Rudrayāmala · as given in the Mantra Mahārṇava

श्रीउच्छिष्टगणेशसहस्रनामस्तोत्रम्

Ucchishta Ganesha Sahasranama Stotram — The thousand names of Ucchiṣṭa Gaṇeśa, told by Bhairava to the Goddess

This is the thousand-name hymn of Ganesha in his Ucchiṣṭa form, the one worshipped by the Tantric path. It is a Sahasranama whose names run through the planets, the lunar days (Tithi), the stars (Nakshatra) and the letters of the alphabet from a to kṣa; several hold seed-syllables, which stay as they are printed. Bhairava speaks it to the Goddess as a secret to be guarded.

अथोच्छिष्टगणेशसहस्रनामस्तोत्रं लिख्यतेThe thousand names of Ucchiṣṭa Gaṇeśa

Verse 1

श्रीभैरव उवाच — श्री भैरव ने कहा Śrī Bhairava said

शृणु देवि रहस्यं मे यत्पुरा सूचितं मया ॥
तव भक्त्या गणेशस्य वक्ष्ये नामसहस्रकम् ॥ १ ॥

śṛṇu devi rahasyaṃ me yatpurā sūcitaṃ mayā
tava bhaktyā gaṇeśasya vakṣye nāmasahasrakam

शृणु देवि रहस्यम् मेयत् पुरा सूचितम् मयातव भक्त्या गणेशस्यवक्ष्ये नाम-सहस्रकम्
हिन्दी अर्थ

हे देवी, मेरा रहस्य सुनो, जो मैंने पहले सूचित किया था। तुम्हारी भक्ति से मैं गणेश के हज़ार नाम कहूँगा।

English sense

Hear, O Goddess, my secret, which I hinted at before. Out of your devotion I shall declare the thousand names of Gaṇeśa.

पदार्थ · word by word
शृणु देवि रहस्यम् मे
hear, O Goddess, my secretहे देवी, मेरा रहस्य सुनो
यत् पुरा सूचितम् मया
which I hinted at beforeजो मैंने पहले सूचित किया
तव भक्त्या गणेशस्य
out of your devotion, of Gaṇeśaतुम्हारी भक्ति से गणेश के
वक्ष्ये नाम-सहस्रकम्
I shall declare the thousand namesहज़ार नाम कहूँगा

Verse 2

देव्युवाच — देवी ने कहा The Goddess said

ॐ भगवन्गणनाथस्य उच्छिष्टस्य महात्मनः ॥
श्रोतुं नामसहस्रं मे हृदयं चोत्सुकायते ॥ २ ॥

oṃ bhagavangaṇanāthasya ucchiṣṭasya mahātmanaḥ
śrotuṃ nāmasahasraṃ me hṛdayaṃ cotsukāyate

भगवन् गण-नाथस्यउच्छिष्टस्य महात्मनःश्रोतुम् नाम-सहस्रम्मे हृदयम् च उत्सुकायते
हिन्दी अर्थ

ॐ। हे भगवन्, महात्मा उच्छिष्ट गणनाथ के हज़ार नाम सुनने के लिए मेरा हृदय उत्सुक है।

English sense

Oṃ. Blessed Lord, my heart longs to hear the thousand names of the great-souled Ucchiṣṭa, lord of the gaṇas.

पदार्थ · word by word
भगवन् गण-नाथस्य
O blessed Lord, of the lord of the gaṇasहे भगवन्, गणनाथ के
उच्छिष्टस्य महात्मनः
of the great-souled Ucchiṣṭaमहात्मा उच्छिष्ट के
श्रोतुम् नाम-सहस्रम्
to hear the thousand namesहज़ार नाम सुनने के लिए
मे हृदयम् च उत्सुकायते
my heart longsमेरा हृदय उत्सुक है

Verse 3

भैरव उवाच — भैरव ने कहा Bhairava said

प्राङ्मुखे त्रिपुरानाथे जातविघ्नाकुले शिवे ॥
मोहने मुच्यते चेतस्ते सर्वे बलदर्पिताः ॥ ३ ॥

prāṅmukhe tripurānāthe jātavighnākule śive
mohane mucyate cetaste sarve baladarpitāḥ

प्राक्-मुखे त्रिपुरा-नाथेजात-विघ्न-आकुले शिवेमोहने मुच्यते चेतःते सर्वे बल-दर्पिताः
हिन्दी अर्थ

जब त्रिपुर के नाथ शिव पूर्व की ओर मुख किए विघ्नों से व्याकुल हो गए और मोह में उनका चित्त छूट गया, तब वे सब बल के दर्प वाले —

English sense

When Śiva, lord of the three cities, faced east and was troubled by obstacles, and his mind came loose in bewilderment, all those proud of their strength —

पदार्थ · word by word
प्राक्-मुखे त्रिपुरा-नाथे
when the lord of the three cities faced eastत्रिपुर-नाथ के पूर्व-मुख होने पर
जात-विघ्न-आकुले शिवे
when Śiva was beset with obstaclesशिव के विघ्नों से व्याकुल होने पर
मोहने मुच्यते चेतः
in enchantment the mind is loosedमोह में चित्त छूट जाता है
ते सर्वे बल-दर्पिताः
all those proud of their strengthवे सब बल के दर्प वाले

Verse 4

तदा प्रभुं गणाध्यक्षं स्तुत्वा नामसहस्रकम् ॥
विघ्ना दूरात्पलायंते कालरुद्रादिव प्रजाः ॥ ४ ॥

tadā prabhuṃ gaṇādhyakṣaṃ stutvā nāmasahasrakam
vighnā dūrātpalāyaṃte kālarudrādiva prajāḥ

तदा प्रभुम् गण-अध्यक्षम्स्तुत्वा नाम-सहस्रकम्विघ्नाः दूरात् पलायंतेकाल-रुद्रात् इव प्रजाः
हिन्दी अर्थ

ने तब प्रभु गणाध्यक्ष की सहस्रनाम से स्तुति की, और विघ्न दूर भाग गए, जैसे कालरुद्र से प्रजा भागती है।

English sense

then praised the Lord, the overseer of the gaṇas, with the thousand names, and the obstacles fled far away, as people flee from Kālarudra.

पदार्थ · word by word
तदा प्रभुम् गण-अध्यक्षम्
then the Lord, the overseer of the gaṇasतब प्रभु गणाध्यक्ष की
स्तुत्वा नाम-सहस्रकम्
having praised with the thousand namesसहस्रनाम से स्तुति करके
विघ्नाः दूरात् पलायंते
the obstacles flee far awayविघ्न दूर भाग जाते हैं
काल-रुद्रात् इव प्रजाः
like creatures from Kālarudraजैसे कालरुद्र से प्रजा

Verse 5

तस्यानुग्रहतो देवि जातोऽहं त्रिपुरांतकः ॥
तमद्यापि गणेशानं स्तोत्रं नामसहस्रकैः ॥ ५ ॥

tasyānugrahato devi jāto'haṃ tripurāṃtakaḥ
tamadyāpi gaṇeśānaṃ stotraṃ nāmasahasrakaiḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 6

तमेव तव भक्त्याहं साधकानां हिताय च ॥
महागणपतेर्वक्ष्ये दिव्यं नामसहस्रकम् ॥ ६ ॥

tameva tava bhaktyāhaṃ sādhakānāṃ hitāya ca
mahāgaṇapatervakṣye divyaṃ nāmasahasrakam

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

स्तोत्रम्The thousand names

Verse 7

ॐ ह्रीं श्रीं श्रीगणाध्यक्षो ग्लौं गं गणपतिर्गुणी ॥
गुणाढ्यो निर्गुणो गोप्ता गजवक्रो विभावसुः ॥ ७ ॥

oṃ hrīṃ śrīṃ śrīgaṇādhyakṣo glauṃ gaṃ gaṇapatirguṇī
guṇāḍhyo nirguṇo goptā gajavakro vibhāvasuḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 8

विश्वेश्वरो विभादीप्तो दीपनो धीवरो धनी ॥
सदा शांतो जगत्त्राता विश्वावर्तो विभाकरः ॥ ८ ॥

viśveśvaro vibhādīpto dīpano dhīvaro dhanī
sadā śāṃto jagattrātā viśvāvarto vibhākaraḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 9

विश्रंभी विजयो वैद्यो वारांनिधिरनुत्तमः ॥
अणिमाविभवः श्रेष्ठो ज्येष्ठो गाथाप्रियो गुरुः ॥ ९ ॥

viśraṃbhī vijayo vaidyo vārāṃnidhiranuttamaḥ
aṇimāvibhavaḥ śreṣṭho jyeṣṭho gāthāpriyo guruḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 10

सृष्टिकर्ता जगद्धर्ता विश्वभर्ता जगन्निधिः ॥
पतिः पीतविभूषांको रक्तास्यो लोहितांबरः ॥ १० ॥

sṛṣṭikartā jagaddhartā viśvabhartā jagannidhiḥ
patiḥ pītavibhūṣāṃko raktāsyo lohitāṃbaraḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 11

द्विपाक्षोच्चविमानस्थो विनयः सदयः सुखी ॥
सुरूपः सात्त्विकः सत्यः शुद्धः शंकरनंदनः ॥ ११ ॥

dvipākṣoccavimānastho vinayaḥ sadayaḥ sukhī
surūpaḥ sāttvikaḥ satyaḥ śuddhaḥ śaṃkaranaṃdanaḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 12

नंदीश्वरो जयानंदी बंधस्तुत्यो विचक्षणः ॥
दैत्यमर्दी सदाक्षीबो मदिरारुणलोचनः ॥ १२ ॥

naṃdīśvaro jayānaṃdī baṃdhastutyo vicakṣaṇaḥ
daityamardī sadākṣībo madirāruṇalocanaḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 13

सरात्मा विश्वासारश्च विश्वधारो विलेपनः ॥
परं ब्रह्म परं ज्योतिः साक्षी त्र्यक्षो त्रिकस्थितः ॥ १३ ॥

sarātmā viśvāsāraśca viśvadhāro vilepanaḥ
paraṃ brahma paraṃ jyotiḥ sākṣī tryakṣo trikasthitaḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 14

विश्वेश्वरो वीरहर्ता सौभाग्यो भाग्यवर्द्धनः ॥
भृंगी रिटी भृंगमाली भृंगकूजितनादितः ॥ १४ ॥

viśveśvaro vīrahartā saubhāgyo bhāgyavarddhanaḥ
bhṛṃgī riṭī bhṛṃgamālī bhṛṃgakūjitanāditaḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 15

विवर्तको विनीतोऽपि नयनानंदनार्चितः ॥
गंगाजलपानप्रियो गंगातीरविहारिणः ॥ १५ ॥

vivartako vinīto'pi nayanānaṃdanārcitaḥ
gaṃgājalapānapriyo gaṃgātīravihāriṇaḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 16

गंगाप्रियो गंगजश्च वाहनानि पुरः सदा ॥
गंधमादनसंवासो गंधमादनकेलिकृत् ॥ १६ ॥

gaṃgāpriyo gaṃgajaśca vāhanāni puraḥ sadā
gaṃdhamādanasaṃvāso gaṃdhamādanakelikṛt

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 17

गंधानुलिप्तपूर्वांगः सर्वदेवस्मरः सदा ॥
गंधर्वगणराजेशो गंधर्वगणसेवितः ॥ १७ ॥

gaṃdhānuliptapūrvāṃgaḥ sarvadevasmaraḥ sadā
gaṃdharvagaṇarājeśo gaṃdharvagaṇasevitaḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 18

गंधर्वपूजितो नित्यं सर्वरोगविनाशकः ॥
गंधर्वगणसंसेव्यो गंधर्ववरदायकः ॥ १८ ॥

gaṃdharvapūjito nityaṃ sarvarogavināśakaḥ
gaṃdharvagaṇasaṃsevyo gaṃdharvavaradāyakaḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 19

गंधर्वो गंधमातंगो गंधर्वकुलदैवतः ॥
गंधर्वगर्वसंवेगो गंधर्ववरदायकः ॥ १९ ॥

gaṃdharvo gaṃdhamātaṃgo gaṃdharvakuladaivataḥ
gaṃdharvagarvasaṃvego gaṃdharvavaradāyakaḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 20

गंधर्वप्रबलाः सत्वं गंधर्वगणसंयुतः ॥
गंधर्वादिगुणानंदो नंदोऽनंतगुणात्मकः ॥ २० ॥

gaṃdharvaprabalāḥ satvaṃ gaṃdharvagaṇasaṃyutaḥ
gaṃdharvādiguṇānaṃdo naṃdo'naṃtaguṇātmakaḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 21

विश्वमूर्तिर्विश्वधाता विनतास्यो विनर्तकः ॥
करालः कामदः कांतः कमनीयः कलानिधिः ॥ २१ ॥

viśvamūrtirviśvadhātā vinatāsyo vinartakaḥ
karālaḥ kāmadaḥ kāṃtaḥ kamanīyaḥ kalānidhiḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 22

कारुण्यरूपः कुटिलः कुलाचारी कुलेश्वरः ॥
विकरालो रणः श्रेष्ठः संहारो हारभूषणः ॥ २२ ॥

kāruṇyarūpaḥ kuṭilaḥ kulācārī kuleśvaraḥ
vikarālo raṇaḥ śreṣṭhaḥ saṃhāro hārabhūṣaṇaḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 23

ऊरुरम्यमुखो रक्तो देवतादयितो रसः ॥
महाकालो महादंष्ट्रो महोरगभयानकः ॥ २३ ॥

ūruramyamukho rakto devatādayito rasaḥ
mahākālo mahādaṃṣṭro mahoragabhayānakaḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 24

उन्मत्तरूपः कालाग्निरग्निसूर्येन्दुलोचनः ॥
सितास्यश्चासितात्मा भैरवसौभाग्यवान्भगः ॥ २४ ॥

unmattarūpaḥ kālāgniragnisūryendulocanaḥ
sitāsyaścāsitātmā bhairavasaubhāgyavānbhagaḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 25

भर्गात्मजो भगावासो भगदो भगवर्द्धनः ॥
शुभंकरः शुचिः शांतः श्रेष्ठः श्रव्यः शचीपतिः ॥ २५ ॥

bhargātmajo bhagāvāso bhagado bhagavarddhanaḥ
śubhaṃkaraḥ śuciḥ śāṃtaḥ śreṣṭhaḥ śravyaḥ śacīpatiḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 26

वेदाद्यो वेदकर्ता च वेदवेद्यः सनातनः ॥
विद्याप्रदो वेदरसो वैदिको वेदपारगः ॥ २६ ॥

vedādyo vedakartā ca vedavedyaḥ sanātanaḥ
vidyāprado vedaraso vaidiko vedapāragaḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 27

वेदध्वनिरतो वीरो वेदवेदांगस्वर्थवित् ॥
तत्त्वज्ञः सर्वगः साधुः सदयः सदसन्मयः ॥ २७ ॥

vedadhvanirato vīro vedavedāṃgasvarthavit
tattvajñaḥ sarvagaḥ sādhuḥ sadayaḥ sadasanmayaḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 28

शिवंकरः शिवसुतः शिवानंदविवर्द्धनः ॥
सैन्यः श्वेतः शतमुखो मुग्धो मोदकभंजनः ॥ २८ ॥

śivaṃkaraḥ śivasutaḥ śivānaṃdavivarddhanaḥ
sainyaḥ śvetaḥ śatamukho mugdho modakabhaṃjanaḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 29

देवदेवो दिनकरो धृतिमान्द्युतिमान्धनः ॥
शुद्धात्मा शुद्धमतिमाञ् शुद्धदीप्तिः शुचिव्रतः ॥ २९ ॥

devadevo dinakaro dhṛtimāndyutimāndhanaḥ
śuddhātmā śuddhamatimāñ śuddhadīptiḥ śucivrataḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 30

शरण्यः शौनकः शूरः शब्ददंभी जटोरुकः ॥
दारकः शिखिवाहेष्टः सितः शंकरवल्लभः ॥ ३० ॥

śaraṇyaḥ śaunakaḥ śūraḥ śabdadaṃbhī jaṭorukaḥ
dārakaḥ śikhivāheṣṭaḥ sitaḥ śaṃkaravallabhaḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 31

शंकरो निर्भयो नित्यो लयकृल्लास्यतत्परः ॥
लूतो लीलारसोल्लासी विलासी विभ्रमो भ्रमः ॥ ३१ ॥

śaṃkaro nirbhayo nityo layakṛllāsyatatparaḥ
lūto līlārasollāsī vilāsī vibhramo bhramaḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 32

भ्रमणः शशिभृत्सूर्यः शनिर्धरणिनंदनः ॥
बुधो विबुधसेव्यश्च बुधराजो बलंधरः ॥ ३२ ॥

bhramaṇaḥ śaśibhṛtsūryaḥ śanirdharaṇinaṃdanaḥ
budho vibudhasevyaśca budharājo balaṃdharaḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 33

जीवो जीवप्रदो जेता स्तुत्यो नित्यो रतिप्रियः ॥
कविः काव्यार्थकुशलो जनरक्षणतत्परः ॥ ३३ ॥

jīvo jīvaprado jetā stutyo nityo ratipriyaḥ
kaviḥ kāvyārthakuśalo janarakṣaṇatatparaḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 34

जनानंदप्रदाता च जनकाह्लादकारकः ॥
गच्छो गणपतिर्गच्छनायको गच्छगर्वहा ॥ ३४ ॥

janānaṃdapradātā ca janakāhlādakārakaḥ
gaccho gaṇapatirgacchanāyako gacchagarvahā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 35

गच्छराजोऽथ गच्छेशो गच्छराजनमस्कृतः ॥
गच्छप्रियो गच्छगुरुर्गच्छत्राकृद्यमातुरः ॥ ३५ ॥

gaccharājo'tha gaccheśo gaccharājanamaskṛtaḥ
gacchapriyo gacchagururgacchatrākṛdyamāturaḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 36

गच्छप्रभुर्गच्छचरो गच्छप्रियकृतोद्यमः ॥
गच्छगीतगुणो गर्तो मर्यादाप्रतिपालकः ॥ ३६ ॥

gacchaprabhurgacchacaro gacchapriyakṛtodyamaḥ
gacchagītaguṇo garto maryādāpratipālakaḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 37

गीर्वाणागमसारश्च नभो गीर्वाणदेवता ॥
संपत्तिसदनाकारः संपत्तिसुखदायकः ॥ ३७ ॥

gīrvāṇāgamasāraśca nabho gīrvāṇadevatā
saṃpattisadanākāraḥ saṃpattisukhadāyakaḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 38

संपत्तिसुखकर्ता च संपत्तिसुभगाननः ॥
संपत्तिशुभदो नित्यं संपत्तिश्च तपोधनः ॥ ३८ ॥

saṃpattisukhakartā ca saṃpattisubhagānanaḥ
saṃpattiśubhado nityaṃ saṃpattiśca tapodhanaḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 39

रुचको मेचकस्तुष्टः प्रभुस्तोमरघातकः ॥
दंडी चंडांशुरव्यक्तः कमंडलुधरोऽनघः ॥ ३९ ॥

rucako mecakastuṣṭaḥ prabhustomaraghātakaḥ
daṃḍī caṃḍāṃśuravyaktaḥ kamaṃḍaludharo'naghaḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 40

कामी कर्मरतः कालकोलः क्रंदितदिक्तटः ॥
भ्रामको जातिपूज्यश्च जाड्यहा जडसूदनः ॥ ४० ॥

kāmī karmarataḥ kālakolaḥ kraṃditadiktaṭaḥ
bhrāmako jātipūjyaśca jāḍyahā jaḍasūdanaḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 41

जालंधरो जगद्वासी हासकृद्दहनो गुहः ॥
हविष्मान्हव्यवाहाक्षो हाटको हाटकांगदः ॥ ४१ ॥

jālaṃdharo jagadvāsī hāsakṛddahano guhaḥ
haviṣmānhavyavāhākṣo hāṭako hāṭakāṃgadaḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 42

सुमेरुर्हिमवान्होता हरपुत्रो हलांकपः ॥
हालाप्रियो हृदा शांतः कांताहृदयपोषणः ॥ ४२ ॥

sumerurhimavānhotā haraputro halāṃkapaḥ
hālāpriyo hṛdā śāṃtaḥ kāṃtāhṛdayapoṣaṇaḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 43

शोषणः क्लेशहा क्रूरः कुबेरः कविताकृतिः ॥
कुबेरो धीमयो धाता ध्येयो धीमान्दयानिधिः ॥ ४३ ॥

śoṣaṇaḥ kleśahā krūraḥ kuberaḥ kavitākṛtiḥ
kubero dhīmayo dhātā dhyeyo dhīmāndayānidhiḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 44

दविष्ठो दमनो हृष्टो दाता त्राता सितासमः ॥
निर्गतो नैगमो गम्यो निर्जयो जटिलोऽजरः ॥ ४४ ॥

daviṣṭho damano hṛṣṭo dātā trātā sitāsamaḥ
nirgato naigamo gamyo nirjayo jaṭilo'jaraḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 45

जनजीवो जितारातिर्जगद्व्यापी जगन्मयः ॥
चामीकरनिभो नाभ्यो नलिनायतलोचनः ॥ ४५ ॥

janajīvo jitārātirjagadvyāpī jaganmayaḥ
cāmīkaranibho nābhyo nalināyatalocanaḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 46

रोचनामोचको मंत्री मंत्रकोटिसमाश्रितः ॥
पंचभूतात्मकः पंचसायकः पंचवक्रकः ॥ ४६ ॥

rocanāmocako maṃtrī maṃtrakoṭisamāśritaḥ
paṃcabhūtātmakaḥ paṃcasāyakaḥ paṃcavakrakaḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 47

पंचमः पश्चिमः पूर्वः पूर्णः कीर्णालकः कुणिः ॥
कठोरहृदयग्रीवोऽलंकृतो ललिताशयः ॥ ४७ ॥

paṃcamaḥ paścimaḥ pūrvaḥ pūrṇaḥ kīrṇālakaḥ kuṇiḥ
kaṭhorahṛdayagrīvo'laṃkṛto lalitāśayaḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 48

लोलचित्तो बृहन्नासो मासपक्षर्तुरूपवान् ॥
ध्रुवो द्रुतगतिर्बंधो धर्मवान्किप्रियो नलः ॥ ४८ ॥

lolacitto bṛhannāso māsapakṣarturūpavān
dhruvo drutagatirbaṃdho dharmavānkipriyo nalaḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 49

अगस्त्यग्रस्तभुवनो भुवनैकमलापहः ॥
सागरः स्वर्गतिः स्वक्षः सानंदः साधुपूजितः ॥ ४९ ॥

agastyagrastabhuvano bhuvanaikamalāpahaḥ
sāgaraḥ svargatiḥ svakṣaḥ sānaṃdaḥ sādhupūjitaḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 50

सतीपतिः समरसः सनकः सरलः सरः ॥
सुरप्रियो वसुमतिर्वासवो वसुपूजितः ॥ ५० ॥

satīpatiḥ samarasaḥ sanakaḥ saralaḥ saraḥ
surapriyo vasumatirvāsavo vasupūjitaḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 51

वित्तदो वित्तनाथश्च धनिनां धनदायकः ॥
राजीवनयनः स्मर्ता स्मृतिहा कृत्तिकांबरः ॥ ५१ ॥

vittado vittanāthaśca dhānināṃ dhanadāyakaḥ
rājīvanayanaḥ smartā smṛtihā kṛttikāṃbaraḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 52

अश्विनोऽश्विमुखः शुभ्रो भरणो भरणीप्रियः ॥
कृत्तिकासनकः कोलो रोहिणी रोहिणोपमः ॥ ५२ ॥

aśvino'śvimukhaḥ śubhro bharaṇo bharaṇīpriyaḥ
kṛttikāsanakaḥ kolo rohiṇī rohiṇopamaḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 53

क्रतवोष्टारिमंदी च रोहिणीमोहिनीभृतः ॥
मृगराजो मृगशिरो माधवो मधुरध्वनिः ॥ ५३ ॥

kratavoṣṭārimaṃdī ca rohiṇīmohinībhṛtaḥ
mṛgarājo mṛgaśiro mādhavo madhuradhvaniḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 54

आर्द्रानलो महाबुद्धिर्महोरगविभूषणः ॥
भ्रूक्षेपदंतविभवो भ्रूकरालः पुनर्नवः ॥ ५४ ॥

ārdrānalo mahābuddhirmahoragavibhūṣaṇaḥ
bhrūkṣepadaṃtavibhavo bhrūkarālaḥ punarnavaḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 55

पुनर्देवः पुनर्जेता पुनर्जीवः पुनर्वसुः ॥
तिमिरस्तिमिकेतुश्च तिमिवासरघातनः ॥ ५५ ॥

punardevaḥ punarjetā punarjīvaḥ punarvasuḥ
timirastimiketuśca timivāsaraghātanaḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 56

तिष्यस्तुलाधरो जृंभो विश्लेषाश्लेषदानराट् ॥
मानवो माधवो माघो वाचालो मघवा यमः ॥ ५६ ॥

tiṣyastulādharo jṛṃbho viśleṣāśleṣadānarāṭ
mānavo mādhavo māgho vācālo maghavā yamaḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 57

मघो मघाप्रियो मेघो महाशुंडो महाभुजः ॥
पूर्वाफाल्गुनिकः प्रीतः फल्गुरुत्तरफाल्गुनः ॥ ५७ ॥

magho maghāpriyo megho mahāśuṃḍo mahābhujaḥ
pūrvāphālgunikaḥ prītaḥ phalguruttaraphālgunaḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 58

फेनिलो ब्रह्मदो ब्रह्मा सप्ततंतुसमाश्रयः ॥
घोणाहस्तश्चतुर्हस्तो हस्तिवक्रो हलायुधः ॥ ५८ ॥

phenilo brahmado brahmā saptataṃtusamāśrayaḥ
ghoṇāhastaścaturhasto hastivakro halāyudhaḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 59

चित्रांबरोऽर्चितपदः स्वस्तिदः स्वस्तिविग्रहः ॥
विशाखाशिखिसेव्यश्च शिखिध्वजसहोदरः ॥ ५९ ॥

citrāṃbaro'rcitapadaḥ svastidaḥ svastivigrahaḥ
viśākhāśikhisevyaśca śikhidhvajasahodaraḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 60

अणुरेणूकरस्कारो रूरुरेणू सुतीनरः ॥
अनूराधाप्रियो राधः श्रीमाञ्छुक्रः शुचिस्मितः ॥ ६० ॥

aṇureṇūkaraskāro rūrureṇū sutīnaraḥ
anūrādhāpriyo rādhaḥ śrīmāñchukraḥ śucismitaḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 61

ज्येष्ठः श्रेष्ठार्चितपदो मूलं त्रिजगतो गुरुः ॥
शुचिः पूर्वोत्तराषाढश्चोत्तराषाढ ईश्वरः ॥ ६१ ॥

jyeṣṭhaḥ śreṣṭhārcitapado mūlaṃ trijagato guruḥ
śuciḥ pūrvottarāṣāḍhaścottarāṣāḍha īśvaraḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 62

श्रव्योऽभिजिदनंतात्मा श्रवश्रेष्ठितदानवः ॥
श्रावणः स्रावणः श्रोता धनी धन्यो धनप्रदः ॥ ६२ ॥

śravyo'bhijidanaṃtātmā śravaśreṣṭhitadānavaḥ
śrāvaṇaḥ srāvaṇaḥ śrotā dhanī dhanyo dhanapradaḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 63

धनेच्छुरुः सदा तीव्रः शीतकुंभः शरद्द्युतिः ॥
पूर्वाभाद्रपदाभाद्रश्चोत्तराभाद्रपादितः ॥ ६३ ॥

dhanecchuruḥ sadā tīvraḥ śītakuṃbhaḥ śaraddyutiḥ
pūrvābhādrapadābhādraścottarābhādrapāditaḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 64

रेणुकस्तनयो रामो रेवतीरमणो रमी ॥
अश्वयुक्कार्तिकेयेष्टो मार्गशीर्षो मृगोत्तमः ॥ ६४ ॥

reṇukastanayo rāmo revatīramaṇo ramī
aśvayukkārtikeyeṣṭo mārgaśīrṣo mṛgottamaḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 65

पौषैश्वर्यः फाल्गुनात्मा वसंतश्चित्रको मधुः ॥
राज्यदोऽभिजिदात्मीयस्तारेशस्तारकद्युतिः ॥ ६५ ॥

pauṣaiśvaryaḥ phālgunātmā vasaṃtaścitrako madhuḥ
rājyado'bhijidātmīyastāreśastārakadyutiḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 66

प्रतीतः प्रोर्जितः प्रीतः परमः परमो हितः ॥
परहा पंचभूः पंचवायुपूज्यः परो महः ॥ ६६ ॥

pratītaḥ prorjitaḥ prītaḥ paramaḥ paramo hitaḥ
parahā paṃcabhūḥ paṃcavāyupūjyaḥ paro mahaḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 67

पुराणागमविद्योगी महिषो रासभोऽग्रगः ॥
ग्रहो मेषो वृषो मंदो मन्मथो मिथुनाकृतिः ॥ ६७ ॥

purāṇāgamavidyogī mahiṣo rāsabho'gragaḥ
graho meṣo vṛṣo maṃdo manmatho mithunākṛtiḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 68

कल्पभृत्कंटकटको दीपो मर्कटेशप्रभुः ॥
कर्कटो घृणिकुक्कूटो वनजो हंसयोहसः ॥ ६८ ॥

kalpabhṛtkaṃṭakaṭako dīpo markaṭeśaprabhuḥ
karkaṭo ghṛṇikukkūṭo vanajo haṃsayohasaḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 69

सिंहः सिंहासनो भूष्यो मुहुर्मूषकवाहनः ॥
कन्याकलावतीपुत्रो कन्याप्रीतः कुलोद्वहः ॥ ६९ ॥

siṃhaḥ siṃhāsano bhūṣyo muhurmūṣakavāhanaḥ
kanyākalāvatīputro kanyāprītaḥ kulodvahaḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 70

अतुल्यरूपो बलदस्तुल्यभृत्तुल्यसाक्षिकः ॥
अलिश्चापधरो धन्वी कच्छपो मकरो मणिः ॥ ७० ॥

atulyarūpo baladastulyabhṛttulyasākṣikaḥ
aliścāpadharo dhanvī kacchapo makaro maṇiḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 71

कुंभभृत्कलशः कुब्जी मीनमांससुतर्पितः ॥
राशितारा ग्रहमयस्तिथिरूपो जगद्विभुः ॥ ७१ ॥

kuṃbhabhṛtkalaśaḥ kubjī mīnamāṃsasutarpitaḥ
rāśitārā grahamayastithirūpo jagadvibhuḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 72

प्रतापी प्रतिपत्प्रेयो द्वितीयाद्वैतनिश्चितः ॥
त्रिरूपश्च तृतीयाग्निस्त्रयीरूपस्त्रयीतनुः ॥ ७२ ॥

pratāpī pratipatpreyo dvitīyādvaitaniścitaḥ
trirūpaśca tṛtīyāgnistrayīrūpastrayītanuḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 73

चतुर्थीवल्लभो देवो परागः पंचमीश्वरः ॥
षड्रसास्वादको जातः षष्ठी षष्ठीकवत्सलः ॥ ७३ ॥

caturthīvallabho devo parāgaḥ paṃcamīśvaraḥ
ṣaḍrasāsvādako jātaḥ ṣaṣṭhī ṣaṣṭhīkavatsalaḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 74

सप्तार्णवगतिः सारः सप्तमीश्वररोहितः ॥
अष्टमीनंदनोऽनंतो नवमीभक्तिभावितः ॥ ७४ ॥

saptārṇavagatiḥ sāraḥ saptamīśvararohitaḥ
aṣṭamīnaṃdano'naṃto navamībhaktibhāvitaḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 75

दशदिक्पतिपूज्यश्च दशमीद्रुहिणो द्रुतः ॥
एकादशात्मगणपो द्वादशीयुगचर्चितः ॥ ७५ ॥

daśadikpatipūjyaśca daśamīdruhiṇo drutaḥ
ekādaśātmagaṇapo dvādaśīyugacarcitaḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 76

त्रयोदशमणिस्तुत्यश्चतुर्दशस्वरप्रियः ॥
चतुर्दशेंद्रसंस्तुत्यः पूर्णिमानंदविग्रहः ॥ ७६ ॥

trayodaśamaṇistutyaścaturdaśasvarapriyaḥ
caturdaśeṃdrasaṃstutyaḥ pūrṇimānaṃdavigrahaḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 77

दर्शादर्शौ दर्शगश्च वानप्रस्थो महेश्वरः ॥
मौर्वी मधुरवाग् मूलं मूर्तिमान्मेघवाहनः ॥ ७७ ॥

darśādarśau darśagaśca vānaprastho maheśvaraḥ
maurvī madhuravāg mūlaṃ mūrtimānmeghavāhanaḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 78

महागजो जितक्रोधो जितशत्रुर्जयाश्रयः ॥
रौद्रो रुद्रप्रियो रुद्रो रुद्रपुत्रोऽघनाशनः ॥ ७८ ॥

mahāgajo jitakrodho jitaśatrurjayāśrayaḥ
raudro rudrapriyo rudro rudraputro'ghanāśanaḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 79

भवप्रियो भवानीष्टो भारभृद्भूतभावनः ॥
गंधर्वकुशलः कुंठो वैकुंठोऽभीष्टसेवितः ॥ ७९ ॥

bhavapriyo bhavānīṣṭo bhārabhṛdbhūtabhāvanaḥ
gaṃdharvakuśalaḥ kuṃṭho vaikuṃṭho'bhīṣṭasevitaḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 80

वृत्रहा विघ्नहा सीरः समस्तदुरितापहा ॥
मंजुरो मार्जरो मत्तो दुर्गापुत्रो दुरालसः ॥ ८० ॥

vṛtrahā vighnahā sīraḥ samastaduritāpahā
maṃjuro mārjaro matto durgāputro durālasaḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 81

अनंतचित्सुधाधारो वीरवीर्यैकसाधकः ॥
भास्वन्मुकुटमाणिक्यः कूजत्किंकिणिजालकः ॥ ८१ ॥

anaṃtacitsudhādhāro vīravīryaikasādhakaḥ
bhāsvanmukuṭamāṇikyaḥ kūjatkiṃkiṇijālakaḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 82

शुंडाधारी तुंडचलः कुंडली मुंडमालकः ॥
पद्माक्षः पद्महस्तश्च पद्मनाभसमर्चितः ॥ ८२ ॥

śuṃḍādhārī tuṃḍacalaḥ kuṃḍalī muṃḍamālakaḥ
padmākṣaḥ padmahastaśca padmanābhasamarcitaḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 83

उदितारुणदंतास्यो मालाभूषणभूषितः ॥
नारदो वारणो लोलश्रवणः शूर्पकर्णकः ॥ ८३ ॥

uditāruṇadaṃtāsyo mālābhūṣaṇabhūṣitaḥ
nārado vāraṇo lolaśravaṇaḥ śūrpakarṇakaḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 84

बृहदुल्लासनासाढ्यो व्याप्तत्रैलोक्यमंडलः ॥
रत्नमंडल आसीनः कृशानुरूपशीलकः ॥ ८४ ॥

bṛhadullāsanāsāḍhyo vyāptatrailokyamaṃḍalaḥ
ratnamaṃḍala āsīnaḥ kṛśānurūpaśīlakaḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 85

बृहत्कर्णांचलोद्धूतवायुवीजितदिक्तटः ॥
बृहदास्यरवाक्रांतो भीमब्रह्मांडभांडकः ॥ ८५ ॥

bṛhatkarṇāṃcaloddhūtavāyuvījitadiktaṭaḥ
bṛhadāsyaravākrāṃto bhīmabrahmāṃḍabhāṃḍakaḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 86

बृहत्पादसमाक्रांतः सप्तपातालदीपितः ॥
बृहद्दंतकृतात्युग्ररणानंदरसालसः ॥ ८६ ॥

bṛhatpādasamākrāṃtaḥ saptapātāladīpitaḥ
bṛhaddaṃtakṛtātyugraraṇānaṃdarasālasaḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 87

बृहद्धस्तधृताशेषायुधनिर्जितदानवः ॥
स्फुरत्सिंदूरवदनः स्फुरत्तेजोऽग्निलोचनः ॥ ८७ ॥

bṛhaddhastadhṛtāśeṣāyudhanirjitadānavaḥ
sphuratsiṃdūravadanaḥ sphurattejo'gnilocanaḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 88

उद्दीपितमणिस्फूर्जन्नूपुरध्वनिनादितः ॥
चलतोयप्रवाहाढ्यो नदीजलकणाकरः ॥ ८८ ॥

uddīpitamaṇisphūrjannūpuradhvanināditaḥ
calatoyapravāhāḍhyo nadījalakaṇākaraḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 89

भ्रमत्कुंजरसंघातवंदितांघ्रिशिरोरुहः ॥
ब्रह्माच्युतमहारुद्रपुरःसरसुरार्चितः ॥ ८९ ॥

bhramatkuṃjarasaṃghātavaṃditāṃghriśiroruhaḥ
brahmācyutamahārudrapuraḥsarasurārcitaḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 90

अशेषशेषप्रभृतिव्यालजालोपसेवितः ॥
गर्जत्पंचाननारावप्रसादितधरातलः ॥ ९० ॥

aśeṣaśeṣaprabhṛtivyālajālopasevitaḥ
garjatpaṃcānanārāvaprasāditadharātalaḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 91

हाहाहूहूगतात्युग्रस्वरविभ्रांतमानसः ॥
पंचाशद्वर्णबीजाढ्यो मंत्री मंत्रितविग्रहः ॥ ९१ ॥

hāhāhūhūgatātyugrasvaravibhrāṃtamānasaḥ
paṃcāśadvarṇabījāḍhyo maṃtrī maṃtritavigrahaḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 92

वेदांतशास्त्रपीयूषधाराप्लावितभूतलः ॥
शंखध्वनिसमाक्रांतपातालादिनभस्तलः ॥ ९२ ॥

vedāṃtaśāstrapīyūṣadhārāplāvitabhūtalaḥ
śaṃkhadhvanisamākrāṃtapātālādinabhastalaḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 93

चिंतामणिर्महामल्लो वल्लहस्तो बलिः कविः ॥
कृतत्रेतायुगोल्लासभासमानजगत्त्रयः ॥ ९३ ॥

ciṃtāmaṇirmahāmallo vallahasto baliḥ kaviḥ
kṛtatretāyugollāsabhāsamānajagattrayaḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 94

द्वापरः परलोकैकः कर्मध्वांतसुधाकरः ॥
सुधासिक्तवपुर्व्यासो ब्रह्मांडादिकबाहुकः ॥ ९४ ॥

dvāparaḥ paralokaikaḥ karmadhvāṃtasudhākaraḥ
sudhāsiktavapurvyāso brahmāṃḍādikabāhukaḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 95

अकारादिक्षकारांतवर्णपंक्तिसमुज्ज्वलः ॥
अकाराकारमोद्गीतताननादनिनादितः ॥ ९५ ॥

akārādikṣakārāṃtavarṇapaṃktisamujjvalaḥ
akārākāramoddhītatānanādanināditaḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 96

इकारेकारमंत्राढ्यो मालाभरणलालसः ॥
उकारोकारमोहारिर्घोरनागोपवीतकः ॥ ९६ ॥

ikārekāramaṃtrāḍhyo mālābharaṇalālasaḥ
ukārokāramohārirghoranāgopavītakaḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 97

ऋवर्णांकित ॠकारपद्मालयसमुज्ज्वलः ॥
ऌकारयुतॡकारशंखपूर्णदिगंतरः ॥ ९७ ॥

ṛvarṇāṃkita ṝkārapadmālayasamujjvalaḥ
ḷkārayutaḹkāraśaṃkhapūrṇadigaṃtaraḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 98

एकारैकारगिरिजास्तनपानविचक्षणः ॥
ओकारौकारविश्वादिकृतसृष्टिक्रमालसः ॥ ९८ ॥

ekāraikāragirijāstanapānavicakṣaṇaḥ
okāraukāraviśvādikṛtasṛṣṭikramālasaḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 99

अंओ वर्णावलीव्याप्तपादादिशीर्षमंडलः ॥
कर्णतालकृतात्युच्चैर्वायुवीजितनिर्जरः ॥ ९९ ॥

aṃo varṇāvalīvyāptapādādiśīrṣamaṃḍalaḥ
karṇatālakṛtātyuccairvāyuvījitanirjaraḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 100

खगेशध्वजरत्नांकः किरीटारुणपादकः ॥
गर्विताशेषगंधर्वगीततत्परश्रोतृकः ॥ १०० ॥

khageśadhvajaratnāṃkaḥ kirīṭāruṇapādakaḥ
garvitāśeṣagaṃdharvagītatatparaśrotṛkaḥ°

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 101

घनवाहनवागीशपुरःसरसुरार्चितः ॥
ङवर्णामृतधाराढ्यसोममानैकदंतकः ॥ १०१ ॥

ghanavāhanavāgīśapuraḥsarasurārcitaḥ
ṅavarṇāmṛtadhārāḍhyasomamānaikadaṃtakaḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 102

चंद्रकुंकुमजंबालसितसिंदूरविग्रहः ॥
छत्रचामररत्नाढ्यमुकुटालंकृताननः ॥ १०२ ॥

caṃdrakuṃkumajaṃbālasitasiṃdūravigrahaḥ
chatracāmararatnāḍhyamukuṭālaṃkṛtānanaḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 103

जटाबद्धमहानर्घमणिपंक्तिविराजितः ॥
झंकारिमधुपव्रातगाननादविनादितः ॥ १०३ ॥

jaṭābaddhamahānarghamaṇipaṃktivirājitaḥ
jhaṃkārimadhupavrātagānanādavināditaḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 104

ञवर्णकृतसंहारदैत्यासृक्पर्णमुद्गरः ॥
टकारश्च फलास्वादी वेपिताशेषमूर्द्धजः ॥ १०४ ॥

ñavarṇakṛtasaṃhāradaityāsṛkparṇamudgaraḥ
ṭakāraśca phalāsvādī vepitāśeṣamūrddhajaḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 105

ताम्रसिंदूरपूजाढ्यो ललाटफलकच्छविः ॥
थकारधनपंक्त्याढ्यः संतोषितद्विजव्रजः ॥ १०५ ॥

tāmrasiṃdūrapūjāḍhyo lalāṭaphalakacchaviḥ
thakāradhanapaṃktyāḍhyaḥ saṃtoṣitadvijavrajaḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 106

दयामृतहृदंभोजधृतत्रैलोक्यमंडलः ॥
धनदादिमहायक्षसंसेवितपदांबुजः ॥ १०६ ॥

dayāmṛtahṛdaṃbhojadhṛtatrailokyamaṃḍalaḥ
dhanadādimahāyakṣasaṃsevitapadāṃbujaḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 107

नमिताशेषदेवौघकिरीटमणिरंजितः ॥
परवर्गापवर्गादिभोगच्छेदनदक्षकः ॥ १०७ ॥

namitāśeṣadevaughakirīṭamaṇiraṃjitaḥ
paravargāpavargādibhogacchedanadakṣakaḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 108

फणिचक्रसमाक्रांतमल्लमंडलमंडितः ॥
बद्धभ्रूयुगभीमोग्रसंतर्जितसुरासुरः ॥ १०८ ॥

phaṇicakrasamākrāṃtamallamaṃḍalamaṃḍitaḥ
baddhabhrūyugabhīmograsaṃtarjitasurāsuraḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 109

भवानीहृदयानंदवर्द्धनैकनिशाकरः ॥
मदिराकलशप्रीतः करालैककरांबुजः ॥ १०९ ॥

bhavānīhṛdayānaṃdavarddhanaikaniśākaraḥ
madirākalaśaprītaḥ karālaikakarāṃbujaḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 110

यज्ञांतरायसंघातसज्जीकृतवरायुधः ॥
रत्नाकरसुताक्रांतकांतिकीर्तिविवर्धनः ॥ ११० ॥

yajñāṃtarāyasaṃghātasajjīkṛtavarāyudhaḥ
ratnākarasutākrāṃtakāṃtikīrtivivardhanaḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 111

लंबोदरमहाभीमवपुर्दीप्तकृतासुरः ॥
वरुणादिदिगीशानामर्चितार्चनचर्चितः ॥ १११ ॥

laṃbodaramahābhīmavapurdīptakṛtāsuraḥ
varuṇādidigīśānāmarcitārcanacarcitaḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 112

शंकरैकप्रियः प्रेमनयनानंदवर्द्धनः ॥
षोडशस्वरतालापगीतगानविचक्षणः ॥ ११२ ॥

śaṃkaraikapriyaḥ premanayanānaṃdavarddhanaḥ
ṣoḍaśasvaratālāpagītagānavicakṣaṇaḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 113

समदुर्गसरिन्नाथस्तारणार्कोडुपोहरः ॥
ब्रह्मवैकुंठब्रह्मज्ञसंरक्षिततनूचरः ॥ ११३ ॥

samadurgasarinnāthastāraṇārkoḍupoharaḥ
brahmavaikuṃṭhabrahmajñasaṃrakṣitatanūcaraḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 114

तारांकमंत्रवर्णैकविग्रहोज्ज्वलविग्रहः ॥
अकारादिक्षकारांतविद्याभूषितविग्रहः ॥ ११४ ॥

tārāṃkamaṃtravarṇaikavigrahojjvalavigrahaḥ
akārādikṣakārāṃtavidyābhūṣitavigrahaḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 115

ॐ श्रीविनायको ॐ ह्रीं विघ्नाध्यक्षो गणाधिपः ॥
हेरंबो मोदकाहारो वक्रतुंडो विधिः स्मृतः ॥ ११५ ॥

oṃ śrīvināyako oṃ hrīṃ vighnādhyakṣo gaṇādhipaḥ
heraṃbo modakāhāro vakratuṃḍo vidhiḥ smṛtaḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 116

वेदांतगीतो विद्यार्थिसिद्धमंत्रः षडक्षरः ॥
गणेशो वरदो देवो द्वादशाक्षरमंत्रितः ॥ ११६ ॥

vedāṃtagīto vidyārthisiddhamaṃtraḥ ṣaḍakṣaraḥ
gaṇeśo varado devo dvādaśākṣaramaṃtritaḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 117

सप्तकोटिमहामंत्रमंत्रिताशेषविग्रहः ॥
गांगेयो गणसेव्यश्च ॐ श्रीद्वैमातुरः शिवः ॥ ११७ ॥

saptakoṭimahāmaṃtramaṃtritāśeṣavigrahaḥ
gāṃgeyo gaṇasevyaśca oṃ śrīdvaimāturaḥ śivaḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 118

ॐ ह्रीं श्रीं क्लीं ग्लौं गं देवो महागणपतिः प्रभुः ॥
इदं नामसहस्रं ते महागणपतेः स्मृतम् ॥ ११८ ॥

oṃ hrīṃ śrīṃ klīṃ glauṃ gaṃ devo mahāgaṇapatiḥ prabhuḥ
idaṃ nāmasahasraṃ te mahāgaṇapateḥ smṛtam

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

फलश्रुतिःThe fruit of reciting

Verse 119

गुह्यं गोप्यतमं सिद्धं सर्वतंत्रेषु गोपितम् ॥
सर्वमंत्रमयं दिव्यं सर्वमंत्रविनायकम् ॥ ११९ ॥

guhyaṃ gopyatamaṃ siddhaṃ sarvataṃtreṣu gopitam
sarvamaṃtramayaṃ divyaṃ sarvamaṃtravināyakam

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 120

ग्रहतारामयं राशिवर्णपंक्तिसमन्वितम् ॥
सर्वविद्यामयं ब्रह्मसाधनं साधकप्रियम् ॥ १२० ॥

grahatārāmayaṃ rāśivarṇapaṃktisamanvitam
sarvavidyāmayaṃ brahmasādhanaṃ sādhakapriyam

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 121

गणेशस्य च सर्वस्वं रहस्यं त्रिदिवौकसाम् ॥
यथेष्टफलदं लोके मनोरथप्रपूरणम् ॥ १२१ ॥

gaṇeśasya ca sarvasvaṃ rahasyaṃ tridivaukasām
yatheṣṭaphaladaṃ loke manorathaprapūraṇam

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 122

अष्टसिद्धिमयं श्रेष्ठं साधकानां जयप्रदम् ॥
विनार्चनं विना होमं विना न्यासं विना जपम् ॥ १२२ ॥

aṣṭasiddhimayaṃ śreṣṭhaṃ sādhakānāṃ jayapradam
vinārcanaṃ vinā homaṃ vinā nyāsaṃ vinā japam

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 123

अणिमाद्यष्टसिद्धीनां साधनं स्मृतिमात्रतः ॥
चतुर्थ्यामर्धरात्रे तु पठेन्मंत्री चतुष्पथे ॥ १२३ ॥

aṇimādyaṣṭasiddhīnāṃ sādhanaṃ smṛtimātrataḥ
caturthyāmardharātre tu paṭhenmaṃtrī catuṣpathe

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 124

लिखेद् भूर्जे महादेवि पुण्यं नामसहस्रकम् ॥
धारयेत्तं चतुर्दश्यां मध्याह्ने मूर्ध्नि वा भुजे ॥ १२४ ॥

likhed bhūrje mahādevi puṇyaṃ nāmasahasrakam
dhārayettaṃ caturdaśyāṃ madhyāhne mūrdhni vā bhuje

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 125

योषिद्वामकरे चैव पुरुषो दक्षिणे भुजे ॥
स्तंभयेदपि ब्रह्माणं मोहयेदपि शंकरम् ॥ १२५ ॥

yoṣidvāmakare caiva puruṣo dakṣiṇe bhuje
staṃbhayedapi brahmāṇaṃ mohayedapi śaṃkaram

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 126

वशयेदपि त्रैलोक्यं मारयेदखिलान्रिपून् ॥
उच्चाटयेच्च गीर्वाणं शमयेच्च धनंजयम् ॥ १२६ ॥

vaśayedapi trailokyaṃ mārayedakhilānripūn
uccāṭayecca gīrvāṇaṃ śamayecca dhanaṃjayam

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 127

वंध्या पुत्रं लभेच्छीघ्रं निर्धनो धनमाप्नुयात् ॥
त्रिवारं यः पठेद्रात्रौ गणेशस्य पुरः शिवे ॥ १२७ ॥

vaṃdhyā putraṃ labhecchīghraṃ nirdhano dhanamāpnuyāt
trivāraṃ yaḥ paṭhedrātrau gaṇeśasya puraḥ śive

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 128

नक्तं शक्तियुतो देवि भुक्त्वा भोगान्यथेप्सितान् ॥
प्रत्यक्षवरदं पश्येद्गणेशं साधकोत्तमः ॥ १२८ ॥

naktaṃ śaktiyuto devi bhuktvā bhogānyathepsitān
pratyakṣavaradaṃ paśyedgaṇeśaṃ sādhakottamaḥ

नक्तम् शक्ति-युतः देविभुक्त्वा भोगान् यथा-ईप्सितान्प्रत्यक्ष-वर-दम् पश्येत् गणेशम्साधक-उत्तमः
हिन्दी अर्थ

रात में, हे देवी, अपनी शक्ति के साथ और इच्छित भोग भोगकर, वह श्रेष्ठ साधक वरदायी गणेश को प्रत्यक्ष देखता है।

English sense

at night, O Goddess, together with his Śakti, and having enjoyed the pleasures he wishes, that best of practitioners sees Gaṇeśa in person, the giver of boons.

Variant reading नग्नः (nagnaḥ, “unclothed”) in place of नक्तं (“at night”)
पदार्थ · word by word
नक्तम् शक्ति-युतः देवि
at night, together with his Śakti, O Goddessरात में, हे देवी, शक्ति सहित
भुक्त्वा भोगान् यथा-ईप्सितान्
having enjoyed the pleasures he desiresइच्छित भोग भोगकर
प्रत्यक्ष-वर-दम् पश्येत् गणेशम्
sees Gaṇeśa in person, granting boonsवरदायी गणेश को प्रत्यक्ष देखता है
साधक-उत्तमः
the best of practitionersश्रेष्ठ साधक

Verse 129

पराह्णे पठ्यते नाम्नां सहस्रं भक्तिपूर्वकम् ॥
तस्य वित्तादिविभवो दारायुःसंपदः सदा ॥ १२९ ॥

parāhṇe paṭhyate nāmnāṃ sahasraṃ bhaktipūrvakam
tasya vittādivibhavo dārāyuḥsaṃpadaḥ sadā

पराह्णे पठ्यते नाम्नाम् सहस्रम्भक्ति-पूर्वकम्तस्य वित्त-आदि-विभवःदार-आयुः-संपदः सदा
हिन्दी अर्थ

अपराह्ण में भक्तिपूर्वक सहस्रनाम पढ़ने पर उसे सदा धन आदि का वैभव, पत्नी, आयु और सम्पत्ति मिलती है।

English sense

When the thousand names are recited in the afternoon with devotion, he has always the glory of wealth and the rest, wife, long life and prosperity.

पदार्थ · word by word
पराह्णे पठ्यते नाम्नाम् सहस्रम्
when the thousand names are recited in the afternoonअपराह्ण में सहस्रनाम पढ़ने पर
भक्ति-पूर्वकम्
with devotionभक्तिपूर्वक
तस्य वित्त-आदि-विभवः
he has the glory of wealth and the restउसे धन आदि का वैभव
दार-आयुः-संपदः सदा
wife, long life and prosperity, alwaysपत्नी, आयु और सम्पत्ति सदा

Verse 130

रणे राजभये द्यूते पठेन्नामसहस्रकम् ॥
सर्वत्र जयमाप्नोति गणेशस्य प्रसादतः ॥ १३० ॥

raṇe rājabhaye dyūte paṭhennāmasahasrakam
sarvatra jayamāpnoti gaṇeśasya prasādataḥ

रणे राज-भये द्यूतेपठेत् नाम-सहस्रकम्सर्वत्र जयम् आप्नोतिगणेशस्य प्रसादतः
हिन्दी अर्थ

युद्ध में, राजभय में, जुए में सहस्रनाम पढ़े; गणेश की कृपा से सर्वत्र जय पाता है।

English sense

In battle, in fear of the king, in gambling, one should recite the thousand names; everywhere one gains victory by the grace of Gaṇeśa.

पदार्थ · word by word
रणे राज-भये द्यूते
in battle, in danger from the king, in gamblingयुद्ध में, राजभय में, जुए में
पठेत् नाम-सहस्रकम्
one should recite the thousand namesसहस्रनाम पढ़े
सर्वत्र जयम् आप्नोति
everywhere one gains victoryसर्वत्र जय पाता है
गणेशस्य प्रसादतः
by the grace of Gaṇeśaगणेश की कृपा से

Verse 130क

इतीदं पुण्यसर्वस्वं मंत्रनामसहस्रकम् ॥
महागणपतेः पुण्यं गोपनीयं स्वयोनिवत् ॥

itīdaṃ puṇyasarvasvaṃ maṃtranāmasahasrakam
mahāgaṇapateḥ puṇyaṃ gopanīyaṃ svayonivat

इति-इदम् पुण्य-सर्वस्वम्मंत्र-नाम-सहस्रकम्महा-गणपतेः पुण्यम्गोपनीयम् स्व-योनि-वत्
हिन्दी अर्थ

यह पुण्य सर्वस्व है, मन्त्र-रूप सहस्रनाम, महागणपति का पुण्य रहस्य; इसे अपनी योनि की तरह गोपनीय रखना चाहिए।

English sense

This is the holy treasure of all, the thousand names that are themselves mantra, the holy secret of Mahāgaṇapati; it is to be guarded like one's own womb.

पदार्थ · word by word
इति-इदम् पुण्य-सर्वस्वम्
this holy treasure of allयह पुण्य सर्वस्व
मंत्र-नाम-सहस्रकम्
the thousand names that are themselves mantraमन्त्र-रूप सहस्रनाम
महा-गणपतेः पुण्यम्
the holy secret of Mahāgaṇapatiमहागणपति का पुण्य रहस्य
गोपनीयम् स्व-योनि-वत्
to be guarded like one's own wombअपनी योनि की तरह गोपनीय
इति श्रीरुद्रयामलतंत्रे उच्छिष्टगणेशसहस्रनामस्तोत्रं समाप्तम् ॥

Terms on this page

Sahasranama सहस्रनाम A recitation of a deity's thousand names — a devotional text genre used across many deities, not one single fixed composition.
Ganesha गणेश The elephant-headed deity of auspicious beginnings, son of Shiva and Parvati.
Tithi तिथि A lunar calendar day — some idols (like a Shivling) need daily bathing regardless, while others only need it on their dedicated weekly day or tithi.
Rudrayamala Tantra रुद्रयामल तंत्र A major Tantric scripture cited as the source of several Bhairava and Kali rites, including the Batuk Bhairav Ashtottara Shatanama and the Shree Kalika Kavach.
Nakshatra नक्षत्र One of the 27 lunar constellations used to time rituals — certain occult procedures, such as acquiring a cremation Handi, must be performed within a specific Nakshatra's window.

Translated and edited by Gaurav Verma under the site's published method. The Sanskrit text is in the public domain. Our transliteration, translation and apparatus are licensed CC BY-SA 4.0 — see /license.

← All stotras