Śrī Vidyā stava · traditional

श्रीत्रिपुरसुन्दरीसान्निध्यस्तवः

Tripurasundari Sannidhya Stava — Sixteen verses on the Goddess standing before the worshipper

The word sānnidhya means being near. In this stava of Tripurasundari the worshipper tells how, after long worship with the mantra hrīṃ, the Goddess appears in front of him, shining like the sun at the end of an age, and he stands amazed. Each verse opens with a letter of her fifteen-letter mantra, the sixteenth with śrīṃ, and ends on the refrain of seeing her (verses 1–7) and then of taking shelter in her (verses 8–16). It belongs to the Shri Vidya tradition.

Verse 1

कल्पभानु समानभास्वरधामलोचनगोचरम् ।
किं किमित्यतिविस्मिते मयि पश्यतीह समागताम् ।
कालकुन्तलभारनिर्जितनीलमेघकुलां पुरः ।
चक्रराजनिवासिनीं त्रिपुरेश्वरीमवलोकये ॥ १ ॥

kalpabhānu samānabhāsvaradhāmalocanagocaram
kiṃ kimityativismite mayi paśyatīha samāgatām
kālakuntalabhāranirjitanīlameghakulāṃ puraḥ
cakrarājanivāsinīṃ tripureśvarīmavalokaye

कल्पभानुसमानभास्वरधामलोचनगोचरम्किंकिमित्यतिविस्मितेमयिपश्यतीहसमागताम्कालकुन्तलभारनिर्जितनीलमेघकुलांपुरःचक्रराजनिवासिनींत्रिपुरेश्वरीमवलोकये
हिन्दी अर्थ

कल्प के अन्त के सूर्य जैसा तेज मेरी आँखों के सामने आता है। मैं बड़े विस्मय से पूछ रहा हूँ “यह क्या, यह क्या?” और वे यहाँ आ गई हैं, उनके काले केशों का भार नीले मेघों को हरा रहा है, वे मेरे सामने खड़ी हैं। चक्रराज में रहने वाली त्रिपुरेश्वरी को मैं देखता हूँ।

English sense

A radiance like the sun at the end of an age comes into my sight. While I am asking in great wonder “what, what is this?”, she has come here, her heavy dark hair beating the blue rain-clouds, standing before me. I see her, Tripureśvarī, who lives in the Cakraraja.

पदार्थ · word by word
कल्पभानु
like the sun of the end of an ageकल्प के अन्त के सूर्य जैसे
समानभास्वरधामलोचनगोचरम्
a radiance equal to it, come into sightउसके समान तेज, आँखों के सामने आया
किं
whatक्या
किमित्यतिविस्मिते
“what is this?”, in great wonder“यह क्या?” इस प्रकार अति विस्मय में
मयि
in meमेरे
पश्यतीह
looking hereयहाँ देखते हुए
समागताम्
arrivedआई हुई
कालकुन्तलभारनिर्जितनीलमेघकुलां
whose mass of dark hair beats the crowd of blue cloudsजिनके काले केशों का भार नीले मेघों के समूह को जीतता है
पुरः
in frontसामने
चक्रराजनिवासिनीं
dweller in the Cakrarajaचक्रराज में रहने वाली
त्रिपुरेश्वरीमवलोकये
Tripureśvarī, I see herत्रिपुरेश्वरी को मैं देखता हूँ

Verse 2

एकदन्तषडाननादिभिरावृतां जगदीश्वरीम् ।
एनसां परिपन्थिनिमहमेकभक्तिमदर्चिताम् ।
एकहीनशतेषु जन्मसु सञ्चितात् सुकृतादिमाम् ।
चक्रराजनिवासिनीं त्रिपुरेश्वरीमवलोकये ॥ २ ॥

ekadantaṣaḍānanādibhirāvṛtāṃ jagadīśvarīm
enasāṃ paripanthinimahamekabhaktimadarcitām
ekahīnaśateṣu janmasu sañcitāt sukṛtādimām
cakrarājanivāsinīṃ tripureśvarīmavalokaye

एकदन्तषडाननादिभिरावृतांजगदीश्वरीम्एनसांपरिपन्थिनिमहमेकभक्तिमदर्चिताम्एकहीनशतेषुजन्मसुसञ्चितात्सुकृतादिमाम्चक्रराजनिवासिनींत्रिपुरेश्वरीमवलोकये
हिन्दी अर्थ

एकदन्त (गणेश), षडानन (कार्तिकेय) आदि उन्हें घेरे हुए हैं। वे जगत् की ईश्वरी हैं और पापों की शत्रु हैं। मैंने एकनिष्ठ भक्ति से उनकी पूजा की है। निन्यानवे जन्मों में जोड़े हुए पुण्य के फल से मैं उन्हें यहाँ पाता हूँ। चक्रराज में रहने वाली त्रिपुरेश्वरी को मैं देखता हूँ।

English sense

She is surrounded by Ekadanta, Ṣaḍānana and others, the Lord of the world, the enemy of sin. I worshipped her with one-pointed devotion. By the good deeds I stored up over a hundred lives less one, I have her here. I see her, Tripureśvarī, who lives in the Cakraraja.

पदार्थ · word by word
एकदन्तषडाननादिभिरावृतां
surrounded by Ekadanta, Ṣaḍānana and othersएकदन्त, षडानन आदि से घिरी
जगदीश्वरीम्
the Lord of the worldजगत् की ईश्वरी
एनसां
of sinsपापों की
परिपन्थिनिमहमेकभक्तिमदर्चिताम्
the enemy, whom I worshipped with one-pointed devotionशत्रु, जिसकी मैंने एकनिष्ठ भक्ति से पूजा की
एकहीनशतेषु
in a hundred less oneनिन्यानवे
जन्मसु
birthsजन्मों में
सञ्चितात्
stored upजोड़े हुए
सुकृतादिमाम्
from good deeds, her for meपुण्य के फल से, वे मुझे
चक्रराजनिवासिनीं
dweller in the Cakrarajaचक्रराज में रहने वाली
त्रिपुरेश्वरीमवलोकये
Tripureśvarī, I see herत्रिपुरेश्वरी को मैं देखता हूँ

Verse 3

ईदृशीति च वेदकुन्तलवाग्भिरप्य निरूपिताम् ।
ईशपङ्जजनाभसृष्टिकृदादिवन्द्यपदाम्बुजाम् ।
ईक्षणान्तनिरीक्षणेन मदिष्टदां पुरतोऽधुना ।
चक्रराजनिवासिनीं त्रिपुरेश्वरीमवलोकये ॥ ३ ॥

īdṛśīti ca vedakuntalavāgbhirapya nirūpitām
īśapaṅjajanābhasṛṣṭikṛdādivandyapadāmbujām
īkṣaṇāntanirīkṣaṇena madiṣṭadāṃ purato'dhunā
cakrarājanivāsinīṃ tripureśvarīmavalokaye

ईदृशीतिचवेदकुन्तलवाग्भिरप्यनिरूपिताम्ईशपङ्जजनाभसृष्टिकृदादिवन्द्यपदाम्बुजाम्ईक्षणान्तनिरीक्षणेनमदिष्टदांपुरतोऽधुनाचक्रराजनिवासिनींत्रिपुरेश्वरीमवलोकये
हिन्दी अर्थ

“वे ऐसी हैं” — वेदों की वाणी भी इस प्रकार नहीं कह पाती। सृष्टि करने वाले ब्रह्मा, कमलनाभ विष्णु और ईश आदि उनके चरण-कमलों को प्रणाम करते हैं। आँख की कोर की एक दृष्टि से वे अभी मेरे सामने मेरी इच्छा पूरी करती हैं। चक्रराज में रहने वाली त्रिपुरेश्वरी को मैं देखता हूँ।

English sense

“Such is she”: not even the words of the Vedas can say so. Brahmā, the maker of creation, and the others, the lotus-navelled Viṣṇu and Īśa, bow at her lotus feet. By one glance from the corner of her eye she gives me my wish, now, in front of me. I see her, Tripureśvarī, who lives in the Cakraraja.

पदार्थ · word by word
ईदृशीति
“such is she”“वे ऐसी हैं”
च
andऔर
वेदकुन्तलवाग्भिरप्य
by the words of the Vedas, evenवेदों की वाणी से भी
निरूपिताम्
not describedनहीं बताई गई
ईशपङ्जजनाभसृष्टिकृदादिवन्द्यपदाम्बुजाम्
whose lotus feet are bowed to by Īśa, the lotus-navelled, the maker of creation and othersजिनके चरण-कमलों को ईश, कमलनाभ, सृष्टिकर्ता आदि प्रणाम करते हैं
ईक्षणान्तनिरीक्षणेन
with a glance from the corner of the eyeआँख की कोर की दृष्टि से
मदिष्टदां
giver of my wishमेरी इच्छा देने वाली
पुरतोऽधुना
in front, nowअभी सामने
चक्रराजनिवासिनीं
dweller in the Cakrarajaचक्रराज में रहने वाली
त्रिपुरेश्वरीमवलोकये
Tripureśvarī, I see herत्रिपुरेश्वरी को मैं देखता हूँ

Verse 4

लक्षणोज्जवलहारशोभिपयोधरद्वयकैतवात् ।
लीलयैव दयारसस्रवदुज्ज्वलत्कलशान्विताम् ।
लाक्षयाङ्कितपादपातिमिलिन्दसन्ततिमग्रतः ।
चक्रराजनिवासिनीं त्रिपुरेश्वरीमवलोकये ॥ ४ ॥

lakṣaṇojjavalahāraśobhipayodharadvayakaitavāt
līlayaiva dayārasasravadujjvalatkalaśānvitām
lākṣayāṅkitapādapātimilindasantatimagrataḥ
cakrarājanivāsinīṃ tripureśvarīmavalokaye

लक्षणोज्जवलहारशोभिपयोधरद्वयकैतवात्लीलयैवदयारसस्रवदुज्ज्वलत्कलशान्विताम्लाक्षयाङ्कितपादपातिमिलिन्दसन्ततिमग्रतःचक्रराजनिवासिनींत्रिपुरेश्वरीमवलोकये
हिन्दी अर्थ

सुन्दर चिह्नों वाले हार से शोभित स्तनों के बहाने वे खेल-खेल में दया के रस से बहते दो चमकते कलश लिए हैं। लाख के रंग से रँगे उनके चरणों पर भौंरों का झुण्ड आगे मँडराता है। चक्रराज में रहने वाली त्रिपुरेश्वरी को मैं देखता हूँ।

English sense

Under the pretence of a pair of breasts shining with a necklace of fine marks, she holds in play two bright jars that flow with the sap of mercy. At her feet, tinted with red lac, a swarm of bees hovers in front. I see her, Tripureśvarī, who lives in the Cakraraja.

पदार्थ · word by word
लक्षणोज्जवलहारशोभिपयोधरद्वयकैतवात्
under the pretence of a pair of breasts bright with a necklace of fine marksसुन्दर चिह्नों के हार से दमकते दो स्तनों के बहाने
लीलयैव
in playखेल में ही
दयारसस्रवदुज्ज्वलत्कलशान्विताम्
bearing bright jars that stream with the sap of mercyदया के रस से बहते चमकते कलश वाली
लाक्षयाङ्कितपादपातिमिलिन्दसन्ततिमग्रतः
with a swarm of bees falling at her lac-red feet, in frontलाख से रँगे चरणों पर सामने गिरते भौंरों के झुण्ड वाली
चक्रराजनिवासिनीं
dweller in the Cakrarajaचक्रराज में रहने वाली
त्रिपुरेश्वरीमवलोकये
Tripureśvarī, I see herत्रिपुरेश्वरी को मैं देखता हूँ

Verse 5

ह्रीमिति प्रतिवासरं जपसुस्थिरोऽहमुदारया ।
योगिमार्गनिरूढयैक्यसुभावनां गतया धिया ।
वत्स हर्षमवाप्तवत्यहमित्युदारगिरं पुरः ।
चक्रराजनिवासिनीं त्रिपुरेश्वरीमवलोकये ॥ ५ ॥

hrīmiti prativāsaraṃ japasusthiro'hamudārayā
yogimārganirūḍhayaikyasubhāvanāṃ gatayā dhiyā
vatsa harṣamavāptavatyahamityudāragiraṃ puraḥ
cakrarājanivāsinīṃ tripureśvarīmavalokaye

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 6

हंसवृन्दमलक्तकारुणपादपङ्कजनुपुर ।
क्वाणमोहितमादरादनुधावितं मृदु शृण्वतीम् ।
हंसमन्त्रमहार्थतत्त्वमयीं पुरो मम भाग्यतः ।
चक्रराजनिवासिनीं त्रिपुरेश्वरीमवलोकये ॥ ६ ॥

haṃsavṛndamalaktakāruṇapādapaṅkajanupura
kvāṇamohitamādarādanudhāvitaṃ mṛdu śṛṇvatīm
haṃsamantramahārthatattvamayīṃ puro mama bhāgyataḥ
cakrarājanivāsinīṃ tripureśvarīmavalokaye

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 7

सङ्गतं जलमभ्रवृन्दसमुद्भवं धरणी धराद् ।
धारया वहदञ्जसा भ्रममाप्य सैकतनिर्गतम् ।
एवमादिमहेन्द्रजालसुकोविदां पुरतोऽधुना ।
चक्रराजनिवासिनीं त्रिपुरेश्वरीमवलोकये ॥ ७ ॥

saṅgataṃ jalamabhravṛndasamudbhavaṃ dharaṇī dharād
dhārayā vahadañjasā bhramamāpya saikatanirgatam
evamādimahendrajālasukovidāṃ purato'dhunā
cakrarājanivāsinīṃ tripureśvarīmavalokaye

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 8

कम्बु सुन्दरकन्धरां कचवृन्दनिर्जितवारिदाम् ।
कण्ठदेशलसत् सुमङ्गलहेमसूत्रविराजिताम् ।
कादिमन्त्रमुपासतां सकलेष्टदां मम सन्निधौ ।
चक्रराजनिवासिनीं त्रिपुरेश्वरीमहमाश्रये ॥ ८ ॥

kambu sundarakandharāṃ kacavṛndanirjitavāridām
kaṇṭhadeśalasat sumaṅgalahemasūtravirājitām
kādimantramupāsatāṃ sakaleṣṭadāṃ mama sannidhau
cakrarājanivāsinīṃ tripureśvarīmahamāśraye

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 9

हस्तपद्मलसत्त्रिखण्डसमुद्रिकामहमद्रिजाम् ।
हस्तिकृत्तिपरीतकार्मुकवल्लरीसमचिल्लिकाम् ।
हर्यजस्तुतवैभवां भवकामिनीं मम भाग्यतः ।
चक्रराजनिवासिनीं त्रिपुरेश्वरीमहमाश्रये ॥ ९ ॥

hastapadmalasattrikhaṇḍasamudrikāmahamadrijām
hastikṛttiparītakārmukavallarīsamacillikām
haryajastutavaibhavāṃ bhavakāminīṃ mama bhāgyataḥ
cakrarājanivāsinīṃ tripureśvarīmahamāśraye

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 10

लक्षणोल्लसदङ्गकान्तिझरीनिराकृतविद्युतम् ।
लास्यलोलसुवर्णकुण्डलमण्डितां जगदम्बिकाम् ।
लीलयाऽखिलसृष्टिपालनकर्षणादिवितन्वतीम् ।
चक्रराजनिवासिनीं त्रिपुरेश्वरीमहमाश्रये ॥ १० ॥

lakṣaṇollasadaṅgakāntijharīnirākṛtavidyutam
lāsyalolasuvarṇakuṇḍalamaṇḍitāṃ jagadambikām
līlayā'khilasṛṣṭipālanakarṣaṇādivitanvatīm
cakrarājanivāsinīṃ tripureśvarīmahamāśraye

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 11

ह्रींमिति त्रिपुरामनुस्थिरचेतसा बहुधाऽर्चिताम् ।
हादिमन्त्रमहाम्बुजातविराजमानसुहंसिकाम् ।
हेमकुम्भघनस्तनां चललोलमौक्तिकभूषणाम् ।
चक्रराजनिवासिनीं त्रिपुरेश्वरीमहमाश्रये ॥ ११ ॥

hrīṃmiti tripurāmanusthiracetasā bahudhā'rcitām
hādimantramahāmbujātavirājamānasuhaṃsikām
hemakumbhaghanastanāṃ calalolamauktikabhūṣaṇām
cakrarājanivāsinīṃ tripureśvarīmahamāśraye

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 12

सर्वलोकनमस्कृतां जितशर्वरीरमणाननाम् ।
शरवदेवमनः प्रियां नवयौवनोन्मदगर्विताम् ।
सर्वमङ्गलविग्रहां मम पूर्वजन्मतपोबलात् ।
चक्रराजनिवासिनीं त्रिपुरेश्वरीमहमाश्रये ॥ १२ ॥

sarvalokanamaskṛtāṃ jitaśarvarīramaṇānanām
śaravadevamanaḥ priyāṃ navayauvanonmadagarvitām
sarvamaṅgalavigrahāṃ mama pūrvajanmatapobalāt
cakrarājanivāsinīṃ tripureśvarīmahamāśraye

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 13

कन्दमूलफलाशिभिर्बहुयोगिभिश्च गवेषिताम् ।
कुन्दसुन्दरदन्तपंक्तिविराजितामपराजिताम् ।
कन्दमागमवीरूधां सुरसुन्दरीभिरिहागताम् ।
चक्रराजनिवासिनीं त्रिपुरेश्वरीमहमाश्रये ॥ १३ ॥

kandamūlaphalāśibhirbahuyogibhiśca gaveṣitām
kundasundaradantapaṃktivirājitāmaparājitām
kandamāgamavīrūdhāṃ surasundarībhirihāgatām
cakrarājanivāsinīṃ tripureśvarīmahamāśraye

कन्दमूलफलाशिभिर्बहुयोगिभिश्चगवेषिताम्कुन्दसुन्दरदन्तपंक्तिविराजितामपराजिताम्कन्दमागमवीरूधांसुरसुन्दरीभिरिहागताम्चक्रराजनिवासिनींत्रिपुरेश्वरीमहमाश्रये
हिन्दी अर्थ

कन्द, मूल और फल खाने वाले अनेक योगियों ने उन्हें खोजा है। वे अपराजित हैं और उनकी दन्तपंक्ति चमेली जैसी सुन्दर है। वे शास्त्र-रूपी लताओं की जड़ हैं और देवांगनाओं के साथ यहाँ आई हैं। चक्रराज में रहने वाली त्रिपुरेश्वरी की मैं शरण लेता हूँ।

English sense

Many yogis who live on roots and fruits have sought her. She is unconquered, her rows of teeth beautiful as jasmine. She is the root of the creepers of the scriptures, and she has come here with the beautiful women of the gods. I take shelter in her, Tripureśvarī, who lives in the Cakraraja.

पदार्थ · word by word
कन्दमूलफलाशिभिर्बहुयोगिभिश्च
by many yogis who eat roots and fruitsकन्द, मूल, फल खाने वाले अनेक योगियों से
गवेषिताम्
soughtखोजी गई
कुन्दसुन्दरदन्तपंक्तिविराजितामपराजिताम्
unconquered, shining with rows of teeth lovely as jasmineचमेली-सी सुन्दर दन्तपंक्ति से शोभित अपराजिता
कन्दमागमवीरूधां
the root of the creepers of the scripturesशास्त्र-रूपी लताओं की जड़
सुरसुन्दरीभिरिहागताम्
come here with the beautiful women of the godsदेवांगनाओं के साथ यहाँ आई हुई
चक्रराजनिवासिनीं
dweller in the Cakrarajaचक्रराज में रहने वाली
त्रिपुरेश्वरीमहमाश्रये
Tripureśvarī, I take shelter in herत्रिपुरेश्वरी की मैं शरण लेता हूँ

Verse 14

लत्रयाङ्कितमन्त्रराट्समलंकृतां जगदम्बिकाम् ।
लोलनीलसुकुन्तलावलिनिर्जितालिकदम्बकाम् ।
लोभमोहविदारणीं करुणामयीमरुणां शिवाम् ।
चक्रराजनिवासिनीं त्रिपुरेश्वरीमहमाश्रये ॥ १४ ॥

latrayāṅkitamantrarāṭsamalaṃkṛtāṃ jagadambikām
lolanīlasukuntalāvalinirjitālikadambakām
lobhamohavidāraṇīṃ karuṇāmayīmaruṇāṃ śivām
cakrarājanivāsinīṃ tripureśvarīmahamāśraye

लत्रयाङ्कितमन्त्रराट्समलंकृतांजगदम्बिकाम्लोलनीलसुकुन्तलावलिनिर्जितालिकदम्बकाम्लोभमोहविदारणींकरुणामयीमरुणांशिवाम्चक्रराजनिवासिनींत्रिपुरेश्वरीमहमाश्रये
हिन्दी अर्थ

तीन ‘ल’ से चिह्नित मन्त्रराज से वे अलंकृत हैं, वे जगत् की माता हैं। उनके हिलते काले केशों की पंक्तियाँ भौंरों के झुण्ड को हराती हैं। वे लोभ और मोह को चीर देती हैं, करुणा से भरी, अरुण वर्ण की शिवा हैं। चक्रराज में रहने वाली त्रिपुरेश्वरी की मैं शरण लेता हूँ।

English sense

She is adorned by the king of mantras marked with three la, the mother of the world. Her rows of swaying dark hair beat swarms of bees. She tears apart greed and delusion, and she is full of mercy, the red one, Śivā. I take shelter in her, Tripureśvarī, who lives in the Cakraraja.

पदार्थ · word by word
लत्रयाङ्कितमन्त्रराट्समलंकृतां
adorned by the king of mantras marked with three laतीन ल से चिह्नित मन्त्रराज से अलंकृत
जगदम्बिकाम्
mother of the worldजगत् की माता
लोलनीलसुकुन्तलावलिनिर्जितालिकदम्बकाम्
whose rows of swaying fine dark hair beat swarms of beesजिनकी हिलती काली केश-पंक्तियाँ भौंरों के झुण्ड को हराती हैं
लोभमोहविदारणीं
tearer of greed and delusionलोभ और मोह को चीरने वाली
करुणामयीमरुणां
full of mercy, the red oneकरुणा से भरी, अरुण वर्ण वाली
शिवाम्
Śivāशिवा
चक्रराजनिवासिनीं
dweller in the Cakrarajaचक्रराज में रहने वाली
त्रिपुरेश्वरीमहमाश्रये
Tripureśvarī, I take shelter in herत्रिपुरेश्वरी की मैं शरण लेता हूँ

Verse 15

ह्रींपराख्यमहामनोरधिदेवतां भुवनेश्वरीम् ।
हृत्सरोजनिवासिनीं हरवल्लभां बहुरूपिणीम् ।
हारकुण्डलनूपुरादिभिरन्वितां पुरतोऽधुना ।
चक्रराजनिवासिनीं त्रिपुरेश्वरीमहमाश्रये ॥ १५ ॥

hrīṃparākhyamahāmanoradhidevatāṃ bhuvaneśvarīm
hṛtsarojanivāsinīṃ haravallabhāṃ bahurūpiṇīm
hārakuṇḍalanūpurādibhiranvitāṃ purato'dhunā
cakrarājanivāsinīṃ tripureśvarīmahamāśraye

ह्रींपराख्यमहामनोरधिदेवतांभुवनेश्वरीम्हृत्सरोजनिवासिनींहरवल्लभांबहुरूपिणीम्हारकुण्डलनूपुरादिभिरन्वितांपुरतोऽधुनाचक्रराजनिवासिनींत्रिपुरेश्वरीमहमाश्रये
हिन्दी अर्थ

वे ‘ह्रीं’ नामक परा महामन्त्र की अधिदेवी हैं। वे भुवनेश्वरी हैं, हृदय-कमल में रहती हैं, हर की प्रिया हैं और अनेक रूप धारण करती हैं। हार, कुण्डल, नूपुर आदि से सजी वे अभी मेरे सामने हैं। चक्रराज में रहने वाली त्रिपुरेश्वरी की मैं शरण लेता हूँ।

English sense

She is the goddess of the great mantra called the supreme hrīṃ. She is Bhuvaneśvarī, who lives in the lotus of the heart, Hara's beloved, who takes many forms. She is dressed in necklaces, earrings, anklets and more, here before me now. I take shelter in her, Tripureśvarī, who lives in the Cakraraja.

पदार्थ · word by word
ह्रींपराख्यमहामनोरधिदेवतां
the presiding goddess of the great mantra called the supreme hrīṃपरा नामक ह्रीं महामन्त्र की अधिदेवी
भुवनेश्वरीम्
Bhuvaneśvarīभुवनेश्वरी
हृत्सरोजनिवासिनीं
dweller in the lotus of the heartहृदय-कमल में रहने वाली
हरवल्लभां
Hara's belovedहर की प्रिया
बहुरूपिणीम्
of many formsअनेक रूपों वाली
हारकुण्डलनूपुरादिभिरन्वितां
adorned with necklaces, earrings, anklets and moreहार, कुण्डल, नूपुर आदि से सजी
पुरतोऽधुना
before me nowअभी सामने
चक्रराजनिवासिनीं
dweller in the Cakrarajaचक्रराज में रहने वाली
त्रिपुरेश्वरीमहमाश्रये
Tripureśvarī, I take shelter in herत्रिपुरेश्वरी की मैं शरण लेता हूँ

Verse 16

श्रीं सुपञ्चदशाक्षरीमपि षोडशाक्षररूपिणीम् ।
श्रीसुधार्णवमध्यशोभिसरोजकाननचन्द्निकाम् ।
श्रीगुहस्तुतवैभवां परदेवतां मम सन्निधौ ।
चक्रराजनिवासिनीं त्रिपुरेश्वरीमहमाश्रये ॥ १६ ॥

śrīṃ supañcadaśākṣarīmapi ṣoḍaśākṣararūpiṇīm
śrīsudhārṇavamadhyaśobhisarojakānanacandnikām
śrīguhastutavaibhavāṃ paradevatāṃ mama sannidhau
cakrarājanivāsinīṃ tripureśvarīmahamāśraye

श्रींसुपञ्चदशाक्षरीमपिषोडशाक्षररूपिणीम्श्रीसुधार्णवमध्यशोभिसरोजकाननचन्द्निकाम्श्रीगुहस्तुतवैभवांपरदेवतांममसन्निधौचक्रराजनिवासिनींत्रिपुरेश्वरीमहमाश्रये
हिन्दी अर्थ

वे ‘श्रीं’ अक्षर हैं, पन्द्रह अक्षरों का मन्त्र हैं और सोलह अक्षरों का रूप भी हैं। वे अमृत-सागर के बीच शोभित कमलवन की चाँदनी हैं। श्रीमान् गुह उनके वैभव की स्तुति करते हैं। वे परम देवी हैं और मेरे पास हैं। चक्रराज में रहने वाली त्रिपुरेश्वरी की मैं शरण लेता हूँ।

English sense

She is the syllable śrīṃ, the fifteen-letter mantra and the sixteen-letter form too. She is the moonlight of the lotus-forest that shines in the middle of the ocean of nectar. Śrī Guha praises her splendour. She is the supreme goddess, near me. I take shelter in her, Tripureśvarī, who lives in the Cakraraja.

पदार्थ · word by word
श्रीं
śrīṃश्रीं
सुपञ्चदशाक्षरीमपि
also the fine fifteen-letter mantraसुन्दर पन्द्रह अक्षरों का मन्त्र भी
षोडशाक्षररूपिणीम्
whose form is the sixteen lettersसोलह अक्षर रूप वाली
श्रीसुधार्णवमध्यशोभिसरोजकाननचन्द्निकाम्
the moonlight of the lotus-forest shining in the middle of the ocean of nectarअमृत-सागर के बीच शोभित कमलवन की चाँदनी
श्रीगुहस्तुतवैभवां
whose splendour Śrī Guha praisesजिनके वैभव की श्रीगुह स्तुति करते हैं
परदेवतां
the supreme goddessपरम देवी
मम
nearमेरे
सन्निधौ
meपास
चक्रराजनिवासिनीं
dweller in the Cakrarajaचक्रराज में रहने वाली
त्रिपुरेश्वरीमहमाश्रये
Tripureśvarī, I take shelter in herत्रिपुरेश्वरी की मैं शरण लेता हूँ
इति श्रीत्रिपुरसुन्दरी सान्निध्यस्तव सम्पूर्णा ॥

Terms on this page

Shiva शिव One of the principal deities of Hinduism.
Shri Vidya श्री विद्या A Tantric tradition centered on the worship of the Goddess as Tripura Sundari via the Shri Yantra — its rituals like Shri Yantra Chakra Pujan are reserved for its own initiates.
Sri Chakra श्री चक्र Another name for the Sri Yantra — the geometric energy diagram of Goddess Lalita Tripura Sundari.
Tripurasundari त्रिपुरसुंदरी The Goddess of Sri Vidya, before whom Lord Shiva is said to dance the Tandava in joyous ecstasy — distinct from the Mahavidya Tripura Bhairavi.

Translated and edited by Gaurav Verma under the site's published method. The Sanskrit text is in the public domain. Our transliteration, translation and apparatus are licensed CC BY-SA 4.0 — see /license.

← All stotras