुणा
विपुलजघना
with broad hipsचौड़े कूल्हों वाली
कुन्दरदना
with jasmine-white teethचमेली जैसे दाँतों वाली
पुनाना
cleansingशुद्ध करने वाली
पापाद्या
sin and the restपाप आदि को
सपदि
quicklyतुरन्त
विधुनाना
shaking offझाड़ देने वाली
भवभयं
the fear of rebirthजन्म-मरण का भय
जगद्धुर्या
bearer of the world's burdenसंसार का भार उठाने वाली
काली
Kālīकाली
मम
myमेरे
मनसि
in the mindमन में
कुर्यान्निवसतिम्
may she make her dwellingनिवास करे

Verse 5

रधूत्तंसप्रेक्षारणरणिकया मेरुशिखरात् ।
समागाद्या रागाज्झटिति यमुनागाधिपमसौ ।
नगादीशप्रेष्ठा नगपतिसुता निर्जरनुता ।
जगद्धुर्या काली मम मनसि कुर्यान्निवसतिम् ॥ ५ ॥

radhūttaṃsaprekṣāraṇaraṇikayā meruśikharāt
samāgādyā rāgājjhaṭiti yamunāgādhipamasau
nagādīśapreṣṭhā nagapatisutā nirjaranutā
jagaddhuryā kālī mama manasi kuryānnivasatim

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 6

विलसन्नवरत्नमालिका कुटिलश्यामलकुन्तलालिका ।
नवकुङ्कुमभव्यभालिकाऽवतु सा मां सुखकृद्धि कालिका ॥ ६ ॥

vilasannavaratnamālikā kuṭilaśyāmalakuntalālikā
navakuṅkumabhavyabhālikā'vatu sā māṃ sukhakṛddhi kālikā

विलसन्नवरत्नमालिकाकुटिलश्यामलकुन्तलालिकानवकुङ्कुमभव्यभालिकाऽवतुसामांसुखकृद्धिकालिका
हिन्दी अर्थ

वह नए रत्नों की चमकती माला पहनती है, उसकी काली लटें घुँघराली हैं और उसका सुन्दर माथा ताज़े केसर से सजा है। सुख देने वाली वह कालिका मेरी रक्षा करे।

English sense

She wears a garland of shining new jewels, her dark locks curl, and her lovely forehead is marked with fresh saffron. May Kālikā, the giver of happiness, guard me.

पदार्थ · word by word
विलसन्नवरत्नमालिका
with a garland of shining new jewelsचमकते नए रत्नों की माला वाली
कुटिलश्यामलकुन्तलालिका
with curling dark locksघुँघराली काली लटों वाली
नवकुङ्कुमभव्यभालिकाऽवतु
with a lovely forehead of fresh saffron; may she guardताज़े केसर से सजे सुन्दर माथे वाली; रक्षा करे
सा
sheवह
मां
meमेरी
सुखकृद्धि
the giver of happiness, indeedसुख देने वाली
कालिका
Kālikāकालिका

Verse 7

यमुनाचलद्दमुना दुःखदवस्य देहिनाम् ।
अमुना यदि वीक्षिता सकृच्छमु नानाविधमातनोत्यहो ॥ ७ ॥

yamunācaladdamunā duḥkhadavasya dehinām
amunā yadi vīkṣitā sakṛcchamu nānāvidhamātanotyaho

यमुनाचलद्दमुनादुःखदवस्यदेहिनाम्अमुनायदिवीक्षितासकृच्छमुनानाविधमातनोत्यहो
हिन्दी अर्थ

वह यमुना की तरह बहती हुई प्राणियों के दुःखरूपी दावानल को बुझा देती है। यदि वह उसे एक बार भी दिख जाए, तो अहा, वह हर प्रकार का कल्याण फैला देती है।

English sense

She moves like the Yamunā and puts out the forest fire of the sorrows of living beings. If she is seen even once by him, ah, she spreads every kind of well-being.

पदार्थ · word by word
यमुनाचलद्दमुना
moving like the Yamunā, a quencher (sense tentative)यमुना की तरह बहती, बुझाने वाली (अर्थ अनिश्चित)
दुःखदवस्य
of the forest fire of sorrowदुःखरूपी दावानल को
देहिनाम्
of living beingsप्राणियों के
अमुना
by himउसके द्वारा
यदि
ifयदि
वीक्षिता
seenदेखी गई
सकृच्छमु
once, well-beingएक बार, कल्याण
नानाविधमातनोत्यहो
she spreads many kinds, ahअनेक प्रकार का फैलाती है, अहा

Verse 8

अनुभूति सतीप्राणपरित्राणपरायणा ।
देवैः कृतसपर्या सा काली कुर्याच्छुभानि नः ॥ ८ ॥

anubhūti satīprāṇaparitrāṇaparāyaṇā
devaiḥ kṛtasaparyā sā kālī kuryācchubhāni naḥ

अनुभूतिसतीप्राणपरित्राणपरायणादेवैःकृतसपर्यासाकालीकुर्याच्छुभानिनः
हिन्दी अर्थ

वह साक्षात् अनुभूति है और सज्जनों के प्राणों की रक्षा में लगी रहती है। देवताओं ने उसकी पूजा की है। वह काली हमारा कल्याण करे।

English sense

She is realisation itself, devoted to guarding the lives of the good. The gods have worshipped her. May that Kālī bring us blessings.

पदार्थ · word by word
अनुभूति
realisationअनुभूति
सतीप्राणपरित्राणपरायणा
devoted to guarding the lives of the goodसज्जनों के प्राणों की रक्षा में लगी हुई
देवैः
by the godsदेवताओं द्वारा
कृतसपर्या
whose worship was doneजिसकी पूजा की गई
सा
sheवह
काली
Kālīकाली
कुर्याच्छुभानि
may she bring blessingsकल्याण करे
नः
to usहमारा

Verse 9

य इदं कालिकास्तोत्रं पठेत्तु प्रयतः शुचिः ।
देवीसायुज्यभुक् चेह सर्वान्कामानवाप्नुयात् ॥ ९ ॥

ya idaṃ kālikāstotraṃ paṭhettu prayataḥ śuciḥ
devīsāyujyabhuk ceha sarvānkāmānavāpnuyāt

यइदंकालिकास्तोत्रंपठेत्तुप्रयतःशुचिःदेवीसायुज्यभुक्चेहसर्वान्कामानवाप्नुयात्
हिन्दी अर्थ

जो संयमी और पवित्र होकर कालिका का यह स्तोत्र पढ़ता है, वह देवी के साथ एकता का सुख पाता है और यहीं सब इच्छाएँ प्राप्त करता है।

English sense

Whoever reads this hymn to Kālikā, self-controlled and pure, enjoys union with the Goddess and gains all his desires here.

पदार्थ · word by word
य
whoजो
इदं
thisयह
कालिकास्तोत्रं
hymn to Kālikāकालिका का स्तोत्र
पठेत्तु
may readपढ़े
प्रयतः
self-controlledसंयमी
शुचिः
pureपवित्र
देवीसायुज्यभुक्
enjoying union with the Goddessदेवी के साथ एकता का सुख पाने वाला
चेह
and hereऔर यहीं
सर्वान्कामानवाप्नुयात्
all desires, may gainसब इच्छाएँ पाए
इति कालिकास्तोत्रं सम्पूर्णम् ॥

Terms on this page

Kali काली The fierce Goddess; for home worship the gentle Dakshina Kali form, granting boons and fearlessness, is recommended over her destructive postures.
Stotra स्तोत्र A hymn of praise to a deity, recitable without initiation, as distinct from a mantra which is not.

Translated and edited by Gaurav Verma under the site's published method. The Sanskrit text is in the public domain. Our transliteration, translation and apparatus are licensed CC BY-SA 4.0 — see /license.

← All stotras