Rudrayāmala · as given in the Mantra Mahārṇava

वक्रतुण्डशतनामस्तोत्रम्

Vakratunda Shatanama Stotram (Rudrayamala) — The hundred and eight names of Vakratuṇḍa Gaṇeśa
Author Shiva (as spoken to Parvati) Verses 18, anuṣṭubh metre Pāṭha Rudrayāmala, as given in the Mantra Mahārṇava

The names run through his body, his weapons and ornaments, his powers and his gifts: the lord of the gaṇas, the four-armed, the elephant-eared, the giver of wealth, the one easily won by devotion. The print draws them out of the longer thousand names, and closes by saying that a person who rises in the brāhma muhūrta, remembers the god and recites them pleases the king of the gaṇas. See also Ganesha and Sahasranama.

अथ वक्रतुंडशतनामस्तोत्रप्रारंभःThe beginning of the hymn of the hundred names of Vakratuṇḍa

Verse 1

१I

गणेश्वरो गणक्रीडो महागणपतिस्तथा ॥
विश्वकर्ता विश्वमुखो दुर्जयो धूर्जयो जयः ॥ १ ॥

gaṇeśvaro gaṇakrīḍo mahāgaṇapatistathā
viśvakartā viśvamukho durjayo dhūrjayo jayaḥ

गणेश्वरःगण-क्रीडःमहा-गणपतिः तथाविश्व-कर्ताविश्व-मुखःदुर्जयःधूर्जयःजयः
हिन्दी अर्थ

गणेश्वर, गणक्रीड, और महागणपति; विश्वकर्ता, विश्वमुख, दुर्जय, धूर्जय, जय;

English sense

Lord of the gaṇas, who sports with the gaṇas, and Mahāgaṇapati; maker of the universe, face of the universe, hard to conquer, conqueror of burdens, victory;

पदार्थ · word by word
गणेश्वरः
lord of the gaṇasगणेश्वर
गण-क्रीडः
who sports with the gaṇasगणक्रीड
महा-गणपतिः तथा
and Mahāgaṇapatiऔर महागणपति
विश्व-कर्ता
maker of the universeविश्वकर्ता
विश्व-मुखः
face of the universeविश्वमुख
दुर्जयः
hard to conquerदुर्जय
धूर्जयः
conqueror of burdensधूर्जय
जयः
victoryजय

Verse 2

२II

स्वरूपः सर्वनेत्राधिवासो वीरासनाश्रयः ॥
योगाधिपस्तारकस्थः पुरुषो गजकर्णकः ॥ २ ॥

svarūpaḥ sarvanetrādhivāso vīrāsanāśrayaḥ
yogādhipastārakasthaḥ puruṣo gajakarṇakaḥ

स्व-रूपःसर्व-नेत्र-अधिवासःवीर-आसन-आश्रयःयोग-अधिपःतारक-स्थःपुरुषःगज-कर्णकः
हिन्दी अर्थ

स्वरूप, सब नेत्रों में बसने वाले, वीरासन में स्थित; योगाधिप, तारक में स्थित, पुरुष, गजकर्ण;

English sense

of true form, dwelling in every eye, seated in the hero's posture; lord of yoga, standing in the tāraka, the Person, elephant-eared;

पदार्थ · word by word
स्व-रूपः
of true formस्वरूप
सर्व-नेत्र-अधिवासः
dwelling in every eyeसब नेत्रों में बसने वाले
वीर-आसन-आश्रयः
seated in the hero's postureवीरासन में स्थित
योग-अधिपः
lord of yogaयोगाधिप
तारक-स्थः
standing in the tārakaतारक में स्थित
पुरुषः
the Personपुरुष
गज-कर्णकः
elephant-earedगजकर्ण

Verse 3

३III

चित्रांकः श्यामदशनो भालचंद्रश्चतुर्भुजः ॥
शंभुतेजा यज्ञकायः सर्वात्मा सामबृंहितः ॥ ३ ॥

citrāṃkaḥ śyāmadaśano bhālacaṃdraścaturbhujaḥ
śaṃbhutejā yajñakāyaḥ sarvātmā sāmabṛṃhitaḥ

चित्र-अंकःश्याम-दशनःभाल-चंद्रःचतुर्-भुजःशंभु-तेजाःयज्ञ-कायःसर्व-आत्मासाम-बृंहितः
हिन्दी अर्थ

चित्राङ्क, श्यामदशन, भालचन्द्र, चतुर्भुज; शम्भु के तेज, यज्ञ-शरीर, सर्वात्मा, साम से पुष्ट;

English sense

marked with wonders, dark-toothed, with the moon on his brow, four-armed; Śambhu's splendour, whose body is sacrifice, self of all, swelled by the Sāman;

पदार्थ · word by word
चित्र-अंकः
marked with wondersचित्राङ्क
श्याम-दशनः
dark-toothedश्याम दाँतों वाले
भाल-चंद्रः
with the moon on his browभालचन्द्र
चतुर्-भुजः
four-armedचतुर्भुज
शंभु-तेजाः
Śambhu's splendourशम्भु के तेज
यज्ञ-कायः
whose body is sacrificeयज्ञ-शरीर
सर्व-आत्मा
self of allसर्वात्मा
साम-बृंहितः
swelled by the Sāmanसाम से पुष्ट

Verse 4

४IV

अचलांसो व्योमनाभिः कल्पद्रुमवनालयः ॥
निम्ननाभिः स्थूलकुक्षिः पीनवक्षा बृहद्भुजः ॥ ४ ॥

acalāṃso vyomanābhiḥ kalpadrumavanālayaḥ
nimnanābhiḥ sthūlakukṣiḥ pīnavakṣā bṛhadbhujaḥ

अचल-अंसःव्योम-नाभिःकल्प-द्रुम-वन-आलयःनिम्न-नाभिःस्थूल-कुक्षिःपीन-वक्षाःबृहत्-भुजः
हिन्दी अर्थ

पर्वत जैसे कन्धों वाले, आकाश-नाभि, कल्पवृक्ष-वन में रहने वाले; गहरी नाभि, स्थूल कुक्षि, चौड़ी छाती, बड़ी भुजाओं वाले;

English sense

mountain-shouldered, sky-navelled, dwelling in the grove of wishing-trees; deep-navelled, big-bellied, broad-chested, long-armed;

पदार्थ · word by word
अचल-अंसः
mountain-shoulderedपर्वत जैसे कन्धों वाले
व्योम-नाभिः
sky-navelledआकाश-नाभि
कल्प-द्रुम-वन-आलयः
dwelling in the grove of wishing-treesकल्पवृक्ष-वन में रहने वाले
निम्न-नाभिः
deep-navelledगहरी नाभि वाले
स्थूल-कुक्षिः
big-belliedस्थूल कुक्षि वाले
पीन-वक्षाः
broad-chestedचौड़ी छाती वाले
बृहत्-भुजः
long-armedबड़ी भुजाओं वाले

Verse 5

५V

पीनस्कंधः कंबुकण्ठो लम्बोष्ठो लंबनासिकः ॥
सर्वावयवसम्पूर्णः सर्वलक्षणलक्षितः ॥ ५ ॥

pīnaskaṃdhaḥ kaṃbukaṇṭho lamboṣṭho laṃbanāsikaḥ
sarvāvayavasampūrṇaḥ sarvalakṣaṇalakṣitaḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 6

६VI

इक्षुचापधरः शूली कांतिकंदलिताश्रयः ॥
अक्षमालाधरो ज्ञानमुद्रावान् विजयावहः ॥ ६ ॥

ikṣucāpadharaḥ śūlī kāṃtikaṃdalitāśrayaḥ
akṣamālādharo jñānamudrāvān vijayāvahaḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 7

७VII

कामिनीकामनः काममालिनीकेलिलालितः ॥
अमोघसिद्धिराधार आधाराधेयवर्जितः ॥ ७ ॥

kāminīkāmanaḥ kāmamālinīkelilālitaḥ
amoghasiddhirādhāra ādhārādheyavarjitaḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 8

८VIII

इन्दीवरदलश्याम इन्दुमंडलनिर्मलः ॥
कर्मसाक्षी कर्मकर्ता कर्म्माकर्मफलप्रदः ॥ ८ ॥

indīvaradalaśyāma indumaṃḍalanirmalaḥ
karmasākṣī karmakartā karmmākarmaphalapradaḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 9

९IX

कमण्डलुधरः कल्पः कपर्दी कटिसूत्रभृत् ॥
कारुण्यदेहः कपिलो गुह्यागमनिरूपितः ॥ ९ ॥

kamaṇḍaludharaḥ kalpaḥ kapardī kaṭisūtrabhṛt
kāruṇyadehaḥ kapilo guhyāgamanirūpitaḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 10

१०X

गुहाशयो गुहाब्धिस्थो घटकुंभो घटोदरः ॥
पूर्णानन्दः परानन्दो धनदो धरणीधरः ॥ १० ॥

guhāśayo guhābdhistho ghaṭakuṃbho ghaṭodaraḥ
pūrṇānandaḥ parānando dhanado dharaṇīdharaḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 11

११XI

बृहत्तमो ब्रह्मपरो ब्रह्मण्यो ब्रह्मवित्प्रियः ॥
भव्यो भूतालयो भोगदाता चैव महामनाः ॥ ११ ॥

bṛhattamo brahmaparo brahmaṇyo brahmavitpriyaḥ
bhavyo bhūtālayo bhogadātā caiva mahāmanāḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 12

१२XII

वरेण्यो वामदेवश्च वन्द्यो वज्रनिवारणः ॥
विश्वकर्ता विश्वचक्षुर्हवनं हव्यकव्यभुक् ॥ १२ ॥

vareṇyo vāmadevaśca vandyo vajranivāraṇaḥ
viśvakartā viśvacakṣurhavanaṃ havyakavyabhuk

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 13

१३XIII

स्वतंत्रः सत्यसंकल्पस्तथा सौभाग्यवर्द्धनः ॥
कीर्तिदः शोकहारी च त्रिवर्गफलदायकः ॥ १३ ॥

svataṃtraḥ satyasaṃkalpastathā saubhāgyavarddhanaḥ
kīrtidaḥ śokahārī ca trivargaphaladāyakaḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 14

१४XIV

चतुर्बाहुश्चतुर्दंतश्चतुर्थीतिथिसंभवः ॥
सहस्रशीर्षा पुरुषः सहस्राक्षः सहस्रपात् ॥ १४ ॥

caturbāhuścaturdaṃtaścaturthītithisaṃbhavaḥ
sahasraśīrṣā puruṣaḥ sahasrākṣaḥ sahasrapāt

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 15

१५XV

कामरूपः कामगतिर्द्विरदो द्वीपरक्षकः ॥
क्षेत्राधिपः क्षमाभर्ता लयस्थो लड्डुकप्रियः ॥ १५ ॥

kāmarūpaḥ kāmagatirdvirado dvīparakṣakaḥ
kṣetrādhipaḥ kṣamābhartā layastho laḍḍukapriyaḥ

काम-रूपःकाम-गतिःद्वि-रदःद्वीप-रक्षकःक्षेत्र-अधिपःक्षमा-भर्तालय-स्थःलड्डुक-प्रियः
हिन्दी अर्थ

कामरूप, कामगति, द्विरद, द्वीपों के रक्षक; क्षेत्राधिप, पृथ्वी के भर्ता, लय में स्थित, लड्डू के प्रिय;

English sense

taking any form, going anywhere at will, two-tusked, protector of the islands; lord of the field, husband of the earth, abiding in dissolution, fond of laḍḍus;

पदार्थ · word by word
काम-रूपः
taking any formकामरूप
काम-गतिः
going anywhere at willकामगति
द्वि-रदः
two-tuskedदो दाँतों वाले
द्वीप-रक्षकः
protector of the islandsद्वीपों के रक्षक
क्षेत्र-अधिपः
lord of the fieldक्षेत्राधिप
क्षमा-भर्ता
husband of the earthपृथ्वी के भर्ता
लय-स्थः
abiding in dissolutionलय में स्थित
लड्डुक-प्रियः
fond of laḍḍusलड्डू के प्रिय

Verse 16

१६XVI

प्रतिवादिमुखस्तंभो दुष्टचित्तप्रसादनः ॥
भगवान् भक्तिसुलभो याज्ञिको याजकप्रियः ॥ १६ ॥

prativādimukhastaṃbho duṣṭacittaprasādanaḥ
bhagavān bhaktisulabho yājñiko yājakapriyaḥ

प्रतिवादि-मुख-स्तंभःदुष्ट-चित्त-प्रसादनःभगवान्भक्ति-सुलभःयाज्ञिकःयाजक-प्रियः
हिन्दी अर्थ

प्रतिवादी के मुख को स्तम्भित करने वाले, दुष्ट चित्त को प्रसन्न करने वाले; भगवान्, भक्ति से सुलभ, याज्ञिक, याजकों के प्रिय;

English sense

silencer of the opponent's mouth, gladdener of the wicked heart; the blessed Lord, easily won by devotion, the sacrificer, fond of the priests;

पदार्थ · word by word
प्रतिवादि-मुख-स्तंभः
silencer of the opponent's mouthप्रतिवादी के मुख को स्तम्भित करने वाले
दुष्ट-चित्त-प्रसादनः
gladdener of the wicked heartदुष्ट चित्त को प्रसन्न करने वाले
भगवान्
the blessed Lordभगवान्
भक्ति-सुलभः
easily won by devotionभक्ति से सुलभ
याज्ञिकः
the sacrificerयाज्ञिक
याजक-प्रियः
fond of the priestsयाजकों के प्रिय

Verse 17

१७XVII

इत्येवं देवदेवस्य गणराजस्य धीमतः ॥
शतमष्टोत्तरं नाम्नां सारभूतं प्रकीर्तितम् ॥ १७ ॥

ityevaṃ devadevasya gaṇarājasya dhīmataḥ
śatamaṣṭottaraṃ nāmnāṃ sārabhūtaṃ prakīrtitam

इति एवम् देव-देवस्यगण-राजस्य धीमतःशतम् अष्ट-उत्तरम् नाम्नाम्सार-भूतम् प्रकीर्तितम्
हिन्दी अर्थ

इस प्रकार बुद्धिमान् देवदेव गणराज के एक सौ आठ सारभूत नाम कहे गए।

English sense

Thus the hundred and eight names of the wise king of the gaṇas, the god of gods, the very essence, have been declared.

पदार्थ · word by word
इति एवम् देव-देवस्य
thus, of the god of godsइस प्रकार देवदेव के
गण-राजस्य धीमतः
of the wise king of the gaṇasबुद्धिमान् गणराज के
शतम् अष्ट-उत्तरम् नाम्नाम्
a hundred and eight namesएक सौ आठ नाम
सार-भूतम् प्रकीर्तितम्
the very essence, have been declaredसारभूत, कहे गए

Verse 18

१८XVIII

सहस्रनाम्ना आकृष्य प्रोक्तं स्तोत्रं मनोहरम् ॥
ब्राह्मे मुहूर्ते चोत्थाय स्मृत्वा देवं गणेश्वरम् ॥
पठेत्स्तोत्रमिदं भक्त्या गणराजः प्रसीदति ॥ १८ ॥

sahasranāmnā ākṛṣya proktaṃ stotraṃ manoharam
brāhme muhūrte cotthāya smṛtvā devaṃ gaṇeśvaram
paṭhetstotramidaṃ bhaktyā gaṇarājaḥ prasīdati

सहस्र-नाम्ना आकृष्यप्रोक्तम् स्तोत्रम् मनोहरम्ब्राह्मे मुहूर्ते च उत्थायस्मृत्वा देवम् गणेश्वरम्पठेत् स्तोत्रम् इदम् भक्त्यागण-राजः प्रसीदति
हिन्दी अर्थ

सहस्रनाम से खींचकर यह मनोहर स्तोत्र कहा गया है। ब्राह्म मुहूर्त में उठकर, देव गणेश्वर का स्मरण करके, जो भक्ति से इस स्तोत्र को पढ़ता है — गणराज उस पर प्रसन्न होते हैं।

English sense

This charming hymn has been drawn out from the thousand names and declared. Rising in the brāhma muhūrta and remembering the god, the lord of the gaṇas, whoever recites this hymn with devotion — the king of the gaṇas is pleased with him.

पदार्थ · word by word
सहस्र-नाम्ना आकृष्य
drawn out from the thousand namesसहस्रनाम से खींचकर
प्रोक्तम् स्तोत्रम् मनोहरम्
the charming hymn has been declaredमनोहर स्तोत्र कहा गया
ब्राह्मे मुहूर्ते च उत्थाय
and rising in the brāhma muhūrtaऔर ब्राह्म मुहूर्त में उठकर
स्मृत्वा देवम् गणेश्वरम्
remembering the god, lord of the gaṇasदेव गणेश्वर का स्मरण करके
पठेत् स्तोत्रम् इदम् भक्त्या
whoever recites this hymn with devotionजो भक्ति से यह स्तोत्र पढ़े
गण-राजः प्रसीदति
the king of the gaṇas is pleasedगणराज प्रसन्न होते हैं
इति श्रीरुद्रयामलतंत्रे उमामहेश्वरसंवादे श्रीगणेशस्याष्टोत्तरशतनामस्तोत्रम् ॥

Terms on this page

Sahasranama सहस्रनाम A recitation of a deity's thousand names — a devotional text genre used across many deities, not one single fixed composition.
Ganesha गणेश The elephant-headed deity of auspicious beginnings, son of Shiva and Parvati.
Rudrayamala Tantra रुद्रयामल तंत्र A major Tantric scripture cited as the source of several Bhairava and Kali rites, including the Batuk Bhairav Ashtottara Shatanama and the Shree Kalika Kavach.

Translated and edited by Gaurav Verma under the site's published method. The Sanskrit text is in the public domain. Our transliteration, translation and apparatus are licensed CC BY-SA 4.0 — see /license.

← All stotras