Devī stotra · ascribed to Śaṅkara by tradition

त्रिपुरसुन्दरीमानसपूजास्तोत्रम्

Tripurasundari Manasa Puja Stotram — A hundred and twenty-seven verses of worship of the Goddess done in the mind

A mānasa pūjā is worship done wholly in the imagination. Here the worshipper begins by saying he has no strength to worship and offers lovely words as flowers. He then builds the world of Tripurasundari in his mind: the red sea of nectar, the Jewel Island, the gates and their guardians, and the Jewel Hall. He serves the Goddess as a house servant would, from her waking and bath to her dress, ornaments and walk to the throne in the Sri Chakra. He names the deities of its circuits, then offers flowers, incense, lamps, a full meal and betel, and asks that his mind and speech may never stray from her feet. It belongs to the Shri Vidya tradition.

Verse 1

श्रीः ।
मम न भजनशक्तिः पादयोस्ते न भक्ति ।
र्न च विषयविरक्तिर्ध्यानयोगे न सक्तिः ।
इति मनसि सदाहं चिन्तयन्नाद्यशक्ते ।
रुचिरवचनपुष्पैरर्चनं संचिनोमि ॥ १ ॥

śrīḥ
mama na bhajanaśaktiḥ pādayoste na bhakti
rna ca viṣayaviraktirdhyānayoge na saktiḥ
iti manasi sadāhaṃ cintayannādyaśakte
ruciravacanapuṣpairarcanaṃ saṃcinomi

श्रीःममनभजनशक्तिःपादयोस्तेनभक्तिर्नचविषयविरक्तिर्ध्यानयोगेनसक्तिःइतिमनसिसदाहंचिन्तयन्नाद्यशक्तेरुचिरवचनपुष्पैरर्चनंसंचिनोमि
हिन्दी अर्थ

मुझमें पूजा की शक्ति नहीं, आपके चरणों में भक्ति नहीं, विषयों से विरक्ति नहीं, ध्यान-योग में सामर्थ्य नहीं। यही सदा मन में सोचता हुआ भी, हे आदिशक्ति, मैं सुन्दर वचनों के फूलों से आपकी अर्चना जुटाता हूँ।

English sense

I have no strength to worship, no devotion at your feet, no distaste for the things of the senses, no power in the yoga of meditation. Thinking this always in my mind, O primal power, I still gather a worship of you with lovely words for flowers.

पदार्थ · word by word
श्रीः
Śrīश्री
मम
myमेरी
न
notनहीं
भजनशक्तिः
strength of worshipपूजा की शक्ति
पादयोस्ते
at your feetआपके चरणों में
न
notनहीं
भक्ति
devotionभक्ति
र्न
norन
च
andऔर
विषयविरक्तिर्ध्यानयोगे
dispassion for the senses' objects, in the yoga of meditationविषयों से विरक्ति, ध्यान-योग में
न
notनहीं
सक्तिः
powerसामर्थ्य
इति
thusऐसा
मनसि
in the mindमन में
सदाहं
always Iसदा मैं
चिन्तयन्नाद्यशक्ते
thinking, O primal powerसोचता हुआ, हे आदिशक्ति
रुचिरवचनपुष्पैरर्चनं
with flowers of lovely words, worshipसुन्दर वचनों के फूलों से अर्चना
संचिनोमि
I gatherजुटाता हूँ

Verse 2

व्याप्तं हाटकविग्रहैर्जलचरैरारूढदेवव्रजैः ।
पोतैराकुलितान्तरं मणिधरैर्भूमीधरैर्भूषितम् ।
आरक्तामृतसिन्धुमुद्धुरचलद्विचीचयव्याकुल ।
व्योमानं परिचिन्त्य सन्ततमहो चेतः कृतार्थीभव ॥ २ ॥

vyāptaṃ hāṭakavigrahairjalacarairārūḍhadevavrajaiḥ
potairākulitāntaraṃ maṇidharairbhūmīdharairbhūṣitam
āraktāmṛtasindhumuddhuracaladvicīcayavyākula
vyomānaṃ paricintya santatamaho cetaḥ kṛtārthībhava

व्याप्तंहाटकविग्रहैर्जलचरैरारूढदेवव्रजैःपोतैराकुलितान्तरंमणिधरैर्भूमीधरैर्भूषितम्आरक्तामृतसिन्धुमुद्धुरचलद्विचीचयव्याकुलव्योमानंपरिचिन्त्यसन्ततमहोचेतःकृतार्थीभव
हिन्दी अर्थ

मेरे मन, उस विशाल अवकाश का सदा चिन्तन कर, जो सुनहरे शरीर वाले जलचरों और नावों पर चढ़े देवताओं से भरा है, जिसका भीतर जहाजों से खचाखच है, जो रत्न धारण करने वाले पर्वतों से सजा है और जिसका आकाश लाल अमृत-सागर की उमड़ती लहरों से उथल-पुथल है। तृप्त हो।

English sense

My mind, think always of that vast space, filled with golden-bodied water creatures and with gods riding on boats, its inside crowded with ships, adorned with jewel-bearing mountains, the sky wild with the rolling waves of a red sea of nectar. Be content.

पदार्थ · word by word
व्याप्तं
filledभरा
हाटकविग्रहैर्जलचरैरारूढदेवव्रजैः
with golden-bodied water creatures and gods riding on themसुनहरे शरीर वाले जलचरों और उन पर चढ़े देवताओं से
पोतैराकुलितान्तरं
its inside crowded with shipsजिसका भीतर जहाजों से भरा
मणिधरैर्भूमीधरैर्भूषितम्
adorned with jewel-bearing mountainsरत्न धारण करने वाले पर्वतों से सजा
आरक्तामृतसिन्धुमुद्धुरचलद्विचीचयव्याकुल
of the red sea of nectar, wild with rolling wavesलाल अमृत-सागर की उमड़ती लहरों से उथल-पुथल
व्योमानं
skyआकाश
परिचिन्त्य
having thought of itचिन्तन करके
सन्ततमहो
always, ahसदा, अहो
चेतः
mindमन
कृतार्थीभव
be contentतृप्त हो

Verse 3

तस्मिन्नुज्ज्वलरत्नजालविलसत्कान्तिच्छटाभिः स्फुटं ।
कुर्वाणं वियदिन्द्रचापनिचयैराच्छादितं सर्वतः ।
उच्चैःशृङ्गनिषण्णदिव्यवनितावृन्दाननप्रोल्लस ।
द्गीताकर्णननिश्चलाखिलमृगं द्वीपं नमस्कुर्महे ॥ ३ ॥

tasminnujjvalaratnajālavilasatkānticchaṭābhiḥ sphuṭaṃ
kurvāṇaṃ viyadindracāpanicayairācchāditaṃ sarvataḥ
uccaiḥśṛṅganiṣaṇṇadivyavanitāvṛndānanaprollasa
dgītākarṇananiścalākhilamṛgaṃ dvīpaṃ namaskurmahe

तस्मिन्नुज्ज्वलरत्नजालविलसत्कान्तिच्छटाभिःस्फुटंकुर्वाणंवियदिन्द्रचापनिचयैराच्छादितंसर्वतःउच्चैःशृङ्गनिषण्णदिव्यवनितावृन्दाननप्रोल्लसद्गीताकर्णननिश्चलाखिलमृगंद्वीपंनमस्कुर्महे
हिन्दी अर्थ

वहाँ हम उस द्वीप को नमस्कार करते हैं, जिसकी चमकते रत्न-जालों की कान्ति सब ओर इन्द्रधनुषों के समूह से ढके आकाश को साफ़ दिखाती है। उसके ऊँचे शिखरों पर चमकते मुखों वाली दिव्य स्त्रियाँ बैठी हैं और सब मृग उनका गीत सुनकर निश्चल खड़े हैं।

English sense

There we bow to the island whose glow, from the shining nets of jewels, makes plain the sky covered all over with masses of rainbows. On its high peaks sit heavenly women with shining faces, and all the deer stand still, listening to their song.

पदार्थ · word by word
तस्मिन्नुज्ज्वलरत्नजालविलसत्कान्तिच्छटाभिः
in that, with the rays of the shining nets of jewelsउसमें, चमकते रत्न-जालों की किरणों से
स्फुटं
plainlyस्पष्ट
कुर्वाणं
makingकरने वाले
वियदिन्द्रचापनिचयैराच्छादितं
covered everywhere by masses of rainbows, the skyसब ओर इन्द्रधनुषों के समूह से ढके आकाश को
सर्वतः
everywhereसब ओर
उच्चैःशृङ्गनिषण्णदिव्यवनितावृन्दाननप्रोल्लस
with heavenly women with shining faces seated on high peaksऊँचे शिखरों पर बैठी चमकते मुखों वाली दिव्य स्त्रियों वाले
द्गीताकर्णननिश्चलाखिलमृगं
with all the deer still, listening to songगीत सुनकर सब मृग निश्चल जिसमें
द्वीपं
islandद्वीप को
नमस्कुर्महे
we bowनमस्कार करते हैं

Verse 4

जातीचम्पकपाटलादिसुमनःसौरभ्यसम्भावितं ।
ह्रीङ्कारध्वनिकण्ठकोकिलकुहूप्रोल्लासिचूतद्रुमम् ।
आविर्भूतसुगन्धिचन्दनवनं दृष्टिप्रियं नन्दनं ।
चञ्चच्चञ्चलचञ्चरिकचटुलं चेतश्चिरं चिन्तय ॥ ४ ॥

jātīcampakapāṭalādisumanaḥsaurabhyasambhāvitaṃ
hrīṅkāradhvanikaṇṭhakokilakuhūprollāsicūtadrumam
āvirbhūtasugandhicandanavanaṃ dṛṣṭipriyaṃ nandanaṃ
cañcaccañcalacañcarikacaṭulaṃ cetaściraṃ cintaya

जातीचम्पकपाटलादिसुमनःसौरभ्यसम्भावितंह्रीङ्कारध्वनिकण्ठकोकिलकुहूप्रोल्लासिचूतद्रुमम्आविर्भूतसुगन्धिचन्दनवनंदृष्टिप्रियंनन्दनंचञ्चच्चञ्चलचञ्चरिकचटुलंचेतश्चिरंचिन्तय
हिन्दी अर्थ

मेरे मन, देर तक नन्दन का चिन्तन कर, जो आँखों को प्रिय है: जिसकी हवा चमेली, चम्पा और पाटल के फूलों की सुगन्ध से भरी है, जिसके आम के पेड़ ‘ह्रीं’ गाते कण्ठ वाली कोयलों की कूक से खिले हैं, जिसका चन्दन-वन सुगन्ध से भरा है और जो डोलते भौंरों से चंचल है।

English sense

My mind, think long of Nandana, pleasing to the eye: its air perfumed by flowers of jasmine, champak and pāṭala, its mango trees alive with the calls of cuckoos whose throats sing hrīṃ, its sandalwood forest full of scent, and restless with fluttering bees.

पदार्थ · word by word
जातीचम्पकपाटलादिसुमनःसौरभ्यसम्भावितं
perfumed by flowers of jasmine, champak, pāṭala and the likeचमेली, चम्पा, पाटल आदि के फूलों की सुगन्ध से भरा
ह्रीङ्कारध्वनिकण्ठकोकिलकुहूप्रोल्लासिचूतद्रुमम्
with mango trees alive with the calls of cuckoos with throats sounding hrīṃ‘ह्रीं’ ध्वनि वाले कण्ठ की कोयलों की कूक से खिले आम के पेड़ वाला
आविर्भूतसुगन्धिचन्दनवनं
with a sandalwood forest with spreading fragranceफैली सुगन्ध वाले चन्दन-वन वाला
दृष्टिप्रियं
pleasing to the eyeआँखों को प्रिय
नन्दनं
Nandanaनन्दन
चञ्चच्चञ्चलचञ्चरिकचटुलं
restless with fluttering beesडोलते भौंरों से चंचल
चेतश्चिरं
mind, for longमन, देर तक
चिन्तय
thinkचिन्तन कर

Verse 5

परिपतितपरागैः पाटलक्षोणिभागो ।
विकसितकुसुमोच्चैः पीतचन्द्रार्करश्मिः ।
अलिशुकपिकराजीकूजितैः श्रोत्रहारी ।
स्फुरतु हृदि मदीये नूनमुद्यानराजः ॥ ५ ॥

paripatitaparāgaiḥ pāṭalakṣoṇibhāgo
vikasitakusumoccaiḥ pītacandrārkaraśmiḥ
aliśukapikarājīkūjitaiḥ śrotrahārī
sphuratu hṛdi madīye nūnamudyānarājaḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 6

रम्यद्वारपुरप्रचारतमसां संहारकारिप्रभ ।
स्फूर्जत्तोरणभारहारकमहाविस्तारहारद्युते ।
क्षोणीमण्डलहेमहारविलसत्संसारपारप्रद ।
प्रोद्यद्भक्तमनोविहार कनकप्राकार तुभ्यं नमः ॥ ६ ॥

ramyadvārapurapracāratamasāṃ saṃhārakāriprabha
sphūrjattoraṇabhārahārakamahāvistārahāradyute
kṣoṇīmaṇḍalahemahāravilasatsaṃsārapāraprada
prodyadbhaktamanovihāra kanakaprākāra tubhyaṃ namaḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 7

उद्यत्कान्तिकलापकल्पितनभःस्फूर्जद्वितानप्रभ ।
सत्कृष्णागरुधूपवासितवियत्काष्ठान्तरे विश्रुतः ।
सेवायातसमस्तदैवतगणैरासेव्यमानोऽनिशं ।
सोऽयं श्रीमणिमण्डपोऽनवरतं मच्चेतसि द्योतताम् ॥ ७ ॥

udyatkāntikalāpakalpitanabhaḥsphūrjadvitānaprabha
satkṛṣṇāgarudhūpavāsitaviyatkāṣṭhāntare viśrutaḥ
sevāyātasamastadaivatagaṇairāsevyamāno'niśaṃ
so'yaṃ śrīmaṇimaṇḍapo'navarataṃ maccetasi dyotatām

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 8

क्वापि प्रोद्भटपद्मरागकिरणव्रातेन सन्ध्यायितं ।
कुत्रापि स्फुटविस्फुरन्मरकतद्युत्या तमिस्रायितम् ।
मध्यालम्बिविशालमौक्तिकरुचा ज्योत्स्नायितं कुत्रचि ।
न्मातः श्रीमणिमन्दिरं तव सदा वन्दामहे सुन्दरम् ॥ ८ ॥

kvāpi prodbhaṭapadmarāgakiraṇavrātena sandhyāyitaṃ
kutrāpi sphuṭavisphuranmarakatadyutyā tamisrāyitam
madhyālambiviśālamauktikarucā jyotsnāyitaṃ kutraci
nmātaḥ śrīmaṇimandiraṃ tava sadā vandāmahe sundaram

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 9

उत्तुङ्गालयविस्फुरन्मरकतप्रोद्यत्प्रभामण्डला ।
न्यालोक्याङ्कुरितोत्सवैर्नवतृणाकीर्णस्थलीशङ्कया ।
नीतो वाजिभिरुत्पथं बत रथः सूतेन तिग्मद्युते ।
र्वल्गावल्गिगतहस्तमस्तशिखरं कष्टैरितः प्राप्यते ॥ ९ ॥

uttuṅgālayavisphuranmarakataprodyatprabhāmaṇḍalā
nyālokyāṅkuritotsavairnavatṛṇākīrṇasthalīśaṅkayā
nīto vājibhirutpathaṃ bata rathaḥ sūtena tigmadyute
rvalgāvalgigatahastamastaśikharaṃ kaṣṭairitaḥ prāpyate

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 10

मणिसदनसमुद्यत्कान्तिधारानुरक्ते ।
वियति चरमसन्ध्याशङ्किनो भानुरथ्याः ।
शिथिलितगतकुप्यत्सूतहुङ्कारनादैः ।
कथमपि मणिगेहादुच्चकैरुच्चलन्ति ॥ १० ॥

maṇisadanasamudyatkāntidhārānurakte
viyati caramasandhyāśaṅkino bhānurathyāḥ
śithilitagatakupyatsūtahuṅkāranādaiḥ
kathamapi maṇigehāduccakairuccalanti

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 11

भक्त्या किं नु समर्पितानि बहुधा रत्नानि पाथोधिना ।
किं वा रोहणपर्वतेन सदनं यैर्विश्वकर्माकरोत् ।
आ ज्ञातं गिरिजे कटाक्षकलया नूनं त्वया तोषिते ।
शम्भौ नृत्यति नागराजफणिना कीर्णा मणिश्रेणयः ॥ ११ ॥

bhaktyā kiṃ nu samarpitāni bahudhā ratnāni pāthodhinā
kiṃ vā rohaṇaparvatena sadanaṃ yairviśvakarmākarot
ā jñātaṃ girije kaṭākṣakalayā nūnaṃ tvayā toṣite
śambhau nṛtyati nāgarājaphaṇinā kīrṇā maṇiśreṇayaḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 12

विदूरमुक्तवाहनैर्विनम्रमौलिमण्डलै ।
र्निबद्धहस्तसम्पुटैः प्रयत्नसंयतेन्द्रियैः ।
विरिञ्चिविष्णुशङ्करादिभिर्मुदा तवाम्बिके ।
प्रतीक्ष्यमाणनिर्गमो विभाति रत्नमण्डपः ॥ १२ ॥

vidūramuktavāhanairvinamramaulimaṇḍalai
rnibaddhahastasampuṭaiḥ prayatnasaṃyatendriyaiḥ
viriñciviṣṇuśaṅkarādibhirmudā tavāmbike
pratīkṣyamāṇanirgamo vibhāti ratnamaṇḍapaḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 13

ध्वनन्मृदङ्गकाहलः प्रगीतकिंनरीगणः ।
प्रनृत्तदिव्यकन्यकः प्रवृत्तमङ्गलक्रमः ।
प्रकृष्टसेवकव्रजः प्रहृष्टभक्तमण्डलो ।
मुदे ममास्तु सन्ततं त्वदीयरत्नमण्डपः ॥ १३ ॥

dhvananmṛdaṅgakāhalaḥ pragītakiṃnarīgaṇaḥ
pranṛttadivyakanyakaḥ pravṛttamaṅgalakramaḥ
prakṛṣṭasevakavrajaḥ prahṛṣṭabhaktamaṇḍalo
mude mamāstu santataṃ tvadīyaratnamaṇḍapaḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 14

प्रवेशनिर्गमाकुलैः स्वकृत्यरक्तमानसै ।
र्बहिस्थितामरावलीविधीयमानभक्तिभिः ।
विचित्रवस्त्रभूषणैरुपेतमङ्गनाजनैः ।
सदा करोतु मङ्गलं ममेह रत्नमण्डपः ॥ १४ ॥

praveśanirgamākulaiḥ svakṛtyaraktamānasai
rbahisthitāmarāvalīvidhīyamānabhaktibhiḥ
vicitravastrabhūṣaṇairupetamaṅganājanaiḥ
sadā karotu maṅgalaṃ mameha ratnamaṇḍapaḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 15

सुवर्णरत्नभूषितैर्विचित्रवस्त्रधारिभि ।
र्गृहीतहेमयष्टिभिर्निरुद्धसर्वदैवतैः ।
असंख्यसुन्दरीजनैः पुरस्थितैरधिष्ठितो ।
मदीयमेतु मानसं त्वदीयतुङ्गतोरणः ॥ १५ ॥

suvarṇaratnabhūṣitairvicitravastradhāribhi
rgṛhītahemayaṣṭibhirniruddhasarvadaivataiḥ
asaṃkhyasundarījanaiḥ purasthitairadhiṣṭhito
madīyametu mānasaṃ tvadīyatuṅgatoraṇaḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 16

इन्द्रादींश्च दिगीश्वरान्सहपरिवारानथो सायुधा ।
न्योषिद्रूपधरान्स्वदिक्षु निहितान्संचिन्त्य हृत्पङ्कजे ।
शङ्खे श्रीवसुधारया वसुमतीयुक्तं च पद्मं स्मर ।
न्कामं नौमि रतिप्रियं सहचरं प्रीत्या वसन्तं भजे ॥ १६ ॥

indrādīṃśca digīśvarānsahaparivārānatho sāyudhā
nyoṣidrūpadharānsvadikṣu nihitānsaṃcintya hṛtpaṅkaje
śaṅkhe śrīvasudhārayā vasumatīyuktaṃ ca padmaṃ smara
nkāmaṃ naumi ratipriyaṃ sahacaraṃ prītyā vasantaṃ bhaje

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 17

गायन्तीः कलवीणयातिमधुरं हुङ्कारमातन्वती ।
र्द्वाराभ्यासकृतस्थितीरिह सरस्वत्यादिकाः पूजयन् ।
द्वारे नौमि मदोन्मदं सुरगणाधीशं मदेनोन्मदां ।
मातङ्गीमसिताम्बरां परिलसन्मुक्ताविभूषां भजे ॥ १७ ॥

gāyantīḥ kalavīṇayātimadhuraṃ huṅkāramātanvatī
rdvārābhyāsakṛtasthitīriha sarasvatyādikāḥ pūjayan
dvāre naumi madonmadaṃ suragaṇādhīśaṃ madenonmadāṃ
mātaṅgīmasitāmbarāṃ parilasanmuktāvibhūṣāṃ bhaje

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 18

कस्तूरिकाश्यामलकोमलाङ्गीं ।
कादम्बरीपानमदालसाङ्गीम् ।
वामस्तनालिङ्गितरत्नवीणां ।
मातङ्गकन्यां मनसा स्मरामि ॥ १८ ॥

kastūrikāśyāmalakomalāṅgīṃ
kādambarīpānamadālasāṅgīm
vāmastanāliṅgitaratnavīṇāṃ
mātaṅgakanyāṃ manasā smarāmi

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 19

विकीर्णचिकुरोत्करे विगलिताम्बराडम्बरे ।
मदाकुलितलोचने विमलभूषणोद्भासिनि ।
तिरस्करिणि तावकं चरणपङ्कजं चिन्तय ।
न्करोमि पशुमण्डलीमलिकमोहदुघ्धाशयाम् ॥ १९ ॥

vikīrṇacikurotkare vigalitāmbarāḍambare
madākulitalocane vimalabhūṣaṇodbhāsini
tiraskariṇi tāvakaṃ caraṇapaṅkajaṃ cintaya
nkaromi paśumaṇḍalīmalikamohadughdhāśayām

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 20

प्रमत्तवारुणीरसैर्विघूर्णमानलोचनाः ।
प्रचण्डदैत्यसूदनाः प्रविष्टभक्तमानसाः ।
उपोढकज्जलच्छविच्छटाविराजिविग्रहः ।
कपालशूलधारिणीः स्तुवे त्वदीयदूतिकाः ॥ २० ॥

pramattavāruṇīrasairvighūrṇamānalocanāḥ
pracaṇḍadaityasūdanāḥ praviṣṭabhaktamānasāḥ
upoḍhakajjalacchavicchaṭāvirājivigrahaḥ
kapālaśūladhāriṇīḥ stuve tvadīyadūtikāḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 21

स्फूर्जन्नव्ययवाङ्कुरोपलसिताभोगैः पुरः स्थापितै ।
र्दीपोद्भासिशरावशोभितमुखैः कुम्भैर्नवैः शोभिना ।
स्वर्णाबद्धविचित्ररत्नपटलीचञ्चत्कपाटश्रिया ।
युक्तं द्वारचतुष्टयेन गिरिजे वन्दे मणी मन्दिरम् ॥ २१ ॥

sphūrjannavyayavāṅkuropalasitābhogaiḥ puraḥ sthāpitai
rdīpodbhāsiśarāvaśobhitamukhaiḥ kumbhairnavaiḥ śobhinā
svarṇābaddhavicitraratnapaṭalīcañcatkapāṭaśriyā
yuktaṃ dvāracatuṣṭayena girije vande maṇī mandiram

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 22

आस्तीर्णारुणकम्बलासनयुतं पुष्पोपहारान्वितं ।
दीप्तानेकमणिप्रदीपसुभगं राजद्वितानोत्तमम् ।
धूपोद्गारिसुगन्धिसम्भ्रममिलद्भृङ्गावलीगुञ्जितं ।
कल्याणं वितनोतु मेऽनवरतं श्रीमण्डपाभ्यन्तरम् ॥ २२ ॥

āstīrṇāruṇakambalāsanayutaṃ puṣpopahārānvitaṃ
dīptānekamaṇipradīpasubhagaṃ rājadvitānottamam
dhūpodgārisugandhisambhramamiladbhṛṅgāvalīguñjitaṃ
kalyāṇaṃ vitanotu me'navarataṃ śrīmaṇḍapābhyantaram

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 23

कनकरचिते पञ्चप्रेतासनेन विराजिते ।
मणिगणचिते रक्तश्वेताम्बरास्तरणोत्तमे ।
कुसुमसुरभौ तल्पे दिव्योपधानसुखावहे ।
हृदयकमले प्रादुर्भूतां भजे परदेवताम् ॥ २३ ॥

kanakaracite pañcapretāsanena virājite
maṇigaṇacite raktaśvetāmbarāstaraṇottame
kusumasurabhau talpe divyopadhānasukhāvahe
hṛdayakamale prādurbhūtāṃ bhaje paradevatām

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 24

सर्वाङ्गस्थितिरम्यरूपरुचिरां प्रातः समभ्युत्थितां ।
जृम्भामञ्जुमुखाम्बुजां मधुमदव्याघूर्णदक्षित्रयाम् ।
सेवायातसमस्तसंनिधिसखीः संमानयन्तीं दृशा ।
सम्पश्यन्परदेवतां परमहो मन्ये कृतार्थं जनुः ॥ २४ ॥

sarvāṅgasthitiramyarūparucirāṃ prātaḥ samabhyutthitāṃ
jṛmbhāmañjumukhāmbujāṃ madhumadavyāghūrṇadakṣitrayām
sevāyātasamastasaṃnidhisakhīḥ saṃmānayantīṃ dṛśā
sampaśyanparadevatāṃ paramaho manye kṛtārthaṃ januḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 25

उच्चैस्तोरणवर्तिवाद्यनिवहध्वाने समुज्जृम्भिते ।
भक्तैर्भूमिविलग्नमौलिभिरलं दण्डप्रणामे कृते ।
नानारत्नसमूहनद्धकथनस्थालीसमुद्भासितां ।
प्रातस्ते परिकल्पयामि गिरिजे नीराजनामुज्ज्वलाम् ॥ २५ ॥

uccaistoraṇavartivādyanivahadhvāne samujjṛmbhite
bhaktairbhūmivilagnamaulibhiralaṃ daṇḍapraṇāme kṛte
nānāratnasamūhanaddhakathanasthālīsamudbhāsitāṃ
prātaste parikalpayāmi girije nīrājanāmujjvalām

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 26

पाद्यं ते परिकल्पयामि पदयोरर्घ्यं तथा हस्तयोः ।
सौधीभिर्मधुपर्कमम्ब मधुरं धाराभिरास्वादय ।
तोयेनाचमनं विधेहि शुचिना गाङ्गेन मत्कल्पितं ।
साष्टाङ्गं प्रणिपातमीशदयिते दृष्ट्या कृतार्थी कुरु ॥ २६ ॥

pādyaṃ te parikalpayāmi padayorarghyaṃ tathā hastayoḥ
saudhībhirmadhuparkamamba madhuraṃ dhārābhirāsvādaya
toyenācamanaṃ vidhehi śucinā gāṅgena matkalpitaṃ
sāṣṭāṅgaṃ praṇipātamīśadayite dṛṣṭyā kṛtārthī kuru

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 27

मातः पश्य मुखाम्बुजं सुविमले दत्ते मया दर्पणे ।
देवि स्वीकुरु दन्तधावनमिदं गङ्गाजलेनान्वितम् ।
सुप्रक्षालितमाननं विरचयन्स्निग्धाम्बरप्रोञ्छनं ।
द्रागङ्गीकुरु तत्त्वमम्ब मधुरं ताम्बूलमास्वादय ॥ २७ ॥

mātaḥ paśya mukhāmbujaṃ suvimale datte mayā darpaṇe
devi svīkuru dantadhāvanamidaṃ gaṅgājalenānvitam
suprakṣālitamānanaṃ viracayansnigdhāmbaraproñchanaṃ
drāgaṅgīkuru tattvamamba madhuraṃ tāmbūlamāsvādaya

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 28

निधेहि मणिपादुकोपरि पदाम्बुजं मज्जना ।
लयं व्रज शनैः सखीकृतकराम्बुजालम्बनम् ।
महेशि करुणानिधे तव दृगन्तपातोत्सुका ।
न्विलोकय मनागमूनुभयसंस्थितान्दैवतान् ॥ २८ ॥

nidhehi maṇipādukopari padāmbujaṃ majjanā
layaṃ vraja śanaiḥ sakhīkṛtakarāmbujālambanam
maheśi karuṇānidhe tava dṛgantapātotsukā
nvilokaya manāgamūnubhayasaṃsthitāndaivatān

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 29

हेमरत्नवरणेन वेष्टितं ।
विस्तृतारुणवितानशोभितम् ।
सज्जसर्वपरिचारिकाजनं ।
पश्य मज्जनगृहं मनो मम ॥ २९ ॥

hemaratnavaraṇena veṣṭitaṃ
vistṛtāruṇavitānaśobhitam
sajjasarvaparicārikājanaṃ
paśya majjanagṛhaṃ mano mama

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 30

कनककलशजालस्फाटिकस्नानपीठा ।
द्युपकरणविशालं गन्धमत्तालिमालम् ।
स्फुरदरुणवितां मञ्जुगन्धर्वगानं ।
परमशिवमहेले मज्जनागारमेहि ॥ ३० ॥

kanakakalaśajālasphāṭikasnānapīṭhā
dyupakaraṇaviśālaṃ gandhamattālimālam
sphuradaruṇavitāṃ mañjugandharvagānaṃ
paramaśivamahele majjanāgāramehi

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 31

पीनोत्तुङ्गपयोधराः परिलसत्सम्पूर्णचन्द्रानना ।
रत्नस्वर्णविनिर्मिताः परिलसत्सूक्ष्माम्बरप्रावृताः ।
हेमस्नानघटीस्तथा मृदुपटिरुद्वर्तनं कौसुमं ।
तैलं कङ्कतिकं करेषु दधतीर्वन्देऽम्ब ते दासिकाः ॥ ३१ ॥

pīnottuṅgapayodharāḥ parilasatsampūrṇacandrānanā
ratnasvarṇavinirmitāḥ parilasatsūkṣmāmbaraprāvṛtāḥ
hemasnānaghaṭīstathā mṛdupaṭirudvartanaṃ kausumaṃ
tailaṃ kaṅkatikaṃ kareṣu dadhatīrvande'mba te dāsikāḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 32

तत्र स्फाटिकपीठमेत्य शनकैरुत्तारितालङ्कृति ।
र्नीचैरुज्झितकञ्चुकोपरिहितारक्तोत्तरीयाम्बरा ।
वेणीबन्धमपास्य कङ्कतिकया केशप्रसादं मना ।
क्कुर्वाणा परदेवता भगवती चित्ते मम द्योतताम् ॥ ३२ ॥

tatra sphāṭikapīṭhametya śanakairuttāritālaṅkṛti
rnīcairujjhitakañcukoparihitāraktottarīyāmbarā
veṇībandhamapāsya kaṅkatikayā keśaprasādaṃ manā
kkurvāṇā paradevatā bhagavatī citte mama dyotatām

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 33

अभ्यङ्गं गिरिजे गृहाण मृदुना तैलेन सम्पादितं ।
काश्मीरैरगरुद्रवैर्मलयजैरुद्वर्तनं कारय ।
गीते किंनरकामिनीभिरभितो वाद्ये मुदा वादिते ।
नृत्यन्तीमिह पश्य देवि पुरतो दिव्याङ्गनामण्डलीम् ॥ ३३ ॥

abhyaṅgaṃ girije gṛhāṇa mṛdunā tailena sampāditaṃ
kāśmīrairagarudravairmalayajairudvartanaṃ kāraya
gīte kiṃnarakāminībhirabhito vādye mudā vādite
nṛtyantīmiha paśya devi purato divyāṅganāmaṇḍalīm

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 34

कृतपरिकरबन्धास्तुङ्गपीनस्तनाढ्या ।
मणिनिवहनिबद्धा हेमकुम्भीर्दधानाः ।
सुरभिसलिलनिर्यद्गन्धलुब्धालिमालाः ।
सविनयमुपतस्थुः सर्वतः स्नानदास्यः ॥ ३४ ॥

kṛtaparikarabandhāstuṅgapīnastanāḍhyā
maṇinivahanibaddhā hemakumbhīrdadhānāḥ
surabhisalilaniryadgandhalubdhālimālāḥ
savinayamupatasthuḥ sarvataḥ snānadāsyaḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 35

उद्गन्धैरगरुद्रवैः सुरभिणा कस्तूरिकावारिणा ।
स्फूर्जत्सौरभयक्षकर्दमजलैः काश्मीरनीरैरपि ।
पुष्पाम्भोभिरशेषतीर्थसलिलैः कर्पूरपाथोभरैः ।
स्नानं ते परिकल्पयामि गिरिजे भक्त्या तदङ्गीकुरु ॥ ३५ ॥

udgandhairagarudravaiḥ surabhiṇā kastūrikāvāriṇā
sphūrjatsaurabhayakṣakardamajalaiḥ kāśmīranīrairapi
puṣpāmbhobhiraśeṣatīrthasalilaiḥ karpūrapāthobharaiḥ
snānaṃ te parikalpayāmi girije bhaktyā tadaṅgīkuru

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 36

प्रत्यङ्गं परिमार्जयामि शुचिना वस्त्रेण सम्प्रोञ्छनं ।
कुर्वे केशकलापमायततरं धूपोत्तमैर्धूपितम् ।
आलीवृन्दविनिर्मितां यवनिकामास्थाप्यरत्नप्रभं ।
भक्तत्राणपरे महेशगृहिणि स्नानाम्बरं मुच्यताम् ॥ ३६ ॥

pratyaṅgaṃ parimārjayāmi śucinā vastreṇa samproñchanaṃ
kurve keśakalāpamāyatataraṃ dhūpottamairdhūpitam
ālīvṛndavinirmitāṃ yavanikāmāsthāpyaratnaprabhaṃ
bhaktatrāṇapare maheśagṛhiṇi snānāmbaraṃ mucyatām

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 37

पीतं ते परिकल्पयामि निबिडं चण्डातकं चण्डिके ।
सूक्ष्मं स्निग्धमुरीकुरुष्व वसनं सिन्दूरपूरप्रभम् ।
मुक्तारत्नविचित्रहेमरचनाचारुप्रभाभास्वरं ।
नीलं कञ्चुकमर्पयामि गिरिशप्राणप्रिये सुन्दरि ॥ ३७ ॥

pītaṃ te parikalpayāmi nibiḍaṃ caṇḍātakaṃ caṇḍike
sūkṣmaṃ snigdhamurīkuruṣva vasanaṃ sindūrapūraprabham
muktāratnavicitrahemaracanācāruprabhābhāsvaraṃ
nīlaṃ kañcukamarpayāmi giriśaprāṇapriye sundari

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 38

विलुलितचिकुरेण च्छादितांसप्रदेशे ।
मणिनिकरविराजत्पादुकान्यस्तपादे ।
सुललितमवलम्ब्य द्राक्सखीमंसदेशे ।
गिरिशगृहिणि भूषामण्टपाय प्रयाहि ॥ ३८ ॥

vilulitacikureṇa cchāditāṃsapradeśe
maṇinikaravirājatpādukānyastapāde
sulalitamavalambya drāksakhīmaṃsadeśe
giriśagṛhiṇi bhūṣāmaṇṭapāya prayāhi

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 39

लसत्कनककुट्टिमस्फुरदमन्दमुक्तावली ।
समुल्लसितकान्तिभिः कलितशक्रचापव्रजे ।
महाभरणमण्डपे निहितहेमसिंहासनं ।
सखीजनसमावृतं समधितिष्ठ कात्यायनि ॥ ३९ ॥

lasatkanakakuṭṭimasphuradamandamuktāvalī
samullasitakāntibhiḥ kalitaśakracāpavraje
mahābharaṇamaṇḍape nihitahemasiṃhāsanaṃ
sakhījanasamāvṛtaṃ samadhitiṣṭha kātyāyani

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 40

स्निग्धं कङ्कतिकामुखेन शनकैः संशोध्य केशोत्करं ।
सीमन्तं विरचय्य चारु विमलं सिन्दूररेखान्वितम् ।
मुक्ताभिर्ग्रथितालकां मणिचितैः सौवर्णसूत्रैः स्फुटं ।
प्रान्ते मौक्तिकगुच्छकोपलतिकां ग्रथ्नामि वेणीमिमाम् ॥ ४० ॥

snigdhaṃ kaṅkatikāmukhena śanakaiḥ saṃśodhya keśotkaraṃ
sīmantaṃ viracayya cāru vimalaṃ sindūrarekhānvitam
muktābhirgrathitālakāṃ maṇicitaiḥ sauvarṇasūtraiḥ sphuṭaṃ
prānte mauktikagucchakopalatikāṃ grathnāmi veṇīmimām

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 41

विलम्बिवेणीभुजगोत्तमाङ्ग ।
स्फुरन्मणिभ्रान्तिमुपानयन्तम् ।
स्वरोचिषोल्लासितकेशपाशं ।
महेशि चूडामणिमर्पयामि ॥ ४१ ॥

vilambiveṇībhujagottamāṅga
sphuranmaṇibhrāntimupānayantam
svarociṣollāsitakeśapāśaṃ
maheśi cūḍāmaṇimarpayāmi

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 42

त्वामाश्रयद्भिः कबरीतमिस्रै ।
र्बन्दीकृतं द्रागिव भानुबिम्बम् ।
मृडानि चूडामणिमादधानं ।
वन्दामहे तावतमुत्तमाङ्गम् ॥ ४२ ॥

tvāmāśrayadbhiḥ kabarītamisrai
rbandīkṛtaṃ drāgiva bhānubimbam
mṛḍāni cūḍāmaṇimādadhānaṃ
vandāmahe tāvatamuttamāṅgam

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 43

स्वमध्यनद्धहाटकस्फुरन्मणिप्रभाकुलं ।
विलम्बिमौक्तिकच्छटाविराजितं समन्ततः ।
निबद्धलक्षचक्षुषा भवेन भूरि भावितं ।
समर्पयामि भास्वरं भवानि फालभूषणम् ॥ ४३ ॥

svamadhyanaddhahāṭakasphuranmaṇiprabhākulaṃ
vilambimauktikacchaṭāvirājitaṃ samantataḥ
nibaddhalakṣacakṣuṣā bhavena bhūri bhāvitaṃ
samarpayāmi bhāsvaraṃ bhavāni phālabhūṣaṇam

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 44

मीनाम्भोरुहखञ्जरीटसुषमाविस्तारविस्मारके ।
कुर्वाणे किल कामवैरिमनसः कन्दर्पबाणप्रभाम् ।
माध्वीपानमदारुणेऽतिचपले दीर्घे दृगम्भोरुहे ।
देवि स्वर्णशलाकयोर्जितमिदं दिव्याञ्जनं दीयताम् ॥ ४४ ॥

mīnāmbhoruhakhañjarīṭasuṣamāvistāravismārake
kurvāṇe kila kāmavairimanasaḥ kandarpabāṇaprabhām
mādhvīpānamadāruṇe'ticapale dīrghe dṛgambhoruhe
devi svarṇaśalākayorjitamidaṃ divyāñjanaṃ dīyatām

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 45

मध्यस्थारुणरत्नकान्तिरुचिरां मुक्तामुगोद्भासितां ।
दैवाद्भार्गवजीवमध्यगरवेर्लक्ष्मीमधः कुर्वतीम् ।
उत्सिक्ताधरबिम्बकान्तिविसरैर्भौमीभवन्मौक्तिकां ।
मद्दत्तमुररीकुरुष्व गिरिजे नासाविभूषामिमाम् ॥ ४५ ॥

madhyasthāruṇaratnakāntirucirāṃ muktāmugodbhāsitāṃ
daivādbhārgavajīvamadhyagaraverlakṣmīmadhaḥ kurvatīm
utsiktādharabimbakāntivisarairbhaumībhavanmauktikāṃ
maddattamurarīkuruṣva girije nāsāvibhūṣāmimām

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 46

उडुकृतपरिवेषस्पर्धया शीतभानो ।
रिव विरचितदेहद्वन्द्वमादित्यबिम्बम् ।
अरुणमणिसमुद्यत्प्रान्तविभ्राजिमुक्तं ।
शरवसि परिनिधेहि स्वर्णताटङ्कयुग्मम् ॥ ४६ ॥

uḍukṛtapariveṣaspardhayā śītabhāno
riva viracitadehadvandvamādityabimbam
aruṇamaṇisamudyatprāntavibhrājimuktaṃ
śaravasi parinidhehi svarṇatāṭaṅkayugmam

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 47

मरकतवरपद्मरागहीरो ।
त्थितगुलिकात्रितयावनद्धमध्यम् ।
विततविमलमौक्तिकं च ।
कण्ठाभरणमिदं गिरिजे समर्पयामि ॥ ४७ ॥

marakatavarapadmarāgahīro
tthitagulikātritayāvanaddhamadhyam
vitatavimalamauktikaṃ ca
kaṇṭhābharaṇamidaṃ girije samarpayāmi

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 48

नानादेशसमुत्त्थितैर्मणिगणप्रोद्यत्प्रभामण्डल ।
व्याप्तैराभरणैर्विराजितगलां मुक्ताच्छटालङ्कृताम् ।
मध्यस्थारुणरत्नकान्तिरुचिरां प्रान्तस्थमुक्ताफल ।
व्रातामम्ब चतुष्किकां परशिवे वक्षःस्थले स्थापय ॥ ४८ ॥

nānādeśasamuttthitairmaṇigaṇaprodyatprabhāmaṇḍala
vyāptairābharaṇairvirājitagalāṃ muktācchaṭālaṅkṛtām
madhyasthāruṇaratnakāntirucirāṃ prāntasthamuktāphala
vrātāmamba catuṣkikāṃ paraśive vakṣaḥsthale sthāpaya

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 49

अन्योन्यं प्लावयन्ती सततपरिचलत्कान्तिकल्लोलजालैः ।
कुर्वाणा मज्जदन्तःकरणविमलतां शोभितेव त्रिवेणी ।
मुक्ताभिः पद्मरागैर्मरकतमणिभिर्निर्मिता दीप्यमानै ।
र्नित्यं हारत्रयी ते परशिवरसिके चेतसि द्योततां नः ॥ ४९ ॥

anyonyaṃ plāvayantī satataparicalatkāntikallolajālaiḥ
kurvāṇā majjadantaḥkaraṇavimalatāṃ śobhiteva triveṇī
muktābhiḥ padmarāgairmarakatamaṇibhirnirmitā dīpyamānai
rnityaṃ hāratrayī te paraśivarasike cetasi dyotatāṃ naḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 50

करसरसिजनाले विस्फुरत्कान्तिजाले ।
विलसदमलशोभे चञ्चदीशाक्षिलोभे ।
विविधमणिमयूखोद्भासितं देवि दुर्गे ।
कनककटकयुग्मं बाहुयुग्मे निधेहि ॥ ५० ॥

karasarasijanāle visphuratkāntijāle
vilasadamalaśobhe cañcadīśākṣilobhe
vividhamaṇimayūkhodbhāsitaṃ devi durge
kanakakaṭakayugmaṃ bāhuyugme nidhehi

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 51

व्यालम्बमानसितपट्टकगुच्छशोभि ।
स्फूर्जन्मणीघटितहारविरोचमानम् ।
मातर्महेशमहिले तव बाहुमूले ।
केयूरकद्वयमिदं विनिवेशयामि ॥ ५१ ॥

vyālambamānasitapaṭṭakagucchaśobhi
sphūrjanmaṇīghaṭitahāravirocamānam
mātarmaheśamahile tava bāhumūle
keyūrakadvayamidaṃ viniveśayāmi

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 52

विततनिजमयूखैर्निर्मितामिन्द्रनीलै ।
र्विजितकमलनालालीनमत्तालिमालाम् ।
मणिगणखचिताभ्यां कङ्कणाभ्यामुपेतां ।
कलय वलयराजीं हस्तमूले महेशि ॥ ५२ ॥

vitatanijamayūkhairnirmitāmindranīlai
rvijitakamalanālālīnamattālimālām
maṇigaṇakhacitābhyāṃ kaṅkaṇābhyāmupetāṃ
kalaya valayarājīṃ hastamūle maheśi

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 53

नीलपट्टमृदुगुच्छशोभिता ।
बद्धनैकमणिजालमञ्जुलाम् ।
अर्पयामि वलयात्पुरःसरे ।
विस्फुरत्कनकतैतृपालिकाम् ॥ ५३ ॥

nīlapaṭṭamṛdugucchaśobhitā
baddhanaikamaṇijālamañjulām
arpayāmi valayātpuraḥsare
visphuratkanakataitṛpālikām

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 54

आलवालमिव पुष्पधन्वना ।
बालविद्रुमलतासु निर्मितम् ।
अङ्गुलीशु विनिधीयतां शनै ।
रङ्गुलीयकमिदं मदर्पितम् ॥ ५४ ॥

ālavālamiva puṣpadhanvanā
bālavidrumalatāsu nirmitam
aṅgulīśu vinidhīyatāṃ śanai
raṅgulīyakamidaṃ madarpitam

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 55

विजितहरमनोभूमत्तमातङ्गकुम्भ ।
स्थलविलुलितकूजत्किङ्किणीजालतुल्याम् ।
अविरतकलनदैरीशचेतो हरन्तीं ।
विविधमणिनिबद्धां मेखलामर्पयामि ॥ ५५ ॥

vijitaharamanobhūmattamātaṅgakumbha
sthalavilulitakūjatkiṅkiṇījālatulyām
aviratakalanadairīśaceto harantīṃ
vividhamaṇinibaddhāṃ mekhalāmarpayāmi

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 56

व्यालम्बमानवरमौक्तिकगुच्छशोभि ।
विभ्राजिहाटकपुटद्वयरोचमानम् ।
हेम्ना विनिर्मितमनेकमणिप्रबन्धं ।
नीवीनिबन्धनगुणं विनिवेदयामि ॥ ५६ ॥

vyālambamānavaramauktikagucchaśobhi
vibhrājihāṭakapuṭadvayarocamānam
hemnā vinirmitamanekamaṇiprabandhaṃ
nīvīnibandhanaguṇaṃ vinivedayāmi

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 57

विनिहतनवलाक्षापङ्कबालातपौघे ।
मरकतमणिराजीमञ्जुमञ्जीरघोषे ।
अरुणमणिसमुद्यत्कान्तिधाराविचित्र ।
स्तव चरणसरोजे हंसकः प्रीतिमेतु ॥ ५७ ॥

vinihatanavalākṣāpaṅkabālātapaughe
marakatamaṇirājīmañjumañjīraghoṣe
aruṇamaṇisamudyatkāntidhārāvicitra
stava caraṇasaroje haṃsakaḥ prītimetu

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 58

निबद्धशितिपट्टकप्रवरगुच्छसंशोभितां ।
कलक्वणितमञ्जुलां गिरिशचित्तसंमोहनीम् ।
अमन्दमणिमण्डलीविमलकान्तिकिम्मीरितां ।
निधेहि पदपङ्कजे कनकघुङ्घुरूमम्बिके ॥ ५८ ॥

nibaddhaśitipaṭṭakapravaragucchasaṃśobhitāṃ
kalakvaṇitamañjulāṃ giriśacittasaṃmohanīm
amandamaṇimaṇḍalīvimalakāntikimmīritāṃ
nidhehi padapaṅkaje kanakaghuṅghurūmambike

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 59

विस्फुरत्सहजरागरञ्जिते ।
शिञ्जितेन कलितां सखीजनैः ।
पद्मरागमणिनूपुरद्वयी ।
मर्पयामि तव पादपङ्कजे ॥ ५९ ॥

visphuratsahajarāgarañjite
śiñjitena kalitāṃ sakhījanaiḥ
padmarāgamaṇinūpuradvayī
marpayāmi tava pādapaṅkaje

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 60

पदाम्बुजमुपासितुं परिगतेन शीतांशुना ।
कृतां तनुपरम्परामिव दिनान्तरागारुणाम् ।
महेशि नवयावकद्रवभरेण शोणीकृतां ।
नमामि नखमण्डलीं चरणपङ्कजस्थां तव ॥ ६० ॥

padāmbujamupāsituṃ parigatena śītāṃśunā
kṛtāṃ tanuparamparāmiva dināntarāgāruṇām
maheśi navayāvakadravabhareṇa śoṇīkṛtāṃ
namāmi nakhamaṇḍalīṃ caraṇapaṅkajasthāṃ tava

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 61

आरक्तश्वेतपीतस्फुरदुरुकसुमैश्चित्रितां पट्टसूत्रै ।
र्देवस्त्रीभिः प्रयत्नादगरुसमुदितैर्धूपितां दिव्यधूपैः ।
उद्यद्गन्धान्धपुष्पंधयनिवहसमारब्धझाङ्कारगीतां ।
चञ्चत्कह्लारमालां परशिवरसिके कण्ठपीठेऽर्पयामि ॥ ६१ ॥

āraktaśvetapītasphuradurukasumaiścitritāṃ paṭṭasūtrai
rdevastrībhiḥ prayatnādagarusamuditairdhūpitāṃ divyadhūpaiḥ
udyadgandhāndhapuṣpaṃdhayanivahasamārabdhajhāṅkāragītāṃ
cañcatkahlāramālāṃ paraśivarasike kaṇṭhapīṭhe'rpayāmi

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 62

गृहाण परमामृतं कनकपात्रसंस्थापितं ।
समर्पय मुखाम्बुजे विमलवीटिकामम्बिके ।
विलोकय मुखाम्बुजं मुकुरमण्डले निर्मले ।
निधेहि मणिपादुकोपरि पदाम्बुजं सुन्दरि ॥ ६२ ॥

gṛhāṇa paramāmṛtaṃ kanakapātrasaṃsthāpitaṃ
samarpaya mukhāmbuje vimalavīṭikāmambike
vilokaya mukhāmbujaṃ mukuramaṇḍale nirmale
nidhehi maṇipādukopari padāmbujaṃ sundari

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 63

आलम्ब्य स्वसखीं करेण शनकैः सिंहासनादुत्थिता ।
कूजन्मन्दमरालमञ्जुलगतिप्रोल्लासिभूषाम्बर ।
आनन्दप्रतिपादकैरुपनिषद्वाक्यैः स्तुता वेधसा ।
मच्चित्ते स्थिरतामुपैतु गिरिजा यान्ती सभामण्डपम् ॥ ६३ ॥

ālambya svasakhīṃ kareṇa śanakaiḥ siṃhāsanādutthitā
kūjanmandamarālamañjulagatiprollāsibhūṣāmbara
ānandapratipādakairupaniṣadvākyaiḥ stutā vedhasā
maccitte sthiratāmupaitu girijā yāntī sabhāmaṇḍapam

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 64

चलन्त्यामम्बायां प्रचलति समस्ते परिजने ।
सवेगं संयाते कनकलतिकालङ्कृतिभरे ।
समतादुत्तालस्फुरितपदसम्पातजनितै ।
र्झणत्कारैस्तारैर्झणझणितमासीन्मणिगृहम् ॥ ६४ ॥

calantyāmambāyāṃ pracalati samaste parijane
savegaṃ saṃyāte kanakalatikālaṅkṛtibhare
samatāduttālasphuritapadasampātajanitai
rjhaṇatkāraistārairjhaṇajhaṇitamāsīnmaṇigṛham

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 65

चञ्चद्वेत्रकराभिरङ्गविलसद्भूषाम्बराभिः पुरो ।
यन्तीभिः परिचारिकाभिरमरव्राते समुत्सारिते ।
रुद्धे निर्जरसुन्दरीभिरभितः कक्षान्तरे निर्गतं ।
वन्दे नन्दितशम्भु निर्मलचिदानन्दैकरूपं महः ॥ ६५ ॥

cañcadvetrakarābhiraṅgavilasadbhūṣāmbarābhiḥ puro
yantībhiḥ paricārikābhiramaravrāte samutsārite
ruddhe nirjarasundarībhirabhitaḥ kakṣāntare nirgataṃ
vande nanditaśambhu nirmalacidānandaikarūpaṃ mahaḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 66

वेधाः पादतले पतत्ययमसौ विष्णुर्नमत्यग्रतः ।
शम्भुर्देहि दृगञ्चलं सुरपतिं दूरस्थमालोकय ।
इत्येवं परिचारिकाभिरुदिते संमाननां कुर्वती ।
दृग्द्वन्द्वेन यथोचितं भगवती भूयाद्विभूत्यै मम ॥ ६६ ॥

vedhāḥ pādatale patatyayamasau viṣṇurnamatyagrataḥ
śambhurdehi dṛgañcalaṃ surapatiṃ dūrasthamālokaya
ityevaṃ paricārikābhirudite saṃmānanāṃ kurvatī
dṛgdvandvena yathocitaṃ bhagavatī bhūyādvibhūtyai mama

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 67

मन्दं चारणसुन्दरीभिरभितो यान्तीभिरुत्कण्ठया ।
नामोच्चारणपूर्वकं प्रतिदिशं प्रत्येकमावेदितात् ।
वेगादक्षिपथं गतान्सुरगणानालोकयन्ती शनै ।
र्दित्सन्ती चरणाम्बुजं पथि जगत्पायान्महेशप्रिया ॥ ६७ ॥

mandaṃ cāraṇasundarībhirabhito yāntībhirutkaṇṭhayā
nāmoccāraṇapūrvakaṃ pratidiśaṃ pratyekamāveditāt
vegādakṣipathaṃ gatānsuragaṇānālokayantī śanai
rditsantī caraṇāmbujaṃ pathi jagatpāyānmaheśapriyā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 68

अग्रे केचन पार्श्वयोः कतिपये पृष्ठे परे प्रस्थिता ।
आकाशे समवस्थिताः कतिपये दिक्षु स्थिताश्चापरे ।
संमर्दं शनकैरपास्य पुरतो दण्डप्रणामान्मुहुः ।
कुर्वाणाः कतिचित्सुरा गिरिसुते दृक्पातमिच्छन्ति ते ॥ ६८ ॥

agre kecana pārśvayoḥ katipaye pṛṣṭhe pare prasthitā
ākāśe samavasthitāḥ katipaye dikṣu sthitāścāpare
saṃmardaṃ śanakairapāsya purato daṇḍapraṇāmānmuhuḥ
kurvāṇāḥ katicitsurā girisute dṛkpātamicchanti te

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 69

अग्रे गायति किंनरी कलपदं गन्धर्वकान्ताः शनै ।
रातोद्यानि च वादयन्ति मधुरं सव्यापसव्यस्थिताः ।
कूजन्नूपुरनाद मञ्जु पुरतो नृत्यन्ति दिव्याङ्गना ।
गच्छन्तः परितः स्तुवन्ति निगमस्तुत्या विरिञ्च्यादयः ॥ ६९ ॥

agre gāyati kiṃnarī kalapadaṃ gandharvakāntāḥ śanai
rātodyāni ca vādayanti madhuraṃ savyāpasavyasthitāḥ
kūjannūpuranāda mañju purato nṛtyanti divyāṅganā
gacchantaḥ paritaḥ stuvanti nigamastutyā viriñcyādayaḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 70

कस्मैचित्सुचिरादुपासितमहामन्त्रौघसिद्धिं क्रमा ।
देकस्मै भवनिःस्पृहाय परमानन्दस्वरूपां गतिम् ।
अन्यस्मै विषयानुरक्तमनसे दीनाय दुःखापहं ।
द्रव्यं द्वारसमाश्रिताय ददतीं वन्दामहे सुन्दरीम् ॥ ७० ॥

kasmaicitsucirādupāsitamahāmantraughasiddhiṃ kramā
dekasmai bhavaniḥspṛhāya paramānandasvarūpāṃ gatim
anyasmai viṣayānuraktamanase dīnāya duḥkhāpahaṃ
dravyaṃ dvārasamāśritāya dadatīṃ vandāmahe sundarīm

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 71

नम्रीभूय कृताञ्जलिप्रकटितप्रेमप्रसन्नानने ।
मन्दं गच्छति संनिधौ सविनयात्सोत्कण्ठमोघत्रये ।
नानामन्त्रगणं तदर्थमखिलं तत्साधनं तत्फलं ।
व्याचक्षाणमुदग्रकान्ति कलये यत्किञ्चिदाद्यं महः ॥ ७१ ॥

namrībhūya kṛtāñjaliprakaṭitapremaprasannānane
mandaṃ gacchati saṃnidhau savinayātsotkaṇṭhamoghatraye
nānāmantragaṇaṃ tadarthamakhilaṃ tatsādhanaṃ tatphalaṃ
vyācakṣāṇamudagrakānti kalaye yatkiñcidādyaṃ mahaḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 72

तव दहनसदृक्षैरीक्षणैरेव चक्षु ।
र्निखिलपशुजनानां भीषयद्भीषणास्यम् ।
कृतवसति परेशप्रेयसि द्वारि नित्यं ।
शरभमिथुनमुच्चैर्भक्तियुक्तो नतोऽस्मि ॥ ७२ ॥

tava dahanasadṛkṣairīkṣaṇaireva cakṣu
rnikhilapaśujanānāṃ bhīṣayadbhīṣaṇāsyam
kṛtavasati pareśapreyasi dvāri nityaṃ
śarabhamithunamuccairbhaktiyukto nato'smi

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 73

कल्पान्ते सरसैकदासमुदितानेकार्कतुल्यप्रभां ।
रत्नस्तम्भनिबद्धकाञ्चनगुणस्फूर्जद्वितानोत्तमाम् ।
कर्पूरागरुगर्भवर्तिकलिकाप्राप्तप्रदीपावलीं ।
श्रीचक्राकृतिमुल्लसन्मणिगणां वन्दामहे वेदिकाम् ॥ ७३ ॥

kalpānte sarasaikadāsamuditānekārkatulyaprabhāṃ
ratnastambhanibaddhakāñcanaguṇasphūrjadvitānottamām
karpūrāgarugarbhavartikalikāprāptapradīpāvalīṃ
śrīcakrākṛtimullasanmaṇigaṇāṃ vandāmahe vedikām

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 74

स्वस्थानस्थितदेवतागणवृते बिन्दौ मुदा स्थापितं ।
नानारत्नविराजिहेमविलसत्कान्तिच्छटादुर्दिनम् ।
चञ्चत्कौसुमतूलिकासनयुतं कामेश्वराधिष्ठितं ।
नित्यानन्दनिदानमम्ब सततं वन्दे च सिंहासनम् ॥ ७४ ॥

svasthānasthitadevatāgaṇavṛte bindau mudā sthāpitaṃ
nānāratnavirājihemavilasatkānticchaṭādurdinam
cañcatkausumatūlikāsanayutaṃ kāmeśvarādhiṣṭhitaṃ
nityānandanidānamamba satataṃ vande ca siṃhāsanam

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 75

वदद्भिरभितो मुदा जय जयेति वृन्दारकैः ।
कृताञ्जलिपरम्परा विदधति कृतार्था दृशा ।
अमन्दमणिमण्डलीखचितहेमसिंहासनं ।
सखीजनसमावृतं समधितिष्ठ दाक्षायणि ॥ ७५ ॥

vadadbhirabhito mudā jaya jayeti vṛndārakaiḥ
kṛtāñjaliparamparā vidadhati kṛtārthā dṛśā
amandamaṇimaṇḍalīkhacitahemasiṃhāsanaṃ
sakhījanasamāvṛtaṃ samadhitiṣṭha dākṣāyaṇi

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 76

कर्पूरादिकवस्तुजातमखिलं सौवर्णभृङ्गारकं ।
ताम्बूलस्य करण्डकं मणिमयं चैलाञ्चलं दर्पणम् ।
विस्फूर्जन्मणिपादुके च दधतीः सिंहासनस्याभित ।
स्तिष्ठन्तीः परिचारिकास्तव सदा वन्दामहे सुन्दरि ॥ ७६ ॥

karpūrādikavastujātamakhilaṃ sauvarṇabhṛṅgārakaṃ
tāmbūlasya karaṇḍakaṃ maṇimayaṃ cailāñcalaṃ darpaṇam
visphūrjanmaṇipāduke ca dadhatīḥ siṃhāsanasyābhita
stiṣṭhantīḥ paricārikāstava sadā vandāmahe sundari

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 77

त्वदमलवपुरुद्यत्कान्तिकल्लोलजालैः ।
स्फुटमिव दधतीभिर्बाहुविक्षेपलीलाम् ।
मुहुरपि च विधूते चामरग्राहिणीभिः ।
सितकरकरशुभ्रे चामरे चालयामि ॥ ७७ ॥

tvadamalavapurudyatkāntikallolajālaiḥ
sphuṭamiva dadhatībhirbāhuvikṣepalīlām
muhurapi ca vidhūte cāmaragrāhiṇībhiḥ
sitakarakaraśubhre cāmare cālayāmi

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 78

प्रान्तस्फुरद्विमलमौक्तिकगुच्छजालं ।
चञ्चन्महामणिविचित्रितहेमदण्डम् ।
उद्यत्सहस्रकरमण्डलचारु हेम ।
च्छत्रं महेशमहिले विनिवेशयामि ॥ ७८ ॥

prāntasphuradvimalamauktikagucchajālaṃ
cañcanmahāmaṇivicitritahemadaṇḍam
udyatsahasrakaramaṇḍalacāru hema
cchatraṃ maheśamahile viniveśayāmi

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 79

उद्यत्तावकदेहकान्तिपटलीसिन्दूरपूरप्रभा ।
शोणीभूतमुदग्रलोहितमणिच्छेदानुकारिच्छवि ।
दूरादादरनिर्मिताञ्जलिपुटैरालोकमानं सुर ।
व्यूहैः काञ्चनमातपत्रमतुलं वन्दामहे सुन्दरम् ॥ ७९ ॥

udyattāvakadehakāntipaṭalīsindūrapūraprabhā
śoṇībhūtamudagralohitamaṇicchedānukāricchavi
dūrādādaranirmitāñjalipuṭairālokamānaṃ sura
vyūhaiḥ kāñcanamātapatramatulaṃ vandāmahe sundaram

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 80

सन्तुष्टां परमामृतेन विलसत्कामेश्वराङ्कस्थितां ।
पुष्पौघैरभिपूजितां भगवतीं त्वां वन्दमाना मुदा ।
स्फूर्जत्तावकदेहरश्मिकलनाप्राप्तस्वरूपाभिदाः ।
श्रीचक्रावरणस्थिताः सविनयं वन्दामहे देवताः ॥ ८० ॥

santuṣṭāṃ paramāmṛtena vilasatkāmeśvarāṅkasthitāṃ
puṣpaughairabhipūjitāṃ bhagavatīṃ tvāṃ vandamānā mudā
sphūrjattāvakadeharaśmikalanāprāptasvarūpābhidāḥ
śrīcakrāvaraṇasthitāḥ savinayaṃ vandāmahe devatāḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 81

आधारशक्त्यादिकमाकलय्य ।
मध्ये समस्ताधिकयोगिनीं च ।
मित्रेशनाथादिकमत्र नाथ ।
चतुष्टयं शैलसुते नतोऽस्मि ॥ ८१ ॥

ādhāraśaktyādikamākalayya
madhye samastādhikayoginīṃ ca
mitreśanāthādikamatra nātha
catuṣṭayaṃ śailasute nato'smi

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 82

त्रिपुरासुधार्णवासन ।
मारभ्य त्रिपुरमालिनी यावत् ।
आवरणाष्टकसंस्थित ।
मासनषट्कं नमामि परमेशि ॥ ८२ ॥

tripurāsudhārṇavāsana
mārabhya tripuramālinī yāvat
āvaraṇāṣṭakasaṃsthita
māsanaṣaṭkaṃ namāmi parameśi

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 83

ईशाने गणपं स्मरामि विचरद्विघ्नान्धकारच्छिदं ।
वायव्ये वटुकं च कज्जलरुचिं व्यालोपवीतान्वितम् ।
नैरृत्ये महिषासुरप्रमथिनीं दुर्गां च सम्पूजय ।
न्नाग्नेयेऽखिलभक्तरक्षणपरं क्षेत्राधि नाथं भजे ॥ ८३ ॥

īśāne gaṇapaṃ smarāmi vicaradvighnāndhakāracchidaṃ
vāyavye vaṭukaṃ ca kajjalaruciṃ vyālopavītānvitam
nairṛtye mahiṣāsurapramathinīṃ durgāṃ ca sampūjaya
nnāgneye'khilabhaktarakṣaṇaparaṃ kṣetrādhi nāthaṃ bhaje

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 84

उड्यानजालन्धरकामरूप ।
पीठानिमान्पूर्णगिरिप्रसक्तान् ।
त्रिकोणदक्षाग्रिमसव्यभाग ।
मध्यस्थितान्सिद्धिकरान्नमामि ॥ ८४ ॥

uḍyānajālandharakāmarūpa
pīṭhānimānpūrṇagiriprasaktān
trikoṇadakṣāgrimasavyabhāga
madhyasthitānsiddhikarānnamāmi

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 85

लोकेशः पृथिवीपतिर्निगदितो विष्णुर्जलानां प्रभु ।
स्तेजोनाथ उमापतिश्च मरुतामीशस्तथा चेश्वरः ।
आकाशाधिपतिः सदाशिव इति प्रेताभिधामागता ।
नेतांश्चक्रबहिःस्थितान्सुरगणान्वन्दामहे सादरम् ॥ ८५ ॥

lokeśaḥ pṛthivīpatirnigadito viṣṇurjalānāṃ prabhu
stejonātha umāpatiśca marutāmīśastathā ceśvaraḥ
ākāśādhipatiḥ sadāśiva iti pretābhidhāmāgatā
netāṃścakrabahiḥsthitānsuragaṇānvandāmahe sādaram

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 86

तारानाथकलाप्रवेशनिगमव्याजाद्गतासुप्रथं ।
त्रैलोक्ये तिथिषु प्रवर्तितकलाकाष्ठादिकालक्रमम् ।
रत्नालङ्कृतिचित्रवस्त्रललितं कामेश्वरीपूर्वकं ।
नित्याषोडशकं नमामि लसितं चक्रात्मनोरन्तरे ॥ ८६ ॥

tārānāthakalāpraveśanigamavyājādgatāsuprathaṃ
trailokye tithiṣu pravartitakalākāṣṭhādikālakramam
ratnālaṅkṛticitravastralalitaṃ kāmeśvarīpūrvakaṃ
nityāṣoḍaśakaṃ namāmi lasitaṃ cakrātmanorantare

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 87

हृदि भावितदैवतं प्रयत्ना ।
भ्युपदेशानुगृहीतभक्तसङ्घम् ।
स्वगुरुक्रमसंज्ञचक्रराज ।
स्थितमोघत्रयमानतोऽस्मि मूर्ध्ना ॥ ८७ ॥

hṛdi bhāvitadaivataṃ prayatnā
bhyupadeśānugṛhītabhaktasaṅgham
svagurukramasaṃjñacakrarāja
sthitamoghatrayamānato'smi mūrdhnā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 88

हृदयमथ शिरः शिखाखिलाद्ये ।
कवचमथो नयनत्रयं च देवि ।
मुनिजनपरिचिन्तित तथास्त्रं ।
स्फुरतु सदा हृदये षडङ्गमेतत् ॥ ८८ ॥

hṛdayamatha śiraḥ śikhākhilādye
kavacamatho nayanatrayaṃ ca devi
munijanaparicintita tathāstraṃ
sphuratu sadā hṛdaye ṣaḍaṅgametat

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 89

त्रैलोक्यमोहनमिति प्रथिते तु चक्रे ।
चञ्चद्विभूषणगणत्रिपुराधिवासे ।
रेखात्रये स्थितवतीरणिमादिसिद्धी ।
र्मुद्रा नमामि सततं प्रकटाभिधास्ताः ॥ ८९ ॥

trailokyamohanamiti prathite tu cakre
cañcadvibhūṣaṇagaṇatripurādhivāse
rekhātraye sthitavatīraṇimādisiddhī
rmudrā namāmi satataṃ prakaṭābhidhāstāḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 90

सर्वाशापरिपूरके वसुदलद्वन्द्वेन विभ्राजिते ।
विस्फूर्जन्त्रिपुरेश्वरीनिवसतौ चक्रे स्थिता नित्यशः ।
कामाकर्षणिकादयो मणिगणभ्राजिष्णुदिव्याम्बरा ।
योगिन्यः प्रदिशन्तु काङ्क्षितफलं विख्यातगुप्ताभिधाः ॥ ९० ॥

sarvāśāparipūrake vasudaladvandvena vibhrājite
visphūrjantripureśvarīnivasatau cakre sthitā nityaśaḥ
kāmākarṣaṇikādayo maṇigaṇabhrājiṣṇudivyāmbarā
yoginyaḥ pradiśantu kāṅkṣitaphalaṃ vikhyātaguptābhidhāḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 91

महेशि वसुभिर्दलैर्लसति सर्वसंक्षोभणे ।
विभूषणगणस्फुरन्त्रिपुरसुन्दरीसद्मनि ।
अनङ्गकुसुमादयो विविधभूषणोद्भासिता ।
दिशन्तु मम काङ्क्षितं तनुतराश्च गुप्ताभिधाः ॥ ९१ ॥

maheśi vasubhirdalairlasati sarvasaṃkṣobhaṇe
vibhūṣaṇagaṇasphurantripurasundarīsadmani
anaṅgakusumādayo vividhabhūṣaṇodbhāsitā
diśantu mama kāṅkṣitaṃ tanutarāśca guptābhidhāḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 92

लसद्युगदृशारके स्फुरति सर्वसौभाग्यदे ।
शुभाभरणभूषितत्रिपुरवासिनीमन्दिरे ।
स्थिता दधतु मङ्गलं सुभगसर्वसंक्षोभिणी ।
मुखाः सकलसिद्धयो विदितसम्प्रदायाभिधाः ॥ ९२ ॥

lasadyugadṛśārake sphurati sarvasaubhāgyade
śubhābharaṇabhūṣitatripuravāsinīmandire
sthitā dadhatu maṅgalaṃ subhagasarvasaṃkṣobhiṇī
mukhāḥ sakalasiddhayo viditasampradāyābhidhāḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 93

बहिर्दशारे सर्वार्थसाधके त्रिपुराश्रयाः ।
कुलकौलाभिधाः पान्तु सर्वसिद्धिप्रदायिकाः ॥ ९३ ॥

bahirdaśāre sarvārthasādhake tripurāśrayāḥ
kulakaulābhidhāḥ pāntu sarvasiddhipradāyikāḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 94

अन्तःशोभिदशारकेऽतिललिते सर्वादिरक्षाकरे ।
मालिन्या त्रिपुराद्यया विरचितावासे स्थितं नित्यशः ।
नानारत्नविभूषणं मणिगणभ्राजिष्णु दिव्याम्बरं ।
सर्वज्ञादिकशक्तिवृन्दमनिशं वन्दे निगर्भाभिधम् ॥ ९४ ॥

antaḥśobhidaśārake'tilalite sarvādirakṣākare
mālinyā tripurādyayā viracitāvāse sthitaṃ nityaśaḥ
nānāratnavibhūṣaṇaṃ maṇigaṇabhrājiṣṇu divyāmbaraṃ
sarvajñādikaśaktivṛndamaniśaṃ vande nigarbhābhidham

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 95

सर्वरोगहरेऽष्टारे त्रिपुरासिद्धयान्विते ।
रहस्ययोगिनीर्नित्यं वशिन्याद्या नमाम्यहम् ॥ ९५ ॥

sarvarogahare'ṣṭāre tripurāsiddhayānvite
rahasyayoginīrnityaṃ vaśinyādyā namāmyaham

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 96

चूताशोकविकासिकेतकरजःप्रोद्भासिनीलाम्बुज ।
प्रस्फूर्जन्नवमल्लिकासमुदितैः पुष्पैः शरान्निर्मितान् ।
रम्यं पुष्पशरासनं सुललितं पाशं तथा चाङ्कुशं ।
वन्दे तावकमायुधं परशिवे चक्रान्तरालेस्थितम् ॥ ९६ ॥

cūtāśokavikāsiketakarajaḥprodbhāsinīlāmbuja
prasphūrjannavamallikāsamuditaiḥ puṣpaiḥ śarānnirmitān
ramyaṃ puṣpaśarāsanaṃ sulalitaṃ pāśaṃ tathā cāṅkuśaṃ
vande tāvakamāyudhaṃ paraśive cakrāntarālesthitam

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 97

त्रिकोण उदितप्रभे जगति सर्वसिद्धिप्रदे ।
युते त्रिपुरयाम्बया स्थितवती च कामेश्वरी ।
तनोतु मम मङ्गलं सकलशर्म वज्रेश्वरी ।
करोतु भगमालिनी स्फुरतु मामके चेतसि ॥ ९७ ॥

trikoṇa uditaprabhe jagati sarvasiddhiprade
yute tripurayāmbayā sthitavatī ca kāmeśvarī
tanotu mama maṅgalaṃ sakalaśarma vajreśvarī
karotu bhagamālinī sphuratu māmake cetasi

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 98

सर्वानन्दमये समस्तजगतामाकाङ्क्षिते बैन्दवे ।
भैरव्या त्रिपुराद्यया विरचितावासे स्थिता सुन्दरी ।
आनन्दोल्लसितेक्षणा मणिगणभ्राजिष्णुभूषाम्बरा ।
विस्फूर्जद्वदना परापररहः स मां पातु योगिनी ॥ ९८ ॥

sarvānandamaye samastajagatāmākāṅkṣite baindave
bhairavyā tripurādyayā viracitāvāse sthitā sundarī
ānandollasitekṣaṇā maṇigaṇabhrājiṣṇubhūṣāmbarā
visphūrjadvadanā parāpararahaḥ sa māṃ pātu yoginī

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 99

उल्लसत्कनककान्तिभासुरं ।
सौरभस्फुरणवासिताम्बरम् ।
दूरतः परिहृतं मधुव्रतै ।
रर्पयामि तव देवि चम्पकम् ॥ ९९ ॥

ullasatkanakakāntibhāsuraṃ
saurabhasphuraṇavāsitāmbaram
dūrataḥ parihṛtaṃ madhuvratai
rarpayāmi tava devi campakam

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 100

वैरमुद्धतमपास्य शम्भुना ।
मस्तके विनिहितं कलाच्छलात् ।
गन्धलुब्धमधुपाश्रितं सदा ।
केतकीकुसुममर्पयामि ते ॥ १०० ॥

vairamuddhatamapāsya śambhunā
mastake vinihitaṃ kalācchalāt
gandhalubdhamadhupāśritaṃ sadā
ketakīkusumamarpayāmi te

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 101

चूर्णीकृतं द्रागिव पद्मजेन ।
त्वदाननस्पर्धिसुधांशुबिम्बम् ।
समर्पयामि स्फुटमञ्जलिस्थं ।
विकासिजातीकुसुमोत्करं ते ॥ १०१ ॥

cūrṇīkṛtaṃ drāgiva padmajena
tvadānanaspardhisudhāṃśubimbam
samarpayāmi sphuṭamañjalisthaṃ
vikāsijātīkusumotkaraṃ te

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 102

अगरुबहलधूपाजस्रसौरभ्यरम्यां ।
मरकतमणिराजीराजिहारिस्रगाभाम् ।
दिशि विदिशि विसरद्गन्धलुब्धालिमालां ।
वकुलकुसुममालां कण्ठपीठेऽर्पयामि ॥ १०२ ॥

agarubahaladhūpājasrasaurabhyaramyāṃ
marakatamaṇirājīrājihārisragābhām
diśi vidiśi visaradgandhalubdhālimālāṃ
vakulakusumamālāṃ kaṇṭhapīṭhe'rpayāmi

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 103

ईङ्कारोर्ध्वगबिन्दुराननमधोबिन्दुद्वयं च स्तनौ ।
त्रैलोक्ये गुरुगम्यमेतदखिलं हार्दं च रेखात्मकम् ।
इत्थं कामकलात्मिकां भगवतीमन्तः समाराधय ।
न्नानन्दाम्बुधिमज्जने प्रलभतामानन्दथुं सज्जनः ॥ १०३ ॥

īṅkārordhvagabindurānanamadhobindudvayaṃ ca stanau
trailokye gurugamyametadakhilaṃ hārdaṃ ca rekhātmakam
itthaṃ kāmakalātmikāṃ bhagavatīmantaḥ samārādhaya
nnānandāmbudhimajjane pralabhatāmānandathuṃ sajjanaḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 104

धूपं तेऽगरुसंभवं भगवति प्रोल्लासिगन्धोद्धुरं ।
दीपं चैव निवेदयामि महसा हार्दान्धकारच्छिदम् ।
रजस्वर्णविनिर्मितेषु परितः पात्रेषु संस्थापितं ।
नैवेद्यं विनिवेदयामि परमानन्दात्मिके सुन्दरि ॥ १०४ ॥

dhūpaṃ te'garusaṃbhavaṃ bhagavati prollāsigandhoddhuraṃ
dīpaṃ caiva nivedayāmi mahasā hārdāndhakāracchidam
rajasvarṇavinirmiteṣu paritaḥ pātreṣu saṃsthāpitaṃ
naivedyaṃ vinivedayāmi paramānandātmike sundari

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 105

जातीकोरकतुल्यमोदनमिदं सौवर्णपात्रे स्थितं ।
शुद्धान्नं शुचि मुद्गमाषचणकोद्भूतातथा सूपकाः ।
प्राज्यं माहिषमाज्यमुत्तममिदं हैवंगवीनं पृथ ।
क्पात्रेषु प्रतिपादितं परशिवे तत्सर्वमङ्गीकुरु ॥ १०५ ॥

jātīkorakatulyamodanamidaṃ sauvarṇapātre sthitaṃ
śuddhānnaṃ śuci mudgamāṣacaṇakodbhūtātathā sūpakāḥ
prājyaṃ māhiṣamājyamuttamamidaṃ haivaṃgavīnaṃ pṛtha
kpātreṣu pratipāditaṃ paraśive tatsarvamaṅgīkuru

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 106

शिम्बीसूरणशाकबिम्बबृहतीकूश्माण्डकोशातकी ।
वृन्ताकानि पटोलकानि मृदुना संसाधितान्यग्निना ।
सम्पन्नानि च वेसवारविसरैर्दिव्यानि भक्त्या कृता ।
न्यग्रे ते विनिवेदयामि गिरिजे सौवर्णपात्रव्रजे ॥ १०६ ॥

śimbīsūraṇaśākabimbabṛhatīkūśmāṇḍakośātakī
vṛntākāni paṭolakāni mṛdunā saṃsādhitānyagninā
sampannāni ca vesavāravisarairdivyāni bhaktyā kṛtā
nyagre te vinivedayāmi girije sauvarṇapātravraje

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 107

निम्बूकार्द्रकचूतकन्दकदलीकौशातकीकर्कटी ।
धात्रीबिल्वकरीरकैर्विरचितान्यानन्दचिद्विग्रहे ।
राजीभिः कटुतैलसैन्धवहरिद्राभिः स्थितान्पातये ।
संधानानि निवेदयामि गिरिजे भूरिप्रकाराणि ते ॥ १०७ ॥

nimbūkārdrakacūtakandakadalīkauśātakīkarkaṭī
dhātrībilvakarīrakairviracitānyānandacidvigrahe
rājībhiḥ kaṭutailasaindhavaharidrābhiḥ sthitānpātaye
saṃdhānāni nivedayāmi girije bhūriprakārāṇi te

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 108

सितयाञ्चितलड्डुकव्रजा ।
न्मृदुपूपान्मृदुलाश्च पूरिकाः ।
परमान्नमिदं च पार्वति ।
प्रणयेन प्रतिपादयामि ते ॥ १०८ ॥

sitayāñcitalaḍḍukavrajā
nmṛdupūpānmṛdulāśca pūrikāḥ
paramānnamidaṃ ca pārvati
praṇayena pratipādayāmi te

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 109

दिग्धमेतदनले सुसाधितं ।
चन्द्रमण्डलनिभं तथा दधि ।
फाणितं शिखरिणीं सितासितां ।
सर्वमम्ब विनिवेदयामि ते ॥ १०९ ॥

digdhametadanale susādhitaṃ
candramaṇḍalanibhaṃ tathā dadhi
phāṇitaṃ śikhariṇīṃ sitāsitāṃ
sarvamamba vinivedayāmi te

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 110

अग्रे ते विनिवेद्य सर्वममितं नैवेद्यमङ्गीकृतं ।
ज्ञात्वा तत्त्वचतुष्टयं प्रथमतो मन्ये सुतृप्तां ततः ।
देवीं त्वां परिशिष्टमम्ब कनकामत्रेषु संस्थापितं ।
शक्तिभ्यः समुपाहारामि सकलं देवेशि शम्भुप्रिये ॥ ११० ॥

agre te vinivedya sarvamamitaṃ naivedyamaṅgīkṛtaṃ
jñātvā tattvacatuṣṭayaṃ prathamato manye sutṛptāṃ tataḥ
devīṃ tvāṃ pariśiṣṭamamba kanakāmatreṣu saṃsthāpitaṃ
śaktibhyaḥ samupāhārāmi sakalaṃ deveśi śambhupriye

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 111

वामेन स्वर्णपात्रीमनुपमपरमान्नेन पूर्णां दधाना ।
मन्येन स्वर्णदर्वीं निजजनहृदयाभीष्टदां धारयन्तीम् ।
सिन्दूरारक्तवस्त्रां विविधमणिलसद्भूषणां मेचकाङ्गीं ।
तिष्ठन्तीमग्रतस्ते मधुमदमुदितामन्नपूर्णां नमामि ॥ १११ ॥

vāmena svarṇapātrīmanupamaparamānnena pūrṇāṃ dadhānā
manyena svarṇadarvīṃ nijajanahṛdayābhīṣṭadāṃ dhārayantīm
sindūrāraktavastrāṃ vividhamaṇilasadbhūṣaṇāṃ mecakāṅgīṃ
tiṣṭhantīmagrataste madhumadamuditāmannapūrṇāṃ namāmi

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 112

पङ्क्त्योपविष्टान्परितस्तु चक्रं ।
शक्त्या स्वयालिङ्गितवामभागान् ।
सर्वोपचारैः परिपूज्य भक्त्या ।
तवाम्बिके पारिषदान्नमामि ॥ ११२ ॥

paṅktyopaviṣṭānparitastu cakraṃ
śaktyā svayāliṅgitavāmabhāgān
sarvopacāraiḥ paripūjya bhaktyā
tavāmbike pāriṣadānnamāmi

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 113

परमामृतमत्तसुन्दरी ।
गणमध्यस्थितमर्कभासुरम् ।
परमामृतघूर्णितेक्षणं ।
किमपि ज्योतिरुपास्महे परम् ॥ ११३ ॥

paramāmṛtamattasundarī
gaṇamadhyasthitamarkabhāsuram
paramāmṛtaghūrṇitekṣaṇaṃ
kimapi jyotirupāsmahe param

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 114

दृश्यते तव मुखाम्बुजं शिवे ।
श्रूयते स्फुटमनाहतध्वनिः ।
अर्चने तव गिरामगोचरे ।
न प्रयाति विषयान्तरं मनः ॥ ११४ ॥

dṛśyate tava mukhāmbujaṃ śive
śrūyate sphuṭamanāhatadhvaniḥ
arcane tava girāmagocare
na prayāti viṣayāntaraṃ manaḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 115

त्वन्मुखाम्बुजविलोकनोल्लस ।
त्प्रेमनिश्चलविलोचनद्वयीम् ।
उन्मनीमुपगतां सभामिमां ।
भावयामि परमेशि तावकीम् ॥ ११५ ॥

tvanmukhāmbujavilokanollasa
tpremaniścalavilocanadvayīm
unmanīmupagatāṃ sabhāmimāṃ
bhāvayāmi parameśi tāvakīm

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 116

चक्षुः पश्यतु नेह किंचन परं घ्राणं न वा जिघ्रतु ।
श्रोत्रं हन्त श्रुणोतु न त्वगपि न स्पर्शं समालम्बताम् ।
जिह्वा वेत्तु न वा रसं मम परं युष्मत्स्वरूपामृते ।
नित्यानन्दविघूर्णमाननयने नित्यं मनो मज्जतु ॥ ११६ ॥

cakṣuḥ paśyatu neha kiṃcana paraṃ ghrāṇaṃ na vā jighratu
śrotraṃ hanta śruṇotu na tvagapi na sparśaṃ samālambatām
jihvā vettu na vā rasaṃ mama paraṃ yuṣmatsvarūpāmṛte
nityānandavighūrṇamānanayane nityaṃ mano majjatu

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 117

यस्त्वां पश्यति पार्वति प्रतिदिनं ध्यानेन तेजोमयीं ।
मन्ये सुन्दरि तत्त्वमेतदखिलं वेदेषु निष्ठां गतम् ।
यस्तस्मिन्समये तवार्चनविधावानन्दसान्द्राशयो ।
यातोऽहं तदभिन्नतां परशिवे सोऽयं प्रसादस्तव ॥ ११७ ॥

yastvāṃ paśyati pārvati pratidinaṃ dhyānena tejomayīṃ
manye sundari tattvametadakhilaṃ vedeṣu niṣṭhāṃ gatam
yastasminsamaye tavārcanavidhāvānandasāndrāśayo
yāto'haṃ tadabhinnatāṃ paraśive so'yaṃ prasādastava

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 118

गणाधिनाथं वटुकं च योगिनीः ।
क्षेत्राधिनाथं च विदिक्चतुष्टये ।
सर्वोपचारैः परिपूज्य भक्तितो ।
निवेदयामो बलिमुक्तयुक्तिभिः ॥ ११८ ॥

gaṇādhināthaṃ vaṭukaṃ ca yoginīḥ
kṣetrādhināthaṃ ca vidikcatuṣṭaye
sarvopacāraiḥ paripūjya bhaktito
nivedayāmo balimuktayuktibhiḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 119

वीणामुपान्ते खलु वादयन्त्यै ।
निवेद्य शेषं खलु शेषिकायै ।
सौवर्णभृङ्गारविनिर्गतेन ।
जलेन शुद्धाचमनं विधेहि ॥ ११९ ॥

vīṇāmupānte khalu vādayantyai
nivedya śeṣaṃ khalu śeṣikāyai
sauvarṇabhṛṅgāravinirgatena
jalena śuddhācamanaṃ vidhehi

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 120

ताम्बूलं विनिवेदयामि विलसत्कर्पूरकस्तूरिका ।
जातीपूगलवङ्गचूर्णखदिरैर्भक्त्या समुल्लासितम् ।
स्फूर्जद्रत्नसमुद्गकप्रणिहितं सौवर्णपात्रे स्थितै ।
र्दीपैरुज्ज्वलमान्नचूर्णरचितैरारार्तिकं गृह्यताम् ॥ १२० ॥

tāmbūlaṃ vinivedayāmi vilasatkarpūrakastūrikā
jātīpūgalavaṅgacūrṇakhadirairbhaktyā samullāsitam
sphūrjadratnasamudgakapraṇihitaṃ sauvarṇapātre sthitai
rdīpairujjvalamānnacūrṇaracitairārārtikaṃ gṛhyatām

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 121

काचिद्गायति किंनरी कलपदं वाद्यं दधानोर्वशी ।
रम्भा नृत्यति केलिमञ्जुलपदं मातः पुरस्तात्तव ।
कृत्यं प्रोज्झ्य सुरस्त्रियो मधुमदव्याघूर्णमानेक्षणं ।
नित्यानन्दसुधाम्बुधिं तव मुखं पश्यन्ति दृश्यन्ति च ॥ १२१ ॥

kācidgāyati kiṃnarī kalapadaṃ vādyaṃ dadhānorvaśī
rambhā nṛtyati kelimañjulapadaṃ mātaḥ purastāttava
kṛtyaṃ projjhya surastriyo madhumadavyāghūrṇamānekṣaṇaṃ
nityānandasudhāmbudhiṃ tava mukhaṃ paśyanti dṛśyanti ca

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 122

ताम्बूलोद्भासिवक्त्रैस्त्वदमलवदनालोकनोल्लासिनेत्रै ।
श्चक्रस्थैः शक्तिसङ्घैः परिहृतविषयासङ्गमाकर्ण्यमानम् ॥ १२२ ॥

tāmbūlodbhāsivaktraistvadamalavadanālokanollāsinetrai
ścakrasthaiḥ śaktisaṅghaiḥ parihṛtaviṣayāsaṅgamākarṇyamānam

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 123

अर्चाविधौ ज्ञानलवोऽपि दूरे ।
दूरे तदापादकवस्तुजातम् ।
प्रदक्षिणीकृत्य ततोऽर्चनं ते ।
पञ्चोपचारात्मकमर्पयामि ॥ १२३ ॥

arcāvidhau jñānalavo'pi dūre
dūre tadāpādakavastujātam
pradakṣiṇīkṛtya tato'rcanaṃ te
pañcopacārātmakamarpayāmi

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 124

यथेप्सितमनोगतप्रकटितोपचारार्चितं ।
निजावरणदेवतागणवृतां सुरेशस्थिताम् ।
कृताञ्जलिपुटो मुहुः कलितभूमिरष्टाङ्गकै ।
र्नमामि भगवत्यहं त्रिपुरसुन्दरि त्राहि माम् ॥ १२४ ॥

yathepsitamanogataprakaṭitopacārārcitaṃ
nijāvaraṇadevatāgaṇavṛtāṃ sureśasthitām
kṛtāñjalipuṭo muhuḥ kalitabhūmiraṣṭāṅgakai
rnamāmi bhagavatyahaṃ tripurasundari trāhi mām

यथेप्सितमनोगतप्रकटितोपचारार्चितंनिजावरणदेवतागणवृतांसुरेशस्थिताम्कृताञ्जलिपुटोमुहुःकलितभूमिरष्टाङ्गकैर्नमामिभगवत्यहंत्रिपुरसुन्दरित्राहिमाम्
हिन्दी अर्थ

मन की इच्छा के अनुसार उपचारों से पूजित, अपने आवरण-देवताओं के गणों से घिरी, देवराज के साथ विराजमान आपको, हे भगवती, मैं हाथ जोड़कर बार-बार आठों अंगों से भूमि छूकर प्रणाम करता हूँ। हे त्रिपुरसुन्दरी, मेरी रक्षा कीजिए।

English sense

Worshipped with the services as my mind wished, surrounded by the hosts of the deities of her own circuits, seated with the Lord of the gods: with joined hands, again and again, touching the ground with my eight limbs, I bow to you, Blessed One. Tripurasundarī, protect me.

पदार्थ · word by word
यथेप्सितमनोगतप्रकटितोपचारार्चितं
worshipped with the services shown as my mind wishedमन की इच्छा के अनुसार प्रकट उपचारों से पूजित
निजावरणदेवतागणवृतां
surrounded by hosts of the deities of her own circuitsअपने आवरण-देवताओं के गणों से घिरी
सुरेशस्थिताम्
seated with the Lord of the godsदेवराज के साथ विराजमान
कृताञ्जलिपुटो
with hands joinedहाथ जोड़कर
मुहुः
again and againबार-बार
कलितभूमिरष्टाङ्गकै
touching the ground with the eight limbsआठों अंगों से भूमि छूकर
र्नमामि
I bowप्रणाम करता हूँ
भगवत्यहं
Blessed One, Iभगवती, मैं
त्रिपुरसुन्दरि
Tripurasundarīत्रिपुरसुन्दरी
त्राहि
protectरक्षा कीजिए
माम्
meमेरी

Verse 125

विज्ञप्तीरवधेहि मे सुमहता यत्नेन ते संनिधिं ।
प्राप्तं मामिह कान्दिशीकमधुना मातर्न दूरीकुरु ।
चित्तं त्वत्पदभावने व्यभिचरेद्दृग्वाक्च मे जातु चे ।
त्तत्सौम्ये स्वगुणैर्बधान न यथा भूयो विनिर्गच्छति ॥ १२५ ॥

vijñaptīravadhehi me sumahatā yatnena te saṃnidhiṃ
prāptaṃ māmiha kāndiśīkamadhunā mātarna dūrīkuru
cittaṃ tvatpadabhāvane vyabhicareddṛgvākca me jātu ce
ttatsaumye svaguṇairbadhāna na yathā bhūyo vinirgacchati

विज्ञप्तीरवधेहिमेसुमहतायत्नेनतेसंनिधिंप्राप्तंमामिहकान्दिशीकमधुनामातर्नदूरीकुरुचित्तंत्वत्पदभावनेव्यभिचरेद्दृग्वाक्चमेजातुचेत्तत्सौम्येस्वगुणैर्बधाननयथाभूयोविनिर्गच्छति
हिन्दी अर्थ

मेरी विनती सुनिए। बड़े प्रयत्न से मैं यहाँ आपके समीप पहुँचा हूँ। अब मैं भयभीत हूँ, माँ: मुझे दूर न कीजिए। यदि कभी आपके चरणों के चिन्तन में मेरा मन, आँख या वाणी भटके, तो अपनी सौम्यता में उसे अपने गुणों से ऐसे बाँध लीजिए कि वह फिर बाहर न जाए।

English sense

Hear my prayers. With very great effort I have reached your presence here. Now I am frightened, mother: do not send me far away. If ever my mind, eye or speech strays in thinking of your feet, then in your gentleness bind it with your own qualities so that it does not go out again.

पदार्थ · word by word
विज्ञप्तीरवधेहि
prayers, listenविनतियाँ, सुनिए
मे
to meमेरी
सुमहता
very greatबहुत बड़े
यत्नेन
with effortप्रयत्न से
ते
to youआपके
संनिधिं
presenceसमीप
प्राप्तं
reachedपहुँचा हुआ
मामिह
me hereमुझे यहाँ
कान्दिशीकमधुना
frightened nowअब भयभीत
मातर्न
mother, notमाँ, न
दूरीकुरु
send awayदूर कीजिए
चित्तं
the mindमन
त्वत्पदभावने
in meditating on your feetआपके चरणों के चिन्तन में
व्यभिचरेद्दृग्वाक्च
may stray, eye and speechभटके, आँख और वाणी
मे
myमेरी
जातु
everकभी
चे
ifयदि
त्तत्सौम्ये
in your gentlenessआपकी सौम्यता में
स्वगुणैर्बधान
bind with your own qualitiesअपने गुणों से बाँध लीजिए
न
notन
यथा
so thatजिससे
भूयो
againफिर
विनिर्गच्छति
it goes outबाहर जाए

Verse 126

क्वाहं मन्दमतिः क्व चेदमखिलैरेकान्तभक्तैः स्तुतं ।
ध्यातं देवि तथापि ते स्वमनसा श्रीपादुकापूजनम् ।
कादाचित्कमदीयचिन्तनविधौ सन्तुष्टया शर्मदं ।
स्तोत्रं देवतया तया प्रकटितं मन्ये मदीयानने ॥ १२६ ॥

kvāhaṃ mandamatiḥ kva cedamakhilairekāntabhaktaiḥ stutaṃ
dhyātaṃ devi tathāpi te svamanasā śrīpādukāpūjanam
kādācitkamadīyacintanavidhau santuṣṭayā śarmadaṃ
stotraṃ devatayā tayā prakaṭitaṃ manye madīyānane

क्वाहंमन्दमतिःक्वचेदमखिलैरेकान्तभक्तैःस्तुतंध्यातंदेवितथापितेस्वमनसाश्रीपादुकापूजनम्कादाचित्कमदीयचिन्तनविधौसन्तुष्टयाशर्मदंस्तोत्रंदेवतयातयाप्रकटितंमन्येमदीयानने
हिन्दी अर्थ

कहाँ मैं मन्दबुद्धि, और कहाँ यह, जिसकी स्तुति और ध्यान सब एकनिष्ठ भक्त करते हैं? फिर भी, हे देवी, मैंने अपने मन से आपकी पादुकाओं की पूजा की है। मैं मानता हूँ कि जब मैं आपका चिन्तन कर रहा था, तब प्रसन्न देवी ने स्वयं सुख देने वाला यह स्तोत्र मेरे मुख में प्रकट कर दिया।

English sense

Where am I, dull-minded, and where is this, praised and meditated on by all the single-hearted devotees? Yet, Devī, I have worshipped your holy sandals with my own mind. I think that the pleased Goddess herself put this hymn that gives happiness into my mouth, at a moment when I was thinking of her.

पदार्थ · word by word
क्वाहं
where, Iकहाँ, मैं
मन्दमतिः
dull-mindedमन्दबुद्धि
क्व
whereकहाँ
चेदमखिलैरेकान्तभक्तैः
and this, by all the single-hearted devoteesऔर यह, सब एकनिष्ठ भक्तों द्वारा
स्तुतं
praisedस्तुत
ध्यातं
meditated onध्यान किया गया
देवि
Devīदेवी
तथापि
yetफिर भी
ते
yourआपकी
स्वमनसा
with my own mindअपने मन से
श्रीपादुकापूजनम्
the worship of your holy sandalsआपकी पादुकाओं की पूजा
कादाचित्कमदीयचिन्तनविधौ
occasional, in the rite of thinking of meकभी-कभार, मेरे चिन्तन की विधि में
सन्तुष्टया
by her, pleasedउसके द्वारा, प्रसन्न होकर
शर्मदं
happiness-givingसुख देने वाला
स्तोत्रं
hymnस्तोत्र
देवतया
by that goddessउस देवी द्वारा
तया
by herउसके द्वारा
प्रकटितं
revealedप्रकट किया
मन्ये
I thinkमानता हूँ
मदीयानने
in my mouthमेरे मुख में

Verse 127

नित्यार्चमिदं चित्ते भाव्यमानं सदा मया ।
निबद्धं विविधैः पद्यैरनुगृह्णातु सुन्दरी ॥ १२७ ॥

nityārcamidaṃ citte bhāvyamānaṃ sadā mayā
nibaddhaṃ vividhaiḥ padyairanugṛhṇātu sundarī

नित्यार्चमिदंचित्तेभाव्यमानंसदामयानिबद्धंविविधैःपद्यैरनुगृह्णातुसुन्दरी
हिन्दी अर्थ

सुन्दरी इस नित्य-पूजा को, जिसे मैं सदा मन में रखता हूँ और जिसे मैंने अनेक पद्यों में बाँधा है, कृपा करके स्वीकार करें।

English sense

May Sundarī be pleased to accept this daily worship, always held in my mind and bound by me in various verses.

पदार्थ · word by word
नित्यार्चमिदं
this daily worshipयह नित्य-पूजा
चित्ते
in the mindमन में
भाव्यमानं
being held in thoughtध्यान की जाती हुई
सदा
alwaysसदा
मया
by meमेरे द्वारा
निबद्धं
boundबाँधी गई
विविधैः
in variousअनेक
पद्यैरनुगृह्णातु
in verses, may she acceptपद्यों में, स्वीकार करें
सुन्दरी
Sundarīसुन्दरी
॥ इति श्रीमत्परमहंसपरिव्राजकाचार्यस्य श्रीगोविन्दभगवत्पूज्यपादशिष्यस्य श्रीमच्छङ्करभगवतः कृतौ त्रिपुरसुन्दरीमानसपूजास्तोत्रं सम्पूर्णम् ॥

Terms on this page

Shiva शिव One of the principal deities of Hinduism.
Shri Vidya श्री विद्या A Tantric tradition centered on the worship of the Goddess as Tripura Sundari via the Shri Yantra — its rituals like Shri Yantra Chakra Pujan are reserved for its own initiates.
Sri Yantra श्री यंत्र The complex energy matrix (also called Sri Chakra) of Goddess Sri Vidya / Lalita Tripura Sundari — not a general household or wealth symbol, and requiring formal initiation into the Sri Kula tradition to worship correctly.
Sri Chakra श्री चक्र Another name for the Sri Yantra — the geometric energy diagram of Goddess Lalita Tripura Sundari.
Tripurasundari त्रिपुरसुंदरी The Goddess of Sri Vidya, before whom Lord Shiva is said to dance the Tandava in joyous ecstasy — distinct from the Mahavidya Tripura Bhairavi.

Translated and edited by Gaurav Verma under the site's published method. The Sanskrit text is in the public domain. Our transliteration, translation and apparatus are licensed CC BY-SA 4.0 — see /license.

← All stotras