Skanda Purāṇa · as given in the Mantra Mahārṇava

शुक्रस्तोत्रम्

Shukra Stotram (Skanda Purana) — The hymn to Śukra, Venus, teacher of the asuras

Śukra is Bhṛgu's son, the teacher of the asuras and the planet Venus. The hymn bows to him verse by verse, recalling how he won the life-giving knowledge from Śiva, restored the fallen asuras and taught Yayāti and Bali, and then says what it brings: sons, wealth, a kingdom or a good wife, and release from sickness and fear. See also Graha Shanti.

अथ शुक्रस्तोत्रप्रारंभःThe beginning of the hymn to Śukra

Verse 1

नमस्ते भार्गवश्रेष्ठ देवदानवपूजित ॥
वृष्टिरोधप्रकर्त्रे च वृष्टिकर्त्रे नमो नमः ॥ १ ॥

namaste bhārgavaśreṣṭha devadānavapūjita
vṛṣṭirodhaprakartre ca vṛṣṭikartre namo namaḥ

अथशुक्र-स्तोत्र-प्रारंभःनमःतेभार्गव-श्रेष्ठदेव-दानव-पूजितवृष्टि-रोध-प्रकर्त्रेचवृष्टि-कर्त्रेनमःनमः
हिन्दी अर्थ

हे भार्गव-श्रेष्ठ, देवों और दानवों से पूजित, तुम्हें नमस्कार; वर्षा रोकने वाले और वर्षा करने वाले को बार-बार नमस्कार।

English sense

Salutation to you, best of the Bhārgavas, worshipped by gods and dānavas; salutation again and again to the withholder of rain and the maker of rain.

पदार्थ · word by word
अथ
nowअब
शुक्र-स्तोत्र-प्रारंभः
the beginning of the hymn to Śukraशुक्र-स्तोत्र का आरम्भ
नमः
salutationनमस्कार
ते
to youतुम्हें
भार्गव-श्रेष्ठ
O best of the Bhārgavasहे भार्गव-श्रेष्ठ
देव-दानव-पूजित
worshipped by gods and dānavasदेवों और दानवों से पूजित
वृष्टि-रोध-प्रकर्त्रे
to the withholder of rainवर्षा रोकने वाले को
च
andऔर
वृष्टि-कर्त्रे
to the maker of rainवर्षा करने वाले को
नमः
salutationनमस्कार
नमः
salutationनमस्कार

Verse 2

देवयानीपितस्तुभ्यं वेदवेदांगपारग ॥
परेण तपसा शुद्धः शंकरो लोकशंकरीम् ॥ २ ॥

devayānīpitastubhyaṃ vedavedāṃgapāraga
pareṇa tapasā śuddhaḥ śaṃkaro lokaśaṃkarīm

देवयानी-पितःतुभ्यम्वेद-वेदांग-पारगपरेणतपसाशुद्धःशंकरःलोक-शंकरीम्
हिन्दी अर्थ

हे देवयानी के पिता, वेद और वेदाङ्गों के पारगामी, तुम्हें — परम तप से शुद्ध, शंकर, लोक का कल्याण करने वाले;

English sense

To you, father of Devayānī, master of the Veda and its limbs, purified by supreme austerity, doer of good, doing good to the world;

पदार्थ · word by word
देवयानी-पितः
O father of Devayānīहे देवयानी के पिता
तुभ्यम्
to youतुम्हें
वेद-वेदांग-पारग
O master of the Veda and its limbsहे वेद और वेदाङ्गों के पारगामी
परेण
by supremeपरम
तपसा
austerityतप से
शुद्धः
purifiedशुद्ध
शंकरः
doer of goodशंकर
लोक-शंकरीम्
doing good to the worldलोक का कल्याण करने वाली

Verse 3

प्राप्तो विद्यां जीवनाख्यां तस्मै शुक्रात्मने नमः ॥
नमस्तस्मै भगवते भृगुपुत्राय वेधसे ॥ ३ ॥

prāpto vidyāṃ jīvanākhyāṃ tasmai śukrātmane namaḥ
namastasmai bhagavate bhṛguputrāya vedhase

प्राप्तःविद्याम्जीवन-आख्याम्तस्मैशुक्र-आत्मनेनमःनमःतस्मैभगवतेभृगु-पुत्रायवेधसे
हिन्दी अर्थ

जिसने जीवन नामक विद्या पाई, उस शुक्र-स्वरूप को नमस्कार; उस भगवान्, भृगु के पुत्र, वेधा को नमस्कार।

English sense

salutation to that self that is Śukra, who obtained the knowledge called the giver of life; salutation to that Lord, the son of Bhṛgu, the wise creator.

पदार्थ · word by word
प्राप्तः
who obtainedपाया हुआ
विद्याम्
the knowledgeविद्या
जीवन-आख्याम्
called the giver of lifeजीवन नामक
तस्मै
to himउस
शुक्र-आत्मने
to the self that is Śukraशुक्र-स्वरूप को
नमः
salutationनमस्कार
नमः
salutationनमस्कार
तस्मै
to himउस
भगवते
the Lordभगवान्
भृगु-पुत्राय
the son of Bhṛguभृगु के पुत्र
वेधसे
the wise creatorवेधा को

Verse 4

तारामण्डलमध्यस्थस्वभासा भासितांबर ॥
यस्योदये जगत्सर्वं मंगलार्हं भवेदिह ॥ ४ ॥

tārāmaṇḍalamadhyasthasvabhāsā bhāsitāṃbara
yasyodaye jagatsarvaṃ maṃgalārhaṃ bhavediha

तारा-मण्डल-मध्य-स्थ-स्व-भासाभासित-अंबरयस्यउदयेजगत्सर्वम्मंगल-अर्हम्भवेत्इह
हिन्दी अर्थ

हे तारा-मण्डल के बीच अपनी कान्ति से आकाश को प्रकाशित करने वाले, जिसके उदय पर यहाँ सारा जगत् मङ्गल के योग्य हो जाता है,

English sense

O you who light up the sky by your own light in the midst of the circle of stars, at whose rising the whole world here becomes fit for auspicious deeds,

पदार्थ · word by word
तारा-मण्डल-मध्य-स्थ-स्व-भासा
by your own light in the midst of the circle of starsतारा-मण्डल के बीच अपनी कान्ति से
भासित-अंबर
O you who light up the skyहे आकाश को प्रकाशित करने वाले
यस्य
whoseजिसके
उदये
at the risingउदय पर
जगत्
the worldजगत्
सर्वम्
allसारा
मंगल-अर्हम्
fit for auspicious deedsमङ्गल के योग्य
भवेत्
becomesहो जाता है
इह
hereयहाँ

Verse 5

अस्तं याते ह्यरिष्टं स्यात्तस्मै मंगलरूपिणे ॥
त्रिपुरावासिनो दैत्यान् शिववाणप्रपीडितान् ॥ ५ ॥

astaṃ yāte hyariṣṭaṃ syāttasmai maṃgalarūpiṇe
tripurāvāsino daityān śivavāṇaprapīḍitān

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 6

विद्यया जीवयञ्छुक्र नमस्ते भृगुनन्दन ॥
ययातिगुरवे तुभ्यं नमस्ते कविनन्दन ॥ ६ ॥

vidyayā jīvayañchukra namaste bhṛgunandana
yayātigurave tubhyaṃ namaste kavinandana

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 7

बालिराज्यप्रदो जीवस्तस्मै जीवात्मने नमः ॥
भार्गवाय नमस्तुभ्यं पूर्वं गीर्वाणवंदित ॥ ७ ॥

bālirājyaprado jīvastasmai jīvātmane namaḥ
bhārgavāya namastubhyaṃ pūrvaṃ gīrvāṇavaṃdita

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 8

जीवपुत्राय यो विद्यां प्रादात्तस्मै नमो नमः ॥
नमः शुक्राय काव्याय भृगुपुत्राय धीमहि ॥ ८ ॥

jīvaputrāya yo vidyāṃ prādāttasmai namo namaḥ
namaḥ śukrāya kāvyāya bhṛguputrāya dhīmahi

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 9

नमः कारणरूपाय नमस्ते कारणात्मने ॥
स्तवराजमिमं पुण्यं भार्गवस्य महात्मनः ॥ ९ ॥

namaḥ kāraṇarūpāya namaste kāraṇātmane
stavarājamimaṃ puṇyaṃ bhārgavasya mahātmanaḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 10

यः पठेच्छृणुयाद्वापि लभते वांछितं फलम् ॥
पुत्रकामो लभेत्पुत्रान् श्रीकामो लभते श्रियम् ॥ १० ॥

yaḥ paṭhecchṛṇuyādvāpi labhate vāṃchitaṃ phalam
putrakāmo labhetputrān śrīkāmo labhate śriyam

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 11

राज्यकामो लभेद्राज्यं स्त्रीकामः स्त्रियमुत्तमाम् ॥
भृगुवारे प्रयत्नेन पठितव्यं समाहितैः ॥ ११ ॥

rājyakāmo labhedrājyaṃ strīkāmaḥ striyamuttamām
bhṛguvāre prayatnena paṭhitavyaṃ samāhitaiḥ

राज्य-कामःलभेत्राज्यम्स्त्री-कामःस्त्रियम्उत्तमाम्भृगु-वारेप्रयत्नेनपठितव्यम्समाहितैः
हिन्दी अर्थ

राज्य चाहने वाला राज्य पाता है, स्त्री चाहने वाला उत्तम स्त्री। एकाग्र मन वालों को इसे शुक्रवार को प्रयत्न से पढ़ना चाहिए।

English sense

one who wants a kingdom gains a kingdom, one who wants a wife an excellent wife. It should be recited with care on Friday by those of collected mind.

पदार्थ · word by word
राज्य-कामः
one who wants a kingdomराज्य चाहने वाला
लभेत्
gainsपाता है
राज्यम्
a kingdomराज्य
स्त्री-कामः
one who wants a wifeस्त्री चाहने वाला
स्त्रियम्
a wifeस्त्री
उत्तमाम्
excellentउत्तम
भृगु-वारे
on Fridayशुक्रवार को
प्रयत्नेन
with careप्रयत्न से
पठितव्यम्
it should be recitedपढ़ना चाहिए
समाहितैः
by those with a collected mindएकाग्र मन वालों द्वारा

Verse 12

अन्यवारे तु होरायां पूजयेद्भृगुनन्दनम् ॥
रोगार्तो मुच्यते रोगाद्भयार्तो मुच्यते भयात् ॥ १२ ॥

anyavāre tu horāyāṃ pūjayedbhṛgunandanam
rogārto mucyate rogādbhayārto mucyate bhayāt

अन्य-वारेतुहोरायाम्पूजयेत्भृगु-नन्दनम्रोग-आर्तःमुच्यतेरोगात्भय-आर्तःमुच्यतेभयात्
हिन्दी अर्थ

अन्य वार को उसकी होरा में भृगु-नन्दन की पूजा करे। रोग से पीड़ित रोग से मुक्त होता है, भय से पीड़ित भय से मुक्त होता है;

English sense

On another day one should worship the joy of Bhṛgu in his hour. One afflicted by disease is freed from disease, one afflicted by fear is freed from fear;

पदार्थ · word by word
अन्य-वारे
on another dayअन्य वार को
तु
butतो
होरायाम्
in his hourउसकी होरा में
पूजयेत्
one should worshipपूजा करे
भृगु-नन्दनम्
the joy of Bhṛguभृगु-नन्दन की
रोग-आर्तः
one afflicted by diseaseरोग से पीड़ित
मुच्यते
is freedमुक्त होता है
रोगात्
from diseaseरोग से
भय-आर्तः
one afflicted by fearभय से पीड़ित
मुच्यते
is freedमुक्त होता है
भयात्
from fearभय से

Verse 13

यद्यत्प्रार्थयते वस्तु तत्तत्प्राप्नोति सर्वदा ॥
प्रातःकाले प्रकर्तव्या भृगुपूजा प्रयत्नतः ॥ १३ ॥

yadyatprārthayate vastu tattatprāpnoti sarvadā
prātaḥkāle prakartavyā bhṛgupūjā prayatnataḥ

यत्-यत्प्रार्थयतेवस्तुतत्-तत्प्राप्नोतिसर्वदाप्रातः-कालेप्रकर्तव्याभृगु-पूजाप्रयत्नतः
हिन्दी अर्थ

जिस-जिस वस्तु की प्रार्थना करता है, वह-वह सदा पाता है। प्रातःकाल प्रयत्न से भृगु-पूजा करनी चाहिए।

English sense

whatever thing one prays for, that one always gains. The worship of Bhṛgu should be performed with care in the morning.

पदार्थ · word by word
यत्-यत्
whateverजो-जो
प्रार्थयते
one prays forप्रार्थना करता है
वस्तु
thingवस्तु
तत्-तत्
thatवह-वह
प्राप्नोति
one gainsपाता है
सर्वदा
alwaysसदा
प्रातः-काले
in the morningप्रातःकाल
प्रकर्तव्या
should be performedकरनी चाहिए
भृगु-पूजा
the worship of Bhṛguभृगु-पूजा
प्रयत्नतः
with careप्रयत्न से

Verse 14

सर्वपापविनिर्मुक्तः प्राप्नुयाच्छिवसन्निधौ ॥ १४ ॥

sarvapāpavinirmuktaḥ prāpnuyācchivasannidhau

सर्व-पाप-विनिर्मुक्तःप्राप्नुयात्शिव-सन्निधौइतिस्कंद-पुराणेशुक्र-स्तोत्रम्समाप्तम्
हिन्दी अर्थ

सब पापों से मुक्त होकर शिव की सन्निधि पाता है।

English sense

Freed from all sin, one attains the presence of Śiva.

पदार्थ · word by word
सर्व-पाप-विनिर्मुक्तः
freed from all sinसब पापों से मुक्त
प्राप्नुयात्
one attainsपाता है
शिव-सन्निधौ
the presence of Śivaशिव की सन्निधि
इति
thus endsइति
स्कंद-पुराणे
in the Skanda Purāṇaस्कन्दपुराण में
शुक्र-स्तोत्रम्
the hymn to Śukraशुक्र-स्तोत्र
समाप्तम्
completeसमाप्त
इति स्कंदपुराणे शुक्रस्तोत्रं समाप्तम् ॥

Terms on this page

Graha Shanti ग्रह शांति The rite performed to pacify an afflicting planet.

Translated and edited by Gaurav Verma under the site's published method. The Sanskrit text is in the public domain. Our transliteration, translation and apparatus are licensed CC BY-SA 4.0 — see /license.

← All stotras