Rudrayāmala Tantra

श्रीभुवनेश्वर्यष्टकम्

Bhuvaneshvari Ashtakam (Rudrayamala) — Eight verses to Bhuvaneśvarī, the support of the world and every power in it

A short hymn to Bhuvaneshwari, one of the ten Mahavidyas, given in the Rudrayāmala as a talk between the Goddess and Shiva. Its middle is a run of "you are" lines: she is the offering, the sacrifice, the gods, time, cause and effect, and the one supreme power. The last verses tell the fruit of reading it at the three twilights.

Verse 1

श्रीदेव्युवाच — देवी ने कहा The Goddess said

प्रभो श्रीभैरवश्रेष्ठ दयालो भक्तवत्सल ।
भुवनेशीस्तवम् ब्रूहि यद्यहन्तव वल्लभा ॥ १ ॥

prabho śrībhairavaśreṣṭha dayālo bhaktavatsala
bhuvaneśīstavam brūhi yadyahantava vallabhā

प्रभोश्रीभैरवश्रेष्ठदयालोभक्तवत्सलभुवनेशीस्तवम्ब्रूहियद्यहन्तववल्लभा
हिन्दी अर्थ

हे प्रभु, भैरवों में श्रेष्ठ, दयालु, भक्तों से स्नेह करने वाले, यदि मैं आपको प्रिय हूँ तो भुवनेशी का स्तोत्र मुझे बताइए।

English sense

Lord, best of the Bhairavas, merciful one, fond of your devotees, tell me the hymn of Bhuvaneśī, if I am dear to you.

पदार्थ · word by word
प्रभो
lordहे प्रभु
श्रीभैरवश्रेष्ठ
best of the Bhairavasभैरवों में श्रेष्ठ
दयालो
merciful oneदयालु
भक्तवत्सल
fond of your devoteesभक्तों से स्नेह करने वाले
भुवनेशीस्तवम्
hymn of Bhuvaneśīभुवनेशी का स्तोत्र
ब्रूहि
tellबताइए
यद्यहन्तव
if I am yoursयदि मैं आपकी हूँ
वल्लभा
dearप्रिय

Verse 2

ईश्वर उवाच — ईश्वर बोले Īśvara said

शृणु देवि प्रवक्ष्यामि भुवनेश्यष्टकं शुभम् ।
येन विज्ञातमात्रेण त्रैलोक्यमङ्गलम्भवेत् ॥ २ ॥

śṛṇu devi pravakṣyāmi bhuvaneśyaṣṭakaṃ śubham
yena vijñātamātreṇa trailokyamaṅgalambhavet

शृणुदेविप्रवक्ष्यामिभुवनेश्यष्टकंशुभम्येनविज्ञातमात्रेणत्रैलोक्यमङ्गलम्भवेत्
हिन्दी अर्थ

हे देवि, सुनो, मैं भुवनेशी के शुभ आठ श्लोक कहूँगा। इन्हें केवल जान लेने से तीनों लोकों में मंगल होता है।

English sense

Listen, goddess, I will tell you the auspicious eight verses on Bhuvaneśī. By merely knowing it, there is good fortune in the three worlds.

पदार्थ · word by word
शृणु
listenसुनो
देवि
goddessहे देवि
प्रवक्ष्यामि
I will tellमैं कहूँगा
भुवनेश्यष्टकं
the eight verses on Bhuvaneśīभुवनेशी के आठ श्लोक
शुभम्
auspiciousशुभ
येन
by whichजिसके
विज्ञातमात्रेण
by merely being knownकेवल जान लेने से
त्रैलोक्यमङ्गलम्भवेत्
good fortune of the three worlds comesतीनों लोकों में मंगल होता है

Verse 3

ऊं नमामि जगदाधारां भुवनेशीं भवप्रियाम् ।
भुक्तिमुक्तिप्रदां रम्यां रमणीयां शुभावहाम् ॥ ३ ॥

ūṃ namāmi jagadādhārāṃ bhuvaneśīṃ bhavapriyām
bhuktimuktipradāṃ ramyāṃ ramaṇīyāṃ śubhāvahām

ऊंनमामिजगदाधारांभुवनेशींभवप्रियाम्भुक्तिमुक्तिप्रदांरम्यांरमणीयांशुभावहाम्
हिन्दी अर्थ

ॐ। मैं जगत की आधार, भव को प्रिय, भोग और मुक्ति देने वाली, सुन्दर, मनोहर और कल्याण लाने वाली भुवनेशी को प्रणाम करता हूँ।

English sense

Om. I bow to Bhuvaneśī, the support of the world, dear to Bhava, who gives enjoyment and freedom, lovely, delightful, and bringer of good.

पदार्थ · word by word
ऊं
Om (as printed)ॐ
नमामि
I bowमैं प्रणाम करता हूँ
जगदाधारां
the support of the worldजगत की आधार
भुवनेशीं
Bhuvaneśīभुवनेशी को
भवप्रियाम्
dear to Bhavaभव को प्रिय
भुक्तिमुक्तिप्रदां
who gives enjoyment and freedomभोग और मुक्ति देने वाली
रम्यां
lovelyसुन्दर
रमणीयां
delightfulमनोहर
शुभावहाम्
bringer of goodकल्याण लाने वाली

Verse 4

त्वं स्वाहा त्वं स्वधा देवि त्वं यज्ञा यज्ञनायिका ।
त्वं नाथा त्वं तमोहर्त्री व्याप्यव्यापकवर्जिता ॥ ४ ॥

tvaṃ svāhā tvaṃ svadhā devi tvaṃ yajñā yajñanāyikā
tvaṃ nāthā tvaṃ tamohartrī vyāpyavyāpakavarjitā

त्वंस्वाहात्वंस्वधादेवित्वंयज्ञायज्ञनायिकात्वंनाथात्वंतमोहर्त्रीव्याप्यव्यापकवर्जिता
हिन्दी अर्थ

हे देवि, तुम स्वाहा हो, तुम स्वधा हो। तुम यज्ञ हो और यज्ञ की अधिष्ठात्री हो। तुम रक्षक हो, अन्धकार को हरने वाली हो, और व्याप्य तथा व्यापक के भेद से परे हो।

English sense

You are svāhā, you are svadhā, goddess. You are the sacrifice and the leader of the sacrifice. You are the guardian, you remove darkness, and you are free of the pervaded and the pervader.

पदार्थ · word by word
त्वं
youतुम
स्वाहा
svāhāस्वाहा हो
त्वं
youतुम
स्वधा
svadhāस्वधा हो
देवि
goddessहे देवि
त्वं
youतुम
यज्ञा
sacrificeयज्ञ हो
यज्ञनायिका
leader of the sacrificeयज्ञ की अधिष्ठात्री
त्वं
youतुम
नाथा
guardianरक्षक हो
त्वं
youतुम
तमोहर्त्री
remover of darknessअन्धकार हरने वाली
व्याप्यव्यापकवर्जिता
free of the pervaded and the pervaderव्याप्य और व्यापक के भेद से परे

Verse 5

त्वमाधारस्त्वमिज्या च ज्ञानज्ञेयं परं पदम् ।
त्वं शिवस्त्वं स्वयं विष्णुस्त्वमात्मा परमोऽव्ययः ॥ ५ ॥

tvamādhārastvamijyā ca jñānajñeyaṃ paraṃ padam
tvaṃ śivastvaṃ svayaṃ viṣṇustvamātmā paramo'vyayaḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 6

त्वं कारणञ्च कार्यञ्च लक्ष्मीस्त्वञ्च हुताशनः ।
त्वं सोमस्त्वं रविः कालस्त्वं धाता त्वञ्च मारुतः ॥ ६ ॥

tvaṃ kāraṇañca kāryañca lakṣmīstvañca hutāśanaḥ
tvaṃ somastvaṃ raviḥ kālastvaṃ dhātā tvañca mārutaḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 7

गायत्री त्वं च सावित्री त्वं माया त्वं हरिप्रिया ।
त्वमेवैका पराशक्तिस्त्वमेव गुरुरूपधृक् ॥ ७ ॥

gāyatrī tvaṃ ca sāvitrī tvaṃ māyā tvaṃ haripriyā
tvamevaikā parāśaktistvameva gururūpadhṛk

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 8

त्वं काला त्वं कलाऽतीता त्वमेव जगतांश्रियः ।
त्वं सर्वकार्यं सर्वस्य कारणं करुणामयि ॥ ८ ॥

tvaṃ kālā tvaṃ kalā'tītā tvameva jagatāṃśriyaḥ
tvaṃ sarvakāryaṃ sarvasya kāraṇaṃ karuṇāmayi

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 9

इदमष्टकमाद्याया भुवनेश्या वरानने ।
त्रिसन्ध्यं श्रद्धया मर्त्यो यः पठेत् प्रीतमानसः ॥ ९ ॥

idamaṣṭakamādyāyā bhuvaneśyā varānane
trisandhyaṃ śraddhayā martyo yaḥ paṭhet prītamānasaḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 10

सिद्धयो वशगास्तस्य सम्पदो वशगा गृहे ।
राजानो वशमायान्ति स्तोत्रस्याऽस्य प्रभावतः ॥ १० ॥

siddhayo vaśagāstasya sampado vaśagā gṛhe
rājāno vaśamāyānti stotrasyā'sya prabhāvataḥ

सिद्धयोवशगास्तस्यसम्पदोवशगागृहेराजानोवशमायान्तिस्तोत्रस्याऽस्यप्रभावतः
हिन्दी अर्थ

उसके वश में सिद्धियाँ रहती हैं, और घर में सम्पत्तियाँ उसके वश में रहती हैं। इस स्तोत्र के प्रभाव से राजा उसके वश में आ जाते हैं।

English sense

has powers under his control, and wealth at home under his control. Kings come under his sway, through the strength of this hymn.

पदार्थ · word by word
सिद्धयो
powersसिद्धियाँ
वशगास्तस्य
under his controlउसके वश में
सम्पदो
wealthसम्पत्तियाँ
वशगा
under controlवश में
गृहे
at homeघर में
राजानो
kingsराजा
वशमायान्ति
come under swayवश में आ जाते हैं
स्तोत्रस्याऽस्य
of this hymnइस स्तोत्र के
प्रभावतः
through the strengthप्रभाव से

Verse 11

भूतप्रेतपिशाचाद्या नेक्षन्ते तां दिशं ग्रहाः ।
यं यं कामं प्रवाञ्छेत साधकः प्रीतमानसः ॥ ११ ॥

bhūtapretapiśācādyā nekṣante tāṃ diśaṃ grahāḥ
yaṃ yaṃ kāmaṃ pravāñcheta sādhakaḥ prītamānasaḥ

भूतप्रेतपिशाचाद्यानेक्षन्तेतांदिशंग्रहाःयंयंकामंप्रवाञ्छेतसाधकःप्रीतमानसः
हिन्दी अर्थ

भूत, प्रेत, पिशाच आदि और ग्रह उसकी दिशा की ओर देखते भी नहीं। प्रसन्न मन वाला साधक जो-जो कामना करता है,

English sense

Ghosts, spirits, goblins and the other seizing powers do not look toward his direction. Whatever wish the glad-minded seeker longs for,

पदार्थ · word by word
भूतप्रेतपिशाचाद्या
ghosts, spirits, goblins and the othersभूत, प्रेत, पिशाच आदि
नेक्षन्ते
do not lookनहीं देखते
तां
thatउस
दिशं
directionदिशा को
ग्रहाः
the seizing powersग्रह
यं
whateverजो-जो
यं
whateverजो-जो
कामं
wishकामना
प्रवाञ्छेत
longs forचाहता है
साधकः
the seekerसाधक
प्रीतमानसः
glad in mindप्रसन्न मन वाला

Verse 12

तं तमाप्नोति कृपया भुवनेश्या वरानने ।
अनेन सदृशं स्तोत्रं न समं भुवनत्रये ॥ १२ ॥

taṃ tamāpnoti kṛpayā bhuvaneśyā varānane
anena sadṛśaṃ stotraṃ na samaṃ bhuvanatraye

तंतमाप्नोतिकृपयाभुवनेश्यावराननेअनेनसदृशंस्तोत्रंनसमंभुवनत्रये
हिन्दी अर्थ

हे सुन्दर मुख वाली, भुवनेशी की कृपा से वह वही पा लेता है। तीनों लोकों में इसके समान कोई स्तोत्र नहीं है।

English sense

he gains that very thing, by the grace of Bhuvaneśī, fair-faced one. There is no hymn like this, none equal to it, in the three worlds.

पदार्थ · word by word
तं
that, thatवही-वही
तमाप्नोति
he gainsवह पाता है
कृपया
by graceकृपा से
भुवनेश्या
of Bhuvaneśīभुवनेशी की
वरानने
fair-faced oneहे सुन्दर मुख वाली
अनेन
to thisइसके
सदृशं
likeसमान
स्तोत्रं
hymnस्तोत्र
न
notनहीं
समं
equalबराबर
भुवनत्रये
in the three worldsतीनों लोकों में

Verse 13

सर्वसम्पत्प्रदमिदं पावनानाञ्च पावनम् ।
अनेन स्तोत्रवर्येण साधितेन वरानने ।
समप्दो वशमायान्ति भुवनेश्याः प्रसादतः ॥ १३ ॥

sarvasampatpradamidaṃ pāvanānāñca pāvanam
anena stotravaryeṇa sādhitena varānane
samapdo vaśamāyānti bhuvaneśyāḥ prasādataḥ

सर्वसम्पत्प्रदमिदंपावनानाञ्चपावनम्अनेनस्तोत्रवर्येणसाधितेनवराननेसमप्दोवशमायान्तिभुवनेश्याःप्रसादतः
हिन्दी अर्थ

यह सब प्रकार की सम्पत्ति देता है; यह पवित्र करने वालों को भी पवित्र करता है। हे सुन्दर मुख वाली, इस श्रेष्ठ स्तोत्र की साधना करने पर भुवनेशी की कृपा से सम्पत्तियाँ वश में आ जाती हैं।

English sense

This gives every kind of wealth; it purifies even the purifiers. When this best of hymns is practised, fair-faced one, riches come under his control, by the grace of Bhuvaneśī.

पदार्थ · word by word
सर्वसम्पत्प्रदमिदं
giver of every kind of wealth, thisसब सम्पत्ति देने वाला, यह
पावनानाञ्च
of the purifiersपवित्र करने वालों का भी
पावनम्
purifierपवित्र करने वाला
अनेन
by thisइस
स्तोत्रवर्येण
by the best of hymnsश्रेष्ठ स्तोत्र से
साधितेन
when practisedसाधना करने पर
वरानने
fair-faced oneहे सुन्दर मुख वाली
समप्दो
riches (as printed)सम्पत्तियाँ
वशमायान्ति
come under controlवश में आती हैं
भुवनेश्याः
of Bhuvaneśīभुवनेशी की
प्रसादतः
by graceकृपा से
इति श्रीरुद्रयामले तंत्रे श्रीभुवनेश्वर्यष्टकं सम्पूर्णम् ॥

Terms on this page

Mahavidyas महाविद्या One of ten tantric wisdom-goddess forms of the Devi; Kalika is traditionally counted foremost among them.
Shiva शिव One of the principal deities of Hinduism.
Bhuvaneshwari भुवनेश्वरी One of the ten Mahavidyas, meditated upon using the Dhyana mantra from Chapter 11 of the Durga Saptashati, together with the Devi Pranava — permissible without formal initiation.
Parvati पार्वती The daughter of the mountain and consort of Shiva; the questioner to whom much of tantra is expounded.

Translated and edited by Gaurav Verma under the site's published method. The Sanskrit text is in the public domain. Our transliteration, translation and apparatus are licensed CC BY-SA 4.0 — see /license.

← All stotras