Mahābhārata, Vana Parva · as given in the Mantra Mahārṇava

श्रीसूर्याष्टोत्तरशतनामस्तोत्रम्

Surya Ashtottara Shatanama Stotram (Mahabharata) — The hundred and eight names of the Sun, taught by Dhaumya
Author Dhaumya (as spoken to Yudhishthira) Verses 16, anuṣṭubh metre Pāṭha Mahābhārata, Vana Parva, as given in the Mantra Mahārṇava

These are the hundred and eight names of the Sun that Dhaumya taught the Pāṇḍava king Yudhiṣṭhira in the Vana Parva of the Mahābhārata. The names run through the Sun's many forms: the planets, the gods, the measures of time and the ages. The closing verses promise good fortune and release from grief to whoever recites them with a steady mind. See also Surya.

अथ सूर्यस्याष्टोत्तरशतनामस्तोत्रप्रारंभःThe beginning of the hymn of the hundred and eight names of Sūrya

Verse 1

१I

धौम्य उवाच — धौम्य ने कहा Dhaumya said

ॐ सूर्योऽर्यमा भगस्त्वष्टा पूषार्कः सविता रविः ॥
गभस्तिमानजः कालो मृत्युर्धाता प्रभाकरः ॥ १ ॥

oṃ sūryo'ryamā bhagastvaṣṭā pūṣārkaḥ savitā raviḥ
gabhastimānajaḥ kālo mṛtyurdhātā prabhākaraḥ

सूर्यः अर्यमा भगः त्वष्टापूषा अर्कः सविता रविःगभस्तिमान् अजः कालःमृत्युः धाता प्रभाकरः
हिन्दी अर्थ

ॐ। सूर्य, अर्यमा, भग, त्वष्टा, पूषा, अर्क, सविता, रवि; गभस्तिमान्, अज, काल, मृत्यु, धाता, प्रभाकर;

English sense

Oṃ. Sūrya, Aryaman, Bhaga, Tvaṣṭṛ, Pūṣan, Arka, Savitṛ, Ravi; the rayed one, the unborn, Time, Death, the Ordainer, the maker of light;

पदार्थ · word by word
सूर्यः अर्यमा भगः त्वष्टा
Sūrya, Aryaman, Bhaga, Tvaṣṭṛसूर्य, अर्यमा, भग, त्वष्टा
पूषा अर्कः सविता रविः
Pūṣan, Arka, Savitṛ, Raviपूषा, अर्क, सविता, रवि
गभस्तिमान् अजः कालः
the rayed one, the unborn, Timeगभस्तिमान्, अज, काल
मृत्युः धाता प्रभाकरः
Death, the Ordainer, the maker of lightमृत्यु, धाता, प्रभाकर

Verse 2

२II

पृथिव्यापश्च तेजश्च खं वायुश्च परायणम् ॥
सोमो बृहस्पतिः शुक्रो बुधोऽङ्गारक एव च ॥ २ ॥

pṛthivyāpaśca tejaśca khaṃ vāyuśca parāyaṇam
somo bṛhaspatiḥ śukro budho'ṅgāraka eva ca

पृथिवी आपः च तेजः चखम् वायुः च परायणम्सोमः बृहस्पतिः शुक्रःबुधः अङ्गारकः एव च
हिन्दी अर्थ

पृथिवी, जल, तेज, आकाश, वायु और परम आश्रय; सोम, बृहस्पति, शुक्र, बुध और अङ्गारक;

English sense

earth, water, fire, sky, wind and the final resort; the Moon, Jupiter, Venus, Mercury and Mars;

पदार्थ · word by word
पृथिवी आपः च तेजः च
earth, water and fireपृथिवी, जल और तेज
खम् वायुः च परायणम्
sky, wind and the final resortआकाश, वायु और परम आश्रय
सोमः बृहस्पतिः शुक्रः
the Moon, Jupiter, Venusसोम, बृहस्पति, शुक्र
बुधः अङ्गारकः एव च
Mercury and Marsबुध और अङ्गारक

Verse 3

३III

इन्द्रो विवस्वान्दीप्तांशुः शुचिः सौरिः शनैश्चरः ॥
ब्रह्मा विष्णुश्च रुद्रश्च स्कंदो वै वरुणो यमः ॥ ३ ॥

indro vivasvāndīptāṃśuḥ śuciḥ sauriḥ śanaiścaraḥ
brahmā viṣṇuśca rudraśca skaṃdo vai varuṇo yamaḥ

इन्द्रः विवस्वान् दीप्त-अंशुःशुचिः सौरिः शनैश्चरःब्रह्मा विष्णुः च रुद्रः चस्कंदः वै वरुणः यमः
हिन्दी अर्थ

इन्द्र, विवस्वान्, दीप्तांशु, शुचि, सौरि, शनैश्चर; ब्रह्मा, विष्णु, रुद्र, स्कन्द, वरुण, यम;

English sense

Indra, Vivasvat, the blazing-rayed, the pure, the Sun's son, Saturn; Brahmā, Viṣṇu, Rudra, Skanda, Varuṇa, Yama;

पदार्थ · word by word
इन्द्रः विवस्वान् दीप्त-अंशुः
Indra, Vivasvat, the blazing-rayedइन्द्र, विवस्वान्, दीप्तांशु
शुचिः सौरिः शनैश्चरः
the pure, the Sun's son, Saturnशुचि, सौरि, शनैश्चर
ब्रह्मा विष्णुः च रुद्रः च
Brahmā, Viṣṇu and Rudraब्रह्मा, विष्णु और रुद्र
स्कंदः वै वरुणः यमः
Skanda, Varuṇa, Yamaस्कन्द, वरुण, यम

Verse 4

४IV

वैद्युतो जाठरश्चाग्निरैंधनस्तेजसां पतिः ॥
धर्म्मध्वजो वेदकर्ता वेदाङ्गो वेदवाहनः ॥ ४ ॥

vaidyuto jāṭharaścāgniraiṃdhanastejasāṃ patiḥ
dharmmadhvajo vedakartā vedāṅgo vedavāhanaḥ

वैद्युतः जाठरः च अग्निःऐंधनः तेजसाम् पतिःधर्म्म-ध्वजः वेद-कर्तावेद-अङ्गः वेद-वाहनः
हिन्दी अर्थ

विद्युत् की, जठर की और ईंधन की अग्नि, तेजों का स्वामी; धर्म-ध्वज, वेद का कर्ता, वेदाङ्ग, वेद-वाहन;

English sense

the fire of lightning, of the belly and of fuel, lord of splendours; whose banner is dharma, maker of the Veda, whose limbs are the Veda, whose mount is the Veda;

पदार्थ · word by word
वैद्युतः जाठरः च अग्निः
the fire of lightning and of the bellyविद्युत् की और जठर की अग्नि
ऐंधनः तेजसाम् पतिः
the fire of fuel, lord of splendoursईंधन की अग्नि, तेजों का स्वामी
धर्म्म-ध्वजः वेद-कर्ता
whose banner is dharma, maker of the Vedaधर्म-ध्वज, वेद का कर्ता
वेद-अङ्गः वेद-वाहनः
whose limbs are the Veda, whose mount is the Vedaवेदाङ्ग, वेद-वाहन

Verse 5

५V

कृतं त्रेता द्वापरश्च कलिः सर्वमलाश्रयः ॥
कला काष्ठा मुहूर्तश्च क्षपा यामस्तथा क्षणः ॥ ५ ॥

kṛtaṃ tretā dvāparaśca kaliḥ sarvamalāśrayaḥ
kalā kāṣṭhā muhūrtaśca kṣapā yāmastathā kṣaṇaḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 6

६VI

संवत्सरकरोऽश्वत्थः कालचक्रो विभावसुः ॥
पुरुषः शाश्वतो योगी व्यक्ताव्यक्तः सनातनः ॥ ६ ॥

saṃvatsarakaro'śvatthaḥ kālacakro vibhāvasuḥ
puruṣaḥ śāśvato yogī vyaktāvyaktaḥ sanātanaḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 7

७VII

कालाध्यक्षः प्रजाध्यक्षो विश्वकर्मा तमोनुदः ॥
वरुणः सागरांशश्च जीमूतो जीवनारिहा ॥ ७ ॥

kālādhyakṣaḥ prajādhyakṣo viśvakarmā tamonudaḥ
varuṇaḥ sāgarāṃśaśca jīmūto jīvanārihā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 8

८VIII

भूताश्रयो भूतपतिः सर्वलोकनमस्कृतः ॥
स्रष्टा संवर्तको वह्निः सर्वस्यादिरलोलुपः ॥ ८ ॥

bhūtāśrayo bhūtapatiḥ sarvalokanamaskṛtaḥ
sraṣṭā saṃvartako vahniḥ sarvasyādiralolupaḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 9

९IX

अनंतः कपिलो भानुः कामदः सर्वतोमुखः ॥
जयो विशालो वरदः सर्वधातुनिषेवितः ॥ ९ ॥

anaṃtaḥ kapilo bhānuḥ kāmadaḥ sarvatomukhaḥ
jayo viśālo varadaḥ sarvadhātuniṣevitaḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 10

१०X

मनः सुपर्णो भूतादिः शीघ्रगः प्राणधारणः ॥
धन्वंतरिर्धूमकेतुरादिदेवोऽदितेः सुतः ॥ १० ॥

manaḥ suparṇo bhūtādiḥ śīghragaḥ prāṇadhāraṇaḥ
dhanvaṃtarirdhūmaketurādidevo'diteḥ sutaḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 11

११XI

द्वादशात्माऽरविंदाक्षः पिता माता पितामहः ॥
प्रजाद्वारं सर्गद्वारं मोक्षद्वारं त्रिविष्टरम् ॥ ११ ॥

dvādaśātmā'raviṃdākṣaḥ pitā mātā pitāmahaḥ
prajādvāraṃ sargadvāraṃ mokṣadvāraṃ triviṣṭaram

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 12

१२XII

दाहकर्ता प्रशांतात्मा विश्वात्मा विश्वतोमुखः ॥
चराचरात्मा सूक्ष्मात्मा मैत्रेयः करुणान्वितः ॥ १२ ॥

dāhakartā praśāṃtātmā viśvātmā viśvatomukhaḥ
carācarātmā sūkṣmātmā maitreyaḥ karuṇānvitaḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 13

१३XIII

एतद्वै कीर्तनीयस्य सूर्यस्यामिततेजसः ॥
नामाष्टशतकं चेदं प्रोक्तमेतत्स्वयंभुवा ॥ १३ ॥

etadvai kīrtanīyasya sūryasyāmitatejasaḥ
nāmāṣṭaśatakaṃ cedaṃ proktametatsvayaṃbhuvā

एतत् वै कीर्तनीयस्यसूर्यस्य अमित-तेजसःनाम-अष्टशतकम् च इदम्प्रोक्तम् एतत् स्वयंभुवा
हिन्दी अर्थ

कीर्तन योग्य, अमित तेज वाले सूर्य के इन एक सौ आठ नामों को स्वयम्भू ने कहा।

English sense

This set of a hundred and eight names of Sūrya of boundless splendour, who is to be praised, was declared by the Self-born.

पदार्थ · word by word
एतत् वै कीर्तनीयस्य
this indeed, of him who is to be praisedयह, कीर्तन योग्य
सूर्यस्य अमित-तेजसः
Sūrya of boundless splendourअमित तेज वाले सूर्य का
नाम-अष्टशतकम् च इदम्
this set of a hundred and eight namesयह एक सौ आठ नामों का समूह
प्रोक्तम् एतत् स्वयंभुवा
was declared by the Self-bornस्वयम्भू ने कहा

Verse 14

१४XIV

सुरगणपितृयक्षसेवितं ह्यसुरनिशाचरसिद्धवंदितम् ॥
वरकनकहुताशनप्रभं प्रणिपतितोऽस्मि हिताय भास्करम् ॥ १४ ॥

suragaṇapitṛyakṣasevitaṃ hyasuraniśācarasiddhavaṃditam
varakanakahutāśanaprabhaṃ praṇipatito'smi hitāya bhāskaram

सुर-गण-पितृ-यक्ष-सेवितम्हि असुर-निशाचर-सिद्ध-वंदितम्वर-कनक-हुताशन-प्रभम्प्रणिपतितः अस्मि हिताय भास्करम्
हिन्दी अर्थ

देवगण, पितर और यक्षों से सेवित, असुर, निशाचर और सिद्धों से वन्दित, श्रेष्ठ सोने और अग्नि की प्रभा वाले भास्कर को मैं अपने हित के लिए प्रणाम करता हूँ।

English sense

To Bhāskara, served by the hosts of gods, the Fathers and yakṣas, adored by asuras, night-rovers and siddhas, with the glow of fine gold and fire — I bow down for my good.

पदार्थ · word by word
सुर-गण-पितृ-यक्ष-सेवितम्
served by the hosts of gods, the Fathers and yakṣasदेवगण, पितर और यक्षों से सेवित
हि असुर-निशाचर-सिद्ध-वंदितम्
adored by asuras, night-rovers and siddhasअसुर, निशाचर और सिद्धों से वन्दित
वर-कनक-हुताशन-प्रभम्
with the glow of fine gold and fireश्रेष्ठ सोने और अग्नि की प्रभा वाले
प्रणिपतितः अस्मि हिताय भास्करम्
I bow down to Bhāskara for my goodहित के लिए मैं भास्कर को प्रणाम करता हूँ

Verse 15

१५XV

सूर्य्योदये यः सुसमाहितः पठेत्स पुत्रदारान्धनरत्नसंचयम् ॥
लभेत जातिस्मरतां नरः सदा धृतिं च मेधां च स विंदते पुमान् ॥ १५ ॥

sūryyodaye yaḥ susamāhitaḥ paṭhetsa putradārāndhanaratnasaṃcayam
labheta jātismaratāṃ naraḥ sadā dhṛtiṃ ca medhāṃ ca sa viṃdate pumān

सूर्य्य-उदये यः सु-समाहितः पठेत्सः पुत्र-दारान् धन-रत्न-संचयम्लभेत जातिस्मरताम् नरः सदाधृतिम् च मेधाम् च सः विंदते पुमान्
हिन्दी अर्थ

जो सूर्योदय पर सुसमाहित होकर इसे पढ़े, वह पुत्र, पत्नी, धन और रत्नों का संचय, और पूर्वजन्म की स्मृति पाता है; वह पुरुष सदा धृति और मेधा पाता है।

English sense

Whoever recites it well composed at sunrise obtains sons, wives, a store of wealth and jewels, and memory of former births; that man always finds steadiness and wisdom.

पदार्थ · word by word
सूर्य्य-उदये यः सु-समाहितः पठेत्
whoever recites it well composed at sunriseजो सूर्योदय पर सुसमाहित होकर पढ़े
सः पुत्र-दारान् धन-रत्न-संचयम्
he sons, wives, a store of wealth and jewelsवह पुत्र, पत्नी, धन और रत्नों का संचय
लभेत जातिस्मरताम् नरः सदा
obtains, and memory of former births, alwaysपाता है, और सदा पूर्वजन्म की स्मृति
धृतिम् च मेधाम् च सः विंदते पुमान्
that man finds steadiness and wisdomवह पुरुष धृति और मेधा पाता है

Verse 16

१६XVI

इमं स्तवं देववरस्य यो नरः प्रकीर्तयेच्छुद्धमनाः समाहितः ॥
विमुच्यते शोकदवाग्निसागराल्लभेत कामान्मनसा यथेप्सितान् ॥ १६ ॥

imaṃ stavaṃ devavarasya yo naraḥ prakīrtayecchuddhamanāḥ samāhitaḥ
vimucyate śokadavāgnisāgarāllabheta kāmānmanasā yathepsitān

इमम् स्तवम् देव-वरस्ययः नरः प्रकीर्तयेत् शुद्ध-मनाः समाहितःविमुच्यते शोक-दवाग्नि-सागरात्लभेत कामान् मनसा यथा-ईप्सितान्
हिन्दी अर्थ

जो मनुष्य देवश्रेष्ठ के इस स्तव को शुद्ध मन से, समाहित होकर पढ़े, वह शोक के दावानल-सागर से छूट जाता है और मन से चाहे कामनाएँ पाता है।

English sense

The man who recites this hymn of the best of gods, pure of mind and composed, is freed from the ocean of the forest-fire of grief and gains the desires his mind has wished for.

पदार्थ · word by word
इमम् स्तवम् देव-वरस्य
this hymn of the best of godsदेवश्रेष्ठ का यह स्तव
यः नरः प्रकीर्तयेत् शुद्ध-मनाः समाहितः
the man who recites, pure of mind and composedजो मनुष्य शुद्ध मन से, समाहित होकर पढ़े
विमुच्यते शोक-दवाग्नि-सागरात्
is freed from the ocean of the forest-fire of griefशोक के दावानल-सागर से छूट जाता है
लभेत कामान् मनसा यथा-ईप्सितान्
and gains the desires his mind has wished forऔर मन से चाहे कामनाएँ पाता है
इति श्रीमहाभारते वनपर्वणि धौम्ययुधिष्ठिरसंवादे श्रीसूर्यस्याष्टोत्तरशतनामस्तोत्रं समाप्तम् ॥

Terms on this page

Sahasranama सहस्रनाम A recitation of a deity's thousand names — a devotional text genre used across many deities, not one single fixed composition.
Surya सूर्य The Sun deity.

Translated and edited by Gaurav Verma under the site's published method. The Sanskrit text is in the public domain. Our transliteration, translation and apparatus are licensed CC BY-SA 4.0 — see /license.

← All stotras