Rudrayāmala · as given in the Mantra Mahārṇava

आपदुद्धारकश्रीवटुकभैरवाष्टोत्तरशतनामस्तोत्रम्

Apaduddharaka Vatuka Bhairava Ashtottara Shatanama Stotram (Rudrayamala) — The hundred and eight names of Vaṭuka Bhairava, the lifter from calamity
Author Shiva (as spoken to Parvati) Verses 56, anuṣṭubh, with longer metres in the closing verses metre Pāṭha Rudrayāmala, in the Mantra Mahārṇava

Pārvatī asks for the essence of the thousands upon thousands of names of Bhairava as the lifter from calamity, and Śiva answers with a hundred and eight. Before the names come meditation verses on Batuk Bhairava, the young form of Bhairava, one for each of the three guṇas and a general one. After the names come the many fruits of reciting them and the manner of keeping and wearing the hymn.

अथ श्रीवटुकभैरवस्तवराजप्रारंभःThe beginning of the king of hymns to Vaṭuka Bhairava

Verse o1

१I

मेरुपृष्ठे सुखासीनं देवदेवं त्रिलोचनम् ॥
शंकरं परिपप्रच्छ पार्वती परमेश्वरम् ॥ १ ॥

merupṛṣṭhe sukhāsīnaṃ devadevaṃ trilocanam
śaṃkaraṃ paripapraccha pārvatī parameśvaram

मेरु-पृष्ठे सुख-आसीनम्देव-देवम् त्रि-लोचनम्शंकरम् परिपप्रच्छपार्वती परम-ईश्वरम्
हिन्दी अर्थ

मेरु के शिखर पर देवों के देव, त्रिनेत्र, परमेश्वर शंकर सुख से बैठे थे। पार्वती ने उनसे पूछा:

English sense

Śaṅkara, the supreme Lord, the god of gods, three-eyed, sat at ease on the summit of Meru. Pārvatī asked him:

पदार्थ · word by word
मेरु-पृष्ठे सुख-आसीनम्
seated at ease on the summit of Meruमेरु के शिखर पर सुख से बैठे
देव-देवम् त्रि-लोचनम्
the god of gods, three-eyedदेवदेव, त्रिनेत्र
शंकरम् परिपप्रच्छ
asked Śaṅkaraशङ्कर से पूछा
पार्वती परम-ईश्वरम्
Pārvatī, the supreme Lordपार्वती ने, परमेश्वर से

Verse o2

२II

पार्वत्युवाच — पार्वती ने कहा Pārvatī said

य एष भैरवो नाम आपदुद्धारको मतः ॥
त्वया च कथितो देव भैरवः कल्प उत्तमः ॥
तस्य नामसहस्राणि प्रयुतान्यर्बुदानि च ॥ २ ॥

ya eṣa bhairavo nāma āpaduddhārako mataḥ
tvayā ca kathito deva bhairavaḥ kalpa uttamaḥ
tasya nāmasahasrāṇi prayutānyarbudāni ca

यः एषः भैरवः नामआपत्-उद्धारकः मतःत्वया च कथितः देवभैरवः कल्पः उत्तमःतस्य नाम-सहस्राणिप्रयुतानि अर्बुदानि च
हिन्दी अर्थ

यह जो भैरव कहलाता है, आपत्ति से उबारने वाला माना गया — हे देव, आपने उसका उत्तम कल्प कहा। उसके नाम सहस्रों, लाखों और करोड़ों हैं;

English sense

This one called Bhairava, held to be the lifter from calamity — you told his excellent kalpa, O god. His names are thousands, millions and hundreds of millions;

पदार्थ · word by word
यः एषः भैरवः नाम
he who is called Bhairavaजो भैरव नाम से
आपत्-उद्धारकः मतः
held to be the lifter from calamityआपत्ति से उबारने वाला माना गया
त्वया च कथितः देव
and told by you, O godऔर आपने कहा, हे देव
भैरवः कल्पः उत्तमः
the excellent kalpa of Bhairavaभैरव का उत्तम कल्प
तस्य नाम-सहस्राणि
his thousands of namesउसके सहस्रों नाम
प्रयुतानि अर्बुदानि च
millions and hundreds of millionsलाखों और करोड़ों

Verse o3

३III

सारमुद्धृत्य तेषां वै नामाष्टशतकं वद ॥
यानि संकीर्तयन्मर्त्यः सर्वदुःखविवर्जितः ॥
सर्वान्कामानवाप्नोति साधकः सिद्धिमेव च ॥ ३ ॥

sāramuddhṛtya teṣāṃ vai nāmāṣṭaśatakaṃ vada
yāni saṃkīrtayanmartyaḥ sarvaduḥkhavivarjitaḥ
sarvānkāmānavāpnoti sādhakaḥ siddhimeva ca

सारम् उद्धृत्य तेषाम् वैनाम-अष्ट-शतकम् वदयानि संकीर्तयन् मर्त्यःसर्व-दुःख-विवर्जितःसर्वान् कामान् अवाप्नोतिसाधकः सिद्धिम् एव च
हिन्दी अर्थ

उनका सार निकालकर एक सौ आठ नाम कहिए, जिनका कीर्तन करता हुआ मनुष्य सब दुःखों से रहित होकर सब कामनाएँ पाता है, और साधक सिद्धि पाता है।

English sense

drawing out their essence, tell the hundred and eight names, reciting which a mortal is freed from all sorrow and gains all his desires, and the practitioner gains success.

पदार्थ · word by word
सारम् उद्धृत्य तेषाम् वै
drawing out the essence of themउनका सार निकालकर
नाम-अष्ट-शतकम् वद
tell the hundred and eight namesएक सौ आठ नाम कहिए
यानि संकीर्तयन् मर्त्यः
reciting which a mortalजिनका कीर्तन करता हुआ मनुष्य
सर्व-दुःख-विवर्जितः
is freed from all sorrowसब दुःखों से रहित
सर्वान् कामान् अवाप्नोति
gains all desiresसब कामनाएँ पाता है
साधकः सिद्धिम् एव च
and the practitioner successऔर साधक सिद्धि

Verse o4

४IV

ईश्वर उवाच — ईश्वर ने कहा Īśvara said

शृणु देवि प्रवक्ष्यामि भैरवस्य महात्मनः ॥
आपदुद्धारणस्येह नामाष्टशतमुत्तमम् ॥ ४ ॥

śṛṇu devi pravakṣyāmi bhairavasya mahātmanaḥ
āpaduddhāraṇasyeha nāmāṣṭaśatamuttamam

शृणु देवि प्रवक्ष्यामिभैरवस्य महात्मनःआपत्-उद्धारणस्य इहनाम-अष्ट-शतम् उत्तमम्
हिन्दी अर्थ

सुनो देवी, मैं महात्मा भैरव आपदुद्धारण के उत्तम एक सौ आठ नाम कहता हूँ —

English sense

Listen, Goddess, I shall tell the excellent hundred and eight names of the great-souled Bhairava, the lifter from calamity —

पदार्थ · word by word
शृणु देवि प्रवक्ष्यामि
listen, Goddess, I shall tellसुनो देवी, मैं कहता हूँ
भैरवस्य महात्मनः
of the great-souled Bhairavaमहात्मा भैरव के
आपत्-उद्धारणस्य इह
of the lifter from calamity, hereआपदुद्धारण के, यहाँ
नाम-अष्ट-शतम् उत्तमम्
the excellent hundred and eight namesउत्तम एक सौ आठ नाम

Verse o5

५V

सर्वपापहरं पुण्यं सर्वापद्विनिवारणम् ॥
सर्वकामार्थदं देवि साधकानां सुखावहम् ॥ ५ ॥

sarvapāpaharaṃ puṇyaṃ sarvāpadvinivāraṇam
sarvakāmārthadaṃ devi sādhakānāṃ sukhāvaham

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse o6

६VI

सर्वमंगलमांगल्यं सर्वोपद्रवनाशनम् ॥
आयुष्करं पुष्टिकरं श्रीकरं च यशस्करम् ॥ ६ ॥

sarvamaṃgalamāṃgalyaṃ sarvopadravanāśanam
āyuṣkaraṃ puṣṭikaraṃ śrīkaraṃ ca yaśaskaram

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse o7

७VII

आद्यन्ते स्तोत्रपाठस्य मूलमंत्रं जपेन्नरः ॥
अष्टोत्तरशतं धीमान् यथासंख्यमथापि वा ॥
जपांतेऽप्युत्तरन्यासाः कर्तव्या जपसिद्धये ॥ ७ ॥

ādyante stotrapāṭhasya mūlamaṃtraṃ japennaraḥ
aṣṭottaraśataṃ dhīmān yathāsaṃkhyamathāpi vā
japāṃte'pyuttaranyāsāḥ kartavyā japasiddhaye

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse o8

८VIII

आयुरारोग्यमैश्वर्यं सिद्ध्यर्थे विनियोजयेत् ॥
साधकः सर्वलोकेषु सत्यं सत्यं न संशयः ॥ ८ ॥

āyurārogyamaiśvaryaṃ siddhyarthe viniyojayet
sādhakaḥ sarvalokeṣu satyaṃ satyaṃ na saṃśayaḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

अथ सात्त्विकं ध्यानम्The sāttvika meditation

Verse dh1

१I

वंदे बालं स्फटिकसदृशं कुंडलोद्भासितांगं दिव्याकल्पैर्नवमणिमयैः किंकिणीनूपुराढ्यैः ॥
दीप्ताकारं विशदवदनं सुप्रसन्नं त्रिनेत्रं हस्ताभ्यां वटुकसदृशं शूलदंडौ दधानम् ॥ १ ॥

vaṃde bālaṃ sphaṭikasadṛśaṃ kuṃḍalodbhāsitāṃgaṃ divyākalpairnavamaṇimayaiḥ kiṃkiṇīnūpurāḍhyaiḥ
dīptākāraṃ viśadavadanaṃ suprasannaṃ trinetraṃ hastābhyāṃ vaṭukasadṛśaṃ śūladaṃḍau dadhānam

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

अथ राजसं ध्यानम्The rājasa meditation

Verse dh2

२II

उद्यद्भास्करसन्निभं त्रिनयनं रक्तांगरागस्रजं स्मेरास्यं वरदं कपालमभयं शूलं दधानं करैः ॥
नीलग्रीवमुदारभूषणयुतं शीतांशुखंडोज्ज्वलं बंधूकारुणवाससं भयहरं देवं सदा भावये ॥ २ ॥

udyadbhāskarasannibhaṃ trinayanaṃ raktāṃgarāgasrajaṃ smerāsyaṃ varadaṃ kapālamabhayaṃ śūlaṃ dadhānaṃ karaiḥ
nīlagrīvamudārabhūṣaṇayutaṃ śītāṃśukhaṃḍojjvalaṃ baṃdhūkāruṇavāsasaṃ bhayaharaṃ devaṃ sadā bhāvaye

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

अथ तामसं ध्यानम्The tāmasa meditation

Verse dh3

३III

ध्यायेन्नीलादिकांतं शशिशकलधरं मुंडमालं महेशं दिग्वस्त्रं पिंगकेशं डमरुमथ सृणिं खड्गपाशाभयानि ॥
नागं घंटां कपालं करसरसिरुहैर्बिभ्रतं भीमदंष्ट्रं दिव्याकल्पं त्रिनेत्रं मणिमयविलसत्किंकिणीनूपुराढ्यम् ॥ ३ ॥

dhyāyennīlādikāṃtaṃ śaśiśakaladharaṃ muṃḍamālaṃ maheśaṃ digvastraṃ piṃgakeśaṃ ḍamarumatha sṛṇiṃ khaḍgapāśābhayāni
nāgaṃ ghaṃṭāṃ kapālaṃ karasarasiruhairbibhrataṃ bhīmadaṃṣṭraṃ divyākalpaṃ trinetraṃ maṇimayavilasatkiṃkiṇīnūpurāḍhyam

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

अथ सकलमनोरथप्राप्त्यर्थमिदं त्रिगुणात्मकं ध्यानम्The meditation of the three guṇas together, for gaining every wish

Verse dh4

४IV

शुद्धस्फटिकसंकाशं सहस्रादित्यवर्चसम् ॥
नीलजीमूतसंकाशं नीलांजनसमप्रभम् ॥ १ ॥

śuddhasphaṭikasaṃkāśaṃ sahasrādityavarcasam
nīlajīmūtasaṃkāśaṃ nīlāṃjanasamaprabham

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse dh5

५V

अष्टबाहुं त्रिनयनं चतुर्बाहुं द्विबाहुकम् ॥
दंष्ट्राकरालवदनं नूपुरारावसंकुलम् ॥ २ ॥

aṣṭabāhuṃ trinayanaṃ caturbāhuṃ dvibāhukam
daṃṣṭrākarālavadanaṃ nūpurārāvasaṃkulam

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse dh6

६VI

भुजंगमेखलं देवमग्निवर्णं शिरोरुहम् ॥
दिगंबरं कुमारेशं वटुकाख्यं महाबलम् ॥ ३ ॥

bhujaṃgamekhalaṃ devamagnivarṇaṃ śiroruham
digaṃbaraṃ kumāreśaṃ vaṭukākhyaṃ mahābalam

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse dh7

७VII

खट्वांगमसिपाशं च शूलं दक्षिणभागतः ॥
डमरुं च कपालं च वरदं भुजगं तथा ॥
अग्निवर्णसमोपेतं सारमेयसमन्वितम् ॥ ४ ॥

khaṭvāṃgamasipāśaṃ ca śūlaṃ dakṣiṇabhāgataḥ
ḍamaruṃ ca kapālaṃ ca varadaṃ bhujagaṃ tathā
agnivarṇasamopetaṃ sārameyasamanvitam

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

अथ साधारणं ध्यानम्The general meditation

Verse dh8

८VIII

करकलितकपालः कुंडली दंडपाणिस्तरुणतिमिरनीलो व्यालयज्ञोपवीती ॥
क्रतुसमयसपर्याविघ्नविच्छेदहेतुर्जयति वटुकनाथः सिद्धिदः साधकानाम् ॥ १ ॥

karakalitakapālaḥ kuṃḍalī daṃḍapāṇistaruṇatimiranīlo vyālayajñopavītī
kratusamayasaparyāvighnavicchedaheturjayati vaṭukanāthaḥ siddhidaḥ sādhakānām

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse dh9

९IX

आनीलकुंतलमलक्तकरक्तवर्णं मौनीकृतं कृतमनोज्ञमुखारविंदम् ॥
कल्याणकीर्तिकमनीयकपालपाणिं वंदे महावटुकनाथमभीष्टसिद्ध्यै ॥ २ ॥

ānīlakuṃtalamalaktakaraktavarṇaṃ maunīkṛtaṃ kṛtamanojñamukhāraviṃdam
kalyāṇakīrtikamanīyakapālapāṇiṃ vaṃde mahāvaṭukanāthamabhīṣṭasiddhyai

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse dh10

१०X

आनम्रसर्वगीर्वाणशिरोभृंगांगसंगिनम् ॥
भैरवस्य पदांभोजं भूयोऽहं नौमि भूतये ॥ ३ ॥

ānamrasarvagīrvāṇaśirobhṛṃgāṃgasaṃginam
bhairavasya padāṃbhojaṃ bhūyo'haṃ naumi bhūtaye

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

अथ स्तोत्रम्The hymn

Verse 1

१I

ॐ ह्रीं भैरवो भूतनाथश्च भूतात्मा भूतभावनः ॥
क्षेत्रदः क्षेत्रपालश्च क्षेत्रज्ञः क्षत्रियो विराट् ॥ १ ॥

oṃ hrīṃ bhairavo bhūtanāthaśca bhūtātmā bhūtabhāvanaḥ
kṣetradaḥ kṣetrapālaśca kṣetrajñaḥ kṣatriyo virāṭ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 2

२II

श्मशानवासी मांसाशी खर्पराशी स्मरांतकृत् ॥
रक्तपः पानपः सिद्धः सिद्धिदः सिद्धसेवितः ॥ २ ॥

śmaśānavāsī māṃsāśī kharparāśī smarāṃtakṛt
raktapaḥ pānapaḥ siddhaḥ siddhidaḥ siddhasevitaḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 3

३III

कंकालः कालशमनः कलाकाष्ठातनुः कविः ॥
त्रिनेत्रो बहुनेत्रश्च तथा पिंगललोचनः ॥ ३ ॥

kaṃkālaḥ kālaśamanaḥ kalākāṣṭhātanuḥ kaviḥ
trinetro bahunetraśca tathā piṃgalalocanaḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 4

४IV

शूलपाणिः खड्गपाणिः कंकाली धूम्रलोचनः ॥
अभीरुर्भैरवो नाथो भूतपो योगिनीपतिः ॥ ४ ॥

śūlapāṇiḥ khaḍgapāṇiḥ kaṃkālī dhūmralocanaḥ
abhīrurbhairavo nātho bhūtapo yoginīpatiḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 5

५V

धनदो धनहारी च धनवान्प्रीतिभावनः ॥
नागहारो नागपाशो व्योमकेशः कपालभृत् ॥ ५ ॥

dhanado dhanahārī ca dhanavānprītibhāvanaḥ
nāgahāro nāgapāśo vyomakeśaḥ kapālabhṛt

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 6

६VI

कालः कपालमाली च कमनीयः कलानिधिः ॥
त्रिलोचनोज्ज्वलन्नेत्रस्त्रिशिखी च त्रिलोकपः ॥ ६ ॥

kālaḥ kapālamālī ca kamanīyaḥ kalānidhiḥ
trilocanojjvalannetrastriśikhī ca trilokapaḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 7

७VII

त्रिनेत्रतनयो डिंभः शांतः शांतजनप्रियः ॥
वटुको वटुवेषश्च खट्वांगवरधारकः ॥ ७ ॥

trinetratanayo ḍiṃbhaḥ śāṃtaḥ śāṃtajanapriyaḥ
vaṭuko vaṭuveṣaśca khaṭvāṃgavaradhārakaḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 8

८VIII

भूताध्यक्षः पशुपतिर्भिक्षुकः परिचारकः ॥
धूर्तो दिगंबरः शूरो हरिणः पांडुलोचनः ॥ ८ ॥

bhūtādhyakṣaḥ paśupatirbhikṣukaḥ paricārakaḥ
dhūrto digaṃbaraḥ śūro hariṇaḥ pāṃḍulocanaḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 9

९IX

प्रशांतः शांतिदः सिद्धः शंकरः प्रियबांधवः ॥
अष्टमूर्तिर्निधीशश्च ज्ञानचक्षुस्तपोमयः ॥ ९ ॥

praśāṃtaḥ śāṃtidaḥ siddhaḥ śaṃkaraḥ priyabāṃdhavaḥ
aṣṭamūrtirnidhīśaśca jñānacakṣustapomayaḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 10

१०X

अष्टाधारः षडाधारः सर्पयुक्तः शिखीसखः ॥
भूधरो भूधराधीशो भूपतिर्भूधरात्मजः ॥ १० ॥

aṣṭādhāraḥ ṣaḍādhāraḥ sarpayuktaḥ śikhīsakhaḥ
bhūdharo bhūdharādhīśo bhūpatirbhūdharātmajaḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 11

११XI

कंकालधारी मुंडी च नागयज्ञोपवीतवान् ॥
जृंभणो मोहनः स्तंभी मारणः क्षोभणस्तथा ॥ ११ ॥

kaṃkāladhārī muṃḍī ca nāgayajñopavītavān
jṛṃbhaṇo mohanaḥ staṃbhī māraṇaḥ kṣobhaṇastathā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 12

१२XII

शुद्धनीलांजनप्रख्यो दैत्यहा मुंडभूषितः ॥
बलिभुग्बलिभुङ्नाथो बालो बालपराक्रमः ॥ १२ ॥

śuddhanīlāṃjanaprakhyo daityahā muṃḍabhūṣitaḥ
balibhugbalibhuṅnātho bālo bālaparākramaḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 13

१३XIII

सर्वापत्तारणो दुर्गो दुष्टभूतनिषेवितः ॥
कामी कलानिधिः कांतः कामिनीवशकृद्वशी ॥ १३ ॥

sarvāpattāraṇo durgo duṣṭabhūtaniṣevitaḥ
kāmī kalānidhiḥ kāṃtaḥ kāminīvaśakṛdvaśī

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 14

१४XIV

सर्वसिद्धिप्रदो वैद्यः प्रभुर्विष्णुरितीव हि ॥
अष्टोत्तरशतं नाम्नां भैरवस्य महात्मनः ॥ १४ ॥

sarvasiddhiprado vaidyaḥ prabhurviṣṇuritīva hi
aṣṭottaraśataṃ nāmnāṃ bhairavasya mahātmanaḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 15

१५XV

मया ते कथितं देवि रहस्यं सर्वकामदम् ॥
य इदं पठति स्तोत्रं नामाष्टशतमुत्तमम् ॥ १५ ॥

mayā te kathitaṃ devi rahasyaṃ sarvakāmadam
ya idaṃ paṭhati stotraṃ nāmāṣṭaśatamuttamam

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 16

१६XVI

न तस्य दुरितं किंचिन्न च भूतभयं तथा ॥
न च मारीभयं तस्य ग्रहराजभयं तथा ॥ १६ ॥

na tasya duritaṃ kiṃcinna ca bhūtabhayaṃ tathā
na ca mārībhayaṃ tasya graharājabhayaṃ tathā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 17

१७XVII

न शत्रुभ्यो भयं कापि प्राप्नुयान्मानवः क्वचित् ॥
पातकानां भयं चैव पठेत्स्तोत्रमनुत्तमम् ॥ १७ ॥

na śatrubhyo bhayaṃ kāpi prāpnuyānmānavaḥ kvacit
pātakānāṃ bhayaṃ caiva paṭhetstotramanuttamam

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 18

१८XVIII

मारीभये राजभये तथा चोराग्निजे भये ॥
औत्पत्तिके महाघोरे तथा दुःस्वप्नदर्शने ॥ १८ ॥

mārībhaye rājabhaye tathā corāgnije bhaye
autpattike mahāghore tathā duḥsvapnadarśane

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 19

१९XIX

बंधने च तथा घोरे पठेत्स्तोत्रमनन्यधीः ॥
सर्वं प्रशमनं याति भयं भैरवकीर्तनात् ॥ १९ ॥

baṃdhane ca tathā ghore paṭhetstotramananyadhīḥ
sarvaṃ praśamanaṃ yāti bhayaṃ bhairavakīrtanāt

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 20

२०XX

एकादशसहस्रं तु पुरश्चरणमुच्यते ॥
यस्त्रिसंध्यं पठेद्देवि संवत्सरमतंद्रितः ॥ २० ॥

ekādaśasahasraṃ tu puraścaraṇamucyate
yastrisaṃdhyaṃ paṭheddevi saṃvatsaramataṃdritaḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 21

२१XXI

स सिद्धिं प्राप्नुयादिष्टां दुर्लभामपि मानवः ॥
षण्मासं भूमिकामस्तु जपित्वा प्राप्नुयान्महीम् ॥ २१ ॥

sa siddhiṃ prāpnuyādiṣṭāṃ durlabhāmapi mānavaḥ
ṣaṇmāsaṃ bhūmikāmastu japitvā prāpnuyānmahīm

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 22

२२XXII

राजशत्रुविनाशार्थं जपेन्मासाष्टकं पुनः ॥
रात्रौ वारत्रयं चैव नाशयत्येव शात्रवान् ॥ २२ ॥

rājaśatruvināśārthaṃ japenmāsāṣṭakaṃ punaḥ
rātrau vāratrayaṃ caiva nāśayatyeva śātravān

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 23

२३XXIII

जपेन्मासत्रयं मर्त्यो राजानं वशमानयेत् ॥
धनार्थी च सुतार्थी च दारार्थी यस्तु मानवः ॥ २३ ॥

japenmāsatrayaṃ martyo rājānaṃ vaśamānayet
dhanārthī ca sutārthī ca dārārthī yastu mānavaḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 24

२४XXIV

जपेन्मासत्रयं देवि वारमेकं तथा निशि ॥
धनं पुत्रं तथा दारान्प्राप्नुयान्नात्र संशयः ॥ २४ ॥

japenmāsatrayaṃ devi vāramekaṃ tathā niśi
dhanaṃ putraṃ tathā dārānprāpnuyānnātra saṃśayaḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 25

२५XXV

रोगी रोगात्प्रमुच्येत बद्धो मुच्येत बंधनात् ॥
भीतो भयात्प्रमुच्येत देवि सत्यं न संशयः ॥ २५ ॥

rogī rogātpramucyeta baddho mucyeta baṃdhanāt
bhīto bhayātpramucyeta devi satyaṃ na saṃśayaḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 26

२६XXVI

निगडैश्चापि बद्धो यः कारागेहे निपातितः ॥
शृंखलाबंधनं प्राप्तं पठेच्चैव दिवानिशि ॥ २६ ॥

nigaḍaiścāpi baddho yaḥ kārāgehe nipātitaḥ
śṛṃkhalābaṃdhanaṃ prāptaṃ paṭheccaiva divāniśi

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 27

२७XXVII

यं यं चिंतयते कामं तं तं प्राप्नोति निश्चितम् ॥
अप्रकाश्यं परं गुह्यं न देयं यस्य कस्यचित् ॥ २७ ॥

yaṃ yaṃ ciṃtayate kāmaṃ taṃ taṃ prāpnoti niścitam
aprakāśyaṃ paraṃ guhyaṃ na deyaṃ yasya kasyacit

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 28

२८XXVIII

सुकुलीनाय शांताय ऋजवे दंभवर्जिते ॥
दद्यात्स्तोत्रमिदं पुण्यं सर्वकामफलप्रदम् ॥ २८ ॥

sukulīnāya śāṃtāya ṛjave daṃbhavarjite
dadyātstotramidaṃ puṇyaṃ sarvakāmaphalapradam

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 29

२९XXIX

इति श्रुत्वा ततो देवी नामाष्टशतमुत्तमम् ॥
जजाप परया भक्त्या सदा सर्वेश्वरेश्वरी ॥ २९ ॥

iti śrutvā tato devī nāmāṣṭaśatamuttamam
jajāpa parayā bhaktyā sadā sarveśvareśvarī

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 30

३०XXX

भैरवोऽपि प्रहृष्टोऽभूत्सर्वलोकमहेश्वरः ॥
वरं ददाति भक्तेभ्यः पठेत्स्तोत्रमनन्यधीः ॥
संतोषं परमं प्राप्य भैरवस्य महात्मनः ॥ ३० ॥

bhairavo'pi prahṛṣṭo'bhūtsarvalokamaheśvaraḥ
varaṃ dadāti bhaktebhyaḥ paṭhetstotramananyadhīḥ
saṃtoṣaṃ paramaṃ prāpya bhairavasya mahātmanaḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 31

३१XXXI

वारं वारं भुवनजननि प्रोच्यते साधुवादः सत्यं सत्यं जगति सकले भैरवो देव एकः ॥
यां यां सिद्धिं भुवनजठरे कामयेन्मानवो यस्तांस्तां सिद्धिं वितरति सदा भैरवः सुप्रसन्नः ॥ ३१ ॥

vāraṃ vāraṃ bhuvanajanani procyate sādhuvādaḥ satyaṃ satyaṃ jagati sakale bhairavo deva ekaḥ
yāṃ yāṃ siddhiṃ bhuvanajaṭhare kāmayenmānavo yastāṃstāṃ siddhiṃ vitarati sadā bhairavaḥ suprasannaḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 32

३२XXXII

पाणिभ्यां परितः प्रपीड्य सुदृढं निष्पीड्य निष्पीड्य च ब्रह्माण्डं सकलं प्रचालितरसालोच्चैः फलाभं मुहुः ॥
पायं पायमपाययन्त्रिजगति द्युन्मत्तवत्तैरसैर्नृत्यंस्तांडवडंबरेण शिरसा पायान्महाभैरवः ॥ ३२ ॥

pāṇibhyāṃ paritaḥ prapīḍya sudṛḍhaṃ niṣpīḍya niṣpīḍya ca brahmāṇḍaṃ sakalaṃ pracālitarasāloccaiḥ phalābhaṃ muhuḥ
pāyaṃ pāyamapāyayantrijagati dyunmattavattairasairnṛtyaṃstāṃḍavaḍaṃbareṇa śirasā pāyānmahābhairavaḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 33

३३XXXIII

विभ्राणः शुभ्रवर्णं द्विगुणनवभुजं पंचवक्त्रं त्रिनेत्रं ज्ञाने मुद्रेन्द्रशास्त्रं सविषममृतकं शंखभैषज्यचापम् ॥
शूलं खट्वांगबाणान् डमरुमसिगदावह्निमारोग्यमालामिष्टाभीतिं च दोर्भिर्जयति खलु महाभैरवः सर्वसिद्ध्यै ॥ ३३ ॥

vibhrāṇaḥ śubhravarṇaṃ dviguṇanavabhujaṃ paṃcavaktraṃ trinetraṃ jñāne mudrendraśāstraṃ saviṣamamṛtakaṃ śaṃkhabhaiṣajyacāpam
śūlaṃ khaṭvāṃgabāṇān ḍamarumasigadāvahnimārogyamālāmiṣṭābhītiṃ ca dorbhirjayati khalu mahābhairavaḥ sarvasiddhyai

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 34

३४XXXIV

काकाशः क समीरणः क दहनः कापश्च विश्वंभरा क ब्रह्मा क जनार्दनः क तरणिः केंदुश्च देवासुराः ॥
कल्पांते दिगिभेश्वरप्रमुदितः श्रीसिद्धयोगीश्वरः क्रीडानाटकनायको विजयते देवो महाभैरवः ॥ ३४ ॥

kākāśaḥ ka samīraṇaḥ ka dahanaḥ kāpaśca viśvaṃbharā ka brahmā ka janārdanaḥ ka taraṇiḥ keṃduśca devāsurāḥ
kalpāṃte digibheśvarapramuditaḥ śrīsiddhayogīśvaraḥ krīḍānāṭakanāyako vijayate devo mahābhairavaḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 35

३५XXXV

लिखित्वा परया भक्त्या भैरवस्तोत्रमुत्तमम् ॥
अष्टानां ब्राह्मणानां च देयं पुस्तकमादरात् ॥ ३५ ॥

likhitvā parayā bhaktyā bhairavastotramuttamam
aṣṭānāṃ brāhmaṇānāṃ ca deyaṃ pustakamādarāt

लिखित्वा परया भक्त्याभैरव-स्तोत्रम् उत्तमम्अष्टानाम् ब्राह्मणानाम् चदेयम् पुस्तकम् आदरात्
हिन्दी अर्थ

परम भक्ति से उत्तम भैरव-स्तोत्र लिखकर वह पुस्तक आदर से आठ ब्राह्मणों को देनी चाहिए।

English sense

Having written the excellent hymn of Bhairava with supreme devotion, the book should be given with respect to eight brāhmaṇas.

पदार्थ · word by word
लिखित्वा परया भक्त्या
having written with supreme devotionपरम भक्ति से लिखकर
भैरव-स्तोत्रम् उत्तमम्
the excellent hymn of Bhairavaउत्तम भैरव-स्तोत्र
अष्टानाम् ब्राह्मणानाम् च
to eight brāhmaṇasआठ ब्राह्मणों को
देयम् पुस्तकम् आदरात्
the book should be given with respectपुस्तक आदर से देनी चाहिए

Verse 36

३६XXXVI

यान् यान् समीहते कामांस्तांस्तान्प्राप्नोत्यसंशयम् ॥
इह लोके सुखं प्राप्य पुस्तकस्य प्रसादतः ॥ ३६ ॥

yān yān samīhate kāmāṃstāṃstānprāpnotyasaṃśayam
iha loke sukhaṃ prāpya pustakasya prasādataḥ

यान् यान् समीहते कामान्तान् तान् प्राप्नोति असंशयम्इह लोके सुखम् प्राप्यपुस्तकस्य प्रसादतः
हिन्दी अर्थ

जिन-जिन कामनाओं की इच्छा करे उन्हें निस्सन्देह पाता है; पुस्तक की कृपा से इस लोक में सुख पाकर,

English sense

Whatever desires he wishes for, those he gains without doubt; having gained happiness in this world by the grace of the book,

पदार्थ · word by word
यान् यान् समीहते कामान्
whatever desires he wishes forजिन-जिन कामनाओं की इच्छा करे
तान् तान् प्राप्नोति असंशयम्
those he gains without doubtउन्हें निस्सन्देह पाता है
इह लोके सुखम् प्राप्य
having gained happiness in this worldइस लोक में सुख पाकर
पुस्तकस्य प्रसादतः
by the grace of the bookपुस्तक की कृपा से

Verse 37

३७XXXVII

शिवलोकमनुप्राप्य शिवेन सह मोदते ॥
लिखित्वा भूर्जपत्रे तु त्रिलोहपरिवेष्टितम् ॥ ३७ ॥

śivalokamanuprāpya śivena saha modate
likhitvā bhūrjapatre tu trilohapariveṣṭitam

शिव-लोकम् अनुप्राप्यशिवेन सह मोदतेलिखित्वा भूर्ज-पत्रे तुत्रि-लोह-परिवेष्टितम्
हिन्दी अर्थ

वह शिवलोक पहुँचकर शिव के साथ आनन्द करता है। भोजपत्र पर लिखकर तीन धातुओं में मढ़ा हुआ,

English sense

he reaches the world of Śiva and rejoices with Śiva. Written on birch bark and wrapped in the three metals,

पदार्थ · word by word
शिव-लोकम् अनुप्राप्य
having reached the world of Śivaशिवलोक पहुँचकर
शिवेन सह मोदते
he rejoices with Śivaशिव के साथ आनन्द करता है
लिखित्वा भूर्ज-पत्रे तु
having written it on birch barkभोजपत्र पर लिखकर
त्रि-लोह-परिवेष्टितम्
wrapped in the three metalsतीन धातुओं में मढ़ा

Verse 38

३८XXXVIII

सौम्ये च वस्तुवसने कर्पटे च सुशोभने ॥
करे वाहौ गले कट्यां मूर्ध्नि त्रिलोहगोपितम् ॥
यस्तु धारयते स्तोत्रं सर्वत्र जयमाप्नुयात् ॥ ३८ ॥

saumye ca vastuvasane karpaṭe ca suśobhane
kare vāhau gale kaṭyāṃ mūrdhni trilohagopitam
yastu dhārayate stotraṃ sarvatra jayamāpnuyāt

सौम्ये च वस्तु-वसनेकर्पटे च सु-शोभनेकरे वा बाहौ गले कट्याम् मूर्ध्नित्रि-लोह-गोपितम्यः तु धारयते स्तोत्रम्सर्वत्र जयम् आप्नुयात्
हिन्दी अर्थ

या सौम्य वस्त्र या सुन्दर कपड़े पर, तीन धातुओं में सुरक्षित। जो स्तोत्र को हाथ या भुजा, गले, कमर या सिर पर धारण करता है वह सब जगह विजय पाता है।

English sense

or on a gentle cloth or a fine piece of cloth, guarded in the three metals. He who wears the hymn on the hand or arm, neck, waist or head gains victory everywhere.

पदार्थ · word by word
सौम्ये च वस्तु-वसने
on a gentle clothसौम्य वस्त्र पर
कर्पटे च सु-शोभने
or a fine piece of clothया सुन्दर कपड़े पर
करे वा बाहौ गले कट्याम् मूर्ध्नि
on the hand or arm, neck, waist or headहाथ या भुजा, गले, कमर या सिर पर
त्रि-लोह-गोपितम्
guarded in the three metalsतीन धातुओं में सुरक्षित
यः तु धारयते स्तोत्रम्
he who wears the hymnजो स्तोत्र धारण करता है
सर्वत्र जयम् आप्नुयात्
gains victory everywhereसब जगह विजय पाता है
इति श्रीरुद्रयामलतंत्रे देवीश्वरसंवादे आपदुद्धारकश्रीवटुकभैरवाष्टोत्तरशतनामस्तोत्रं समाप्तम् ॥

Terms on this page

Bhairava भैरव A fierce form of Shiva, worshipped at home in gentler forms like Batuk or Bal Bhairava, protecting the household alongside the family deity.
Shiva शिव One of the principal deities of Hinduism.
Batuk Bhairava बटुक भैरव The gentler, child-like form of Bhairava — worshipped at home via a picture, idol, or small silver Trishul.
Rudrayamala Tantra रुद्रयामल तंत्र A major Tantric scripture cited as the source of several Bhairava and Kali rites, including the Batuk Bhairav Ashtottara Shatanama and the Shree Kalika Kavach.
Parvati पार्वती The daughter of the mountain and consort of Shiva; the questioner to whom much of tantra is expounded.

Translated and edited by Gaurav Verma under the site's published method. The Sanskrit text is in the public domain. Our transliteration, translation and apparatus are licensed CC BY-SA 4.0 — see /license.

← All stotras