Viśvasāra Tantra · as given in the Mantra Mahārṇava

हरिद्रागणेशकवचम्

Haridra Ganesha Kavacham (Vishvasara Tantra) — The armour of Haridrā Gaṇeśa, taught by Īśvara

A short armour in which Gaṇeśa's attendants and forms, Āmoda, Pramoda, Sammoda, Sumukha, Durmukha and others, guard the head, eyes, tongue, heart, arms and feet in turn, and Haridrā Gaṇeśa guards the whole body. The closing verses say it frees from distress and brings wealth, and that nothing in the three worlds equals it. See also Kavach and Ganesha.

अथ हरिद्रागणेशकवचप्रारंभःThe beginning of the Haridrā Gaṇeśa kavaca

Verse 1

ईश्वर उवाच — ईश्वर ने कहा Īśvara said

शृणु वक्ष्यामि कवचं सर्वसिद्धिकरं प्रिये ॥
पठित्वा पाठयित्वा च मुच्यते सर्वसंकटात् ॥ १ ॥

śṛṇu vakṣyāmi kavacaṃ sarvasiddhikaraṃ priye
paṭhitvā pāṭhayitvā ca mucyate sarvasaṃkaṭāt

शृणु वक्ष्यामि कवचम्सर्व-सिद्धि-करम् प्रियेपठित्वा पाठयित्वा चमुच्यते सर्व-संकटात्
हिन्दी अर्थ

सुनो, हे प्रिये, मैं सब सिद्धियाँ देने वाला कवच कहता हूँ; इसे पढ़कर और पढ़ाकर सब संकटों से छूट जाता है।

English sense

Listen, I shall declare the armour that brings all success, O beloved; by reciting it and causing it to be recited one is freed from every distress.

पदार्थ · word by word
शृणु वक्ष्यामि कवचम्
listen, I shall declare the armourसुनो, कवच कहता हूँ
सर्व-सिद्धि-करम् प्रिये
bringing all success, O belovedहे प्रिये, सब सिद्धियाँ देने वाला
पठित्वा पाठयित्वा च
by reciting it and causing it to be recitedपढ़कर और पढ़ाकर
मुच्यते सर्व-संकटात्
one is freed from every distressसब संकटों से छूट जाता है

Verse 2

अज्ञात्वा कवचं देवि गणेशस्य मनुं जपेत् ॥
सिद्धिर्न जायते तस्य कल्पकोटिशतैरपि ॥ २ ॥

ajñātvā kavacaṃ devi gaṇeśasya manuṃ japet
siddhirna jāyate tasya kalpakoṭiśatairapi

अज्ञात्वा कवचम् देविगणेशस्य मनुम् जपेत्सिद्धिः न जायते तस्यकल्प-कोटि-शतैः अपि
हिन्दी अर्थ

हे देवी, कवच जाने बिना जो गणेश के मन्त्र का जप करे, उसे सौ करोड़ कल्पों में भी सिद्धि नहीं होती।

English sense

If one repeats the mantra of Gaṇeśa, O Goddess, without knowing the armour, success does not come to him even in hundreds of crores of kalpas.

पदार्थ · word by word
अज्ञात्वा कवचम् देवि
without knowing the armour, O Goddessहे देवी, कवच जाने बिना
गणेशस्य मनुम् जपेत्
if one repeats the mantra of Gaṇeśaजो गणेश के मन्त्र का जप करे
सिद्धिः न जायते तस्य
success does not come to himउसे सिद्धि नहीं होती
कल्प-कोटि-शतैः अपि
even in hundreds of crores of kalpasसौ करोड़ कल्पों में भी

Verse 3

ॐ आमोदश्च शिरः पातु प्रमोदश्च शिखोपरि ॥
संमोदो भ्रूयुगे पातु भ्रूमध्ये च गणाधिपः ॥ ३ ॥

oṃ āmodaśca śiraḥ pātu pramodaśca śikhopari
saṃmodo bhrūyuge pātu bhrūmadhye ca gaṇādhipaḥ

आमोदः च शिरः पातुप्रमोदः च शिखा-उपरिसंमोदः भ्रू-युगे पातुभ्रू-मध्ये च गण-अधिपः
हिन्दी अर्थ

ॐ। आमोद सिर की रक्षा करें, और प्रमोद शिखा के ऊपर; सम्मोद दोनों भौंहों की रक्षा करें, और गणाधिप भ्रूमध्य की।

English sense

Oṃ. May Āmoda protect the head, and Pramoda above the crest-lock; may Sammoda protect the pair of brows, and the chief of the gaṇas the space between the brows.

पदार्थ · word by word
आमोदः च शिरः पातु
may Āmoda protect the headआमोद सिर की रक्षा करें
प्रमोदः च शिखा-उपरि
and Pramoda above the crest-lockऔर प्रमोद शिखा के ऊपर
संमोदः भ्रू-युगे पातु
may Sammoda protect the pair of browsसम्मोद दोनों भौंहों की रक्षा करें
भ्रू-मध्ये च गण-अधिपः
and the chief of the gaṇas between the browsऔर गणाधिप भ्रूमध्य में

Verse 4

गणाक्रीडो नेत्रयुगं नासायां गणनायकः ॥
गणक्रीडान्वितः पातु वदने सर्वसिद्धये ॥ ४ ॥

gaṇākrīḍo netrayugaṃ nāsāyāṃ gaṇanāyakaḥ
gaṇakrīḍānvitaḥ pātu vadane sarvasiddhaye

गण-आक्रीडः नेत्र-युगम्नासायाम् गण-नायकःगण-क्रीडा-अन्वितः पातुवदने सर्व-सिद्धये
हिन्दी अर्थ

गणाक्रीड दोनों नेत्रों की, गणनायक नाक की; गणक्रीड़ा से युक्त सब सिद्धि के लिए मुख की रक्षा करें।

English sense

Gaṇākrīḍa the pair of eyes, the leader of the gaṇas on the nose; may he who is attended by the play of the gaṇas protect the mouth, for all success.

पदार्थ · word by word
गण-आक्रीडः नेत्र-युगम्
Gaṇākrīḍa the pair of eyesगणाक्रीड दोनों नेत्रों की
नासायाम् गण-नायकः
the leader of the gaṇas on the noseनाक पर गणनायक
गण-क्रीडा-अन्वितः पातु
may he attended by the play of the gaṇas protectगणक्रीड़ा से युक्त रक्षा करें
वदने सर्व-सिद्धये
on the mouth, for all successमुख पर, सब सिद्धि के लिए

Verse 5

जिह्वायां सुमुखः पातु ग्रीवायां दुर्मुखः सदा ॥
विघ्नेशो हृदये पातु विघ्ननाथश्च वक्षसि ॥ ५ ॥

jihvāyāṃ sumukhaḥ pātu grīvāyāṃ durmukhaḥ sadā
vighneśo hṛdaye pātu vighnanāthaśca vakṣasi

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 6

गणानां नायकः पातु बाहुयुग्मं सदा मम ॥
विघ्नकर्ता च ह्युदरे विघ्नहर्ता च लिंगके ॥ ६ ॥

gaṇānāṃ nāyakaḥ pātu bāhuyugmaṃ sadā mama
vighnakartā ca hyudare vighnahartā ca liṃgake

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 7

गजवक्त्रः कटीदेशे एकदंतो नितंबके ॥
लंबोदरः सदा पातु गुह्यदेशे ममारुणः ॥ ७ ॥

gajavaktraḥ kaṭīdeśe ekadaṃto nitaṃbake
laṃbodaraḥ sadā pātu guhyadeśe mamāruṇaḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 8

व्यालयज्ञोपवीती मां पातु पादयुगे सदा ॥
जापकः सर्वदा पातु जानुजंघे गणाधिपः ॥ ८ ॥

vyālayajñopavītī māṃ pātu pādayuge sadā
jāpakaḥ sarvadā pātu jānujaṃghe gaṇādhipaḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 9

हारिद्रः सर्वदा पातु सर्वांगे गणनायकः ॥
य इदं प्रपठेन्नित्यं गणेशस्य महेश्वरि ॥ ९ ॥

hāridraḥ sarvadā pātu sarvāṃge gaṇanāyakaḥ
ya idaṃ prapaṭhennityaṃ gaṇeśasya maheśvari

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 10

कवचं सर्वसिद्धाख्यं सर्वविघ्नविनाशनम् ॥
सर्वसिद्धिकरं साक्षात्सर्वपापविमोचनम् ॥ १० ॥

kavacaṃ sarvasiddhākhyaṃ sarvavighnavināśanam
sarvasiddhikaraṃ sākṣātsarvapāpavimocanam

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 11

सर्वसंपत्प्रदं साक्षात्सर्वदुःखविमोक्षणम् ॥
सर्वापत्तिप्रशमनं सर्वशत्रुक्षयंकरम् ॥ ११ ॥

sarvasaṃpatpradaṃ sākṣātsarvaduḥkhavimokṣaṇam
sarvāpattipraśamanaṃ sarvaśatrukṣayaṃkaram

सर्व-संपत्-प्रदम्साक्षात् सर्व-दुःख-विमोक्षणम्सर्व-आपत्ति-प्रशमनम्सर्व-शत्रु-क्षयं-करम्
हिन्दी अर्थ

सब सम्पत्ति देने वाला, साक्षात् सब दुःखों से मुक्त करने वाला, सब आपत्तियों को शान्त करने वाला, सब शत्रुओं का क्षय करने वाला —

English sense

giving all prosperity, directly freeing from all sorrow, quelling all calamity, destroying all enemies —

पदार्थ · word by word
सर्व-संपत्-प्रदम्
giving all prosperityसब सम्पत्ति देने वाला
साक्षात् सर्व-दुःख-विमोक्षणम्
directly freeing from all sorrowसाक्षात् सब दुःखों से मुक्त करने वाला
सर्व-आपत्ति-प्रशमनम्
quelling all calamityसब आपत्तियों को शान्त करने वाला
सर्व-शत्रु-क्षयं-करम्
destroying all enemiesसब शत्रुओं का क्षय करने वाला

Verse 12

ग्रहपीडा ज्वरा रोगा ये चान्ये गुह्यकादयः ॥
पठनाद्धारणादेव नाशमायांति तत्क्षणात् ॥ १२ ॥

grahapīḍā jvarā rogā ye cānye guhyakādayaḥ
paṭhanāddhāraṇādeva nāśamāyāṃti tatkṣaṇāt

ग्रह-पीडाः ज्वराः रोगाःये च अन्ये गुह्यक-आदयःपठनात् धारणात् एवनाशम् आयांति तत्-क्षणात्
हिन्दी अर्थ

ग्रह-पीड़ा, ज्वर, रोग, और गुह्यक आदि अन्य — इसे पढ़ने और धारण करने से ही उसी क्षण नष्ट हो जाते हैं।

English sense

afflictions by planets, fevers, diseases, and the others such as guhyakas — by reciting it and by wearing it they perish that very moment.

पदार्थ · word by word
ग्रह-पीडाः ज्वराः रोगाः
afflictions by planets, fevers, diseasesग्रह-पीड़ा, ज्वर, रोग
ये च अन्ये गुह्यक-आदयः
and the others such as guhyakasऔर गुह्यक आदि अन्य
पठनात् धारणात् एव
by reciting and by wearing itपढ़ने और धारण करने से ही
नाशम् आयांति तत्-क्षणात्
they perish that very momentउसी क्षण नष्ट हो जाते हैं

Verse 13

धनधान्यकरं देवि कवचं सुरपूजितम् ॥
समं नास्ति महेशानि त्रैलोक्ये कवचस्य च ॥ १३ ॥

dhanadhānyakaraṃ devi kavacaṃ surapūjitam
samaṃ nāsti maheśāni trailokye kavacasya ca

धन-धान्य-करम् देविकवचम् सुर-पूजितम्समम् न अस्ति महेशानित्रैलोक्ये कवचस्य च
हिन्दी अर्थ

हे देवी, यह कवच धन-धान्य देने वाला और देवों से पूजित है; हे महेशानी, तीनों लोकों में इस कवच के समान कुछ नहीं।

English sense

The armour, O Goddess, brings wealth and grain and is worshipped by the gods; there is nothing in the three worlds, O great Goddess, equal to this armour.

पदार्थ · word by word
धन-धान्य-करम् देवि
bringing wealth and grain, O Goddessहे देवी, धन-धान्य देने वाला
कवचम् सुर-पूजितम्
the armour worshipped by the godsदेवों से पूजित कवच
समम् न अस्ति महेशानि
there is nothing equal, O great Goddessहे महेशानी, समान कुछ नहीं
त्रैलोक्ये कवचस्य च
to this armour in the three worldsतीनों लोकों में इस कवच के

Verse 14

हारिद्रस्य महादेवि विघ्नराजस्य भूतले ॥
किमन्यैरसदालापैर्यत्रायुर्व्यर्थतामियात् ॥ १४ ॥

hāridrasya mahādevi vighnarājasya bhūtale
kimanyairasadālāpairyatrāyurvyarthatāmiyāt

हारिद्रस्य महा-देवि विघ्न-राजस्य भूतलेकिम् अन्यैः असत्-आलापैःयत्र आयुः व्यर्थताम् इयात्
हिन्दी अर्थ

हे महादेवी, पृथ्वी पर हारिद्र विघ्नराज के (इस कवच के) — अन्य व्यर्थ बातों से क्या, जिनसे आयु व्यर्थ जाए? इस प्रकार विश्वसार तन्त्र में हरिद्रा-गणेश कवच समाप्त हुआ।

English sense

Of the Haridrā king of obstacles, O great Goddess, on earth — what use are other idle words, by which life would go to waste?

पदार्थ · word by word
हारिद्रस्य महा-देवि विघ्न-राजस्य भूतले
of the Haridrā king of obstacles, O great Goddess, on earthहे महादेवी, पृथ्वी पर हारिद्र विघ्नराज के
किम् अन्यैः असत्-आलापैः
what use are other idle wordsअन्य व्यर्थ बातों से क्या
यत्र आयुः व्यर्थताम् इयात्
by which life would go to wasteजिनसे आयु व्यर्थ जाए
इति विश्वसारतंत्रे हरिद्रागणेशकवचं समाप्तम् ॥

Terms on this page

Ganesha गणेश The elephant-headed deity of auspicious beginnings, son of Shiva and Parvati.
Kavach कवच A protective text or armor recited for a deity's shielding power — such as the Durga Kavach or Hanuman Kavach.

Translated and edited by Gaurav Verma under the site's published method. The Sanskrit text is in the public domain. Our transliteration, translation and apparatus are licensed CC BY-SA 4.0 — see /license.

← All stotras