Kālī stava · as given in the Mantra Mahārṇava

कालीस्तवः

Kali Kshama Aparadha Stotram — A hymn of asking Kālī to forgive the faults of a whole life

This is the hymn of pardon to Kali: in each verse the speaker owns a fault of one stage of life, with no worship, no remembrance, no devotion, and each verse ends with the same plea, forgive my offence, O Kāmarūpā of the open mouth. Then comes a turn to praise: she is the earth and water, fire and wind and sky; she is Kālī, Tārā, Bhairavī and all the Mahāvidyās. The last verse says what the one who recites it becomes.

अथ कालीस्तवप्रारंभःThe Kālī stava

Verse 1

प्राग्देहस्थो यदाऽहं तव चरणयुगं नाश्रितो नार्चितोऽहं तेनाद्धा कीर्तिवैर्जठरजदहनैर्बध्यमानो बलिष्ठैः ।
क्षिप्ता जन्मांतरान्नः पुनरिह भविता क्वाश्रयं क्वापि सेवा क्षंतव्यो मेऽपराधः प्रकटितवदने कामरूपे कराले ॥ १ ॥

prāgdehastho yadā'haṃ tava caraṇayugaṃ nāśrito nārcito'haṃ tenāddhā kīrtivairjaṭharajadahanairbadhyamāno baliṣṭhaiḥ |
kṣiptā janmāṃtarānnaḥ punariha bhavitā kvāśrayaṃ kvāpi sevā kṣaṃtavyo me'parādhaḥ prakaṭitavadane kāmarūpe karāle

प्राग्देहस्थःयदा अहम्तव चरणयुगम्न आश्रितः न अर्चितःतेन अद्धाकीर्तिवैः जठरजदहनैः बलिष्ठैःबध्यमानःक्षिप्ता जन्मांतरात् नःपुनः इह भविताक्व आश्रयम् क्व अपि सेवाक्षंतव्यः मे अपराधःप्रकटितवदने कामरूपे कराले
हिन्दी अर्थ

पहले जब मैं देह में था, मैंने न तुम्हारे चरणों की शरण ली, न तुम्हारी पूजा की; इसलिए पेट की बलवान आग और बदनामी की आग से बँधकर मैं एक जन्म से दूसरे जन्म में फेंका गया। अब मेरा आश्रय कहाँ है, सेवा कहाँ है? मेरा अपराध क्षमा करो, हे खुले मुख वाली भयंकर कामरूपा।

English sense

Before, when I was in a body, I did not take shelter at your feet or worship you; so I was bound by strong fires of hunger and shame, and cast from one birth to another. Where is my refuge now, where is any service? Forgive my offence, O Kāmarūpā of the open mouth and fearful look.

पंक्ति अंशतः uncertain

पदार्थ · word by word
प्राग्देहस्थः
when I was earlier in a bodyपहले देह में रहते हुए
यदा अहम्
when Iजब मैंने
तव चरणयुगम्
your two feetतुम्हारे दोनों चरण
न आश्रितः न अर्चितः
did not take shelter in, did not worshipन शरण ली, न पूजा की
तेन अद्धा
so, trulyइसलिए सचमुच
कीर्तिवैः जठरजदहनैः बलिष्ठैः
by the strong fires of shame and of hungerबदनामी और पेट की बलवान आग से
बध्यमानः
boundबँधा हुआ
क्षिप्ता जन्मांतरात् नः
cast from one birth to anotherएक जन्म से दूसरे में फेंका गया
पुनः इह भविता
born again hereफिर यहाँ जन्मा
क्व आश्रयम् क्व अपि सेवा
where is refuge, where any serviceआश्रय कहाँ, सेवा कहाँ
क्षंतव्यः मे अपराधः
my offence is to be forgivenमेरा अपराध क्षमा हो
प्रकटितवदने कामरूपे कराले
O open-mouthed, wish-form, fearsome oneहे खुले मुख वाली, इच्छारूपा, भयंकर

Verse 2

बाल्ये बालाभिलापैर्जडितजडमतिर्बाललीलाप्रसक्तो न त्वां जानामि मातः कलिकलुषहराम्भोगमोक्षप्रदात्रीम् ।
नाचारो नैव पूजा न च यजनकथा न स्मृतिर्नैव सेवा क्षंतव्यो मेऽपराधः प्रकटितवदने कामरूपे कराले ॥ २ ॥

bālye bālābhilāpairjaḍitajaḍamatirbālalīlāprasakto na tvāṃ jānāmi mātaḥ kalikaluṣaharāmbhogamokṣapradātrīm |
nācāro naiva pūjā na ca yajanakathā na smṛtirnaiva sevā kṣaṃtavyo me'parādhaḥ prakaṭitavadane kāmarūpe karāle

बाल्येबालाभिलापैः जडितजडमतिःबाललीलाप्रसक्तःन त्वाम् जानामि मातःकलिकलुषहराम्भोगमोक्षप्रदात्रीम्न आचारःन एव पूजान च यजनकथान स्मृतिः न एव सेवाक्षंतव्यः मे अपराधःप्रकटितवदने कामरूपे कराले
हिन्दी अर्थ

बचपन में तोतली बातों से मेरी बुद्धि मन्द रही और मैं बच्चों के खेल में लगा रहा, और मैंने तुम्हें नहीं जाना, हे माता, जो इस कलियुग का मैल धोती हो और भोग तथा मोक्ष दोनों देती हो। न आचरण, न पूजा, न यज्ञ की चर्चा, न स्मरण, न सेवा। मेरा अपराध क्षमा करो, हे खुले मुख वाली भयंकर कामरूपा।

English sense

In childhood my mind was dulled by baby talk and given to child’s play, and I did not know you, Mother, who take away the stain of this dark age and give both enjoyment and liberation. No conduct, no worship, no talk of sacrifice, no remembering, no service. Forgive my offence, O Kāmarūpā of the open mouth and fearful look.

पदार्थ · word by word
बाल्ये
in childhoodबचपन में
बालाभिलापैः जडितजडमतिः
my dull mind made duller by baby talkतोतली बातों से और मन्द हुई बुद्धि
बाललीलाप्रसक्तः
given to child’s playबच्चों के खेल में लगा
न त्वाम् जानामि मातः
I did not know you, Motherमैंने तुम्हें नहीं जाना, हे माता
कलिकलुषहराम्
remover of the stain of the dark ageकलियुग का मैल हरने वाली
भोगमोक्षप्रदात्रीम्
giver of enjoyment and liberationभोग और मोक्ष देने वाली
न आचारः
no conductन आचरण
न एव पूजा
no worshipन पूजा
न च यजनकथा
no talk of sacrificeन यज्ञ की चर्चा
न स्मृतिः न एव सेवा
no remembering, no serviceन स्मरण, न सेवा
क्षंतव्यः मे अपराधः
my offence is to be forgivenमेरा अपराध क्षमा हो
प्रकटितवदने कामरूपे कराले
O open-mouthed, wish-form, fearsome oneहे खुले मुख वाली, इच्छारूपा, भयंकर

Verse 3

प्राप्तोऽहं यौवनं चेद्विषधरसदृशैरिंद्रियैर्नष्टगात्रो नष्टप्रज्ञः परस्त्रीधनहरणे सर्वदा साभिलाषः ।
त्वत्पादांभोजयुग्मं क्षणमपि मनसा न स्मृतं तत्कदापि क्षंतव्यो मेऽपराधः प्रकटितवदने कामरूपे कराले ॥ ३ ॥

prāpto'haṃ yauvanaṃ cedviṣadharasadṛśairiṃdriyairnaṣṭagātro naṣṭaprajñaḥ parastrīdhanaharaṇe sarvadā sābhilāṣaḥ |
tvatpādāṃbhojayugmaṃ kṣaṇamapi manasā na smṛtaṃ tatkadāpi kṣaṃtavyo me'parādhaḥ prakaṭitavadane kāmarūpe karāle

प्राप्तः अहम् यौवनम् चेत्विषधरसदृशैः इंद्रियैःनष्टगात्रः नष्टप्रज्ञःपरस्त्रीधनहरणेसर्वदा साभिलाषःत्वत्पादांभोजयुग्मम्क्षणम् अपि मनसान स्मृतम् तत् कदापिक्षंतव्यः मे अपराधःप्रकटितवदने कामरूपे कराले
हिन्दी अर्थ

जब मैं जवान हुआ, तो विषैले साँपों जैसी इन्द्रियों ने मेरा शरीर बिगाड़ दिया, मेरी समझ चली गई, और मैं सदा पराई स्त्री और पराया धन पाने की चाह में रहा। मन से मैंने तुम्हारे चरण-कमलों को एक क्षण के लिए भी कभी याद नहीं किया। मेरा अपराध क्षमा करो, हे खुले मुख वाली भयंकर कामरूपा।

English sense

When I reached youth, my body was ruined by senses like poisonous snakes, my wisdom was gone, and I always wanted other men’s wives and wealth. Not once, even for a moment, did my mind remember your two lotus feet. Forgive my offence, O Kāmarūpā of the open mouth and fearful look.

पदार्थ · word by word
प्राप्तः अहम् यौवनम् चेत्
when I reached youthजब मैं जवानी को पहुँचा
विषधरसदृशैः इंद्रियैः
with senses like poisonous snakesविषैले साँपों जैसी इन्द्रियों से
नष्टगात्रः नष्टप्रज्ञः
body ruined, wisdom lostशरीर बिगड़ा, समझ खोई
परस्त्रीधनहरणे
in taking another’s wife and wealthपराई स्त्री और धन लेने में
सर्वदा साभिलाषः
always eagerसदा इच्छुक
त्वत्पादांभोजयुग्मम्
your pair of lotus feetतुम्हारे दोनों चरण-कमल
क्षणम् अपि मनसा
even for a moment with the mindक्षण भर भी मन से
न स्मृतम् तत् कदापि
that was never rememberedकभी याद नहीं किया
क्षंतव्यः मे अपराधः
my offence is to be forgivenमेरा अपराध क्षमा हो
प्रकटितवदने कामरूपे कराले
O open-mouthed, wish-form, fearsome oneहे खुले मुख वाली, इच्छारूपा, भयंकर

Verse 4

प्रौढे भिक्षाभिलाषी सुतदुहितृकलत्रार्थमन्नादिचेष्टः क्व प्राश्ये कुत्र यामीत्यनुदिनमनिशं चिंतया मग्नदेहः ।
नो ते ध्यानं न चास्था न च भजनविधिर्नामसंकीर्तनं वा क्षंतव्यो मेऽपराधः प्रकटितवदने कामरूपे कराले ॥ ४ ॥

prauḍhe bhikṣābhilāṣī sutaduhitṛkalatrārthamannādiceṣṭaḥ kva prāśye kutra yāmītyanudinamaniśaṃ ciṃtayā magnadehaḥ |
no te dhyānaṃ na cāsthā na ca bhajanavidhirnāmasaṃkīrtanaṃ vā kṣaṃtavyo me'parādhaḥ prakaṭitavadane kāmarūpe karāle

प्रौढेभिक्षाभिलाषीसुतदुहितृकलत्रार्थम्अन्नादिचेष्टःक्व प्राश्ये कुत्र यामि इतिअनुदिनम् अनिशम्चिंतया मग्नदेहःनो ते ध्यानम् न च आस्थान भजनविधिः नामसंकीर्तनम् वाक्षंतव्यः मे अपराधःप्रकटितवदने कामरूपे कराले
हिन्दी अर्थ

अधेड़ उम्र में मैं केवल भिक्षा चाहता रहा, पुत्र, पुत्री और पत्नी के लिए अन्न आदि जुटाने में लगा रहा, और रात-दिन इस चिन्ता में डूबा रहा कि क्या खाऊँ और कहाँ जाऊँ। न तुम्हारा ध्यान, न श्रद्धा, न पूजा की विधि, न नाम का कीर्तन। मेरा अपराध क्षमा करो, हे खुले मुख वाली भयंकर कामरूपा।

English sense

In middle age I wanted only alms and worked all day for food for my sons, daughters and wife, my whole body sunk in worry about what I would eat and where I would go. I had no meditation on you, no faith, no rule of worship, not even the singing of your name. Forgive my offence, O Kāmarūpā of the open mouth and fearful look.

पदार्थ · word by word
प्रौढे
in middle ageअधेड़ उम्र में
भिक्षाभिलाषी
wanting almsभिक्षा चाहने वाला
सुतदुहितृकलत्रार्थम्
for the sake of sons, daughters and wifeपुत्र, पुत्री और पत्नी के लिए
अन्नादिचेष्टः
striving for food and the likeअन्न आदि के लिए यत्न करता
क्व प्राश्ये कुत्र यामि इति
“what shall I eat, where shall I go?”“क्या खाऊँ, कहाँ जाऊँ?”
अनुदिनम् अनिशम्
day after day, without restरोज़, बिना रुके
चिंतया मग्नदेहः
body sunk in worryचिन्ता में डूबा शरीर
नो ते ध्यानम् न च आस्था
no meditation on you, no faithन तुम्हारा ध्यान, न श्रद्धा
न भजनविधिः नामसंकीर्तनम् वा
no rule of worship, no singing of the nameन पूजा की विधि, न नाम-कीर्तन
क्षंतव्यः मे अपराधः
my offence is to be forgivenमेरा अपराध क्षमा हो
प्रकटितवदने कामरूपे कराले
O open-mouthed, wish-form, fearsome oneहे खुले मुख वाली, इच्छारूपा, भयंकर

Verse 5

वृद्धत्वे बुद्धिहीनः कृशविवशतनुः श्वासकासातिसारैः कर्मानहोऽक्षिहीनः प्रगलितदशनः क्षुत्पिपासाभिभूतः ।
पश्चात्तापेन दग्धो मरणमनुदिनं ध्येयमात्रं न चान्यत् क्षंतव्यो मेऽपराधः प्रकटितवदने कामरूपे कराले ॥ ५ ॥

vṛddhatve buddhihīnaḥ kṛśavivaśatanuḥ śvāsakāsātisāraiḥ karmānaho'kṣihīnaḥ pragalitadaśanaḥ kṣutpipāsābhibhūtaḥ |
paścāttāpena dagdho maraṇamanudinaṃ dhyeyamātraṃ na cānyat kṣaṃtavyo me'parādhaḥ prakaṭitavadane kāmarūpe karāle

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 6

कृत्वा स्नानं दिनादौ क्वचिदपि सलिलं नार्पितं नैव पुष्पं ते नैवेद्यादिकं च क्वचिदपि न कृतं नापि भावो न भक्तिः ।
न न्यासो वै न चैव तव गुणकथनं नापि चर्चा कृता ते क्षंतव्यो मेऽपराधः प्रकटितवदने कामरूपे कराले ॥ ६ ॥

kṛtvā snānaṃ dinādau kvacidapi salilaṃ nārpitaṃ naiva puṣpaṃ te naivedyādikaṃ ca kvacidapi na kṛtaṃ nāpi bhāvo na bhaktiḥ |
na nyāso vai na caiva tava guṇakathanaṃ nāpi carcā kṛtā te kṣaṃtavyo me'parādhaḥ prakaṭitavadane kāmarūpe karāle

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 7

जानामि त्वां न चाहं भवभयहरणे सर्वसिद्धिप्रदात्रीं नित्यानंदोदयाद्यां त्रितयगुणमयीं नित्यशुद्धोदयाद्याम् ।
मिथ्याकर्माभिलाषैरनुदिनमभितः पीडितो दुःखसंघैः क्षंतव्यो मेऽपराधः प्रकटितवदने कामरूपे कराले ॥ ७ ॥

jānāmi tvāṃ na cāhaṃ bhavabhayaharaṇe sarvasiddhipradātrīṃ nityānaṃdodayādyāṃ tritayaguṇamayīṃ nityaśuddhodayādyām |
mithyākarmābhilāṣairanudinamabhitaḥ pīḍito duḥkhasaṃghaiḥ kṣaṃtavyo me'parādhaḥ prakaṭitavadane kāmarūpe karāle

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 8

कालाभ्रश्यामलांगीं विगलितचिकुरां खड्गमुंडाभिरामां त्रासत्राणेष्टदात्रीं कुणपगणशिरोमालिनीं दीर्घनेत्राम् ।
संसारस्यैकसारां भवजननहरां भावितो भावनाभिः क्षंतव्यो मेऽपराधः प्रकटितवदने कामरूपे कराले ॥ ८ ॥

kālābhraśyāmalāṃgīṃ vigalitacikurāṃ khaḍgamuṃḍābhirāmāṃ trāsatrāṇeṣṭadātrīṃ kuṇapagaṇaśiromālinīṃ dīrghanetrām |
saṃsārasyaikasārāṃ bhavajananaharāṃ bhāvito bhāvanābhiḥ kṣaṃtavyo me'parādhaḥ prakaṭitavadane kāmarūpe karāle

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 9

ब्रह्मा विष्णुस्तथेशः परिणमति सदा त्वत्पदांभोजयुग्मं भाग्याभावान्न चाहं भवजननि भवत्पादयुग्मं भजामि ।
नित्यं लोभप्रलोभैः कृतविवशमतिः कामुकस्त्वां प्रयाचे क्षंतव्यो मेऽपराधः प्रकटितवदने कामरूपे कराले ॥ ९ ॥

brahmā viṣṇustatheśaḥ pariṇamati sadā tvatpadāṃbhojayugmaṃ bhāgyābhāvānna cāhaṃ bhavajanani bhavatpādayugmaṃ bhajāmi |
nityaṃ lobhapralobhaiḥ kṛtavivaśamatiḥ kāmukastvāṃ prayāce kṣaṃtavyo me'parādhaḥ prakaṭitavadane kāmarūpe karāle

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 10

रागद्वेषैः प्रमत्तः कलुषयुततनुः कामनाभोगलुब्धः कार्याकार्याविचारी कुलमतिरहितः कौलसंघैर्विहीनः ।
क्व ध्यानं ते क्व चर्चा कवचमनुजपं नैव किंचित्कृतं हि क्षंतव्यो मेऽपराधः प्रकटितवदने कामरूपे कराले ॥ १० ॥

rāgadveṣaiḥ pramattaḥ kaluṣayutatanuḥ kāmanābhogalubdhaḥ kāryākāryāvicārī kulamatirahitaḥ kaulasaṃghairvihīnaḥ |
kva dhyānaṃ te kva carcā kavacamanujapaṃ naiva kiṃcitkṛtaṃ hi kṣaṃtavyo me'parādhaḥ prakaṭitavadane kāmarūpe karāle

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 11

रोगी दुःखी दरिद्रः परवशकृपणः पांशुलः पापचेताः निद्रालस्यप्रसक्तः सुजठरभरणे व्याकुलः कल्पितात्मा ।
किं ते पूजाविधानं त्वयि क्व च नु मतिः क्वानुरागः क्व चास्था क्षंतव्यो मेऽपराधः प्रकटितवदने कामरूपे कराले ॥ ११ ॥

rogī duḥkhī daridraḥ paravaśakṛpaṇaḥ pāṃśulaḥ pāpacetāḥ nidrālasyaprasaktaḥ sujaṭharabharaṇe vyākulaḥ kalpitātmā |
kiṃ te pūjāvidhānaṃ tvayi kva ca nu matiḥ kvānurāgaḥ kva cāsthā kṣaṃtavyo me'parādhaḥ prakaṭitavadane kāmarūpe karāle

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 12

मिथ्याव्यामोहरागैः परिवृतमनसः क्लेशसंघान्वितस्य क्षुत्तृड्रोगान्वितस्य स्मरसुविहरिणः पापकर्मप्रवृत्तेः ।
दारिद्र्यस्य क्व धर्मः क्व च जनरुचिः क्व स्थितिः साधुसंघैः क्षंतव्यो मेऽपराधः प्रकटितवदने कामरूपे कराले ॥ १२ ॥

mithyāvyāmoharāgaiḥ parivṛtamanasaḥ kleśasaṃghānvitasya kṣuttṛḍrogānvitasya smarasuvihariṇaḥ pāpakarmapravṛtteḥ |
dāridryasya kva dharmaḥ kva ca janaruciḥ kva sthitiḥ sādhusaṃghaiḥ kṣaṃtavyo me'parādhaḥ prakaṭitavadane kāmarūpe karāle

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 13

मातस्तातस्य देहाज्जननिजठरगः संस्थितस्त्वद्वशेन त्वं ह्रींकारविद्या करणगुणमयी कल्पितस्वस्वरूपा ।
त्वं बुद्धिश्चित्तसंस्था त्वमहमिति भवति सर्वमेतत्क्षमस्व क्षंतव्यो मेऽपराधः प्रकटितवदने कामरूपे कराले ॥ १३ ॥

mātastātasya dehājjananijaṭharagaḥ saṃsthitastvadvaśena tvaṃ hrīṃkāravidyā karaṇaguṇamayī kalpitasvasvarūpā |
tvaṃ buddhiścittasaṃsthā tvamahamiti bhavati sarvametatkṣamasva kṣaṃtavyo me'parādhaḥ prakaṭitavadane kāmarūpe karāle

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

त्वद्वशेन...कल्पितस्वस्वरूपा पंक्ति uncertain

Verse 14

त्वं भूमिस्त्वं जलं च त्वमसि हुतवहस्त्वं जगद्वायुरूपा त्वं चाकाशं मनश्च प्रकृतिरसि महत्पूर्विका पूर्वपूर्वा ।
आत्मा त्वं चासि मातः परमसि भवति त्वं परं नैव किंचित् क्षंतव्यो मेऽपराधः प्रकटितवदने कामरूपे कराले ॥ १४ ॥

tvaṃ bhūmistvaṃ jalaṃ ca tvamasi hutavahastvaṃ jagadvāyurūpā tvaṃ cākāśaṃ manaśca prakṛtirasi mahatpūrvikā pūrvapūrvā |
ātmā tvaṃ cāsi mātaḥ paramasi bhavati tvaṃ paraṃ naiva kiṃcit kṣaṃtavyo me'parādhaḥ prakaṭitavadane kāmarūpe karāle

त्वम् भूमिःत्वम् जलम् चत्वम् असि हुतवहःत्वम् जगद्वायुरूपात्वम् च आकाशम् मनः चप्रकृतिः असिमहत्पूर्विकापूर्वपूर्वाआत्मा त्वम् च असि मातःपरम् असि भवतित्वम् परम् न एव किंचित्क्षंतव्यः मे अपराधःप्रकटितवदने कामरूपे कराले
हिन्दी अर्थ

तुम पृथ्वी हो, तुम जल हो, तुम अग्नि हो, तुम जगत् में चलने वाली वायु हो, तुम आकाश और मन हो; तुम प्रकृति हो, जिससे महत्तत्त्व पहले आता है, पहलों में भी पहली। हे माता, तुम आत्मा हो और तुम ही परम हो; तुमसे आगे कुछ नहीं। मेरा अपराध क्षमा करो, हे खुले मुख वाली भयंकर कामरूपा।

English sense

You are earth, you are water, you are fire, you are the wind that moves the world, you are sky and mind; you are Prakṛti, from whom the great principle first comes, the first of the first. You are the self, Mother, and you are the highest; there is nothing beyond you. Forgive my offence, O Kāmarūpā of the open mouth and fearful look.

पदार्थ · word by word
त्वम् भूमिः
you are earthतुम पृथ्वी हो
त्वम् जलम् च
and you are waterऔर तुम जल हो
त्वम् असि हुतवहः
you are fireतुम अग्नि हो
त्वम् जगद्वायुरूपा
you are the form of the world’s windतुम जगत् की वायु का रूप हो
त्वम् च आकाशम् मनः च
you are sky and mindतुम आकाश और मन हो
प्रकृतिः असि
you are Prakṛtiतुम प्रकृति हो
महत्पूर्विका
from whom the great principle comes firstजिससे महत्तत्त्व पहले आता है
पूर्वपूर्वा
the first of the firstपहलों में पहली
आत्मा त्वम् च असि मातः
you are the self, Motherतुम आत्मा हो, हे माता
परम् असि भवति
you are the highestतुम परम हो
त्वम् परम् न एव किंचित्
there is nothing beyond youतुमसे आगे कुछ नहीं
क्षंतव्यः मे अपराधः
my offence is to be forgivenमेरा अपराध क्षमा हो
प्रकटितवदने कामरूपे कराले
O open-mouthed, wish-form, fearsome oneहे खुले मुख वाली, इच्छारूपा, भयंकर

Verse 15

त्वं काली त्वं च तारा त्वमसि गिरिसुता सुंदरी भैरवी त्वं त्वं दुर्गा छिन्नमस्ता त्वमसि च भुवना त्वं हि लक्ष्मीः शिवा त्वम् ।
धूमा मातंगिनी त्वं त्वमसि च बगला मंगलादिस्तवाख्या क्षंतव्यो मेऽपराधः प्रकटितवदने कामरूपे कराले ॥ १५ ॥

tvaṃ kālī tvaṃ ca tārā tvamasi girisutā suṃdarī bhairavī tvaṃ tvaṃ durgā chinnamastā tvamasi ca bhuvanā tvaṃ hi lakṣmīḥ śivā tvam |
dhūmā mātaṃginī tvaṃ tvamasi ca bagalā maṃgalādistavākhyā kṣaṃtavyo me'parādhaḥ prakaṭitavadane kāmarūpe karāle

त्वम् काली त्वम् च तारात्वम् असि गिरिसुतासुंदरी भैरवी त्वम्त्वम् दुर्गा छिन्नमस्तात्वम् असि च भुवनात्वम् हि लक्ष्मीः शिवा त्वम्धूमा मातंगिनी त्वम्त्वम् असि च बगलामंगलादिस्तवाख्याक्षंतव्यः मे अपराधःप्रकटितवदने कामरूपे कराले
हिन्दी अर्थ

तुम काली और तारा हो; तुम पर्वत की पुत्री, सुन्दरी, भैरवी हो; तुम दुर्गा और छिन्नमस्ता, भुवना और लक्ष्मी, और शिवा हो। तुम धूमा, मातंगी और बगला हो; इस स्तोत्र का नाम तुम्हारे मंगल पर रखा गया है। मेरा अपराध क्षमा करो, हे खुले मुख वाली भयंकर कामरूपा।

English sense

You are Kālī and Tārā; you are the mountain’s daughter, the beautiful one, Bhairavī; you are Durgā and Chinnamastā, Bhuvanā and Lakṣmī, and Śivā. You are Dhūmā, Mātaṅgī and Bagalā; this hymn is named after your blessing. Forgive my offence, O Kāmarūpā of the open mouth and fearful look.

पदार्थ · word by word
त्वम् काली त्वम् च तारा
you are Kālī and you are Tārāतुम काली और तारा हो
त्वम् असि गिरिसुता
you are the mountain’s daughterतुम पर्वत की पुत्री हो
सुंदरी भैरवी त्वम्
you are Sundarī and Bhairavīतुम सुन्दरी और भैरवी हो
त्वम् दुर्गा छिन्नमस्ता
you are Durgā and Chinnamastāतुम दुर्गा और छिन्नमस्ता हो
त्वम् असि च भुवना
and you are Bhuvanāऔर तुम भुवना हो
त्वम् हि लक्ष्मीः शिवा त्वम्
you are Lakṣmī, you are Śivāतुम लक्ष्मी हो, तुम शिवा हो
धूमा मातंगिनी त्वम्
you are Dhūmā and Mātaṅgīतुम धूमा और मातंगी हो
त्वम् असि च बगला
and you are Bagalāऔर तुम बगला हो
मंगलादिस्तवाख्या
the hymn named from “blessing”“मंगल” से शुरू होने वाला स्तोत्र-नाम
क्षंतव्यः मे अपराधः
my offence is to be forgivenमेरा अपराध क्षमा हो
प्रकटितवदने कामरूपे कराले
O open-mouthed, wish-form, fearsome oneहे खुले मुख वाली, इच्छारूपा, भयंकर

Verse 16

स्तोत्रेणानेन देवीं परिणमति जनो यः सदा भक्तियुक्तो दुष्कृत्याद्दुर्गसंघं परितरति शतं विघ्नता नाशमेति ।
नाधिव्याधिः कदाचिद्भवति यदि पुनः सर्वदा सापराधः सर्वं तत्कामरूपे त्रिभुवनजननि क्षामये पुत्रबुद्ध्या ॥ १६ ॥

stotreṇānena devīṃ pariṇamati jano yaḥ sadā bhaktiyukto duṣkṛtyāddurgasaṃghaṃ paritarati śataṃ vighnatā nāśameti |
nādhivyādhiḥ kadācidbhavati yadi punaḥ sarvadā sāparādhaḥ sarvaṃ tatkāmarūpe tribhuvanajanani kṣāmaye putrabuddhyā

स्तोत्रेण अनेनदेवीम् परिणमतिजनः यः सदा भक्तियुक्तःदुष्कृत्यात् दुर्गसंघम् परितरतिशतम् विघ्नता नाशम् एतिन आधिव्याधिः कदाचित् भवतियदि पुनः सर्वदा सापराधःसर्वम् तत्कामरूपे त्रिभुवनजननिक्षामये पुत्रबुद्ध्या
हिन्दी अर्थ

जो भक्ति से भरा मनुष्य सदा इस स्तोत्र से देवी को प्रणाम करता है, वह बुरे कर्मों से आए संकटों के सैकड़ों समूहों को पार कर जाता है और उसकी सैकड़ों बाधाएँ नष्ट हो जाती हैं; मन और शरीर की पीड़ा उसे कभी नहीं सताती। और यदि वह फिर कभी दोषी हो, तो हे तीनों लोकों की माता कामरूपा, मैं पुत्र की तरह यह सब क्षमा कराता हूँ।

English sense

The person who always bows to the goddess with this hymn, full of devotion, crosses over a hundred hosts of troubles that come from wrong deeds, and his hundred obstacles are destroyed; trouble of mind and body never comes to him. And if he is at fault again, I ask you for everything, O Kāmarūpā, Mother of the three worlds, as a child asks its mother: forgive it.

पदार्थ · word by word
स्तोत्रेण अनेन
with this hymnइस स्तोत्र से
देवीम् परिणमति
bows to the goddessदेवी को प्रणाम करता है
जनः यः सदा भक्तियुक्तः
the person who is always full of devotionजो मनुष्य सदा भक्ति से भरा है
दुष्कृत्यात् दुर्गसंघम् परितरति
crosses the host of hardships born of wrong deedsबुरे कर्मों से आए संकटों के समूह को पार करता है
शतम् विघ्नता नाशम् एति
a hundred obstacles come to an endसैकड़ों बाधाएँ नष्ट होती हैं
न आधिव्याधिः कदाचित् भवति
trouble of mind and body never comesमन और शरीर का कष्ट कभी नहीं होता
यदि पुनः सर्वदा सापराधः
but if he is at fault againऔर यदि फिर दोषी हो
सर्वम् तत्
all thatवह सब
कामरूपे त्रिभुवनजननि
O Kāmarūpā, Mother of the three worldsहे कामरूपा, तीनों लोकों की माता
क्षामये पुत्रबुद्ध्या
I ask pardon, as a childमैं पुत्र की भावना से क्षमा माँगता हूँ

Verse 17

ज्ञाता वक्ता कवीशो भवति धनपतिर्दानशीलो दयात्मा निष्पापी निष्कलंकी कुलपतिकुशलः सत्यवाग्धार्मिकश्च ।
नित्यानंदो दयाढ्यः पशुगणविमुखः सत्पथाचारशीलः संसाराब्धिं सुखेन प्रतरति गिरिजापादयुग्मावलम्बात् ॥ १७ ॥

jñātā vaktā kavīśo bhavati dhanapatirdānaśīlo dayātmā niṣpāpī niṣkalaṃkī kulapatikuśalaḥ satyavāgdhārmikaśca |
nityānaṃdo dayāḍhyaḥ paśugaṇavimukhaḥ satpathācāraśīlaḥ saṃsārābdhiṃ sukhena pratarati girijāpādayugmāvalambāt

ज्ञाता वक्ता कवीशःभवतिधनपतिः दानशीलः दयात्मानिष्पापी निष्कलंकीकुलपतिकुशलःसत्यवाक् धार्मिकः चनित्यानंदः दयाढ्यःपशुगणविमुखःसत्पथाचारशीलःसंसाराब्धिम् सुखेन प्रतरतिगिरिजापादयुग्मावलंबात्
हिन्दी अर्थ

वह ज्ञानी और वक्ता, कवियों का स्वामी, धनी और दानी, दयालु, पापरहित और निष्कलंक, कुल का कुशल मुखिया, सत्यवादी और धार्मिक बन जाता है। सदा आनन्दित, दया से भरा, बँधे हुए जीवों की भीड़ से विमुख, सही मार्ग पर चलने वाला, वह गिरिजा के चरणों को पकड़कर संसार के सागर को सरलता से पार कर जाता है।

English sense

He becomes a knower and a speaker, a lord of poets, rich and generous, kind, sinless and spotless, a good head of his family, truthful and just. Always happy, rich in kindness, turned away from the herd of the bound, living by the right path, he crosses the sea of worldly life easily, holding on to the two feet of Girijā.

पदार्थ · word by word
ज्ञाता वक्ता कवीशः
a knower, a speaker, a lord of poetsज्ञानी, वक्ता, कवियों का स्वामी
भवति
he becomesबनता है
धनपतिः दानशीलः दयात्मा
rich, generous, kind-heartedधनी, दानी, दयालु
निष्पापी निष्कलंकी
sinless, spotlessपापरहित, निष्कलंक
कुलपतिकुशलः
a good head of his familyकुल का कुशल मुखिया
सत्यवाक् धार्मिकः च
truthful and righteousसत्यवादी और धार्मिक
नित्यानंदः दयाढ्यः
ever happy, rich in kindnessसदा आनन्दित, दया से भरा
पशुगणविमुखः
turned away from the herd of the boundबँधे जीवों की भीड़ से विमुख
सत्पथाचारशीलः
living by the right pathसही मार्ग पर चलने वाला
संसाराब्धिम् सुखेन प्रतरति
crosses the sea of worldly life with easeसंसार-सागर सरलता से पार करता है
गिरिजापादयुग्मावलंबात्
by holding on to the two feet of Girijāगिरिजा के दोनों चरणों का सहारा लेकर
इति काली-स्तोत्रं समाप्तम् ॥

Terms on this page

Kalika कालिका The deity Kali; foremost of the Mahavidyas.
Kali काली The fierce Goddess; for home worship the gentle Dakshina Kali form, granting boons and fearlessness, is recommended over her destructive postures.

Translated and edited by Gaurav Verma under the site's published method. The Sanskrit text is in the public domain. Our transliteration, translation and apparatus are licensed CC BY-SA 4.0 — see /license.

← All stotras