Bṛhannīla Tantra, paṭala 20

श्रीताराशतनामस्तोत्रम् २

Tara Shatanama Stotram 2 (Brihannila Tantra) — The hundred names of Tārā

This is a hundred-name hymn of Tara given in the Bṛhannīla Tantra as a talk between the Goddess and Bhairava. After a six-verse opening the names run on for sixteen verses, and the closing verses tell what reciting them gives. It is a different set of names from the Tārā hundred names of the Svarṇamālā Tantra.

Verse 1

श्रीदेव्युवाच — श्रीदेवी बोलीं Śrī Devī spoke

सर्वं संश्रुतितं देव नाम्नां शतं महेश्वर ।
यत्नैः शतैर्महादेव मयि नात्र प्रकाशितम् ॥ १ ॥

sarvaṃ saṃśrutitaṃ deva nāmnāṃ śataṃ maheśvara
yatnaiḥ śatairmahādeva mayi nātra prakāśitam

सर्वंसंश्रुतितंदेवनाम्नांशतंमहेश्वरयत्नैःशतैर्महादेवमयिनात्रप्रकाशितम्
हिन्दी अर्थ

हे देव, सब कुछ सुन लिया। परन्तु हे महेश्वर, हे महादेव, सौ नाम मुझे यहाँ नहीं बताए गए, यद्यपि मैंने सैकड़ों यत्न किए।

English sense

Everything has been heard, God. But the hundred names, Maheśvara, Mahādeva, were not made known to me here, though I tried in hundreds of ways.

संश्रुतितं uncertain

Variant reading Another text reads संसूचितं (“hinted at”) in place of संश्रुतितं.
पदार्थ · word by word
सर्वं
everythingसब कुछ
संश्रुतितं
has been heardसुन लिया गया
देव
Godहे देव
नाम्नां
of the namesनामों के
शतं
hundredसौ
महेश्वर
Maheśvaraहे महेश्वर
यत्नैः
by effortsयत्नों से
शतैर्महादेव
by hundreds, Mahādevaसैकड़ों, हे महादेव
मयि
to meमुझे
नात्र
not hereयहाँ नहीं
प्रकाशितम्
made knownबताए गए

Verse 2

पठित्वा परमेशान हठात् सिद्ध्यति साधकः ।
नाम्नां शतं महादेव कथयस्व समासतः ॥ २ ॥

paṭhitvā parameśāna haṭhāt siddhyati sādhakaḥ
nāmnāṃ śataṃ mahādeva kathayasva samāsataḥ

पठित्वापरमेशानहठात्सिद्ध्यतिसाधकःनाम्नांशतंमहादेवकथयस्वसमासतः
हिन्दी अर्थ

हे परमेशान, इसका पाठ करने से साधक हठपूर्वक भी सिद्ध हो जाता है। हे महादेव, सौ नाम मुझे संक्षेप में बताइए।

English sense

By reciting it, Parameśāna, a seeker succeeds even by force. Tell me the hundred names, Mahādeva, in brief.

पदार्थ · word by word
पठित्वा
having recitedपाठ करके
परमेशान
Parameśānaहे परमेशान
हठात्
by forceहठपूर्वक
सिद्ध्यति
succeedsसिद्ध होता है
साधकः
seekerसाधक
नाम्नां
of the namesनामों के
शतं
hundredसौ
महादेव
Mahādevaहे महादेव
कथयस्व
tellबताइए
समासतः
in briefसंक्षेप में

Verse 3

श्रीभैरव उवाच — श्रीभैरव बोले Śrī Bhairava spoke

शृणु देवि प्रवक्ष्यामि भक्तानां हितकारकम् ।
यज्ज्ञात्वा साधकाः सर्वे जीवन्मुक्तिमुपागताः ॥ ३ ॥

śṛṇu devi pravakṣyāmi bhaktānāṃ hitakārakam
yajjñātvā sādhakāḥ sarve jīvanmuktimupāgatāḥ

शृणुदेविप्रवक्ष्यामिभक्तानांहितकारकम्यज्ज्ञात्वासाधकाःसर्वेजीवन्मुक्तिमुपागताः
हिन्दी अर्थ

हे देवी, सुनो, मैं वह बताऊँगा जो भक्तों का हित करता है, जिसे जानकर सब साधक जीवित रहते हुए मुक्ति पा गए हैं।

English sense

Listen, Devī, I will tell you what does good to devotees, by knowing which all seekers have reached liberation while still alive.

पदार्थ · word by word
शृणु
listenसुनो
देवि
Devīहे देवी
प्रवक्ष्यामि
I will tellमैं बताऊँगा
भक्तानां
of devoteesभक्तों का
हितकारकम्
doing goodहित करने वाला
यज्ज्ञात्वा
by knowing whichजिसे जानकर
साधकाः
seekersसाधक
सर्वे
allसब
जीवन्मुक्तिमुपागताः
have reached liberation while aliveजीवन्मुक्ति पा गए

Verse 4

कृतार्थास्ते हि विस्तीर्णा यान्ति देवीपुरे स्वयम् ।
नाम्नां शतं प्रवक्ष्यामि जपात् स(ा)र्वज्ञदायकम् ॥ ४ ॥

kṛtārthāste hi vistīrṇā yānti devīpure svayam
nāmnāṃ śataṃ pravakṣyāmi japāt sa(ा)rvajñadāyakam

कृतार्थास्तेहिविस्तीर्णायान्तिदेवीपुरेस्वयम्नाम्नांशतंप्रवक्ष्यामिजपात्स(ा)र्वज्ञदायकम्
हिन्दी अर्थ

कृतार्थ होकर वे दूर-दूर तक फैलते हुए अपने आप देवी के नगर में जाते हैं। मैं सौ नाम बताऊँगा, जो जप से सर्वज्ञता देते हैं।

English sense

Their purpose fulfilled, they go far and wide, by themselves, to the city of the Devī. I will tell the hundred names, which by recitation give all-knowledge.

Variant reading सार्वज्ञदायकम् for सर्वज्ञदायकम्
पदार्थ · word by word
कृतार्थास्ते
their purpose fulfilledकृतार्थ वे
हि
indeedनिश्चय ही
विस्तीर्णा
far and wideदूर-दूर तक
यान्ति
goजाते हैं
देवीपुरे
to the city of the Devīदेवी के नगर में
स्वयम्
by themselvesअपने आप
नाम्नां
of the namesनामों के
शतं
hundredसौ
प्रवक्ष्यामि
I will tellमैं बताऊँगा
जपात्
by recitationजप से
स(ा)र्वज्ञदायकम्
giving all-knowledgeसर्वज्ञता देने वाले

Verse 5

नाम्नां सहस्रं संत्यज्य नाम्नां शतं पठेत् सुधीः ।
कलौ नास्ति महेशानि कलौ नान्या गतिर्भवेत् ॥ ५ ॥

nāmnāṃ sahasraṃ saṃtyajya nāmnāṃ śataṃ paṭhet sudhīḥ
kalau nāsti maheśāni kalau nānyā gatirbhavet

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 6

शृणु साध्वि वरारोहे शतं नाम्नां पुरातनम् ।
सर्वसिद्धिकरं पुंसां साधकानां सुखप्रदम् ॥ ६ ॥

śṛṇu sādhvi varārohe śataṃ nāmnāṃ purātanam
sarvasiddhikaraṃ puṃsāṃ sādhakānāṃ sukhapradam

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

शतनामानिThe hundred names

Verse 7

तारिणी तारसंयोगा महातारस्वरूपिणी ।
तारकप्राणहर्त्री च तारानन्दस्वरूपिणी ॥ ७ ॥

tāriṇī tārasaṃyogā mahātārasvarūpiṇī
tārakaprāṇahartrī ca tārānandasvarūpiṇī

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 8

महानीला महेशानी महानीलसरस्वती ।
उग्रतारा सती साध्वी भवानी भवमोचिनी ॥ ८ ॥

mahānīlā maheśānī mahānīlasarasvatī
ugratārā satī sādhvī bhavānī bhavamocinī

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 9

महाशङ्करता भीमा शाङ्करी शङ्करप्रिया ।
महादानरता चण्डी चण्डासुरविनाशिनी ॥ ९ ॥

mahāśaṅkaratā bhīmā śāṅkarī śaṅkarapriyā
mahādānaratā caṇḍī caṇḍāsuravināśinī

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 10

चन्द्रवद्रूपवदना चारुचन्द्रमहोज्ज्वला ।
एकजटा कुरङ्गाक्षी वरदाभयदायिनी ॥ १० ॥

candravadrūpavadanā cārucandramahojjvalā
ekajaṭā kuraṅgākṣī varadābhayadāyinī

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 11

महाकाली महादेवी गुह्यकाली वरप्रदा ।
महाकालरता साध्वी महैश्वर्यप्रदायिनी ॥ ११ ॥

mahākālī mahādevī guhyakālī varapradā
mahākālaratā sādhvī mahaiśvaryapradāyinī

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 12

मुक्तिदा स्वर्गदा सौम्या सौम्यरूपा सुरारिहा ।
शठविज्ञा महानादा कमला बगलामुखी ॥ १२ ॥

muktidā svargadā saumyā saumyarūpā surārihā
śaṭhavijñā mahānādā kamalā bagalāmukhī

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 13

महामुक्तिप्रदा काली कालरात्रिस्वरूपिणी ।
सरस्वती सरिच्छ्रेष्ठा स्वर्गङ्गा स्वर्गवासिनी ॥ १३ ॥

mahāmuktipradā kālī kālarātrisvarūpiṇī
sarasvatī saricchreṣṭhā svargaṅgā svargavāsinī

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 14

हिमालयसुता कन्या कन्यारूपविलासिनी ।
शवोपरिसमासीना मुण्डमालाविभूषिता ॥ १४ ॥

himālayasutā kanyā kanyārūpavilāsinī
śavoparisamāsīnā muṇḍamālāvibhūṣitā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 15

दिगम्बरा पतिरता विपरीतरतातुरा ।
रजस्वला रजःप्रीता स्वयम्भूकुसुमप्रिया ॥ १५ ॥

digambarā patiratā viparītaratāturā
rajasvalā rajaḥprītā svayambhūkusumapriyā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 16

स्वयम्भूकुसुमप्राणा स्वयम्भूकुसुमोत्सुका ।
शिवप्राणा शिवरता शिवदात्री शिवासना ॥ १६ ॥

svayambhūkusumaprāṇā svayambhūkusumotsukā
śivaprāṇā śivaratā śivadātrī śivāsanā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 17

अट्टहासा घोररूपा नित्यानन्दस्वरूपिणी ।
मेघवर्णा किशोरी च युवतीस्तनकुङ्कुमा ॥ १७ ॥

aṭṭahāsā ghorarūpā nityānandasvarūpiṇī
meghavarṇā kiśorī ca yuvatīstanakuṅkumā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 18

खर्वा खर्वजनप्रीता मणिभूषितमण्डना ।
किङ्किणीशब्दसंयुक्ता नृत्यन्ती रक्तलोचना ॥ १८ ॥

kharvā kharvajanaprītā maṇibhūṣitamaṇḍanā
kiṅkiṇīśabdasaṃyuktā nṛtyantī raktalocanā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 19

कृशाङ्गी कृसरप्रीता शरासनगतोत्सुका ।
कपालखर्परधरा पञ्चाशन्मुण्डमालिका ॥ १९ ॥

kṛśāṅgī kṛsaraprītā śarāsanagatotsukā
kapālakharparadharā pañcāśanmuṇḍamālikā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 20

हव्यकव्यप्रदा तुष्टिः पुष्टिश्चैव वराङ्गना ।
शान्तिश्चान्तिर्मनो बुद्धिः सर्वबीजस्वरूपिणी ॥ २० ॥

havyakavyapradā tuṣṭiḥ puṣṭiścaiva varāṅganā
śāntiścāntirmano buddhiḥ sarvabījasvarūpiṇī

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

चान्तिः uncertain

Verse 21

उग्रापत्तारिणी तीर्णा निस्तीर्णगुणवृन्दका ।
रमेशी रमणी रम्या रामानन्दस्वरूपिणी ॥ २१ ॥

ugrāpattāriṇī tīrṇā nistīrṇaguṇavṛndakā
rameśī ramaṇī ramyā rāmānandasvarūpiṇī

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 22

रजनीकरसंपूर्णा रक्तोत्पलविलोचना ।
इति ते कथितं दिव्यं शतं नाम्नां महेश्वरि ॥ २२ ॥

rajanīkarasaṃpūrṇā raktotpalavilocanā
iti te kathitaṃ divyaṃ śataṃ nāmnāṃ maheśvari

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

फलश्रुतिःThe fruit of reciting

Verse 23

प्रपठेद् भक्तिभावेन तारिण्यास्तारणक्षमम् ।
सर्वासुरमहानादस्तूयमानमनुत्तमम् ॥ २३ ॥

prapaṭhed bhaktibhāvena tāriṇyāstāraṇakṣamam
sarvāsuramahānādastūyamānamanuttamam

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 24

षण्मासाद् महदैश्वर्यं लभते परमेश्वरि ।
भूमिकामेन जप्तव्यं वत्सरात्तां लभेत् प्रिये ॥ २४ ॥

ṣaṇmāsād mahadaiśvaryaṃ labhate parameśvari
bhūmikāmena japtavyaṃ vatsarāttāṃ labhet priye

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

वत्सरात्तां uncertain

Verse 25

धनार्थी प्राप्नुयादर्थं मोक्षार्थी मोक्षमाप्नुयात् ।
दारार्थी प्राप्नुयाद् दारान् सर्वागम(पुरोऽप्रचो)दितान् ॥ २५ ॥

dhanārthī prāpnuyādarthaṃ mokṣārthī mokṣamāpnuyāt
dārārthī prāpnuyād dārān sarvāgama(puro'praco)ditān

धनार्थीप्राप्नुयादर्थंमोक्षार्थीमोक्षमाप्नुयात्दारार्थीप्राप्नुयाद्दारान्सर्वागम(पुरोऽप्रचो)दितान्
हिन्दी अर्थ

धन चाहने वाला धन पाता है; मोक्ष चाहने वाला मोक्ष पाता है; पत्नी चाहने वाला पत्नियाँ पाता है, जैसा सब आगमों में कहा गया है।

English sense

One who wants wealth gains wealth; one who wants liberation gains liberation; one who wants a wife gains wives, as told in all the āgamas.

line doubtful

पदार्थ · word by word
धनार्थी
one who wants wealthधन चाहने वाला
प्राप्नुयादर्थं
gains wealthधन पाता है
मोक्षार्थी
one who wants liberationमोक्ष चाहने वाला
मोक्षमाप्नुयात्
gains liberationमोक्ष पाता है
दारार्थी
one who wants a wifeपत्नी चाहने वाला
प्राप्नुयाद्
gainsपाता है
दारान्
wivesपत्नियाँ
सर्वागम(पुरोऽप्रचो)दितान्
as told in all the āgamasजैसा सब आगमों में कहा गया

Verse 26

अष्टम्यां च शतावृत्त्या प्रपठेद् यदि मानवः ।
सत्यं सिद्ध्यति देवेशि संशयो नास्ति कश्चन ॥ २६ ॥

aṣṭamyāṃ ca śatāvṛttyā prapaṭhed yadi mānavaḥ
satyaṃ siddhyati deveśi saṃśayo nāsti kaścana

अष्टम्यांचशतावृत्त्याप्रपठेद्यदिमानवःसत्यंसिद्ध्यतिदेवेशिसंशयोनास्तिकश्चन
हिन्दी अर्थ

यदि कोई मनुष्य अष्टमी के दिन इसका सौ बार पाठ करे, तो वह सचमुच सिद्ध होता है, हे देवेशी; इसमें कुछ भी सन्देह नहीं।

English sense

If a man recites it a hundred times on the eighth day, he is truly successful, Deveśī; there is no doubt at all.

पदार्थ · word by word
अष्टम्यां
on the eighth dayअष्टमी को
च
andऔर
शतावृत्त्या
a hundred timesसौ बार
प्रपठेद्
should reciteपाठ करे
यदि
ifयदि
मानवः
a manमनुष्य
सत्यं
trulyसचमुच
सिद्ध्यति
succeedsसिद्ध होता है
देवेशि
Deveśīहे देवेशी
संशयो
doubtसन्देह
नास्ति
there is notनहीं है
कश्चन
at allकुछ भी

Verse 27

इति सत्यं पुनः सत्यं सत्यं सत्यं महेश्वरि ।
अस्मात् परतरं नास्ति स्तोत्रमध्ये न संशयः ॥ २७ ॥

iti satyaṃ punaḥ satyaṃ satyaṃ satyaṃ maheśvari
asmāt parataraṃ nāsti stotramadhye na saṃśayaḥ

इतिसत्यंपुनःसत्यंसत्यंसत्यंमहेश्वरिअस्मात्परतरंनास्तिस्तोत्रमध्येनसंशयः
हिन्दी अर्थ

यह सत्य है, फिर सत्य है, सत्य है, सत्य है, हे महेश्वरी। स्तोत्रों में इससे बढ़कर कुछ नहीं है; इसमें सन्देह नहीं।

English sense

This is true, again true, true, true, Maheśvarī. Among hymns there is nothing higher than this; there is no doubt.

पदार्थ · word by word
इति
thusऐसा
सत्यं
trueसत्य
पुनः
againफिर
सत्यं
trueसत्य
सत्यं
trueसत्य
सत्यं
trueसत्य
महेश्वरि
Maheśvarīहे महेश्वरी
अस्मात्
than thisइससे
परतरं
higherबढ़कर
नास्ति
there is notनहीं है
स्तोत्रमध्ये
among hymnsस्तोत्रों में
न
noनहीं
संशयः
doubtसन्देह

Verse 28

नाम्नां शतं पठेद् मन्त्रं संजप्य भक्तिभावतः ।
प्रत्यहं प्रपठेद् देवि यदीच्छेत् शुभमात्मनः ॥ २८ ॥

nāmnāṃ śataṃ paṭhed mantraṃ saṃjapya bhaktibhāvataḥ
pratyahaṃ prapaṭhed devi yadīcchet śubhamātmanaḥ

नाम्नांशतंपठेद्मन्त्रंसंजप्यभक्तिभावतःप्रत्यहंप्रपठेद्देवियदीच्छेत्शुभमात्मनः
हिन्दी अर्थ

भक्ति से मन्त्र का जप करके सौ नामों का पाठ करे। हे देवी, यदि वह अपना भला चाहे तो हर दिन इसका पाठ करे।

English sense

After reciting the mantra with devotion, one should recite the hundred names. He should recite it every day, Devī, if he wants good for himself.

पदार्थ · word by word
नाम्नां
of the namesनामों के
शतं
hundredसौ
पठेद्
should reciteपाठ करे
मन्त्रं
the mantraमन्त्र
संजप्य
having repeatedजपकर
भक्तिभावतः
with devotionभक्ति से
प्रत्यहं
every dayप्रतिदिन
प्रपठेद्
should reciteपाठ करे
देवि
Devīहे देवी
यदीच्छेत्
if he wantsयदि चाहे
शुभमात्मनः
good for himselfअपना भला

Terms on this page

siddhi सिद्धि Attainment or spiritual accomplishment through sustained practice, often pursued at a specific tirtha.
Mahavidyas महाविद्या One of ten tantric wisdom-goddess forms of the Devi; Kalika is traditionally counted foremost among them.
Sahasranama सहस्रनाम A recitation of a deity's thousand names — a devotional text genre used across many deities, not one single fixed composition.
Tara तारा One of the ten Mahavidyas, associated with guidance, protection, and crossing over difficulty.

Translated and edited by Gaurav Verma under the site's published method. The Sanskrit text is in the public domain. Our transliteration, translation and apparatus are licensed CC BY-SA 4.0 — see /license.

← All stotras