Brahma Purāṇa, the dialogue of Śiva and Viṣṇu · as given in the Mantra Mahārṇava

श्रीसिद्धलक्ष्मीस्तोत्रम्

Siddhalakshmi Stotram (Brahma Purana) — A hymn to Siddhalakṣmī and her twelve names

A hymn to Lakshmi as Siddhalakṣmī, "the perfected Lakṣmī". It opens with a meditation on her as a young girl who is both Brāhmī and Vaiṣṇavī. Then each seed-syllable (Bija Mantra) of her mantra, and each letter of oṃ, is shown to be one of her forms. The middle of the hymn names her twelve ways, from Tryambakā Gaurī to Haṃsavāhinī. The last verses promise freedom from sin, from poverty and from fear to whoever recites it faithfully.

अथ सिद्धलक्ष्मीस्तोत्रम् — ध्यानम्The Siddhalakṣmī hymn — meditation

Verse dh1

ब्राह्मीं च वैष्णवीं भद्रां षड्भुजां च चतुर्मुखीम् ॥
त्रिनेत्रां खड्गशूलाभीपद्मचक्रगदाधराम् ॥ १ ॥

brāhmīṃ ca vaiṣṇavīṃ bhadrāṃ ṣaḍbhujāṃ ca caturmukhīm
trinetrāṃ khaḍgaśūlābhīpadmacakragadādharām

ब्राह्मीं च वैष्णवीम्भद्राम्षड्भुजां च चतुर्मुखीम्त्रिनेत्राम्खड्गशूलाभीपद्मचक्रगदाधराम्
हिन्दी अर्थ

जो ब्राह्मी और वैष्णवी दोनों हैं, मंगलमयी हैं, छह भुजाओं और चार मुखों वाली, तीन नेत्रों वाली हैं, और खड्ग, त्रिशूल, अभय-मुद्रा, कमल, चक्र और गदा धारण किए हैं —

English sense

Brāhmī and Vaiṣṇavī in one, the auspicious one, six-armed and four-faced, three-eyed, holding a sword, a spear, the sign of fearlessness, a lotus, a discus and a mace —

पदार्थ · word by word
ब्राह्मीं च वैष्णवीम्
Brāhmī and Vaiṣṇavīब्राह्मी और वैष्णवी
भद्राम्
the auspicious oneमंगलमयी
षड्भुजां च चतुर्मुखीम्
six-armed and four-facedछह भुजाओं और चार मुखों वाली
त्रिनेत्राम्
three-eyedतीन नेत्रों वाली
खड्गशूलाभीपद्मचक्रगदाधराम्
holding a sword, a spear, the sign of fearlessness, a lotus, a discus and a maceखड्ग, त्रिशूल, अभय-मुद्रा, कमल, चक्र और गदा धारण किए

Verse dh2

पीताम्बरधरां देवीं नानालंकारभूषिताम् ॥
तेजःपुंजधरीं श्रेष्ठां ध्यायेद्बालकुमारिकाम् ॥ २ ॥

pītāmbaradharāṃ devīṃ nānālaṅkārabhūṣitām
tejaḥpuñjadharīṃ śreṣṭhāṃ dhyāyedbālakumārikām

पीताम्बरधराम्देवीम्नानालंकारभूषिताम्तेजःपुंजधरीम् श्रेष्ठाम्ध्यायेत् बालकुमारिकाम्
हिन्दी अर्थ

पीले वस्त्र पहने, नाना आभूषणों से सजी, तेज का पुंज धारण करने वाली श्रेष्ठ देवी का एक युवा कुमारी के रूप में ध्यान करना चाहिए।

English sense

wearing yellow garments, the goddess adorned with many ornaments, bearing a mass of radiance, the best — one should meditate on her as a young girl.

पदार्थ · word by word
पीताम्बरधराम्
wearing yellow garmentsपीले वस्त्र पहने
देवीम्
the goddessदेवी
नानालंकारभूषिताम्
adorned with many ornamentsनाना आभूषणों से सजी
तेजःपुंजधरीम् श्रेष्ठाम्
bearing a mass of radiance, the bestतेज का पुंज धारण करने वाली, श्रेष्ठ
ध्यायेत् बालकुमारिकाम्
one should meditate on her as a young girlयुवा कुमारी के रूप में ध्यान करना चाहिए

स्तोत्रम्The hymn

Verse 1

ॐकारं लक्ष्मीरूपं तु विष्णुं हृदयमव्ययम् ॥
विष्णुमानंदमव्यक्तं ह्रींकारं बीजरूपिणीम् ॥ १ ॥

oṃkāraṃ lakṣmīrūpaṃ tu viṣṇuṃ hṛdayamavyayam
viṣṇumānandamavyaktaṃ hrīṃkāraṃ bījarūpiṇīm

ॐकारम् लक्ष्मीरूपं तुविष्णुं हृदयम् अव्ययम्विष्णुम् आनंदम् अव्यक्तम्ह्रींकारं बीजरूपिणीम्
हिन्दी अर्थ

ॐकार लक्ष्मी का ही रूप है और विष्णु का अविनाशी हृदय है; ह्रींकार विष्णु का आनंद है, अव्यक्त है, बीज का ही स्वरूप है।

English sense

The syllable oṃ is the form of Lakṣmī and the imperishable heart of Viṣṇu; the syllable hrīṃ is Viṣṇu’s bliss, unmanifest, the very form of the seed.

पदार्थ · word by word
ॐकारम् लक्ष्मीरूपं तु
the syllable oṃ is the form of Lakṣmīॐकार लक्ष्मी का रूप है
विष्णुं हृदयम् अव्ययम्
the imperishable heart of Viṣṇuविष्णु का अविनाशी हृदय
विष्णुम् आनंदम् अव्यक्तम्
Viṣṇu’s bliss, unmanifestविष्णु का आनंद, अव्यक्त
ह्रींकारं बीजरूपिणीम्
the syllable hrīṃ, the very form of the seedह्रींकार, बीज का ही स्वरूप

Verse 2

क्रीं अमृतानंदिनी भद्रां सत्यानंददायिनीम् ॥
श्री दैत्यशमनी शक्तिं मालिनीं शत्रुमर्दिनीम् ॥ २ ॥

krīṃ amṛtānandinī bhadrāṃ satyānandadāyinīm
śrī daityaśamanī śaktiṃ mālinīṃ śatrumardinīm

क्रीं अमृतानंदिनी भद्राम्सत्यानंददायिनीम्श्री दैत्यशमनी शक्तिम्मालिनीं शत्रुमर्दिनीम्
हिन्दी अर्थ

क्रीं वह मंगलमयी हैं जो अमृत में आनंदित रहती हैं, सच्चा आनंद देने वाली; श्री वह शक्ति हैं जो दैत्यों को शांत करने वाली, माला धारण करने वाली, शत्रुओं का मर्दन करने वाली हैं।

English sense

Krīṃ is the auspicious one who delights in nectar, the giver of true joy; śrī is the power that quells the demons, the garlanded one, the crusher of enemies.

पदार्थ · word by word
क्रीं अमृतानंदिनी भद्राम्
krīṃ, the auspicious one who delights in nectarक्रीं, अमृत में आनंदित रहने वाली मंगलमयी
सत्यानंददायिनीम्
the giver of true joyसच्चा आनंद देने वाली
श्री दैत्यशमनी शक्तिम्
śrī, the power that quells the demonsश्री, दैत्यों को शांत करने वाली शक्ति
मालिनीं शत्रुमर्दिनीम्
the garlanded one, the crusher of enemiesमाला धारण करने वाली, शत्रुओं का मर्दन करने वाली

Verse 3

तेजःप्रकाशिनी देवीं वरदां शुभकारिणीम् ॥
ब्राह्मी च वैष्णवी रौद्रीं कालिकारूपशोभिनीम् ॥ ३ ॥

tejaḥprakāśinī devīṃ varadāṃ śubhakāriṇīm
brāhmī ca vaiṣṇavī raudrīṃ kālikārūpaśobhinīm

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 4

अकारे लक्ष्मीरूपं तु उकारे विष्णुमव्ययम् ॥
मकारः पुरुषोऽव्यक्तो देवी प्रणव उच्यते ॥ ४ ॥

akāre lakṣmīrūpaṃ tu ukāre viṣṇumavyayam
makāraḥ puruṣo'vyakto devī praṇava ucyate

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 5

सूर्यकोटिप्रतीकाशं चंद्रकोटिसमप्रभम् ॥
तन्मध्ये निकरं सूक्ष्मं ब्रह्मरूपं व्यवस्थितम् ॥ ५ ॥

sūryakoṭipratīkāśaṃ candrakoṭisamaprabham
tanmadhye nikaraṃ sūkṣmaṃ brahmarūpaṃ vyavasthitam

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 6

ॐकारं परमानंदं सदैव सुखसुंदरीम् ॥
सिद्धलक्ष्मि मोक्षलक्ष्मि आयलक्ष्मि नमोऽस्तु ते ॥ ६ ॥

oṃkāraṃ paramānandaṃ sadaiva sukhasundarīm
siddhalakṣmi mokṣalakṣmi āyalakṣmi namo'stu te

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 7

सर्वमंगलमांगल्ये शिवे सर्वार्थसाधिके ॥
शरण्ये त्र्यंबके गौरि नारायणि नमोऽस्तु ते ॥
प्रथमं त्र्यंबका गौरी द्वितीयं वैष्णवी तथा ॥ ७ ॥

sarvamaṅgalamāṅgalye śive sarvārthasādhike
śaraṇye tryambake gauri nārāyaṇi namo'stu te
prathamaṃ tryambakā gaurī dvitīyaṃ vaiṣṇavī tathā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 8

तृतीयं कमला प्रोक्ता चतुर्थं सुंदरी तथा ॥
पंचमं विष्णुशक्तिश्च षष्ठं कात्यायनी तथा ॥ ८ ॥

tṛtīyaṃ kamalā proktā caturthaṃ sundarī tathā
pañcamaṃ viṣṇuśaktiśca ṣaṣṭhaṃ kātyāyanī tathā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 9

वाराही सप्तमं चैव अष्टमं हरिवल्लभा ॥
नवमं खड्गिनी प्रोक्ता दशमं चैव देविका ॥ ९ ॥

vārāhī saptamaṃ caiva aṣṭamaṃ harivallabhā
navamaṃ khaḍginī proktā daśamaṃ caiva devikā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 10

एकादशं सिद्धलक्ष्मी द्वादशं हंसवाहिनी ॥
एतत्स्तोत्रवरं देव्या ये पठंति सदा नराः ॥ १० ॥

ekādaśaṃ siddhalakṣmī dvādaśaṃ haṃsavāhinī
etatstotravaraṃ devyā ye paṭhanti sadā narāḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 11

सर्वपाप्यो विमुच्यंते नात्र कार्या विचारणा ॥
एकमासं द्विमासं च त्रिमासं मासतुष्टयम् ॥ ११ ॥

sarvapāpyo vimucyante nātra kāryā vicāraṇā
ekamāsaṃ dvimāsaṃ ca trimāsaṃ māsatuṣṭayam

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 12

पंचमासं च षण्मासं त्रिकालं यः सदा पठेत् ॥
ब्राह्मणः क्लेशितो दुःखी दारिद्र्यामयपीडितः ॥ १२ ॥

pañcamāsaṃ ca ṣaṇmāsaṃ trikālaṃ yaḥ sadā paṭhet
brāhmaṇaḥ kleśito duḥkhī dāridryāmayapīḍitaḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 13

जन्मांतरसहस्रोत्थैर्मुच्यते सर्वकिल्बिषैः ॥
दरिद्रो लभते लक्ष्मीमपुत्रः पुत्रवान्भवेत् ॥ १३ ॥

janmāntarasahasrotthairmucyate sarvakilbiṣaiḥ
daridro labhate lakṣmīmaputraḥ putravānbhavet

जन्मांतरसहस्रोत्थैःमुच्यते सर्वकिल्बिषैःदरिद्रः लभते लक्ष्मीम्अपुत्रः पुत्रवान् भवेत्
हिन्दी अर्थ

वह हज़ार अन्य जन्मों से उठे सब पापों से मुक्त हो जाता है। दरिद्र को लक्ष्मी मिल जाती है; निःसंतान पुत्रवान् हो जाता है।

English sense

is freed from all the sins arising from a thousand other births. The poor man obtains fortune; the son-less man becomes one with sons.

पदार्थ · word by word
जन्मांतरसहस्रोत्थैः
arising from a thousand other birthsहज़ार अन्य जन्मों से उठे
मुच्यते सर्वकिल्बिषैः
is freed from all sinsसब पापों से मुक्त हो जाता है
दरिद्रः लभते लक्ष्मीम्
the poor man obtains fortuneदरिद्र को लक्ष्मी मिलती है
अपुत्रः पुत्रवान् भवेत्
the son-less man becomes one with sonsनिःसंतान पुत्रवान् हो जाता है

Verse 14

धन्यो यशस्वी शत्रुघ्नो वह्निचौरभयेषु च ॥
शाकिनीभूतवेतालसर्पव्याघ्रनिपातने ॥ १४ ॥

dhanyo yaśasvī śatrughno vahnicaurabhayeṣu ca
śākinībhūtavetālasarpavyāghranipātane

धन्यः यशस्वी शत्रुघ्नःवह्निचौरभयेषु चशाकिनीभूतवेतालसर्पव्याघ्रनिपातने
हिन्दी अर्थ

वह धन्य, यशस्वी और शत्रुओं का नाशक बन जाता है; अग्नि और चोर के भय में, तथा शाकिनी, भूत, बेताल, सर्प और व्याघ्र के आक्रमण में,

English sense

He becomes prosperous, famed, a destroyer of enemies; in dangers from fire and thieves, and in attacks by witches, spirits, ghouls, snakes and tigers,

पदार्थ · word by word
धन्यः यशस्वी शत्रुघ्नः
he becomes prosperous, famed, a destroyer of enemiesवह धन्य, यशस्वी और शत्रुओं का नाशक बन जाता है
वह्निचौरभयेषु च
in dangers from fire and thievesअग्नि और चोर के भय में
शाकिनीभूतवेतालसर्पव्याघ्रनिपातने
in attacks by witches, spirits, ghouls, snakes and tigersशाकिनी, भूत, बेताल, सर्प और व्याघ्र के आक्रमण में

Verse 15

राजद्वारे सभास्थाने कारागृहनिबंधने ॥
ईश्वरेण कृतं स्तोत्रं प्राणिनां हितकारकम् ॥ १५ ॥

rājadvāre sabhāsthāne kārāgṛhanibandhane
īśvareṇa kṛtaṃ stotraṃ prāṇināṃ hitakārakam

राजद्वारे सभास्थानेकारागृहनिबंधनेईश्वरेण कृतं स्तोत्रम्प्राणिनां हितकारकम्
हिन्दी अर्थ

राजद्वार पर, सभा-स्थान में और कारागार में बंधन के समय भी — शिव द्वारा रचा यह स्तोत्र सब प्राणियों का हित करने वाला है।

English sense

at a king's gate, in an assembly hall, and in imprisonment, this hymn, composed by Śiva, does good to all beings.

पदार्थ · word by word
राजद्वारे सभास्थाने
at a king’s gate, in an assembly hallराजद्वार पर, सभा-स्थान में
कारागृहनिबंधने
in imprisonmentकारागार के बंधन में
ईश्वरेण कृतं स्तोत्रम्
this hymn, composed by Śivaशिव द्वारा रचा यह स्तोत्र
प्राणिनां हितकारकम्
does good to all beingsसब प्राणियों का हित करने वाला है

Verse 16

स्तुवंतु ब्राह्मणा नित्यं दारिद्र्यं न च बाधते ॥
सर्वपापहरा लक्ष्मीः सर्वसिद्धिप्रदायिनी ॥ १६ ॥

stuvantu brāhmaṇā nityaṃ dāridryaṃ na ca bādhate
sarvapāpaharā lakṣmīḥ sarvasiddhipradāyinī

स्तुवंतु ब्राह्मणाः नित्यम्दारिद्र्यं न च बाधतेसर्वपापहरा लक्ष्मीःसर्वसिद्धिप्रदायिनी
हिन्दी अर्थ

ब्राह्मण सदा इस प्रकार उनकी स्तुति करें, तो दरिद्रता उन्हें नहीं सताती। लक्ष्मी सब पापों को हरने वाली हैं और सब सिद्धियाँ देने वाली हैं।

English sense

Let brahmins ever praise her thus, and poverty will not trouble them. Lakṣmī removes all sin and grants every accomplishment.

पदार्थ · word by word
स्तुवंतु ब्राह्मणाः नित्यम्
let brahmins ever praise herब्राह्मण सदा स्तुति करें
दारिद्र्यं न च बाधते
and poverty will not trouble themतो दरिद्रता नहीं सताती
सर्वपापहरा लक्ष्मीः
Lakṣmī removes all sinलक्ष्मी सब पापों को हरने वाली हैं
सर्वसिद्धिप्रदायिनी
and grants every accomplishmentऔर सब सिद्धियाँ देने वाली हैं
इति श्रीब्रह्मपुराणे ईश्वरविष्णुसंवादे श्रीसिद्धलक्ष्मीमंत्रस्तोत्रविधानं समाप्तम् ॥

Terms on this page

Bija Mantra बीज मंत्र A "seed" mantra whose power depends on exact pronunciation — even a small mispronunciation can misdirect the energy it draws in.
Lakshmi लक्ष्मी The Goddess of wealth and prosperity; for home worship a seated form is preferred, since a standing posture is understood to symbolize the instability of wealth.

Translated and edited by Gaurav Verma under the site's published method. The Sanskrit text is in the public domain. Our transliteration, translation and apparatus are licensed CC BY-SA 4.0 — see /license.

← All stotras